Fizyopatolojiye Giriş

Views:
 
Category: Entertainment
     
 

Presentation Description

No description available.

Comments

Presentation Transcript

slide 1:

8.1.2013 1 FİZYOPATOLOJİ Klinik Biyokimya Prof Dr Arif ALTINTAŞ

slide 2:

8.1.2013 2 Patofizyoloji – Fizyopatoloji  Patofizyoloji hastalığa bağlı olarak anormal durumlardan sorumlu tutulan normal regülatör mekanizmalardaki bozukluğun incelenmesidir.  Diğer bir ifade ile Anormal bir iç ortamda hüküm süren fizyolojidir.  Fizyoloji ve Patofizyoloji arasında tam bir farklılık söz konusudur.

slide 3:

8.1.2013 3 Klinik Biyokimya  Hastalıkların tanısı ve seyri bakımından vücudu ve onun dışarıya alınmış veya atılmış çeşitli sıvı ve doku parçalarını biyopsi inceleyen sonuçlarından tedavinin ve prognozun izlenmesinde yararlanılan bir bilimdir.  Kısaca kliniğe özgü bir laboratuar bilimidir.  Vücut sıvıları ve dokuların hücrelerin analizini ve test sonuçlarının sağlık ve hastalık ile ilişki içerisinde yorumlanmasını kapsar. Tanı Tedavi Seyir İzleme

slide 4:

8.1.2013 4  Klinik Biyokimya da normalden sapmış anormal mekanizmaları inceler molekül düzeyinde.  Bu iş için geliştirilmiş laboratuar tekniklerden ve moleküler mekanizmalardan yararlanır.  Hedefe dolaylı yoldan ulaşır fakat gelişen teknolojiler sayesinde oldukça hassas ve duyarlı sonuçlar verir.  Kimyasal analizler serum ya da plazmada gerçekleştirilir.

slide 5:

8.1.2013 5 Fizyopatoloji-Klinik Biyokimya Amaç  Veteriner hekimliği eğitimi alan öğrencilerin gerek teorik ve gerekse olgu tanıtımı üzerinde Temel Biyokimya derslerinde aldıkları bilgilerin olgu üzerinde toplanmasını sağlamak ve gerektiğinde bu bilgileri çağırarak hastalık ya da bozuklukların moleküler mekanizmalarının açıklanmasında ve hastalık tanısında yararlı olabilecek parametrelerin seçiminde ve test sonuçlarının yorumlanmasında kullanabilecek tüm bilgi ve becerilerin kazandırılması

slide 6:

8.1.2013 6 Fizyopatoloji – Klinik Biyokimya İlgi Alanları  Klinik Hekimliği ve birçok bilim dalı ile doğrudan ilişki içindedir.  Fizyoloji  İmmunoloji mikrobiyoloji  Farmakoloji-Toksikoloji  Endokrinoloji  Genetik  Hücre biyolojisi  Histopatoloji  Hematoloji  Görüntüleme teknikleri  Donanım-Teknoloji-Bilgisayar

slide 7:

8.1.2013 7 Biyolojik Materyaller  Kan  İdrar  Süt  Diğer salgılar  Lenf Ter Gözyaşı Sindirim salgıları Ponksiyon sıvıları eklem sıvısı kist sıvısı amniyon sıvısı beyin-omurilik sıvısı periton sıvısı plevra sıvısı Genital salgılar sperma vb  Dışkı  Taşlar böbrek ve idrar yolu taşları safra taşları pankreas taşları  Doku örnekleri biyopsi materyali histolojik ve histopatolojik kesitler Üzerinde laboratuar analizler yapılacak canlı ya da ölü biyolojik maddelerdir sıvı ya da katı olabilirler. Böbrek taşları

slide 8:

8.1.2013 8 Materyalde Laboratuar Analizleri Biyolojik materyallerde Hastalığın  tanısı/ayırıcı tanısı  şiddetinin belirlenmesi  sağaltımının izlenmesi  bulgu vermeyen bir hastalığın ortaya çıkarılması gibi amaçlarla laboratuvar analizleri yapılır.

slide 9:

8.1.2013 9 Materyal Seçimi  Tanıda veya tedavide kullanılabilir bilgileri sağlamalı  Alımı ve işlenmesi kolay olmalı  Klinik inceleme sonrası elde edilen veriler ile uyumlu ve ilişki içinde olmalı  Analiz yöntemine uygun olmalı Böbrek taşları

slide 10:

8.1.2013 10 Klinik Biyokimya’da en sık başvurulan materyal Kan ve İdrardır  Tam kan: Serum veya plazması ayrılmamış kan.  Kan sayımı hemogram ve eritrosit sedimantasyon hızı ESR tayini kan hücrelerinin eritrosit lökosit trombosit eldesi için gereklidir.  Serum: Pıhtılaşmış kandan şekilli elemanlar eritrosit lökosit trombosit ayrıldıktan sonra geri kalan sıvı kısım.  Birçok analiz için tercih edilir.  Plazma: Pıhtılaşması antikoagulanlarla önlenmiş kandan şekilli elemanlar eritrosit lökosit trombosit ayrıldıktan sonra geri kalan sıvı kısım. Bazı özel analizler için gereklidir Rennin aktivitesi. Pıhtılaşmış KAN tortu

slide 11:

8.1.2013 11 İdrar Örneklerinin Alınması Analizin özelliğine göre idrar toplanır. Herhangi bir anda ve kantitatif analiz için idrar örneği: Sabah idrarı olması uygundur. Bu idrar daha derişiktir nadiren çıkan maddeler kolayca tespit edilebilir. 2 4 24 saat gibi belli sürelerde çıkarılan idrar örneği: Kantitatif analizler için kullanılır. 24 saatlik idrar toplamak için temiz steril ve renkli şişe kullanılmalıdır. Renkli şişe bulunamazsa idrar kabı karanlık bir yerde saklanmalı veya şişenin etrafı gazete ile sarılmalı.  Çok kritik hastalarda idrarın bakteriyolojik analizi için idrar yollarının tıkandığı durumlarda idrar mesaneden kateterle alınır.

slide 12:

8.1.2013 12 Kan örneklerinin alınması • Kan analizleri için vena arter veya kapillerden kan alınır. • Venöz kan genel olarak tercih edilen kandır. • Arteriyel kan kan gazları analizi için alınır. • Kapiller kan periferik yayma yapmak için alınır. • Antikoagulanlar pıhtılaşmayı önlerler fakat elde edilecek plazmada yapılacak analizlerin bir kısmını bozabilirler. Adı Antikoagülan gücü Etki şekli Heparin Amonyum Li 20 U/1 ml kan Protrombin trombin dönüşümü engeller Heparin Na tuzları 02 mg EDTA Na K tuzları 1-2 mg/1 ml kan Pıhtılaşma için gerekli Ca u bağlar Fluorür Na 2 mg/ ml kan Bilinmiyor Glikoliz enzimlerini inhibe ettiğinden glikozu koruyucu olarak kullanılır. Sitart Na 1 ml 36/9 ml kan Ca bağlar Okzalat Na K Li amonyum 1-2 mg/1 ml kan Ca bağlar İyodoasetat Na 2 mg/1 ml kan Gliseraldehid 3P DH inhibisyonu

slide 13:

8.1.2013 13 Hayvanlarda kan alma yerleri  Ruminantlarda boyun venasından  V. jugularis  Kedi ve köpeklerde ön veya arka bacak venasından  V. cephalica antebrachi  V. saphena parva  Tavuklarda kanat venasından  V. ulnaris  Tavşanda kulak venasından  V. auricularis  Sıçan ve farelerde kuyruk venasından  V. caudalis

slide 14:

8.1.2013 14 Klinik Tanı Laboratuarlarında kullanılan ve Testlere uygun Tüpler Tüp kapak rengi Eklenen/antikoagulanlar Ortak kullanım Mavi 3.2 sodyum sitrat Pıhtılaşma ile ilgili: PT PTT fibrinojen pıhtılaşma faktörleri trombosit sayımı koagülasyon cihazlarında kullanılır Kırmızı Yok serum Biyokimyasal analizler Otoanalizörde kullanılır Toksikoloji alkol ilaç terapötik ilaç izleme Gümüş kırmızı/Gri Silikon gel Serum kimyasal ve immunolojik analizler Yeşil Sodium heparin B12 folat amonyak kan gazları Yeşil Lityum heparin + gel Plazma kimyasal analizleri Mor K2EDTA K3 EDTA Tam kan sayımı kan sayım cihazlarında kullanılır siklosporin Gri 4 mg potasyum okzalat ve 5 mg sodium fluorid Laktik asit glikoz tolerans testi Siyah Tamponlanmış sodyum sitrat Sedimentasyon hızı sedim tüpü olarak bilinir. Manuel olarak da kullanılır.

slide 15:

8.1.2013 15 Klinik Tanı Laboratuarında en çok analizi istenen Biyolojik Moleküller  Metabolitler 60  Enzimler 30  Mineral iyonlar ve gazlar  Hormonlar vitaminler vb. H 3 C N + – CH 2 CH 2 OH H 3 C OH - H 3 C H 3 C N + – CH 2 CHCH 2 COOH H 3 C OH H 3 C 10

slide 16:

8.1.2013 16 Hayvanlarda Enjeksiyon yerleri

slide 17:

8.1.2013 17 Deri altı enjeksiyonlar

slide 18:

8.1.2013 18 Kas içi enjeksiyonlar

slide 19:

8.1.2013 19 Damar içi enjeksiyonlar Periton içi enjeksiyonlar

slide 20:

8.1.2013 20 Meme içi enfüzyon

slide 21:

8.1.2013 21 Rumen içi enjeksiyonlar Deri içi enjeksiyonlar

slide 22:

8.1.2013 22 Biyolojik Moleküller  Metabolitler  Enzimler  Mineral iyonlar ve gazlar  Hormonlar vitaminler ve diğerleri H 3 C N + – CH 2 CH 2 OH H 3 C OH - H 3 C H 3 C N + – CH 2 CHCH 2 COOH H 3 C OH H 3 C

slide 23:

8.1.2013 23 Yöntemler  Kalitatif yöntemler İdrarda albumin arama  Kantitatif yöntemler İdrarda albumin miktarı tayini  Kolorimetrik Fotometrik yöntemler metabolitler ve enzimler  Potansiyometrik yöntemler Mineral iyonlar ve gazlar  İmmunolojik yöntemler- RIA EIA ELISA..... Hormonlar vitaminler vb

slide 24:

8.1.2013 24 Aletler ve Çalışma prensipleri  Spektrofotometri  Atomik absorpsiyon AAS  Alev fotometri  Fluorometri  RIA  ELISA  Kromatografi  HPLC  TLC  GC  GC-MS  Elektroforez  Otoanalizör

slide 25:

8.1.2013 25 Elektroforez sonrası protein bandları Elektroforez

slide 26:

8.1.2013 26 Atomik Absorbsiyon

slide 27:

8.1.2013 27 Alev Fotometre

slide 28:

8.1.2013 28 Performans özellikleri  Cihazların kendine özgü özellikleriyle birçoğunun arasından seçim yapılarak seçenekler daraltılabilir fakat halen laboratuvarın ihtiyacına cevap verecek birkaç analizör bulunabilir. Bu noktada karar cihazın performans özellikleri yönünden olmalıdır. Linearite Doğrusallık Hassasiyet sensitivite Tayin limiti Detection limit Bozucu Etkiler interferans Geri kazanım recovery Doğruluk Accuracy Tekrarlanabilirlik Precision Kararlılık stability Bulaşma Carryover Kalite kontrol Klinik Tanı Lab

slide 29:

8.1.2013 29  Örnek Alınması Saklanması ve Taşınması  Test Seçimi  Test Sonuçların Değerlendirilmesi  Normal Değer Kavramı ve Çan Eğrisi  Parametreler Üzerine Etkili Faktörler  Yaş.  Cinsiyet.  Irk.  Hidrasyon ve diyet.  Günün değişik zamanları.  Menstruel döngü  Kas egzersizleri  Stres  İlaçlar  Aspirin  NSAİD’ler  Barbitüratlar  Antibiyotikler  Hormonlar vitaminler  Örnek müdahaleleri  Lipemi  Hemoliz  Hiperbilirubinemi safra asitleri vb.  Antikoagülanlar

slide 30:

8.1.2013 30  Test sonucu olarak verilen değerin referans sınırları arasında veya dışında olmasının hastanın o test açısından sağlıklı veya hasta olduğunun söylenebilmesi ile ilişkisi testin normal veya hasta toplumu birbirinden ne kadar ayırabildiğine bağlıdır.  Irk  Tür düzeyindeki farklılıklar  Yaş cinsiyet bakım besleme koşulları  Gebelik Coğrafi koşullar ve  Diğer etkilerden dolayı her hayvan grubu için klinik kullanım amacıyla güvenilir referans değerleri oluşturmak güçtür.

slide 31:

8.1.2013 31 Klinik Biyokimya’da biyolojik materyal parametre ve Test  Materyal: Üzerinde test yapılacak gereç  Klinik Biyokimya’da yararlanılan çalışma materyalleri arasında ilk sırayı vücut sıvıları alır kan idrar mide sıvısı BOS eklem sıvısı….  En önemli biyolojik materyal Kan  Parametre: Değişken Klinik Biyokimya’da kanda düzeyleri değişebilen moleküller metabolitler  Glikoz üre kreatinin AST ALP T3 Amilaz bilirubin …  Test: Sağlık ve hastalığı ayırmak için bir belirteç olarak bir parametreyi ölçmek  Kan glikoz tayini serum üre tayini …. Böbrek taşları

slide 32:

8.1.2013 32 Parametre Seçimi • Tanısal ve tedavisel bilgileri sağlayacak ve hekime yardımcı olacak şekilde olmalı • Kısa sürede analiz sonucu alınmalı • Ucuz olmalı • Analiz yöntemine uygun olmalı • Yöntem duyarlı olmalı • Söz konusu doku yada organ fonksiyonunu tam ve doğru olarak temsil etmeli

slide 33:

8.1.2013 33 Parametre Böbrek Karaciğer Pankreas Kemik Kas Kalp Tiroid Paratiroid Böbrek üstü bezi Su-Elektrolit Dengesi Merkezi Sinir Sist Üre XXX X X XX XX Kreatinin XXX X XX Glikoz X XXX XXX XXX XXX ALP XXX XX XXX XXX XXX ALT XXX XX XXX AST X XXX XXX Elektroforez XX XX XX XX XXX XX Kolesterol X X X XXX XX Ca XX XX XXX XXX X Pi XX XXX XXX Na X XXX XXX K X XXX XXX Bikarbonat XX XXX CK XX XXX XXX LDH X XX XXX XXX Amilaz XXX Lipaz XXX Tablo. Organ yada doku fonksiyonlarını incelemede istenecek serum veya plazma parametreleri ve spesifiteleri

slide 34:

8.1.2013 34 Laboratuar Testleri neden istenir  Hastalığın Tanısı için  Hastalığın gelişmesinin izlemesi için prognoz  Tedavinin etkin şekilde izlenmesi için  Bir popülasyonda hastalık taraması için  Tedavi komplikasyonlarının belirlenmesi için  Olabilirliği ve olanları tahmin etmek için  Beklenmeyen bir verinin kesinliğini kontrol etmek için  Araştırma yapmak için  Kötü uygulamaları önlemek için  Eğitim-Öğretim için  Sağlıklı bir bireyin beslenme ile ilgili durumunu ve sağlığını değerlendirmek için  Belirsizliğe yanıt aramak için

slide 35:

8.1.2013 35 Klinik Biyokimya’da Test Seçimi  Test edilecek parametreleri belirlemede veteriner hekim öncelikle kendisine şu soruları sormalıdır:  Bu testi neden istiyorum  Sonuçtan ne çıkaracağım  Sonuç hastalığın tanısını ne ölçüde etkileyecek  Bu inceleme tanıda yarar sağlayacak mı  Sonuç hastalığın yönlendirilmesine etkili olacakmı  Bazı testlerin sonuçları tanıya yönelik spesifik bilgiler sağlar fakat bir çoğunda biyokimyasal değişiklikler bir dizi hastalıkta ortak olan patolojik olayları yansıtır. Bu nedenle test/testlerin seçiminde ne türden bilgiye gereksinim olduğunu bilmek ve testin/testlerin bu bilgiyi sağlamada yeterli olup olmadığını dikkate almak gerekir. Tanı Tedavi Seyir İzleme

slide 36:

8.1.2013 36 Klinik Tanı Laboratuarı  Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Yönetim Kurulu’nun 09 Kasım 2005 tarih ve 28 sayılı kararı ile Klinik Tanı Laboratuarı kurulmuş ve 08.01.2007 tarihinden itibaren “Klinik Tanı Laboratuarı Yönergesi” doğrultusunda hizmet vermeye başlamıştır.

slide 37:

8.1.2013 37 Klinik Hasta Kabul - Klinik Tanı Laboratuarı Laboratuar Testleri Hekim - Anamnez Hasta örnek alımı Örnek kabul ve işleme Bilgisayar sistemi Genel Rapor Hasta Kabul

slide 38:

8.1.2013 38 Protein elektroforezi KTL-1127 Vitamin A KTL-1126 Magnezyum Mg KTL-1125 İnorganik Fosfor P KTL-1124 Kalsiyum İyonize Ca ++ KTL-1123 Kalsiyum Toplam Ca KTL-1122 Potasyum K KTL-1121 Sodyum Na KTL-1120 Lipaz KTL-1119 Amilaz KTL-1118 Laktat Dehidrogenaz LDH KTL-1117 G-Glutamil Transpeptidaz GGT KTL-1116 Kreatin Kinaz CK KTL-1115 Aspartat Amino Transferaz AST KTL-1114 Alanin Amino Transferaz ALT KTL-1113 Alkalen Fosfataz ALP KTL-1112 Trigliserit KTL-1111 Kolesterol KTL-1110 İndirekt Bilirubin KTL-1109 Direkt Bilirubin KTL-1108 Toplam Bilirubin KTL-1107 Albumin KTL-1106 Toplam Protein KTL-1105 Ürik Asit KTL-1104 Kreatinin KTL-1103 Üre KTL-1102 Glikoz KTL-1101 Serum/Plazma Örnekleri Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Klinik Tanı Laboratuvarı İstem Formu Öntanı Veteriner Hekim Kaşe ve İmza Klinik Cinsiyeti Hayvan Sahibinin Adı- Soyadı Irkı Protokol No Hasta Tarih Kan Gazları O 2 CO 2 arter kanı KTL-2111 Sedimentasyon Hızı KTL-2110 aPTT aktif protrombin KTL-2109 Protrombin zamanı KTL-2108 Hematokrit KTL-2107 Akyuvar formülü KTL-2106 Hemoglobin KTL-2105 Eozinofil Sayımı KTL-2104 Kan Pulcuğu Sayımı KTL-2103 Akyuvar Sayımı KTL-2102 Alyuvar Sayımı KTL-2101 Kan Örnekleri Hematolojik Testler Diğer Analizler KTL-1600 pH KTL-1502 Gizli kan arama KTL-1501 Dışkı Analizi Klor KTL-1403 Protein Lowry KTL-1402 Glikoz KTL-1401 Beyin-Omurilik Sıvısı Analizi Enzim testleri Herbiri KTL-1304 Protein KTL-1303 Glikoz KTL-1302 Rivalta testi KTL-1301 Ponksiyon Sıvısı Analizi Tam İdrar Analizi Strip ile KTL-1201 İdrar KLİNİK TANI LABORATUARI İSTEM FORMU Klinik Tanı Lab

slide 39:

8.1.2013 39 Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Klinik Tanı Laboratuvarı Ücret Çizelgesi 2.00 İdrar Tetkiki Stik ile 1.00 pH ölçümü 3.00 Dışkıda Gizli Kan Aranması 2.00 BOS Klor 4.00 BOS Protein Lowry Yöntemi 1.00 BOS Glikoz 1.00 Ponksiyon Sıvısı Enzim Testleri Herbiri İçin 1.00 Ponksiyon Sıvısı Protein Testi 1.00 Ponksiyon Sıvısı Glikoz Testi 1.00 Ponksiyon Sıvısı Rivalta Testi 4.00 İdrar Protein Elektroforezi 5.00 İdrar Taş Analizi 1.00 Mikroskop Muayenesi 2.00 İdrar Kimyasal Muayenesi kalitatif 1.00 İdrar Fiziksel Muayenesi 2.00 Cl/Na/K/Ca/Pi Herbiri İçin 4.00 Serum Protein Elektroforezi 5.00 Serum Vitamin A 4.00 Trigliserit 5.00 Lipaz 1.00 Glikoz 2.00 İndirekt Bilirubin 2.00 Ürik Asit 4.00 Amilaz 3.00 LDH 3.00 CK 2.00 GGT 2.00 ALP 2.00 AST 2.00 ALT 2.00 Hemoglobin 2.00 Kolesterol 2.00 Üre 2.00 Kreatinin 2.00 Toplam Protein 2.00 Albumin 10.00 Kanama-Pıhtılaşma Testi APPT/PT 2.00 Sedimentasyon Hızı mm/saat 0.50 Hematokrit 1.00 Eozinofil Sayımı 1.00 Akyuvar Sayımı Manuel 1.00 Alyuvar Sayımı Manuel 2.00 Formül Lökosit 25.00 Kan Gazları Analizi Kit ile Arter kanı 2.00 Tam Kan Sayımı Otomatik Ücret Analizin Adı Ücret Analizin Adı 2.00 Direkt Bilirubin 2.00 Toplam Bilirubin 2.00 Ürik Asit Klinik Tanı Laboratuvarı – Ücret Çizelgesi Klinik Tanı Lab

slide 40:

8.1.2013 40 Sonuçların Rapor haline getirilmesi  Laboratuar analiz sonuçları uzman tarafından değerlendirilir referans değerlerle karşılaştırılır ve Rapor haline getirilir.  Rapor Hekime ulaştırılır

slide 41:

8.1.2013 41 Sonuçların Değerlendirilmesi  Sonuçlar sağlıklı popülasyondan elde edilmiş referans değerler ile karşılaştırılarak değerlendirilmelidir.  Sağlıklı bireylerde de kandaki tüm parametrelerin derişimleri bireyin kendisi ile ilgili çeşitli faktörlere bağlı olarak varyasyon gösterebilir.  Sağlıklı durumda sonuçlarda karşılaşılacak varyasyonun hastalıklarda gözlenecek varyasyon sınırlarından dikkatli bir şekilde ayrımı gerekir.  Hekim şu soruları akla getirmelidir:  Sonuç olarak bildirilen değer normal mi  Normal değilse sonuçların normal değerlerden farklılığı anlamlı mı klinik bulgularla uyumlu mu

slide 42:

8.1.2013 42  Bireysel özellikler: Yaşlı Beagle melezi köpek erkek  Hikaye: Ağırlık kaybı aşırı idrar yapma poliüri ve uyuklamadan şikayet edilmiştir. Klinik muayenesinde güçsüzlük ve anemi saptanmıştır  Yorum: Hasta diyabetli olabilir fakat idrarda şeker olmayışı ve diğer sonuçlar tipik bir kronik böbrek yetersizliğini düşündürmektedir. Anemi varlığı ve ALP artışı renal osteodistrofi ile ilgili bu düşünceyi desteklemektedir. Ancak bunlar spesifik olmayan belirtilerdir. Abdominal radyografide ya da ultrasonografide küçülmüş böbreklerin varlığı hastanın kronik böbrek hastası olduğunu göstermiştir. Sonuç: KBY Serum Na 130.0 mmol/L D K 5.2 mmol/L N HCO3 16.0 mmol/L D Üre 43.0 mmol/L Y Kreatinin 640.0 mmol/L Y Glikoz 6.4 mmol/L N / Y Ca 1.9 mmol/L D Pi 2.4 mmol/L Y ALP 205 İÜ/L Y Hemoglobin 9.1 g/L D İdrar Glikoz - Protein + Olgu Sunumu

slide 43:

8.1.2013 43 Teşekkürler Sabrınız için……

authorStream Live Help