7

Views:
 
Category: Entertainment
     
 

Presentation Description

No description available.

Comments

Presentation Transcript

Hayvan şizofreni modeli:

ANTİPSİKOTİK İLAÇLAR Doç. Dr. Gökhan Göktal ay Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı

Hayvan şizofreni modeli:

Antipsikotik ilaçlar Tanım: Şizofreni başta olmak üzere psikotik rahatsızlıkların tedavisinde kullanılan ilaçlardır. Bunlara nöroleptikler , anti şizofrenik ilaçlar veya major tranklizanlar adı verilmekle beraber major tranklizan deyimi günümüzde geçerliliğini yitirmiştir.

Hayvan şizofreni modeli:

Antipsikotiklerin Endikasyonları Şizofreni Akut mani (lityum etkisi çıkana kadar) Madde bağımlılarında kesilme sendromu esnasında ortaya çıkan ajitasyonun giderilmesi Şizoafektif bozukluk (hastada şizofreni veya afektif hastalıkların ayrımının yapılmadığı durumlar) Major depresyon ( antidepresanlara yanıt alınamayan durumlar ) Otizm Bulantı, kusma, vertigo

Hayvan şizofreni modeli:

Şizofreni Hastalığı Şizofreni Pozitif Semptomlar Negatif Semptomlar Agresif Semptomlar Bilişsel Semptomlar Anksiyete/Depresyon

Hayvan şizofreni modeli:

Şizofreni-Pozitif Semptomlar Halüsinasyonlar Dezorganize konuşma Dezorganize davranış Katatonik semptomlar Ajitasyon / eksitasyon Pozitif Semptomlar

Hayvan şizofreni modeli:

Şizofreni-Negatif Semptomlar Emosyonel içe çekilme Affekte sığlaşma Anhedoni Kendine bakım azalması Negatif Semptomlar

Hayvan şizofreni modeli:

Şizofreni-Bilişsel Semptomlar Bellek fonksiyonları Dikkat ile ilgili işlevler Bilişsel Semptomlar

Hayvan şizofreni modeli:

Anatomik yolaklar İki sinir bağlantısı şizofreni açısından son derece önemlidir! 1. Karşılıklı hipokampus- korteks bağlantısı ve 2. S triatal-pallidal-talami k - k orti k al bağlantı .

Hayvan şizofreni modeli:

Antipsikotik İlaçlar: Sınıflandırma Tipik Antipsikotikler Fenotiyazinler Yapıca fenotiyazinlere benzeyenler Butirofenonlar Diğer (ikinci kuşak antipsikotikler) Atipik Antipsikotikler Klozapin Risperidon Olanzapin Ketiyapin Sülpirid Ziprasidon Sertindol Zotepin

Hayvan şizofreni modeli:

E K T K lorpromazin Haloperidol Flu fenazin Ti y oridazin K lozapin Risperidon Olanzapin K etiapin Ziprasidon Iloperidon 1940 1950 1960 1970 1980 1990 2000++ ATİPİK ANTİPSİKOTİKLER Zotepin Amisulprid Par siyel agonist aripiprazol TİPİK ANTİPSİKOTİKLER 1930

Hayvan şizofreni modeli:

Antipsikotiklerin Etki Mekanizaları Dopamin hipotezi Dopaminerjik sistem aktivitesini artıran ilaçlar psikotik reaksiyonlara yol açabilmektedir. Örnek: Kokain, amfetamin, apomorfin Serotonin hipotezi Glutamat hipotezi

Hayvan şizofreni modeli:

Antipsikotiklerin Etki Mekanizaları: Tipik (klasik) Antipsikotikler Santral sinir sistemindeki dopaminerjik traktusların tümünde postsinaptik D2 reseptör blokajı yaparlar. De D2 D2 reseptör antagonizması

Hayvan şizofreni modeli:

Antipsikotiklerin Etki Mekanizaları : Tipik (klasik) Antipsikotikler Mezolimbik ve mezokortikal sistemler üzerinden tedavi edici etkileri

Hayvan şizofreni modeli:

Antipsikotiklerin Etki Mekanizaları : Tipik (klasik) Antipsikotikler Nigrostriatal sistem üzerinden ekstrapiramidal sistem (EPS) yan etkileri

Hayvan şizofreni modeli:

Antipsikotiklerin Etki Mekanizaları : Tipik (klasik) Antipsikotikler Tuberoinfin - dübüler sistem üzerinden ise hiperprolaktinemi ve ilgili yan etkileri ortaya çıkar.

Hayvan şizofreni modeli:

Antipsikotiklerin Etki Mekanizaları : Tipik (klasik) Antipsikotikler Antimuskarinik (M 1 ), antihistaminik (H 1 ) ve antialfaadrenerjik ( α 1 ) etkileri vardır. α 1 H1 M1 D2

Hayvan şizofreni modeli:

Antipsikotiklerin Etki Mekanizaları : Atipik Antipsikotikler Santral sinir sistemindeki dopaminerjik reseptörlere ilave olarak başta serotonerjik sistem ve diğer sistem reseptörleri ile de etkileşirler.

Hayvan şizofreni modeli:

Antipsikotiklerin Etki Mekanizaları: Atipik Antipsikotikler

Hayvan şizofreni modeli:

Atipik Antipsikotikler Uzbay Nöropsikofarmakolojide rasyonel ilaç kullanımı, 2007

Hayvan şizofreni modeli:

Tipik Antipsikotikler I. Fenotiyazin türevleri Alifatik Klorpromazin Piperidinli Tiyoridazin Piperazinli Flufenazin II. Yapıca fenotiyazinlere benzeyenler Klorprotiksen Tiyotiksen Zuklopentiksol III. Butirofenonlar Haloperidol Melperon

Hayvan şizofreni modeli:

Kullanımda olan bazı tipik antipsikotikler Jenerik İsim Ticari ismi Klorpromazin Thorazine Siyamemazin Tercian Flupentiksol Depixol Flufenazin Prolixin Haloperidol Haldol Loksapin Loxitane Mesoridazin Serentil Molindon Moban Perfenazin Trilafon Pimozid Orap Pipotiyazin Piportil Sulpirid Dolmatil Tiyoridazin Mellaril Tiyotiksen Navane Trifluoperazin Stelazine Zuklopentiksol Clopixol

Hayvan şizofreni modeli:

I. Fenotiyazin türevleri Klorpromazin İlk bulunan antipsikotik ilaç (1950 lerin başlangıcı) Antipsikotik etkisi yanında sedatif etki Yüksek dozlarda katalepsi (katatoni) yapar Güçlü antiemetik etki ( kemoreseptör trigger zon , CTZ) Psikostimulanların öfori yapıcı etkisini ortadan kaldırır

Hayvan şizofreni modeli:

Tipik Antipsikotikler Klorpromazin Prokonvüliz etki Antiaritmik etki Büyüme hormonu ve ACTH salıverilmesini azaltır Hipotermi Ortostatik hipotansiyon ( a 1 blokaj)

Hayvan şizofreni modeli:

Tipik Antipsikotikler Klorpromazin Kullanılışı: 200-800 mg/gün (max 2g) Yaşlılarda 1/3 veya ½ oranında azaltılması gerekir Damar içi yoldan verilmez Plazma proteinlerine %95-98 oranında bağlanır Kahve ve çay ile kullanılması tavsiye edilmez Yan etkisi: Ekstrapamidal sistem semptomları

Hayvan şizofreni modeli:

Tipik Antipsikotikler Tiyoridazin Farmakolojik etkileri klorpromazine çok benzer Güçlü antikolinerjik etkileri vardır Antiemetik etkisi belirgin değildir En fazla kardiyotoksik etki gösteren antipsikotiktir Antidepresan etkinliği olduğu söylenmektedir Cinsel işlev bozukluğuna yol açar

Hayvan şizofreni modeli:

Tipik Antipsikotikler Flufenazin Gravimetrik etki gücü en yüksek fenotıyazin (mg dozu en küçük) Güçlü antiemetik ve antivertigo etki Extrapramidal sistemi fazla etkiler Zayıf sedatif etki Oral yol dışında cilt altı ve intramuskuler kullanımı da vardır

Hayvan şizofreni modeli:

Yapıca F enotiyazine B enzeyenler Fenotiyazinler güçlü D 2 Zayıf D 1 blokajı yaparken yapıca fenotiyazinlere benzeyen klorprotiksen , tiyotiksen , zuklopentiksol gibi ilaçlar hem D 1 hem D 2 dopamin reseptörleri üzerinde güçlü blokaj yaparlar.

Hayvan şizofreni modeli:

Butirofenonlar Haloperidol Güçlü dopamin D 2 agonisti Güçlü antipsikotik etki Zayıf 5-HT 2A ve a 1 reseptör blokajları da yaparlar Zayıf sedatif etki ( fenotiyazinlere göre) Belirgin antiemetik etki (CTZ yi etkilerler) Belirgin ekstrapiramidal yen etki Fenotiyazinlere dirençli psikozlarda kullanılır

Hayvan şizofreni modeli:

Klasik Antipsikotiklerin Yan etkileri Ekstrapramidal Yan etkiler Diğer Yan Etkiler Akut distonik reaksiyon Akatizia (sabit ve hareketsiz duramama) Parkinsonizm Tardif diskinezi ( fasiyal ve dil hareketleri, hızlı silkelenme) Bu belirtiler birkaç gün ila birkaç ay arasında ortaya çıkar. Genellikle geri dönüşümlüdür ancak bazen kalıcı olabilir. Antikolinerjik ilaçlar yan etkileri azaltabilir veya ortadan kaldırabilir. Sedasyon Otonomik yan etkiler Seksüel disfonksiyon Nöroendokrin yan etkiler İlaç kesilmesi sendromu Hepatotoksisite Kardiyotoksik etkiler Hematolojik bozukluklar Cilt reaksiyonları Nöroleptik malign sendrom (ateş, kas rijiditesi , mental değişkiklik , otonom dengesizlik)

Hayvan şizofreni modeli:

Tardif Diskinezi

Hayvan şizofreni modeli:

Atipik Antipsikotikler Genel Özellikleri Klasik antipsikotiklerde görülen yan etkileri azaltmak amacıyla son 20 yıldır geliştirilmekte olan ilaçlardır. Ortak özellikleri D2 reseptörler üzerine antidopaminerjik etkinlik azaltılmış ve antiserotonerjik etkinliği artırılmıştır D3 ve D4 reseptörlere D2 den daha çok etkinlik gösterirler Ekstrapramidal yan etkileri belirgin derecede azdır. Etki spektrumları daha geniştir ve özellikle negatif semptomlu ve dirençli şizofreni hastalarında etkinlikleri daha yüksektir.

Hayvan şizofreni modeli:

Atipik Antipsikotikler Klozapin Atipik antipsikotiklerin prototipi olarak kabul edilmektedir. SSS de çok sayıda reseptöre afinitesi vardır Negatif semptomlar ve dirençli şizofreni grubuna etkilidir Ekstrapiramidal yan etkileri oldukça azdır En önemli yan etkisi agranülositoz ve nötropeni Prokonvülzan etkisi vardır (özellikle yüksek dozlarda)

Hayvan şizofreni modeli:

Atipik Antipsikotikler Olanzapin Etki bakımından klozapine benzer Geniş spektrumlu bir antipsikotiktir Bipolar hastalık ve tedaviye dirençli depresyonda kullanılabileceği düşünülmektedir Kardiyometabolik riski en yüksek olan ilaçlardan biridir

Hayvan şizofreni modeli:

Atipik Antipsikotikler Risperidon Düşük dozlarda atipik yüksek dozlara çıkıldığında tipik antipsikotik gibi davranır Ergen ve çocuklarda psikoz dahil olmak üzere, bipolar hastalık ve otizmde kullanılabilen tek antipsikotiktir Kardiyometobolik riski diğer atipik ajanlara göre daha düşüktür

Hayvan şizofreni modeli:

Atipik Antipsikotikler Ketiyapin Etki bakımından klozapine benzer Kısa etkilidir Hiçbir dozda EPS yan etkisi görülmediğinden “ üst düzey ” ant ipsikotik olarak adlandırılır Bipolar hastalıkta kullanımı vardır Yan etki olarak kilo aldırma eğilimi vardır

Hayvan şizofreni modeli:

Atipik Antipsikotikler Aripiprazol Tedaviye yeni yakın zamanda girmiştir Antimanik ve antidepresan aktivitesi vardır Etki mekanizması diğerlerinden farklıdır

Hayvan şizofreni modeli:

Atipik antipsikotiklerin yan etkileri Hematolojik problemler ( klozapin ) İnsülin direnci Kilo alımı Açlık trigliserit düzeylerinin yükselmesi Hiperglisemik hiperozmolar sendrom/diyabetik ketoasidoz

Hayvan şizofreni modeli:

Yeni gelen ilaçlar M etabotropik glutamat reseptörleri : mGluR1 ve mGluR5 ( grup I ) ve mGlu2/3 ( grup II ) fonksiyonel bozukluklar şizofreniye neden olabil ir . LY379268 , güçlü mGlu2/3 reseptör agonisti . Parsiyel glisin agonistleri : D-serin ve D- sikloserin Glisin transport inhibitörleri : Sar k osin ( N - methylglycine ) ( Klinik denemeler var , Tayvan ) NFPS (ALX/NPS-5407) Org24461/24598 SSR504734 Seçici D 3 reseptör antagonistleri: SB 277011 ve S 33084 Asenapin (D 3 , 5-HT 2A , 5-HT 2B ,5-HT 2C , 5-HT 6 , 5-HT 7 ve adrenerjik alfa 2B ) Kolinerjik alfa 7 nikotinik reseptörler: Hipokampal alfa 7 nikotinik reseptör redüksiyonu veya aktivite azlığı ile şizofreni arasında bir bağ kurulmaktadır. Alfa 7 nikotinik reseptör agonisti : anabasein (DMXBA) = 3-(2,4 dimetoksi ) benziliden

Hayvan şizofreni modeli:

Olası Yeni Hedef

Hayvan şizofreni modeli:

Hayvan şizofreni modeli

authorStream Live Help