4-Meme kanseri tanı ilkeleri ve genel özellikler

Views:
 
Category: Entertainment
     
 

Presentation Description

No description available.

Comments

Presentation Transcript

Meme kanseri tanı ilkeleri ve genel özellikler :

Meme kanseri tanı ilkeleri ve genel özellikler Prof Dr Hedef ÖZGÜN

Kısaltmalar:

Kısaltmalar KKMM: kendi kendine meme muayenesi KMM: klinik meme muayenesi MMG: mammografi US: ultrason DM: diabetes mellitus KKY: konjestif kalp yetmezliği HRT: hormon replasman tedavisi SLNB: sentinel lenf nod biyopsisi AD: aksiller diseksiyon LAP: lenfadenopati

PowerPoint Presentation:

Hasta değerlendirmesi öykü ve fizik muayene ile başlar Hasta KKMM için özendirilmeli ve değişiklikleri değerlendirmede rahat olmalıdır

Öykü:

Öykü Deri değişiklikleri Meme başı çökmesi/çekilmesi Meme başı akıntısı Kızarıklık Meme ağrısı Ele gelen kitleler (meme, koltuk altı)

Bulgular:

Bulgular Başlangıç Süre Başlatan faktörler Travma veya enfeksiyon varlığı İlaç kullanımı Kilo değişiklikleri Tıbbi durum değişiklikleri

Meme öyküsü:

Meme öyküsü Önceden meme biyopsisi Meme büyütme/küçültme Meme problemleri Tarama kılavuzlarına uyum Görüntüleme öyküsü

Tıbbi öyküsü:

Tıbbi öyküsü Risk faktörleri ve eşlik eden sorunlar DM veya KKY memeyi etkileyebilir Alerjiler kaydedilmeli İlaçlar başta meme başı akıntısı yaparak etkiler Kumadin ve aspirin  kanlı akıntı

Doğurganlık öyküsü:

Doğurganlık öyküsü Menarş yaşı Menstrüel ve gebelik öyküsü Emzirme Hormon kullanımı (korunma, infertilite , HRT) ; klinik muayene ve görüntüleme ile risk belirlemede Son adet tarihi (Klinik muayene, görüntüleme– öz. MR)

Aile öyküsü:

Aile öyküsü Bireysel risk değerlendirmesi ve genetik danışmanlık

Sosyal öykü:

Sosyal öykü Sigara kullanımı kötü yara iyileşmesi ve tekrarlayan retroareoler abse gibi enfeksiyon riski taşır Alkol kullanımı erkekte jinekomasti

Meme görüntüleme öyküsü :

Meme görüntüleme öyküsü Yeni görüntülerle karşılaştırılmalı Dış merkezde çekilen filmler radyolog tarafından yeniden incelenmelidir Dış merkezli patoloji slaytları tanıyı doğrulamak için patoloji birimi tarafından gözden geçirilmelidir, öz. kor biyopside atipi saptandıysa

Öykü alma:

Öykü alma Hasta giysileriyle iken yapılmalı, muayene masasında olmamalı Sıra fizik muayeneye gelince hasta bir önlük giymeli Hasta muayenesi sırasında hastanın yanında bir refakatçi veya sağlık personeli olmalıdır

Fizik muayene İnspeksiyon:

Fizik muayene İnspeksiyon İlk anda başlar. Tavırları, eşlik eden kimse varlığı Klinik Meme Muayenesi en önemli kısım olsa da hedefe yönelik fizik muayene idealdir Oturur pozisyonda başlanır, servikal bölge LAP veya tiromegali açısından (birliktelik sık) palpe edilir. Ayrıca supra veya infraklavikuler LAP bakılır Kalp ve akciğerler, periferal ödem, nabızlar, omurga hassasiyeti, kostovertebral açı hassassiyeti

Fizik muayene İnspeksiyon:

Fizik muayene İnspeksiyon Hasta otururken meme ve aksilla bakısı ve palpasyonu Hastanın önlüğünün önünü açın ve elleri kalçalara bastırıp yavaşça başının üstüne doğru kaldırması istenir; bu sırada boyut, şekil, simetri (çoğunda hafif farklar olur), kontur değişiklikleri (çekinti, büzülme, gamzelenme , kabarıklık ve meme başı değişiklikleri) Ödem, eritemi döküntü ve ülserasyon için tüm meme ve nipple bakısı

Fizik muayene İnspeksiyon:

Fizik muayene İnspeksiyon

Fizik muayene İnspeksiyon:

Fizik muayene İnspeksiyon

Fizik muayene Palpasyon:

Fizik muayene Palpasyon Hastanın kolu kendi kolumuz üzerine yatırıp dirsekten destek vererek diğer elimizle aksiller yapılar latissimus kasından başlayarak pektoral kasın arkası ve kaburgalar incelenir. Kolunu hareket ettirmek apeks aksillaya girilmesini sağlar.

Fizik muayene Palpasyon:

Fizik muayene Palpasyon

Fizik muayene Palpasyon:

Fizik muayene Palpasyon Palpasyon parmakların pulpası ile başlar; önce kol yukardayken aksilla hissedilir, sol kol indirilir. Subklavikuler ve santral grup lenf nodları derin palpasyonda daha iyi hissedilir. Göğüs duvarı ve subskapularis palpasyonu rutin yapılmalıdır.

Fizik muayene Palpasyon:

Fizik muayene Palpasyon

Memenin lenf nodları:

Memenin lenf nodları

Fizik muayene Palpasyon:

Fizik muayene Palpasyon Palpabl lenf nodu varsa; boyutu, hareketliliği, kıvamı ve birleşmiş lenf nodları açısından bakılır. Aksilla ve aynı taraf kol sinüs traktı , geçirilmiş cerrahi veya enfeksiyon belirtisi yönünden incelenir. Follikülit ve kolda bir enfeksiyon nedeniyle palpe edilebilir ancak yumuşak ve hareketlidir. Muayenede palpe edilen her lenf nodunu gelecekte referans olması için belgeleyin. Şüpheli lenf nodları görüntüleme ile de değerlendirilmelidir.

Fizik muayene Palpasyon:

Fizik muayene Palpasyon Hasta uzandırılarak ışınsal, konsantrik dairesel ve dikey metodlarla KMM yapılır.

Fizik muayene Palpasyon:

Fizik muayene Palpasyon 3 orta parmak pulpası hafif, orta ve derin bası yapar. Muayene alanı klavikuladan inframammarian çizgiye, sternum ortasından mid - aksiller çizgiye dek olan alandır. Muayene için en uygun zaman menstrüasyon bittikten hemen sonraki günlerdir.

Fizik muayene Palpasyon:

Fizik muayene Palpasyon Bulgular saat kadranına göre ve meme başından cm olarak mesafe ile ifade edilmeli, boyut, şekil, derinlik, altta yatan deriye veya göğüs duvarına fiksasyon , ilgili deri değişiklikleri ve hareketlilik belirtilmelidir. Görüntüleme, biyopsi ve takip için gerekli bilgiyi sağlar.

Muayene bulguları Hiperemi vs Eritem:

Muayene bulguları Hiperemi vs Eritem Yatarken memeyi yukarı kaldır; pembe renk kaybolursa  hiperemi kaybolmazsa  eritem ; inflamasyon ( sellülit ) Hiperemi + ödem - Venöz veya lenfatik drenajın tıkanması ; santral veya pendülöz memede aşağıda Nedenleri; biyopsi veya lumpektomi sonrası seroma , üst dış kadran insizyonları , aksiller cerrahi (SLNB, AD), radyoterapi, travma, iyileşen enfeksiyon, yüzeyel vaskülit , bazen genç kadınlarda hormonal değişiklikler.

Muayene bulguları Hiperemi:

Muayene bulguları Hiperemi MMG; kitle, deri kalınlaşması, ödem US; seroma / hematoma , abse , kanser nüksü , aksiller adenopati , nüks . Venöz konjesyon şüphesi; US, venografi , ekokardiogr .

Muayene bulguları Eritem:

Muayene bulguları Eritem Lokal - abse , yaygın – sellülit , mastit Mastit – gebelik/ laktasyona bağlı İyileşmez, abse gelişir, kanser ekarte edilemezse  <3 cm abse – perkutan drenaj ve antibiyotik – %90 şifa Büyük abse ve iyileşmeyenler – drenaj Emzirmeyen kadında mastit – periduktal mastit Sigara içenlerde yaygındır – abse , fistül gelişebilir

Muayene bulguları Eritem:

Muayene bulguları Eritem Rekürren retroareolar abse – laktifer duktusların skuamöz metaplazisi (SMOLD); aktif enf . tedavisi ve sigarayı kesme Fistül yolu, abse ve etkilenen meme başı çıkarılmalıdır.

Muayene bulguları Memede kitle:

Muayene bulguları Memede kitle Kitlede malignite düşündüren bulgular; sert kıvam, düzensiz kontur, net olmayan sınırlar, fiksasyon (deri veya göğüs duvarı), meme başı çökmesi, ülserasyonu

Muayene bulguları Memede kitle:

Muayene bulguları Memede kitle Triple test – KMM, görüntüleme ve biyopsi <30 yaş; US ilk tanısal görüntüleme >30 yaş; MMG & US US kistik - solid ayrımı yapar; MMG’de görülmeyen lezyonları saptayabilir. Negatif görüntüleme – KMM ile takip, 3-4 ay içinde görüntüleme Klinik şüphe varsa radyoloji negatif olsa da- biyopsi

Muayene bulguları Memede kitle:

Muayene bulguları Memede kitle Solid meme kitleleri histolojik tanı gerektirir. Perkutan kor biyopsi veya İnce iğne aspirasyon biyopsisi (İİAB) cerrahi biyopsiye alternatiftir. İİAB ; duyarlılık %98, pozitif tahminleyici değer %99, yalancı negatiflik oranı %9 Muayene, MMG, US ve biyopsi bulgularının korelasyonu önemlidir.

Muayene bulguları Meme başı akıntısı:

Muayene bulguları Meme başı akıntısı Kanlı, tek taraflı, spontan  malignite şüphesi

Meme kanserinin kadranlara göre dağılımı:

Meme kanserinin kadranlara göre dağılımı

Meme kanserinin erken bulguları:

Meme kanserinin erken bulguları %70 kitle ile gelir (genellikle ağrısız) %90 kitleyi hastanın kendisi fark eder Daha az görülen bulgular; meme ağrısı, erozyon, retraksiyon , büyüme, meme başında kaşıntı ve kızarıklık, memede çekilme Nadiren koltuk altında kitle

Meme kanserinin erken bulguları:

Meme kanserinin erken bulguları Hasta anormal alan olduğunu söyler, hekim farketmezse ; US ve MMG yapılmalı. Eğer radyoloji de saptamazsa, 2-3 ay sonra adetten 1-2 hf . sonra gelmesi istenir. MR kanseri ekarte etmede kullanılamaz, %3-5 yalancı negatiflik; bu MMGden az ancak infiltran lobuler kanserler ve DCIS’de daha çok görülür.

Meme kanserinin erken bulguları:

Meme kanserinin erken bulguları Sert 1 cm den büyük lenf nodları tipik metastazlardır. Pake oluşturan, deriye veya derin yapılara fikse aksiller nodlar ileri hastalığı gösterir (en az evre III) Aksiller nodların pozitifliği primer tümörün boyutu ile artar. İn situ kanserler metastaz yapmaz. Klinik olarak negatif LN %30’unda metastaz vardır.

Meme kanserinin erken bulguları:

Meme kanserinin erken bulguları İpsilateral supra veya infraklavikuler LN sert ve sıkı ise biyopsi yapılmalı, kanser varsa ileri evredir (evre III veya IV). İpsilateral kol ödemi sıklıkla bölgesel lenfatiklere metastaza bağlıdır ve ileri kanserin bulgusudur.

Meme kanserinin erken bulguları:

Meme kanserinin erken bulguları Laboratuar bulguları: Sedimentasyon yüksekliği ( disemine kanser) Serum ALP yüksekliği (KC veya kemik metastazı) Hiperkalsemi (ileri kanser) CEA, CA 15-3 veya CA 27-29 nüks belirteci ama erken lezyonlarda tanı koydurmaz

Meme kanserinin erken bulguları:

Meme kanserinin erken bulguları Metastaz görüntülemesi Toraks grafisi ( pulmoner met.) KC veya beyin BT Kemik sintigrafisi (Tc 99m işaretli fosfatlar veya fosfonatlar ) – anormal bulguların varlığı patolojik muayenede aksiller lenf nodlarının durumuna paraleldir PET BT – kemik sintigrafisinden daha yararlı, yumuşak doku veya organ met. yararlı, BT taramalarının yerini alıyor

Tanısal testler:

Tanısal testler Biyopsi – tedavi mutlaka biyopsiye dayalı olmalı Klinik olarak kanser düşünülenlerin %60’ı benign , klinik olarak benign olanların %30’u malign Premenapozal fibrokistler dışındakilere biyopsi Kistik değil ve zamanla kaybolmuyorsa  biyopsi

İnce iğne aspirasyon biyopsisi:

İnce iğne aspirasyon biyopsisi Hücreler küçük bir iğne ile aspire edilip sitolojik olarak incelenir. İnvaziv – noninvaziv ayrımı genellikle yapılamaz. Yalancı pozitiflik %1-2. Yalancı negatiflik %10. İİAB negatif olsa da triple değerlendirmede fibrokistik veya fibroadenom düşünülmedikçe şüpheli dominant kitle çıkarılır.

Kor biyopsi:

Kor biyopsi Lokal anestezi ile kalın kor iğne biyopsisi US eşliğinde Tümör belirteçleri ER, PR ve HER-2/ neu değerlendirilir.

Açık biyopsi:

Açık biyopsi Örnek alma değil, tüm anomalinin çıkarılmasıdır. İn situ kanserler sitolojide tanınmaz, eksizyonel biyopsi gerekir. Yüksek şüphede frozen çalışılır. Bu tek aşamalı metod yüksek malignite şüphesinde kanser ve tedavi seçeneklerine iyi hazırlanmış bir hastada yapılabilir.

Açık biyopsi:

Açık biyopsi Tercih edilen iki basamaklı yaklaşımdır. 1. basamak ayaktan biyopsi, 2. basamak tedavi edici cerrahi Hastaya kanser tanısına ayak uydurması, alternatif tedavileri öğrenmesi ve isterse ikinci bir görüş alma şansı sağlar. 2 basamaklı tedavideki kısa gecikmenin olumsuz etkisi yoktur.

Ultrason:

Ultrason Kistik - solid ayrımı Malign lezyonların tanısı İntrakistik karsinom tanısı Kist aspire edilip nüksetmezse ileri tanısal işlem gerekmez Nonpalpabl MMG dansiteleri solid kistik ayırımına gidilir ve US kılavuzluğunda iğne biyopsisi yapılabilir.

Mammografi:

Mammografi Mortaliteyi %30 azaltır Şüpheli bir lezyon yalnız MMGde görülür ve klinisyen palpe edemiyorsa MMG eşliğinde biyopsi yapılmalı Stereotaksi kılavuzluğunda kor iğne biyopsisi MMG eşliğinde yapılır. Vakum yardımı alınan doku miktarını arttırır ve tanıyı güçlendirir.

Mammografik lokalizasyon biyopsisi:

Mammografik lokalizasyon biyopsisi İki dikey planda mammogram ve kancalı telin anomalinin yakınına yerleştirilerek cerrahın lezyonu lokalize ederek çıkarması sağlanır. Doğru yer,n çıkarıldığından emin olmak için piyesin mammogramı alınır. Stereotaktik kor iğne biyopsisi cerrahi gerektirmediğinden lokalizasyon biyopsisine tercih edilir. Biyopsi yerine bir metal klip konulur.

Diğer görüntüleme teknikleri:

Diğer görüntüleme teknikleri Duktografi , duktoskopi – intraduktal lezyonlarda MR- seçilmiş olgularda (duyarlı ama özgül değil) Lumpektomi sonrası skar ile nüksü ayırır, Yüksek riskli kadınları taramada (BRCA mutasyonlu) Multisentrisite incelemesi Meme kanserli kadında karşı meme incelemesi, öz. Lobuler Ca Neoadjuant kemoterapiye yanıtı belirlemede PET BT rejyonel lenfatikler ve uzak metastazlar için

Sitoloji:

Sitoloji Meme başı akıntısı veya kist sıvısı incelemesi Kanlı veya sitolojik olarak şüpheli ise MMG ( duktografi ) ve meme biyopsisi gerekir.

PowerPoint Presentation:

Hiperplastik uzamış lobuler ünite

Evreleme Tümör (T):

Evreleme Tümör (T) TX Primer tümör saptanamamaktadır T0 Primer tümör yok Tis Karsinoma in situ Tis(DCIS) Duktal karsinoma in situ Tis(LCIS) Lobuler karsinoma in situ Tis (Paget) Meme ba şının kitlesiz Paget hastal ığı (Tümör olan Paget hastalığında sınıflama tümörün boyutuna göre yapılır.) T1 Tümörün en büyük boyutu ≤2 cm T1mic En büyük boyutu ≤ 0.1 cm mikroinvazyon T1a En büyük boyutu 0.1 - 0.5 cm. T1b En büyük boyutu 0.5 - 1 cm. T1c En büyük boyutu 1 - 2 cm. T2 En büyük boyutu 2 - 5 cm. T3 En büyük boyutu >5 cm. T4 Herhangi bir boyutta ancak (a) göğüs duvarına veya (b) cilde direkt yayılım T4a Pektoral kasa ulaşmamış göğüs duvarı yayılımı T4b Meme cildinde ödem ( peau d’orange dahil) veya ülserasyon , veya aynı memede satellit deri nodülleri T4c T4a ve T4b birlikte T4d Enflamatuar karsinom

Evreleme Nodül (N):

Evreleme Nodül (N) NX Bölgesel lenf nodları saptanamamaktadır (örn. daha önce çıkartılmış) N0 Bölgesel lenf nodu metastazı yok N1 ipsilateral lenf nod ( lar ) ında metastaz ( fikse değil) N2 Fikse veya gruplaşmış ipsilateral aksiller lenf nodlarında metastaz veya klinik olarak belirgin aksiller lenf nodu metastazı olmadığı durumlarda klinik olarak belirgin ipsilateral internal mammaryal nodlarında metastaz N2a Birbirlerine veya çevre dokulara fikse ipsilateral aksiller lenf nodlar › nda metastaz N2b Sadece klinik olarak aksiller lenf nodu metastazı olmadığında klinik olarak belirgin ipsilateral internal mammaryal nodlarda metastaz olduğunda N3 Aksiller lenf nodu tutulumu olsun ya da olmasın ipsilateral infraklavikular lenf nod ( ları ) metastazı veya klinik olarak belirgin ipsilateral internal mammaryal lenf nod ( ları ) metastazı ile birlikte klinik olarak belirgin aksiller lenf nodu metastazı; veya aksiller ya da internal mammaryal lenf nodu metastazı olsun ya da olmasın ipsilateral supraklavikular lenf nod ( ları ) metastazı N3a ipsilateral infraklavikular lenf nod ( lar ) ında metastaz N3b ipsilateral internal mammaryal lenf nod ( lar ) ında veya aksiller lenf nod ( ları ) nda metastaz N3c ipsilateral supraklaviküler lenf nod ( ları ) nda metastaz

Evreleme Metastaz (M):

Evreleme Metastaz (M) MX Uzak metastaz bulunamıyor M0 Uzak metastaz yok M1 Uzak metastaz var (Tümörün olduğu tarafta supraklaviküler lenf nodları ve karşı memenin bölgesel lenf nodlarına metastazlar dahil)

Evreleme:

Evreleme

Histopatolojik Grade (G):

Histopatolojik Grade (G) Meduller karsinom dışındaki tüm invaziv meme kanserleri derecelendirilmelidir. Buna invaziv lobuler ve müsinöz karsinomlar da dahildir. Gx :Değerlendirilemiyor G1: İyi diferansiye G2: Orta derecede diferansiye G3: Kötü Diferansiye G4: İndiferansiye

Meme kanserinin histolojik tipleri:

Meme kanserinin histolojik tipleri Tip Sıklık % Infiltratif duktal   80–90 Medüller 5–8 Kolloid ( müsinöz ) 2–4 Tubuler 1–2 Papiller 1–2 Invaziv lobuler   6–8 Noninvaziv   4–6 Intraduktal 2–3 Lobuler in situ 2–3 Nadir kanserler   < 1 Juvenil ( sekretuar )   Adenoid kistik   Epidermoid  

authorStream Live Help