Cinsel gelişim bozuklukları

Views:
 
Category: Entertainment
     
 

Presentation Description

No description available.

Comments

Presentation Transcript

Cinsel Gelişim Bozuklukları:

Cinsel Gelişim Bozuklukları Yrd. Doç. Dr. Tolga Ünüvar ADÜ Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD Endokrin ve Adölesan BD

PowerPoint Presentation:

Genetik seks fertilizasyonda belirlenir ve gonadların testis veya over şeklinde farklılaşmasını içerir ve genler belirlenmiştir. Fenotipik seks belirlenmesi,gonadların farklılaşmasını takiben iç ve dış genital organların şekillenmesi ile oluşur ve fetal hayatın ilk yarısında gerçekleşir. Seksüel maturasyon, pubertede sekonder seks karakterlerinin oluşumu ile tamamlanır.

PowerPoint Presentation:

FETAL GELİŞME Primer seks belirlenmesi Gonadal Gelişme – Genetik Kontrol Seks Farklılaşması - Internal ve Eksternal Genital Bölgenin Farklılaşması – Endokrin Kontrol

PowerPoint Presentation:

Psikolojik seks (gender), hormonal etkinin mevcudiyeti ile birlikte postnatal sosyolojik ve çevresel etkenlerle gelişir.

EMBRİYONİK SEKSÜEL FARKLILAŞMA:

EMBRİYONİK SEKSÜEL FARKLILAŞMA Intrauterin 5-6.cı haftaya kadar kromozomal yapı ne olursa olsun, embriyonun gonadal farklılaşması aynıdır. Primitiv ( bipotansiyel ) gonadda korteks, medulla ve primordial germ hücreleri vardır. Kortikal bölgeyi teşkil eden germinal epitel tabakalardan overler, medüller bölgeyi teşkil eden mezenşimal hücrelerden ise testisler meydana gelir. Primordial germ hücrelerinden ise oogonia veya spermatogonia teşekkül eder.

PRİMER SEKS BELİRLENMESİ:

PRİMER SEKS BELİRLENMESİ Erkek cinsiyet için testis gereklidir. Testis oluşumu için Y kromozomu gereklidir .

SEKS BELİRLENMESİ:

SEKS BELİRLENMESİ Primitiv gonad (bipotansiyel) SRY + SRY - Testis Over

PowerPoint Presentation:

PAP SRY Y SRY geni Y kromozomunun kısa kolunda yer alır. SRY : Seks Determining region of Y SRY proteini transkripsiyon faktörüdür. SRY’de mutasyon sonucunda XY dişi oluşur. SEKS BELİRLENMESİ

PowerPoint Presentation:

SRY’den başka faktörlerde mevcut. Gelişimin belirli aşamalarında bazı genler aktiftir. Zamanlama önemlidir. SEKS BELİRLENMESİ

PowerPoint Presentation:

GENLER X kromozomunda (WNT4, DAX 1) Otozomal (SOX 9, WT 1, SF 1) SEKS BELİRLENMESİ

PowerPoint Presentation:

WNT4 Testiküler gelişme sırasında SRY geni tarafından baskılanır.WNT4’leri baskılanmış farelerde Müller kanalları her iki cinstede yoktur. Dişi gelişim için gerekli bir gendir. DAX1 Testiküler gelişme sırasında SRY geni tarafından baskılanır.Mutasyonlarında konj.adrenal hipoplazi gözlenir.Aşırı expresyonu erkeklerde dişi tipte cinsiyet gelişimine yol açar.

PowerPoint Presentation:

SOX9 Geni Sertoli hücrelerinin farklılaşması için gereklidir. Eksikliğinde erkeklerde kadınlık yönünde gelişme olur. WT1 Geni Böbrek ve gonad gelişimini sağlar.Gonadda etkisi sertoli ve granulosa hücreleri ile sınırlıdır. *WT1 testiküler gelişimden çok bipotansiyel gonad gelişiminde etkindir. SF1 Geni Sertoli hücrelerinden AMH expresyonunu aktive eder ve Leidig hücrelerinden T sentezinde gerekli enzim ekspresyonunu sağlar.

PowerPoint Presentation:

WT1? SEKS BELİRLENMESİ Primitiv gonad (bipotansiyel) Testis Over SOX9 SF1 SRY DAX1 WNT1

SEKS FARKLILAŞMASI:

SEKS FARKLILAŞMASI Gonad Müller Kanalı Wolf kanalı Ürogenital sinüs Eksternal genitalia

ERKEK SEKS FARKLILAŞMASI:

ERKEK SEKS FARKLILAŞMASI Gonad ..................... Testis Müller kanalı ........... Atrofi Wolf kanalı .............. Epididim, vas deferens, vesikula seminalis, ejekulatuar kanallar Urogenital sinüs ...... Prostat, üretra Eksternal genitalia ... Penis, skrotum, penil üretra

ERKEK SEKS FARKLILAŞMASI:

ERKEK SEKS FARKLILAŞMASI Müller kanalı Wolf kanalı 0 Epididim Vas deferens Vezikula seminalis Ejekulatuar kanallar Testis T AMH

ERKEK SEKS FARKLILAŞMASI:

ERKEK SEKS FARKLILAŞMASI Ürogenital sinüs Eksternal genitalia Prostat Üretra Penis Penil üretra Skrotum DHT T DHT 5 alfa redüktaz

PowerPoint Presentation:

DİŞİ SEKS FARKLILAŞMASI Gonad................... Over Müller kanalı......... Fallop tüpleri, uterus, vajen 1/3 Wolf kanalı ........... Atrofi Ürogenital sinüs..... Vajen 2/3, üretra Eksternal genitalia. Klitoris, labia majör, labia minör

DİŞİ SEKS FARKLILAŞMASI:

DİŞİ SEKS FARKLILAŞMASI Müller kanalı Wolf OVER kanalı Fallop tüpleri 0 Uterus Vajen 1/3

DİŞİ SEKS FARKLILAŞMASI:

DİŞİ SEKS FARKLILAŞMASI Ürogenital sinüs Vajen 2/3 Üretra Eksternal genitalia Klitoris Labia majör Labia minör

LH/hCG:

LH/hCG Leidig hc. Sertoli hc. Testosteron Antimüllerian hormon DHT Müller kanal regresyonu Androjen reseptör Virilizasyon TESTİS stAR P450 scc P450 c17 3  OHs 17  HSD 5  red.

PowerPoint Presentation:

SEKS BELİRLENMESİ Erkek olmak uzun, zor ve tehlikeli bir yolculuktan sonra gerçekleşir Alfred Jost, 1972

Tanım ve amaç:

Tanım ve amaç Kuşkulu (ambigus) genitalia Cinsel organların kız ve erkek yönünde farklılaşmamış olması nedeniyle ortaya çıkan cinsiyet belirsizliği 1/4500 sıklıkta Acil tanı ve tedavi gerektirir Konjenital adrenal hiperplazisi (KAH) ağır sürrenal yetmezlikle Sosyal ve psikolojik cinsel kimliği KAH Genetik danışma gerekebilir

Öykü:

Öykü Annenin kullandığı ilaçlar Progesteron (hipospadias) Androjen dişi fetusta virilizasyon Alkol kullanımı mikropenis veya kliteromegali Hidantoin kullanımı 5 alfa redüktaz enzim inhibisyonu yetersiz maskülinizasyon Annede virilizan tümör, plasental aromataz eksikliği dişi fetusta virilizasyona neden olur Akraba evliliği, erken yaşta kardeş ölüm öyküsü (KAH)

Öykü:

Öykü Boy kısalığı, Hirsutizm İnfertilite, Amenore İnguinal herni operasyonu hikayesi

Fizik Muayene:

Fizik Muayene Şok, dehidratasyon bulguları, kusma Genital bölgede renk koyulaşması Somatik bulgular (sendromlar ?,gonadal disgenezi ?) Trizomi 13 Kleinfelter sendromu Turner sendromu

Fizik Muayene:

Fizik Muayene WT-1 geni mutasyonu Kuşkulu genitale Böbrek anomalileri SOX9 mutasyonu Kuşkulu genitale Kamptomelik displazi Kıkırdak İskelet deformiteleri

Fizik Muayene:

Fizik Muayene Dış genital organ muayenesi Palpasyonla gonad varlığı İnguinal kanalda oval kitle (testis? Ovotestis?) Penisin boyu ve uzunluğu Üretral açıklığın durumu Gonadlar ele gelmiyorsa virilize dişi Labioskrotal füzyon (ilk üç ayda) Kliteromegali (üç aydan sonra) Vajina var mı ? Yok mu ? Asimetrik dış genitalya (gonadal disgenezi)

Fizik Muayene:

Fizik Muayene Hipertansiyon (11-  hidroksilaz eksikliği) YD’da klitoris normalde 6 mm’dir. 6-9 mm ise klitoris hipertrofisi >9 mm ise kliteromegali YD’da PGB<1,9 cm ise mikropenis

Laboratuvar değerlendirilmesi:

Laboratuvar değerlendirilmesi Serum elektrolit ve şeker düzeyi Pelvis ultrasonu Serum 17 hidroksi progesteron Serum 17 hidroksi pregnenolon Androstenedion, testesteron, Plazma renin aktivitesi, aldosteron 11 deoksikortizol ve DHEA-S Karyotip

İleri görüntüleme:

İleri görüntüleme US (uterus, overler, inguinal kanalda testisler, Sürrenal bezin hiperplazisi) MRI Ürogenital sinüsten radyo opak made verilmesi Fibroblastlardan enzim tayini (5  redüktaz eksikliğinde) Eksploratif laporatomi Gonad biyopsisi Gerçek hermafroditi tanımak için

PowerPoint Presentation:

Kuşkulu genitalya yaklaşımı Öykü,fizik muayene Gonadlar ele gelmiyor Yok US/MRI Uterus Var Normal 17 OH P Yüksek Normal Normal XY Yetersiz maskülinizasyon XX KAH XX XX,XY,XX/XY XO/XY Karyotip Adrenal dışı virilize dişi nedenleri Gonadal farklılaşma bozuklukları Gonad

PowerPoint Presentation:

Kuşkulu genitalya yaklaşımı Öykü,fizik muayene Gonadlar ele geliyor Gonad Yok Var US/MRI uterus hCG uyarılı T yanıt Düşük,normal Genelde düşük XY XY,XO/XY,XX Karyotip Gonadal farklılaşma bozuklukları Yetersiz maskülinizasyon

Tedavi yaklaşımı:

Tedavi yaklaşımı Medikal tedavi Cinsiyet belirlenmesi Karyotip cinsiyet cinsiyetin belirlenmesinde major bir faktör olarak kullanılmamamlıdır Gonadal fonksiyonlar Fertilite ve cinsel aktivite olasılığı Tanı yaşı Ailenin kültürel yapısı

Tedavi yaklaşımı:

Tedavi yaklaşımı Cerrahi düzeltme operasyonları Gonadal disgenezi Gonadektomi Aileye genetik danışma verilmesi Ailenin ve çocuğun psikolojik desteklenmesi

Erkek Cinsel Farklılaşma Bozuklukları:

Erkek Cinsel Farklılaşma Bozuklukları 36

PowerPoint Presentation:

XY karyotip SRY Gonadal farklılaşma bozuklukları Testis Leydig hücresi Sertoli hücresi MIS Müllerian kanal regresyonu Testesteron Dihidrotestosteron Androjen reseptörüne bağlanma 5- -reduktaz eksikliği Persisten Müllerian kanal sendromu Leydig hücre aplazisi Testosteron sentez bozuklukları Wolfian yapıların gelişimi Ürogenital sinüs ve dış genital yapıların maskülinizasyonu Androjene cevap bozuklukları Androjene cevap bozuklukları

Erkek psödohermafroditizm:

Erkek psödohermafroditizm Gonad testis (fonksiyonel/normal,defektif/rudimenter) Dış genital organlar Maskülinizasyonu yetersiz Kuşkulu genitalya Tamamen dişi Genotip XY İç genitalya Wolfian Müllerian yapılar

1-Testiküler Farklılaşma defektleri:

1-Testiküler Farklılaşma defektleri 46 XY komplet gonadal disgenezi (Swyer send.) Multipl anomaliler + 46XY gonadal disgenezi Camptomelik displazi ile Denys-Drash Sendromu ile (diffüz mezengeal sklerozis, wilms tömörü, gonadal anormallik) WAGR sendromu ile (Wilms, aniridi, MR, genitoüriner anomaliler) Y kromozomu kısa kol delesyonu Embriyonik testiküler regresyon sendromu (XY gonadal agenezi)

2-Testiküler hormon yapımında defektler:

2-Testiküler hormon yapımında defektler Leydig hücre aplazisi, hipoplazisi, LH/HCG reseptör defekti Testosteron biyosentez bozuklukları A-diğer adrenal steroidlerin yapım bozuklukları ile birlikte 20-22 desmolaz (StAR) eksikliği 3  hidroksisteroid dehidrogenaz eksikliği 17  hidroksidehidrogenaz eksikliği B- yalnızca androjen sentezini etkileyenler 17,20 liyaz eksikliği

PowerPoint Presentation:

41

3-Androjen etkisinde defektler:

3-Androjen etkisinde defektler 5 redüktaz eksikliği Testiküler feminizasyon sendromu (Komplet androjen duyarsızlığı) Reifenstein sendromu (İnkomplet androjen duyarsızlığı)

4-diğerleri:

4-diğerleri Gebelikte ilaç kullanımı (ketokanazol, flutamide) Dismorfik sendromlarla birlikte erkek psödohermafroditizmi Smith-Lemli-Opitz sendromu Fraser sendromu Aarskog sendromu Meckel sendromu

46 XY komplet gonadal disgenezi:

46 XY komplet gonadal disgenezi Karyotip XY İç ve dış genitalya dişi görünümde Gecikmiş puberte ve primer amenore Serum gonadotropinleri çok yüksek Estradiol düzeyleri düşüktür Gonadlar tümüyle bant şeklindedir. %30 germ hücreli tümör gelişimi Gonadodektomi ve hormon replasmanı

Leydig hücre aplazi/hipoplazisi:

Leydig hücre aplazi/hipoplazisi LH geninde delesyon ve tek baz mutasyonları Homozigotlarda dış genitalya normal dişi veya hafif virilize görünümde Wolfian yapılar,epididimis ve vas deferens hipoplastiktir Ürogenital sinüs ve ön üretra ile kör bir vajinal poş bulunur

Leydig hücre aplazi/hipoplazisi:

Leydig hücre aplazi/hipoplazisi Testisler intraabdominal veya labial Sertoli hücreleri bulunduğundan (MIF) Müllerian yapılar bulunmaz Prepuberte döneminde labia içinde gonad palpe edilmesi Pubertede meme gelişmemesi ile dikkat çeker

Testesteron biyosentez bozuklukları (20,22,desmolaz eksikliği) konjenital lipoid hiperplazi:

Testesteron biyosentez bozuklukları (20,22,desmolaz eksikliği) konjenital lipoid hiperplazi Kolesterolün mitokondri dış membranından iç membrana taşıyan steroidojenik akut regülatör (STAR) protein eksikliği Glikokortikoidler,minerolokortikoidler ve seks steroidleri üretimi yapılamaz Dış genitalya dişi görünümde Hiperpigmentasyon,hipoglisemi Tüm steroid hormon düzeyleri düşük

5--redüktaz eksikliği:

5- -redüktaz eksikliği 46, XY fetusta dış genitallerin yetersiz maskülinizasyonu İzoenzim I defekti Mikropenis Hipospadias İzoenzim II tipi Küçük fallus Kordee Bifid skrotum -Perineoskrotal hipospadias ürogenital sinüs -kör bir vajinal poş

5--redüktaz eksikliği:

5- -redüktaz eksikliği Karyotip XY Testosteron normal veya yüksek Dihidrotestosteron düşük T/DHT >12 49

Komplet Androjen Duyarsızlığı:

Komplet Androjen Duyarsızlığı Testiküler feminizasyon sendromu İnguinal herni ile başvuran kız Herni içinde testis görülmesi Labial kitle palpe edilmesi Puberteden sonra amenore seksüel kıllanmanın olmaması

Komplet Androjen Duyarsızlığı:

Komplet Androjen Duyarsızlığı Karyotip XY Gonad palpe edilir veya herni operasyonu hikayesi vardır. Jinekomasti Müllerian yapılar yok. T ve DHT normal veya yüksek. T/DHT < 8 51

Dişi Cinsel Farklılaşma Bozuklukları:

Dişi Cinsel Farklılaşma Bozuklukları 52

Dişi psödohermafroditizm:

Dişi psödohermafroditizm Genotip XX İç genitaller dişi Dış genital organlar virilize (Klitoris hipertrofisi, labio-skrotal füzyon) Dişi fetus aşırı androje maruz kalır Annede androjen üreten tümör Adrenal adenoma Ovarium tümörleri Anneye androjen verilmesi

Dişi psödohermafroditizm:

Dişi psödohermafroditizm Konjenital adrenal hiperplazi 21 hidroksilaz eksikliği 11 hidroksilaz eksikliği Tip II 3 beta hidroksi steroid dehidrogenaz Plasental aromataz eksikliği Annede serum ve idrar östrojen seviyesi düşük Androjen seviyeleri yüksek Püberte gecikmesi FSH ve LH yüksek

Dişi psödohermafroditizm:

Dişi psödohermafroditizm Annenin virilizan hastalıkları Gebelikte progesteron kullanımı Gebelik luteoması Glukokortikoid direnci Sülfataz enzim eksikliği Androjen salgılayan over/adrenal tümörler 55

Gonad farklılaşma kusurları:

Gonad farklılaşma kusurları 56

Gonad farklılaşma kusurları:

Gonad farklılaşma kusurları A- Biseksüel gonad (Ovotestis) Gerçek hermafroditizm B- Testisin farklılaşma kusurları 46XY komplet gonadal disgenezi 46XY parsiyel gonadal disgenezi Mikst gonadal disgenezi Testiküler regresyon sendromu Seminifer tubuler disgenezi (Klinefelter) 46XX erkek

Gonad farklılaşma kusurları:

Gonad farklılaşma kusurları C- Overlerin farklılaşma kusurları 46XX komplet gonadal disgenezi 46XX parsiyel gonadal disgenezi Turner sendromu

PowerPoint Presentation:

46 XX veya 46 XY Komplet gonadal disgenezi: Her iki gonad tümüyle bant şeklindedir. 46 XY Parsiyel gonadal disgenezi: Gonad boyutları küçüktür ve yetersiz miktarda testis dokusu içerir. 46 XX Parsiyel gonadal disgenezi: Gonad boyutları küçüktür ve yetersiz miktarda over dokusu içerir. 59

PowerPoint Presentation:

Mikst gonadal disgenezi: Gonadların bir tanesi testis veya over iken diğeri bant şeklindedir. Gerçek hermafroditizm: Gonadlardan bir tanesi hem over hem testis dokusu içermekte veya bir taraftaki gonad over diğeri testis yapısındadır (ovo testis cinsel farklılaşma bozukluğu). 60

Sınıflandırılamayan farklılaşma kusurları:

Sınıflandırılamayan farklılaşma kusurları Erkeklerde Hipospadias Mikropenis Kriptorşidizm