„STRATEGIA ROZWOJU TURYSTYKI DLA WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO NA LATA 2007-2013” WNIOSKI Z DIAGNOZY STANU WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGOWARSZTATY STRATEGICZNE Mazowsze, 6-17 września 2007 r.: „STRATEGIA ROZWOJU TURYSTYKI DLA WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO NA LATA 2007-2013” WNIOSKI Z DIAGNOZY STANU WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO WARSZTATY STRATEGICZNE Mazowsze, 6-17 września 2007 r. Projekt dofinansowany przez Ministra właściwego ds. Turystyki


AGENDA SPOTKANIA: AGENDA SPOTKANIA Prezentacja wyników/wniosków z diagnozy dla całego województwa Mazowieckiego. Ocena wartości potencjału turystycznego subregionu. Identyfikacja głównych problemów i czynników rozwojowych subregionu. Struktura strategii produktu turystycznego. Wypracowanie kluczowych elementów turystycznej misji i wizji regionu oraz celu nadrzędnego. Drzewo celów strategii - wypracowanie celów w obszarach priorytetowych dla subregionu. Struktura produktów i marek w strategii rozwoju turystyki województwa mazowieckiego Identyfikacja i hierarchizacja produktów i marek subregionu. Uzgodnienie przez uczestników spotkania wniosków i rekomendacji do całej „Strategii rozwoju turystyki województwa mazowieckiego na lata 2007-2013”


KRÓTKA INFORMACJA O PROJEKCIE: KRÓTKA INFORMACJA O PROJEKCIE


SPOŁECZNA I GOSPODARCZA ROLA TURYSTYKI W ROZWOJU KRAJU I REGIONÓW : SPOŁECZNA I GOSPODARCZA ROLA TURYSTYKI W ROZWOJU KRAJU I REGIONÓW Turystyka ma charakter regionalny Turystyka oddziałuje pozytywnie na inne sektory przemysłu i usług, ponieważ ruch turystyczny wywołuje popyt na różne dobra i usługi. Turystyka jest sposobem wyrównywania różnic społecznych poprzez przenoszenie dochodów z terenów bogatszych na tereny biedniejsze. Turystyka przyczynia się do rozwiązywania wielu problemów społecznych w regionach aktywnych turystycznie (ograniczanie bezrobocia i związanego z nim wykluczenia społecznego – poprzez tworzenie nowych miejsc pracy; podnoszenie poziomu życia mieszkańców regionu). Turystyka przyczynia się do kształtowania pozytywnych postaw ludzi, zwłaszcza młodego pokolenia, a w szczególności uczy aktywności, sprzyja postawom prozdrowotnym, wyzwala chęć poznania historii i różnych kultur. Turystyka umożliwia poznawanie dóbr kultury i tym samym jest sposobem wprowadzania ich do obiegu społecznego. Turystyka umożliwia rozwój regionów przy zachowaniu ich specyfiki i odrębności oraz wzroście zaangażowania społecznego. Turystyka przyczynia się do efektywnego wykorzystania środków publicznych, w tym unijnych, w wielu dziedzinach. Turystyka przyczynia się do budowania platformy współpracy. TURYSTYKA JEST INTERDYSCYPLINARNĄ I MIĘDZYSEKTOROWĄ GAŁĘZIĄ GOSPODARKI


DLACZEGO ROZWÓJ TURYSTYKI?: DLACZEGO ROZWÓJ TURYSTYKI? Turystyka może rozwijać się wszędzie. Kluczem jest znalezienie pomysłu na przyciągnięcie turystów. Tym pomysłem jest produkt turystyczny / oferta. Produkt musi spełniać oczekiwania turystów. Produkt musi być widoczny na rynku. Wprowadzenie funkcji turystycznych do regionu powoduje jego rozwój. Produktem staje się również obszar recepcji turystycznej. Rozwój ten dotyczy sektora usług turystycznych, okołoturystycznych i wszelkich innych, z których korzystają turyści. Rozwój ten umożliwia również zachowanie specyfiki obszaru, ochronę jego wartości kulturowych i naturalnych.


STRATEGIA ROZWOJU TURYSTYKI – JEJ SPECYFIKA: STRATEGIA ROZWOJU TURYSTYKI – JEJ SPECYFIKA CZŁOWIEK Dotyczy całej Wspólnoty, ale i każdego z osoba Wspólnota jest twórcą rozwoju, a każdy za ten rozwój odpowiada Od zachowań jednostek zależy powodzenie całości, począwszy od procesu opracowania Strategii, poprzez wdrażanie poszczególnych projektów, a na bezpośredniej obsłudze klienta skończywszy INTERDYSCYPLINARNOŚĆ Zależy od całego wachlarza czynników, na które jednocześnie ma wpływ Rozumiana jest w wąskim znaczeniu jako przemysł turystyczny, a w szerokim jako gospodarka turystyczna – jej wpływ na gospodarkę światową jest nieoceniony Związana jest w sposób bezpośredni z rozumieniem pojęcia produktu turystycznego Praktycznie wszystko, co turysta robi / kupuje w trakcie podróży, staje się produktem / usługą turystyczną Nie ma we współczesnej gospodarce drugiej tak wpływowej i jednocześnie tak współzależnej dziedziny


BUDOWANIE STRATEGII ROZWOJU TURYSTYKI – ZAŁOŻENIA : BUDOWANIE STRATEGII ROZWOJU TURYSTYKI – ZAŁOŻENIA Metoda partycypacyjno-ekspercka (wizja lokalna, warsztaty, prezentacje, spotkania, szerokie konsultacje społeczne, telemarketing, ankiety etc.) Rola władz samorządowych podczas budowania strategii (aktywizacja lokalnych środowisk, czynne uczestnictwo w sesjach warsztatowych, umożliwienie dostępu do posiadanych danych) Rola innych partnerów rynku turystycznego (branża turystyczna, organizacje pozarządowe, instytucje działające na rzecz rozwoju turystyki) Poszukiwanie wyróżników do budowy tożsamości Regionu (budowa marki) Kreacja unikalnych produktów turystycznych Realny harmonogram wdrażania Strategii


ZAKRES STRATEGII ROZWOJU TURYSTYKI WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO : ZAKRES STRATEGII ROZWOJU TURYSTYKI WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO Wstęp Rozdział I. – Metodologia Rozdział II. – Turystyka na świecie, w Europie i w Polsce Turystyka światowa i europejska Tendencje i perspektywy rozwoju turystyki światowej, europejskiej oraz krajowej Turystyka przyjazdowa do Polski Turystyka krajowa Trendy w turystyce według European Travel Commission Trendy w turystyce polskiej Ruch turystyczny województwa mazowieckiego Wnioski Rozdział III - Turystyka w województwie mazowieckim Krótka charakterystyka obszaru objętego projektem Atrakcyjność turystyczna regionu Potencjał przyrodniczy i jego znaczenie w rozwoju oferty turystycznej Potencjał kulturowy i jego znaczenie w rozwoju oferty turystycznej Infrastruktura turystyczna i paraturystyczna Infrastruktura turystyczna. Infrastruktura paraturystyczna Dostępność komunikacyjna Instytucje działające na rzecz rozwoju turystyki Segmentacja rynku usług turystycznych - identyfikacja istniejących segmentów oraz ich potrzeb Audyt turystyczny – wnioski i rekomendacje


ZAKRES STRATEGII ROZWOJU TURYSTYKI WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO: ZAKRES STRATEGII ROZWOJU TURYSTYKI WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO Rozdział IV - Rola i znaczenie Warszawy, jako aglomeracji i jako stolicy kraju Warszawa jako stolica państwa położonego w centrum Europy Warszawa jako stolica województwa mazowieckiego Specyfika ruchu turystycznego Warszawy Wpływ Warszawy na generowanie ruchu turystycznego województwa Podsumowanie Rozdział V - Uwarunkowania gospodarcze województwa mazowieckiego Zasoby ludzkie Gospodarka Mazowsza Stan infrastruktury Usługi publiczne i poziom życia Podsumowanie Rozdział VI - Analiza strategicznych dokumentów kształtujących rozwój województwa mazowieckiego Dokumenty międzynarodowe Dokumenty krajowe Dokumenty wojewódzkie Dokumenty powiatowe Podsumowanie


ZAKRES STRATEGII ROZWOJU TURYSTYKI WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO: ZAKRES STRATEGII ROZWOJU TURYSTYKI WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO Rozdział VII - Analiza S.W.O.T. Mocne i słabe strony Szanse i zagrożenia Posumowanie Rozdział VIII - Koncepcja rozwoju turystyki województwa mazowieckiego Misja, wizja, cel nadrzędny Drzewo celów Opis obszarów priorytetowych, w tym identyfikacja obszarów markowych produktów turystycznych Rozdział IX - Wdrożenie strategii rozwoju turystyki województwa mazowieckiego Organizacja wdrożenia Strategii Harmonogram działań Źródła finansowania Zasady monitorowania sposobu i efektów wdrażania Strategii Zakończenie.


POSTĘPY PRAC – OPRACOWANE DOKUMENTY: POSTĘPY PRAC – OPRACOWANE DOKUMENTY Raport z Diagnozy Potencjału Turystycznego Województwa Mazowieckiego. Raport z badań konsumenckich. Prezentacja. DOSTĘPNE NA STRONIE http://www.part.com.pl/mazowsze


HARMONOGRAM REALIZACJI PROJEKTU: HARMONOGRAM REALIZACJI PROJEKTU I ETAP – Raport z diagnozy, w tym z wykorzystania badań popytowych – do 3 września 2007 r. II ETAP – Robocza wersja strategii, w tym sprawozdanie z sesji strategicznych i analizy SWOT – do 1 października 2007 r. III ETAP – Strategia rozwoju turystyki województwa mazowieckiego na lata 2007-2013 – do 15 października 2007 r. Ostateczna wersja Strategii rozwoju turystyki województwa mazowieckiego na lata 2007-2013 – 5 listopada 2007 r. Termin realizacji Strategii – 5 listopada 2007 r.


WARSZTATY STRATEGICZNE: WARSZTATY STRATEGICZNE Obszar I: powiaty - ostrołęcki, makowski, przasnyski + m. Ostrołęka 10.09.2007 - Ostrołęka Obszar II: powiaty - mławski, ciechanowski, gostyniński, sierpecki, żuromiński, płoński, płocki +m. Płock 06.09.2007 - Płock Obszar III: powiaty - nowodworski, legionowski, wołomiński, pułtuski 07.09.2007 - Wołomin Obszar IV: powiaty - sochaczewski, warszawski zachodni, grodziski, żyrardowski, pruszkowski, piaseczyński, otwocki 11.09.2007 - Izabelin Obszar V: Warszawa 17.09.2007 - Warszawa Obszar VI: powiaty - lipski, szydłowiecki, zwoleński, przysuski, białobrzeski, kozienicki, grójecki, radomski + m. Radom 13.09.2007 - Radom Obszar VII: powiaty - łosicki, siedlecki, wyszkowski, sokołowski, miński, węgrowski, ostrowski, garwoliński + m. Siedlce 12.09.2007 - Mościbrody


DIAGNOZA POTENCJAŁU A ROZWÓJ TURYSTYKI: DIAGNOZA POTENCJAŁU A ROZWÓJ TURYSTYKI


DLACZEGO AUDYT TURYSTYCZNY?: DLACZEGO AUDYT TURYSTYCZNY? Bo chcemy rozwijać turystykę. Bo jest to podstawa do wyznaczenia strategicznych kierunków rozwoju turystyki. Bo potrzebujemy analizy stanu obecnego, aby ukierunkować nasze działania.


PRODUKT TURYSTYCZNY JAKO KLUCZ ROZWOJU: PRODUKT TURYSTYCZNY JAKO KLUCZ ROZWOJU W wąskim pojęciu produkt turystyczny to wszystko to co turysta kupuje w trakcie swojej podróży: W szerokim pojęciu produktem turystycznym nazywać będziemy całość przeżyć i doświadczeń zdobytych przez turystę w trakcie jego podróży – od momentu wyjazdu do powrotu do domu. Produkt turystyczny to wszystko, co zostało przez turystę zakupione oraz wrażenia związane z odbytą podróżą.


MATERIALNE I NIEMATERIALNE ELEMENTY PRODUKTU TURYSTYCZNEGO : MATERIALNE I NIEMATERIALNE ELEMENTY PRODUKTU TURYSTYCZNEGO Źródło: J. Kaczmarek, A. Stasiak, B. Włodarczyk, Produkt turystyczny, PWE, Warszawa 2005


ELEMENTY DIAGNOZY: ELEMENTY DIAGNOZY


KILKA WYMIARÓW DIAGNOZY: KILKA WYMIARÓW DIAGNOZY Inwentaryzacja stanu obecnego Kompleksowa analiza potencjału do rozwoju turystyki Podstawa wyboru kierunków rozwoju Elementy diagnozy Trendy i tendencje rynku turystycznego. Walory (naturalne i antropogeniczne). Dostępność komunikacyjna. Infrastruktura. Wiodące formy turystyki. Instytucje działające na rzecz rozwoju turystyki. Rola Warszawy jako aglomeracji i stolicy kraju. Dokumenty strategiczne. Badania konsumenckie. SWOT. Wnioski i rekomendacje.


TENDENCJE I TRENDY RYNKU TURYSTYCZNEGO: TENDENCJE I TRENDY RYNKU TURYSTYCZNEGO Trendy, które są obecnie najbardziej widoczne na polskim rynku turystycznym to: Poszukiwanie ciszy i spokoju oraz kontaktu z przyrodą (przejawia się to m.in. rosnącą cały czas popularnością wypoczynku na wsi i związanej z nim agro- i ekoturystyki). Popularność produktów lokalnych i regionalnych (pamiątki oraz zdrowe, naturalne artykuły spożywcze). Urlop sposobem na poprawę stanu zdrowia, sylwetki, etc. – popularność spa&wellness oraz wszelkich form turystyki aktywnej. Ogromne zainteresowanie tematycznymi imprezami kulturowymi, w tym również inscenizacjami historycznymi. Poszukiwanie ciekawej oferty kulinarnej. Rosnące wykorzystanie Internetu i nowych technologii w turystyce (narzędzia poszukiwania informacji oraz coraz częściej sposób zakupu usług i produktów). Aktywność fizyczna i intelektualna. Popularność tanich linii lotniczych. Częstsze, ale krótsze wyjazdy. Szacunek i partnerstwo w kontaktach z gestorami / stosunki przyjacielskie. Nastawienie na jakość, przeżycie czegoś ciekawego. 1


WALORY TURYSTYCZNE (1): WALORY TURYSTYCZNE (1) 2


WALORY TURYSTYCZNE (2): WALORY TURYSTYCZNE (2) Walory naturalne Ukształtowanie powierzchni i budowa geologiczna. Uwarunkowania klimatyczne. Flora i fauna. Formy ochrony przyrody. Sieć hydrograficzna. Walory uzdrowiskowe. Walory antropogeniczne Historia obszaru. Zabytki (obiekty sakralne, zamki, pałace i zespoły pałacowo-parkowe, zabytkowe zabudowania gospodarcze i przemysłowe, izby regionalne, budownictwo ludowe i muzea, inne – układy przestrzenne miast, cmentarze i miejsca pamięci, archeologia). Życie kulturalne (imprezy, animatorzy kultury). 2


WALORY TURYSTYCZNE (3): WALORY TURYSTYCZNE (3) Walory naturalne – najważniejsze z punktu widzenia tworzenia oferty turystycznej i przyciągania turystów, warunkują możliwości wprowadzania funkcji turystycznych Obszary prawnie chronione (Kampinoski Park Narodowy, 9 Parków Krajobrazowych, 176 rezerwatów przyrody, 29 obszarów chronionego krajobrazu, użytki ekologiczne, stanowiska dokumentacyjne, zespoły przyrodniczo-krajobrazowe, pomniki przyrody, sieć Natura 2000, system ochrony CORINE – ponad 40% powierzchni województwa). Bogata sieć hydrograficzna (rzeki, jeziora – Pojezierze Gostynińskie, powiaty płocki i sierpecki; zbiorniki wodne – Zalew Zegrzyński). Wody geotermalne (Pojezierze Gostynińskie). Walory uzdrowiskowe m. Konstancin-Jeziorna, mikroklimat lasów iglastych – okolice Warszawy, tereny nadbużańskie. Potencjały Mały stopień zalesienia województwa – równoważony przez bogate środowiska przyrodnicze. Bogata sieć hydrograficzna – wykorzystywana głównie przez mieszkańców województwa. Stan wód. Rzeki Mazowsza: Wisła, Bug, Narew, niosące ze sobą treści związane z bogactwem i różnorodnością województwa w odniesieniu do jego historii. Integrują walory naturalne i kulturowe. Przenikanie się natury i kultury. Obejmowanie ochroną dużych obszarów – dbałość o środowiska naturalne, rozwój zrównoważony, ale i ograniczenia dotyczące zagospodarowania. 2


WALORY TURYSTYCZNE (4): WALORY TURYSTYCZNE (4) Walory antropogeniczne – stanowią wynik działalności człowieka i jego dziedzictwo. Warszawa - Trakt Królewski, w tym Stare Miasto jako jedyny nieautentyczny obiekt na liście UNESCO, 60 pałaców magnackich, 7 rezydencji władców, wspaniałe ogrody; muzea: Muzeum Powstania Warszawskiego, Zamek Królewski, Muzeum Narodowe, Muzeum na Pawiaku, Muzeum Katyńskie, itd..; cmentarz na Powązkach; oferta kulturalna: opera, teatry, filharmonia, kina, imprezy (Chopin, imprezy jazzowe, związane z kulturą żydowską, etc. Wybitne postaci i miejsca z nimi związane: Żelazowa Wola, Brochów, Sanniki – Chopin, Czarnolas – Kochanowski, Krasiński – Opinogóra z Muzeum Romantyzmu, Pułaski – Warka. Rezydencje Radziwiłłów, Czartoryskich, Potockich, Lubomirskich, Poniatowskich, Zamoyskich, Branickich, Ogińskich, Ostrowskich Fortyfikacje, w tym Twierdza Modlin Treblinka – Muzeum Walki i Męczeństwa Skanseny: Sierpc, Radom, Kadzidło, Sucha Liczne muzea Zabytki żydowskie: żydowska Warszawa, Góra Kalwaria, Szydłowiec, Przysucha – najstarsza synagoga w Polsce Unikaty – przykłady: Węgrów – kościół z lustrem Twardowskiego, Siedlce – obraz El Greco „Ekstaza Św. Franciszka” Folklor, tradycje, obyczaje: Kurpie Tradycje rycerskie związane ze średniowiecznymi zamkami książęcymi: Liw, Czersk, Szydłowiec, Ciechanów, Sochaczew. Imprezy: folklor i tradycje (Kurpiowskie Wesele, Miodobranie), inscenizacje historyczne – Bitwa pod Ostrołęką, Weekend z Napoleonem (Pułtusk), turnieje rycerskie – Liw, Pułtusk, Czersk, Szydłowiec, Iłża) 2


WALORY TURYSTYCZNE (4): WALORY TURYSTYCZNE (4) Potencjały Żyrardów jako miasto poprzemysłowe Pułtusk – odkrycia archeologiczne (średniowieczny gród, domostwa XIII – XIV wiek): potencjał do zbudowania żywej wioski – muzeum na wzór osiedla wikińskiego w Yorku w Anglii Kultura ludowa, folkor Otrębusy – wieś 3 muzeów Miasta ogrody: Konstancin, Milanówek, Podkowa Leśna Żegluga Wisła – Narew Integrowanie walorów kulturowych, tematyczne i terytorialne 2


WALORY POSTRZEGANE JAKO NAJBARDZIEJ ATRAKCYJNE / KOJARZONE Z REGIONEM: WALORY POSTRZEGANE JAKO NAJBARDZIEJ ATRAKCYJNE / KOJARZONE Z REGIONEM Kampinoski Park Narodowy Wisła – Królowa Polskich Rzek Warszawa Żelazowa Wola Kultura kurpiowska Skanseny Twierdza Modlin Treblinka Postać Chopina 2


DOSTĘPNOŚĆ KOMUNIKACYJNA: DOSTĘPNOŚĆ KOMUNIKACYJNA Dostępność komunikacyjna – możliwości dotarcia do obszaru i poruszania się po nim, ważne kryterium przy planowaniu podróży. Transport drogowy – sieć dróg krajowych, wojewódzkich, powiatowych i gminnych wystarczająca, stan techniczny wielu odcinków nie jest zadowalający, ale stale ulega poprawie; problemy: drogi wjazdowe do Warszawy, brak obwodnicy stolicy Transport kolejowy – sieć rozbudowana, wąskotorówki; zmniejszająca się liczba połączeń wewnątrzregionalnych Transport autobusowy – stosunkowo rozbudowany; odgrywa ważną rolę Transport lotniczy – Międzynarodowy Port Lotniczy im. F. Chopina – połączenia krajowe i międzynarodowe – 89 regularnych połączeń, ponad 8 mln pasażerów w 2006 roku 3


INFRASTRUKTURA: INFRASTRUKTURA Infrastruktura turystyczna Baza noclegowa Baza gastronomiczna Infrastruktura paraturystyczna Szlaki turystyczne Obiekty sportowo-rekreacyjne Informacja turystyczna 4


BAZA NOCLEGOWA – 1058 OBIEKTÓW: BAZA NOCLEGOWA – 1058 OBIEKTÓW Rozłożenie bazy noclegowej pod względem ilości obiektów w danej kategorii 4


BAZA NOCLEGOWA (1058 OBIEKTÓW): BAZA NOCLEGOWA (1058 OBIEKTÓW) Rozłożenie bazy noclegowej pod względem ilości obiektów w poszczególnych powiatach i miastach na prawach powiatu 4


BAZA NOCLEGOWA - PODSUMOWANIE: BAZA NOCLEGOWA - PODSUMOWANIE Najwięcej jest obiektów wiejskich – 377 oraz hoteli – 307, przy czym w samej Warszawie funkcjonują 134 hotele. Najmniej funkcjonuje kempingów, pensjonatów i moteli. Największa ilość obiektów funkcjonuje w Warszawie (16%). Kolejne miejsca zajmują powiaty: ostrołęcki i płocki, następnie: garwoliński, legionowski, łosicki, ostrowski, sokołowski, warszawski zachodni i węgrowski. Najmniej obiektów noclegowych funkcjonuje w powiecie grójeckim (jedynie 7 obiektów). Ponadto w powiatach żuromińskim i lipskim. Wśród miast na prawach powiatu najwięcej obiektów funkcjonuje w Radomiu, najmniej w Ostrołęce. Nierównomierne rozłożenie bazy na całym obszarze. Koncentracja bazy w Warszawie. Małe zróżnicowanie obiektów noclegowych. Warszawa – 21 hoteli 4 i 5*, 42 hotele 2 i 3*, 71 obiektów klasy turystycznej. 4


BAZA GASTRONOMICZNA – 999 OBIEKTÓW: BAZA GASTRONOMICZNA – 999 OBIEKTÓW Procentowy udział poszczególnych kategorii obiektów gastronomicznych. 4


BAZA GASTRONOMICZNA – 999 OBIEKTÓW: BAZA GASTRONOMICZNA – 999 OBIEKTÓW Ilość obiektów gastronomicznych w poszczególnych powiatach i miastach na prawach powiatu 4


BAZA GASTRONOMICZNA – PODSUMOWANIE: BAZA GASTRONOMICZNA – PODSUMOWANIE Najwięcej obiektów funkcjonuje w Warszawie (ponad 56%). Wśród miast na prawach powiatu największą liczbą obiektów gastronomicznych charakteryzuje się Radom, a wśród powiatów powiat legionowski. Kolejne są Siedlce i Płock oraz powiaty: ciechanowski, nowodworski, przasnyski, miński, ostrołęcki, warszawski zachodni i wołomiński. Najmniej obiektów funkcjonuje w powiatach: lipskim, makowskim, grodziskim i żuromińskim. Pod względem kategorii najwięcej jest pubów, barów i piwiarni oraz restauracji (głównie w miastach). Najmniej jest punktów małej gastronomii (nie zawsze są ewidencjonowane). Nierównomierne rozłożenie bazy na całym obszarze: silna koncentracja w Warszawie. Małe zróżnicowanie obiektów gastronomicznych (poza Warszawą, która oferuje wszystkie kuchnie świata). 4


INFRASTRUKTURA PARATURYSTYCZNA: INFRASTRUKTURA PARATURYSTYCZNA SZLAKI TURYSTYCZNE: szlaki piesze, rowerowe, wodne, ścieżki dydaktyczne Stosunkowo mała ilość szlaków turystycznych w porównaniu do potencjału województwa. Dużo szlaków i ścieżek wyznaczonych na obszarach prawnie chronionych – gwarantują prawidłowe wykorzystanie walorów oraz dają możliwość ich poznania. Duża ilość szlaków ma charakter ponadlokalny i łączy walory kilku gmin (powiatów). Mała ilość szlaków tematycznych. Brak szlaków pieszych przystosowanych do uprawiania narciarstwa biegowego zimą. Duża ilość nowych inicjatyw związanych z wyznaczaniem szlaków turystycznych i budową ścieżek rowerowych. BAZA SPORTOWO-REKREACYJNA: baseny i kąpieliska, wypożyczalnie sprzętu sportowego, stanice i porty, sale sportowe i boiska Stosunkowo rozbudowana, ale służy głównie mieszkańcom. Mała ilość kompleksów sportowych. Mała ilość zagospodarowanych i bezpiecznych kąpielisk. Niezagospodarowane rzeki. Ogólnie – baza jest zbyt mała i mało zróżnicowana. Podejmowane są nowe inwestycje w zakresie jej rozbudowy. INFORMACJA TURYSTYCZNA Brak systemu informacji turystycznej. Funkcjonujące punkty IT nie są powiązane żadną siecią powiązań. Wyjątek stanowią warszawskie punkty IT koordynowane przez Stołeczne Biuro Informacji i Promocji Turystycznej. Punkty IT często są jednostkami świadczącymi usługi IT w ramach działalności dodatkowej (biura podróży, obiekty noclegowe, stowarzyszenia, urzędy gmin, ośrodki kultury, etc.). 4


WIODĄCE FORMY TURYSTYKI (1): WIODĄCE FORMY TURYSTYKI (1) Wykorzystanie posiadanych walorów oraz zagospodarowania obszaru do tworzenia oferty turystycznej. TURYSTYKA MIEJSKA I KULTUROWA TURYSTYKA BIZNESOWA TURYSTYKA AKTYWNA TURYSTYKA EDUKACYJNA TURYSTYKA UZDROWISKOWA TURYSTYKA WYPOCZYNKOWA / WEEKENDOWA TURYSTYKA TRANZYTOWA 5


TURYSTYKA MIEJSKA I KULTUROWA (1): TURYSTYKA MIEJSKA I KULTUROWA (1) Obejmuje: turystykę związaną z historią regionu (podania, legendy, walki narodowowyzwoleńcze, słynne bitwy), turystykę żydowską, związaną z historią i dziedzictwem kulturowym ludności żydowskiej, turystykę związaną ze sławnymi ludźmi, obejmującą podróże po muzeach biograficznych, miejscach pamięci, pomnikach i inskrypcjach, etc., turystykę związaną z kulturą ludową i działalnością kulturalną, opartą o tradycje rękodzieła ludowego, historycznego przemysłu i rzemiosła, obrzędowość oraz unikalne imprezy, turystykę związaną z fortyfikacjami. Preferencje / zainteresowania: Osoby zainteresowane zwiedzaniem ciekawych miejsc związanych z historią, architekturą, kulturą, etc. – muzea, zabytki, miejsca pamięci, cmentarze Osoby pragnące poznać tradycje i obyczaje mieszkańców obszaru recepcyjnego – poprzez udział w imprezach kulturalnych i folklorystycznych oraz osoby zainteresowane udziałem w warsztatach, pokazach, etc. Osoby zainteresowane udziałem w imprezach tematycznych, np. związanych ze słynnymi postaciami, rycerstwem, etc. Osoby zainteresowane imprezami muzycznymi, clubbingiem, dyskotekami Osoby zainteresowane historią obszaru, pragnące ją poznać m.in. poprzez udział w imprezach historycznych, np. inscenizacjach wielkich bitew Osoby poszukujące ciekawych formuł zwiedzania, nie tylko w kontekście interaktywności, ale również w kontekście pakietowania oferty (np. tradycyjna polska kuchnia, transport kolejką wąskotorową, etc.) Osoby poszukujące doznań natury duchowej poprzez np. wizyty w teatrze, operze, filharmonii, etc. Osoby te często pragną łączyć zwiedzenie z poznaniem przyrody, są wrażliwe także na piękno otaczającego ich krajobrazu 5


TURYSTYKA MIEJSKA I KULTUROWA (2): TURYSTYKA MIEJSKA I KULTUROWA (2) Wykorzystywane walory: Warszawa jako generator największego ruchu turystycznego związanego z walorami kulturowymi oraz miejsce ich największej koncentracji. Kultura i folklor: głównie Kurpie. Skanseny: Radom, Sierpc, Szydłowiec, Kadzidło, Sucha. Miejsce związane ze sławnymi postaciami: Żelazowa Wola, Sanniki i Brochów – Chopin, Czarnolas - Kochanowski, Opinogóra – Krasiński, Warka – Puławski. Zabytkowe dwory i pałace. Historia Mazowieckiej Szlachty: Ciechanów, Czersk. Architektura sakralna, w tym drewniana. Muzeum Walki i Męczeństwa – Treblinka. Zabytki żydowskie: żydowska Warszawa, Góra Kalwaria, Szydłowiec, Treblinka. Imprezy: inscenizacje historyczne (np. Bitwa pod Ostrołęką 1807), folklorystyczne (np. Kurpiowskie Miodobranie, Wesele Kurpiowskie), rycerskie (np. Turniej Rycerski o Pierścień Księżnej Anny w Liwie, Turniej Rycerski o Szablę Mikołaja i Krzysztofa Szydłowieckich), kulturalne (koncerty chopinowskie, jazzowe, etc.) 5


TURYSTYKA MIEJSKA I KULTUROWA (3): TURYSTYKA MIEJSKA I KULTUROWA (3) Turystyka kulturowa jest zdominowana przez Warszawę, która przyćmiewa pozostałe ciekawe obiekty w województwie. Turyści spoza Mazowsza priorytetowo traktują zabytki Warszawy. Jest to spowodowane nie tylko ich punktowym położeniem i rozproszeniem, ale przede wszystkim bardzo słabą promocją i informacją oraz brakiem zintegrowanych, pakietowanych ofert. W województwie widać jednak tendencję do tworzenia i wdrażania zintegrowanych produktów turystyki kulturowej, których ideą przewodnią jest stworzenie turystom możliwości poznania obszaru całego Mazowsza oraz łączenie walorów kulturowych z naturalnymi. Kompleksowy projekt związany z obecnością F. Chopina na Mazowszu - Mazowsze Chopina (obejmuje Warszawę i powiaty sochaczewski  i gostyniński) oraz projekty związane z obchodami 200lecia narodzin wielkiego kompozytora. Szlakiem Drewnianego Budownictwa Sakralnego – szlak rowerowy w powiecie białobrzeskim wraz z Sanktuarium Maryjnym w Starej Błotnicy. Kompleksowy projekt „Śladami Nadbużańskich Tajemnic” – Park Miniatur w Siedlcach oraz rozwój tematycznych szlaków turystycznych, w tym „Nadbużańska Podróż Artystyczna” oraz „Od Unii Lubelskiej do Unii Europejskiej”. Projekt „Ziemia Sierpecka – Matka Boska, Skansen i Kasztelan”: podprodukt sakralno-kulturowy na bazie Muzeum Wsi Mazowieckiej powiązany z regionalną ofertą gastronomiczną. Projekt „Bitwa Warszawska – Cud nad Wisłą 1920” – wyeksponowanie miejsc związanych z wojną polsko-bolszewicką. Projekt dotyczący powiatów żyrardowskiego i skierniewickiego „Pędzlem, Piórem i Zębatym Kołem”, podprodukty: „Pędzlem…” związany z malarstwem Chełmońskiego i Rapackiego, „Piórem…” – związany z Reymontem i „Zębatym Kołem…” związany z zabytkami poprzemysłowymi Żyrardowa i Skierniewic. Projekt „Bursztynowy Pierścień Kurpiowski” – 12 szlaków kulturowo-przyrodniczych oraz Brama na Kurpie: sieć obiektów nawiązujących do styku regionalnego, w których prowadzona będzie sprzedaż pamiątek, wydawnictw, etc. Projekt „Pilica – Smak Przygody”, podprodukty: Szlak rowerowy Drewniane Budownictwo Sakralne, Szlak gastronomiczny – Smak Tradycji, Szlak Założeń Pałacowo-Parkowych, Bitwa pod Warką, Hubertus. Projekt „Skarbiec Mazowiecki – Szlak turystyczny kościołów Mazowsza”. 5


TURYSTYKA BIZNESOWA (1): TURYSTYKA BIZNESOWA (1) Obejmuje: podróże w interesach (powszechnie nazywane delegacjami), uczestnictwo w targach i wystawach, konferencjach i szkoleniach, uczestnictwo w kongresach, turystykę motywacyjną (tzw. incentive tours). Preferencje / zainteresowania: Osoby ceniące wysoki standard usług turystycznych, zwracają uwagę na zagospodarowanie turystyczne miejsca docelowego (hotele, zaplecze konferencyjno-szkoleniowe, baza sportowo-rekreacyjna, centra handlowe, etc.) Osoby zainteresowane ofertą ciekawego spędzenia czasu wolnego, który zostaje po załatwieniu spraw służbowych (poszukują oferty kulturalnej, rozrywkowej i sportowej) Podmioty organizujące incentive tours, poszukujące ciekawej i jak najbardziej unikalnej oferty tego typu imprez (liczy się kompleksowość oferty oraz jej oryginalność) 5


TURYSTYKA BIZNESOWA (2): TURYSTYKA BIZNESOWA (2) Wykorzystywane walory: Wykorzystanie walorów turystycznych Mazowsza dla celów budowania oferty turystyki biznesowej zależy od jej kreatorów. Wykorzystać warto wszystkie walory, a w przypadku incentive tours walory noszące cechy unikalności, oryginalności, dopełniające tematycznie ideę imprezy. Ważna w budowaniu oferty jest jej kompleksowość oraz zapewnienie możliwości szybkiego skorzystania z poszczególnych walorów. Inne: Nie jest możliwym pokazanie listy wykorzystywanych walorów, z uwagi chociażby na zróżnicowany charakter i zainteresowania jej adresatów. Dużym zainteresowaniem wśród turystów biznesowych cieszą się ośrodki wypoczynkowe o charakterze spa&wellness (np. oferta Hotelu Warszawianka nad Zegrzem czy Manor House w Chlewiskach) oraz oferty dużych obiektów hotelowych, które oferują pakietowe rozwiązania, w tym zagospodarowanie czasu wolnego. Ruch turystyczny związany z turystyką biznesową koncentruje się w Aglomeracji Warszawskiej. Ważnym z punktu widzenia rozwoju segmentu poza Warszawą i jej najbliższymi okolicami będzie Projekt „Gostynin – Płuca Mazowsza”: Uzdrowisko Gostynin –zakładający stworzenie oferty rekreacyjno-leczniczej z wykorzystanej budowanego obecnie największego na Mazowszu kompleksu basenów termalnych z zapleczem hotelowo-usługowym i konferencyjnym. 5


TURYSTYKA AKTYWNA (1): TURYSTYKA AKTYWNA (1) Obejmuje: Turystykę pieszą. Turystyką rowerową. Turystykę wodną. Turystykę konną. Turystykę narciarską. Preferencje / zainteresowania: Osoby poszukujące możliwości relaksu poprzez aktywność fizyczną, w jej różnych formach, ceniące sobie wysoki poziom bezpieczeństwa Osoby ceniące sobie możliwość ciekawego spędzenia wieczorów: grill, ognisko, regionalna impreza Osoby zainteresowane walorami naturalnymi i krajoznawczymi obszaru, ceniące przyrodę i zwracające uwagę na jej ochronę oraz formułę ich wykorzystania i eksponowania (szlaki rowerowe, zagospodarowanie akwenów wodnych i rzek) Wykorzystywane walory: Kampinoski Park Narodowy Puszcza Kozienicka, Puszcza Kurpiowska, Lasy Spalskie Rzeki: Pilica, Bzura, Wisła, Bug, Liwiec, Wkra, Rawka, Kanał Żerański Zalew Zegrzyński, Zalew w Domaniowie Pojezierze Gostynińskie 5


TURYSTYKA AKTYWNA (2): TURYSTYKA AKTYWNA (2) Turystyka aktywna dotyczy przede wszystkim mieszkańców Mazowsza. Związana jest również w dużym stopniu z posiadaniem działek rekreacyjnych. Planowane projekty: Projekt „Zielony Szlak Rowerowy Mazowsza”. Projekt „Skrwa – rzeka, która łączy” (zagospodarowanie Skrwy jako rzeki spławnej). Projekt „Śladami Nadbużańskich Tajemnic” – „Z Nurtem Dzikiej Rzeki” (zagospodarowanie Bugu i Liwca). Wykorzystanie rzeki Liwiec do celów turystycznych Projekt „Pilica – Smak Przygody”, podprodukty: Szlakiem Czarnego Bociana, Szlak Przyrodniczy – Wędrując po Puszczy Stromieckiej; zagospodarowanie rzeki Pilicy (m.in. stanice wodne). Zagospodarowanie rzeki Mławki i Wkry. Centrum Sportów Zimowych w Przasnyszu i Chorzelach. Projekt markowego produktu turystycznego „Jezioro Zegrzyńskie”. Projekt „Bitwa Warszawska 1920 – Cud nad Wisłą”: podprodukt Doliny Rzeczne Powiatu Wołomińskiego zakładający przekształcenie obszarów położonych nad rzeką Rządzą w centrum aktywnego wypoczynku. Projekt utworzenia Centrum Turystyki w Konstancinie-Jeziornej. Projekt Ziemia Sierpecka – Matka Boska, Skansen i Kasztelana, podprodukt: Akwtyny wypoczynek – centrum sportów wodnych na Jeziorze Urszulewskim, Szlak Kajakowy na Skrwie, ścieżki rowerowe, pole paintballowe, etc. 5


TURYSTYKA EDUKACYJNA: TURYSTYKA EDUKACYJNA Preferencje / zainteresowania: Dzieci i młodzież szkolna uczestnicząca w tzw. białych i zielonych szkołach, koloniach i obozach, zainteresowana poznawaniem walorów Regionu, zarówno naturalnych, jak i kulturowych Wykorzystuje infrastrukturę paraturystyczną (szlaki turystyczne, obiekty sportowo-rekreacyjne), bierze udział w imprezach sportowych, rekreacyjnych i kulturalnych, warsztatach, pokazach, lekcjach edukacji ekologicznej oraz lekcjach muzealnych Walory: Warszawa - zabytki i muzea, zoo Skanseny w Sierpcu, Radomiu, Kadzidle, Suchej Twierdza Modlin Kampinoski Park Narodowy Muzeum Chopina - Żelazowa Wola Muzeum Walki i Męczeństwa - Treblinka Muzeum Kochanowskiego - Czarnolas Muzeum Romantyzmu - Opinogóra Muzeum Pozytywizmu - Gołotczyzna Zamek w Ciechanowie Indiańska Wioska „Hantajo” Ponadto niezwykle ważne dla rozwoju tego segmentu są szlaki tematyczne, ścieżki edukacyjno-dydaktyczne, imprezy. Uwagi: Pomimo, iż podane powyżej atrakcje posiadają rangę ogólnopolską, jedynie Warszawa jest miejscem docelowym wycieczek szkolnych dzieci z całego kraju. Pozostałe atrakcje są odwiedzane w większości przez dzieci i młodzież z Mazowsza i jego najbliższych okolic. Wiele z wymienionych wcześniej planowanych do wdrożenia projektów będzie miało bardzo duży wpływ na zwiększenie atrakcyjności oferty kierowanej do dzieci i młodzieży, co powinno przełożyć się na zwiększenie grona jej odbiorców o osoby spoza województwa. Wśród planowanych projektów jest również projekt związany z segmentem dzieci i młodzieży – Centrum Edukacji Praktycznej w Ossowie. 5


TURYSTYKA UZDROWISKOWA: TURYSTYKA UZDROWISKOWA Obejmuje: podróże po zdrowie, spa&wellness, uzdrowiska, pobyty lecznicze Osoby preferujące wypoczynek dla zdrowia, podróżujące z pobudek leczniczych lub w związku z chęcią poprawy kondycji fizycznej, wyglądu, etc. Osoby traktujące wyjazdy do ośrodków zdrowia jako wyraz ich wysokiego statusu społecznego (w tym również wypady z przyjaciółmi – dotyczy to głównie kobiet) Walory: Walory uzdrowiskowe m. Konstancin-Jeziorna Mikroklimat lasów iglastych Mazowieckiego Parku Krajobrazowego Potencjalnie – wody lecznicze (Pojezierze Gostynińskie) Uwagi: Dotyczy głównie pobytów rekreacyjnych, w mniejszym stopniu leczniczych. Oferta skierowana do osób zamożnych. Przykładem, obok Konstancina, może być oferta Manor House w Chlewiskach lub Hotelu Warszawianka nad Zegrzem. Projekt „Gostynin – Płuca Mazowsza”: Uzdrowisko Gostynin – wykorzystanie leczniczych solanek, stworzenie oferty rekreacyjno-leczniczej z wykorzystanej budowanego obecnie największego na Mazowszu kompleksu basenów termalnych z zapleczem hotelowo-usługowym i konferencyjnym 5


TURYSTYKA WYPOCZYNKOWA / WEEKENDOWA: TURYSTYKA WYPOCZYNKOWA / WEEKENDOWA Preferencje / zainteresowania: Osoby poszukujące 2-3 dniowego wypoczynku, w niedalekiej odległości od miejsca zamieszkania Poszukują ciekawej oferty noclegowej i gastronomicznej oraz różnych form spędzania czasu wolnego, począwszy od wypoczynku biernego, skończywszy na uprawianiu sportów Wyjazdy często przyjmują formę wyjazdów „kombinowanych” – łączących poznanie walorów naturalnych z kulturowymi Często poszukują bliskich kontaktów z gestorami bazy noclegowej Wyjazdy weekendowe przyjmują stosunkowo często charakter wyjazdów świątecznych (np. Boże Narodzenie czy Wielkanoc na wsi) Walory: Warszawa (zabytki, muzea, imprezy) Zalew Zegrzyński Kampinoski Park Narodowy Tereny położone nad Bugiem, Liwcem i Pilicą Dziedzictwo i uroki mazowieckiej wsi Uwagi: Weekendowe przyjazdy do Warszawy dotyczą turystów z całej Polski i z zagranicy. Natomiast wypady nad Zegrze, do Kampinosu, etc. dotyczą głównie mieszkańców stolicy. Turystyka weekendowa = wypoczynek na wsi; powszechnie agroturystyka Rozwojowi tego segmentu sprzyjać będzie wdrożenie wszystkich wcześniej wymienionych projektów, a zwłaszcza tych związanych z zagospodarowaniem rzek i akwenów wodnych, budową szlaków turystycznych, a także obiektów sportowo-rekreacyjnych. 5


INSTYTUCJE DZIAŁAJĄCE NA RZECZ ROZWOJU TURYSTYKI: INSTYTUCJE DZIAŁAJĄCE NA RZECZ ROZWOJU TURYSTYKI Mazowiecka Regionalna Organizacja Turystyczna Lokalne Organizacje Turystyczne Białobrzeska Organizacja Turystyczna, Białobrzegi (powiat białobrzeski) Powiatowa Organizacja Turystyczna, Ostrów Mazowiecka (powiat ostrowski) Kurpiowska Organizacja Turystyczna, Ostrołęka (Kurpie) LOT Północnego Mazowsza, Krasne (powiaty: ciechanowski, makowski, mławski, przasnyski) LOT Trzech Rzek, Nowy Dwór Mazowiecki (powiat nowodworski) LOT „Cud nad Wisłą”, Zielonka (powiat wołomiński) LOT „Ziemia Ciechanowska”, Ciechanów (powiat ciechanowski) Nadbużańska LOT, Siedlce (obszar gmin nadbużańskich) Inne organizacje: stowarzyszenia, fundacje działające na terenie całego województwa Analiza Kluczowa rola MROT. Bardzo duża ilość organizacji, rozdrobnienie, trudności z realizacją projektów z uwagi na brak koordynacji i współpracy – konsolidowanie sił na rzecz wdrażania wspólnych, dużych projektów, zarówno w kontekście ich zasięgu terytorialnego, jak i tematycznego. 6


ROLA I ZNACZENIE WARSZAWY (1): ROLA I ZNACZENIE WARSZAWY (1) Siedziba władz państwowych, instytucji ogólnopolskich, ambasad, konsulatów, etc. – miejsce podejmowania decyzji, stanowienia prawa, centralny punkt pozyskiwania informacji Specyfika ruchu turystycznego związanego z lokalizacją rożnych instytucji Dystrybucja informacji do regionów a interdyscyplinarny charakter turystyki Metropolia Instytucje reprezentujące struktury kierowania i zarządzania międzynarodowych korporacji gospodarczych Struktury kierownictwa instytucji finansowych, giełda Szybkie i częste połączenia komunikacyjne Placówki naukowe i technologiczne Najwyższej rangi instytucje kultury Wyjątkowość Miasta wynikająca z jego położenia, specyfiki atmosfery, swoistego piękna, standardu bazy turystycznej, różnorodności kuchni, instytucji rozrywki, etc. 7


ROLA I ZNACZENIE WARSZAWY (2): ROLA I ZNACZENIE WARSZAWY (2) Miasto o bogatej historii Materialne i niematerialne dziedzictwo będące atutem stolicy dające podstawy do rozwoju turystyki miejskiej i kulturowej Symbol Symbol polskiej państwowości, miasta niezłomnego, odradzającego się, jak feniks z popiołów. Symbol walki o Polskę Położenie, dostępność komunikacyjna Warszawa jest naturalnie stałym punktem podróży turystycznych Infrastruktura Bardzo dobrze rozwinięta i zróżnicowana infrastruktura turystyczna, paraturystyczna i handlowo-usługowa 7


ROLA I ZNACZENIE WARSZAWY (3): ROLA I ZNACZENIE WARSZAWY (3) Miasto naturalnie predestynowane do generowania ruchu turystycznego oraz jego dystrybucji na inne części kraju i województwa mazowieckiego Brak zintegrowanych produktów turystycznych łączących walory Warszawy i Mazowsza Brak systemu IT, w tym Regionalnego Centrum Informacji Turystycznej w Warszawie, którego możliwości prowadzenia polityki promocji i marketingu byłyby praktycznie nieograniczone jeżeli chodzi o jej adresatów Brak wielopłaszczyznowej współpracy z regionem Brak dostępnego z dużym wyprzedzeniem kalendarza imprez w Warszawie i w całym województwie Stąd: Koncentracja ruchu turystycznego w Warszawie. Punktowe atrakcje w regionie. Warszawa – priorytet rozwoju. 7


DOKUMENTY STRATEGICZNE: DOKUMENTY STRATEGICZNE Istotne miejsce turystyki w rozwoju poszczególnych miast i powiatów. Turystyka jako stymulator rozwoju gospodarczego i społecznego obszaru. Turystyka w części diagnostycznej – mocne strony: środowisko przyrodnicze i krajobrazowe, wielokulturowe dziedzictwo, dobre położenie geograficzne, zdrowa żywność, potencjał do rozwoju agroturystyki. Najważniejsze zadania związane z turystyką: Rozwój bazy noclegowej i gastronomicznej. Rozwój bazy sportowo-rekreacyjnej, w tym zagospodarowanie rzek i kąpielisk. Rozwój sieci szlaków turystycznych i ścieżek rowerowych. Rozwój agroturystyki. Kreowanie atrakcyjnych produktów turystycznych skierowanych do różnych segmentów rynku (turystyka aktywna, kulturowa, edukacyjna, biznesowa, weekendowa, rekreacja i wypoczynek na terenach wiejskich), Rozwój systemu informacji turystycznej. Promocja walorów województwa. Pielęgnowanie wielokulturowego dziedzictwa (m.in. tradycji, obyczajów, obrzędów). Wykorzystanie Wisły jako zwornika obszaru oraz jej funkcji komunikacyjnej, przyrodniczej i kulturowej. Dbałość o środowiska naturalne i dziedzictwo kulturowe. Wsparcie organizacyjne rozwoju turystyki. 8


RAPORT Z BADAŃ KONSUMENCKICH: RAPORT Z BADAŃ KONSUMENCKICH


METODOLOGIA BADANIA : METODOLOGIA BADANIA Metodologia – PAPI (wywiady osobiste z wykorzystaniem kwestionariusza papierowego) Termin realizacji – 4 – 19 sierpnia 2007 Próba - n=613 n=359 wywiadów w Warszawie, w tym 102 z cudzoziemcami n=254 wywiadów w 10 wybranych miejscowościach woj. mazowieckiego, w tym 20 wywiadów z cudzoziemcami 49% kobiety, 51% mężczyźni Kryterium rekrutacyjne Osoby nie zamieszkujące na stałe miejsca przeprowadzania wywiadu Osoby przybywające do miejsca przeprowadzania wywiadu w celu różnym niż zarobkowy lub pobieranie nauki (studenci) Kryterium demograficzne wiek powyżej 18 lat 18-35 – 34% 36-50 – 33% Powyżej 50 – 33% 9


STRUKTURA PRÓBY: STRUKTURA PRÓBY S2. Miasto przeprowadzania wywiadu Warszawa 359 wywiadów, w tym: 102 z cudzoziemcami Siedlce 25 wywiadów, w tym: 2 z cudzoziemcami Treblinka 25 wywiadów, w tym: 2 z cudzoziemcami Czarnolas 25 wywiadów, w tym: 2 z cudzoziemcami Radom 25 wywiadów, w tym: 2 z cudzoziemcami Niepokalanów 26 wywiadów, w tym: 2 z cudzoziemcami Żelazowa Wola 25 wywiadów, w tym: 2 z cudzoziemcami Kampinos 25 wywiadów, w tym: 2 z cudzoziemcami Płock 26 wywiadów, w tym: 2 z cudzoziemcami Zegrze/ Serock 27 wywiadów, w tym: 3 z cudzoziemcami Ostrołęka 25 wywiadów, w tym: 1 z cudzoziemcem 9


CHARAKTERYSTYKA WYJAZDÓW: CHARAKTERYSTYKA WYJAZDÓW Długość pobytu Średnia dotychczasowa długość pobytu - niepełne 4 dni. Cudzoziemcy - średnio 5 dni / Polacy - średnio ponad 3 dni. Planowana długość pobytu – niepełne 5 dni: cudzoziemcy - średnio 12 dni / Polacy - średnio 3 dni. Cel odwiedzin miasta 2/3 osób - cele turystyczne, czasami łączone z celami towarzyskimi lub zawodowymi 36% - odwiedziny rodziny bądź znajomych. Co dziesiąty ankietowany – cele służbowe. Odwiedzający Warszawę - 46% odwiedziny rodziny lub znajomych. Inne miastach - 72% cele turystyczne. Polacy stosunkowo częściej odwiedzają bliskich (40%). Cudzoziemcy częściej przyjeżdżają na Mazowsze w interesach (19%). Turyści krajowi zdecydowanie preferują podróże w kameralnej grupie – wyjazdy prywatne (86%), Cudzoziemcy chętnie zwiedzają mazowieckie miasta zarówno samodzielnie bądź w towarzystwie najbliższych (47%), jak i w zorganizowanej grupie (41%). Najstarsza grupa – osoby powyżej 50 roku życia – stosunkowo częściej wybiera turystykę zorganizowaną (25%). Grupa – towarzysze podróży 78% respondentów podróżuje prywatnie (samodzielnie bądź w towarzystwie bliskich), natomiast 15% w zorganizowanej grupie. 1/3 respondentów podróżuje z rodziną. Podobnie popularne (29%) jest zwiedzanie Mazowsza w towarzystwie znajomych lub przyjaciół. Blisko co czwarty turysta podróżuje samodzielnie (częściej są to Polacy, osoby odwiedzające Warszawę i w wieku 18-35 lat). Polacy (38%) zdecydowanie częściej niż cudzoziemcy (6%) zwiedzają Mazowsze z rodziną. Turyści zagraniczni i osoby z najstarszej grupy wiekowej stosunkowo często (22%) podróżują w zorganizowanej (czyli liczniejszej) grupie. 9


BAZA TURYSTYCZNA: BAZA TURYSTYCZNA Baza noclegowa 45% - nocleg u rodziny/znajomych. Blisko co trzeci turysta korzystał z bazy hotelowej. Pozostałe formy zakwaterowania (np. pola namiotowe, kempingi, kwatery prywatne, agroturystyka) są zdecydowanie mniej popularne (wskazania poniżej 7%). Jeżeli jednak skoncentrujemy się na mniejszych miastach (bez Warszawy), okaże się, że blisko jeden na ośmiu turystów korzysta z kempingu lub pola namiotowego. W porównaniu z cudzoziemcami Polacy zdecydowanie częściej nocują u rodziny bądź znajomych (49%). Turyści zagraniczni chętniej natomiast korzystają z hotelu (55%) lub zajazdu (11%). Osoby z najmłodszej grupy respondentów (18-35 lat) stosunkowo częściej niż pozostali korzystają z kontaktów towarzyskich i rodzinnych organizując sobie nocleg (52%). Chętniej nocują też na polach namiotowych i kempingach (9%). Osoby korzystające z ogólnodostępnej bazy noclegowej bardzo wysoko oceniają poziom usług. 96% respondentów jest zadowolonych lub bardzo zadowolonych z bazy noclegowej. Warto też zaznaczyć, że cudzoziemcy oceniają ofertę noclegową wyżej niż Polacy. Podobnie turyści korzystający z bazy noclegowej w Warszawie są bardziej zadowoleni z poziomu usług niż osoby odwiedzające inne miejscowości. Oferta gastronomiczna 80% wszystkich respondentów korzystało z oferty gastronomicznej w miejscowości przeprowadzania wywiadu. Odsetek ten jest wyższy dla cudzoziemców - 98% oraz osób odwiedzających Warszawę – 84%. Ogólnie respondenci wysoko oceniają usługi gastronomiczne. Stosunkowo najniżej ocenionym elementem oferty gastronomicznej jest „cena”. 12% respondentów było bardzo lub raczej niezadowolonych z wysokości rachunku. Różnice w ocenie oferty gastronomicznej wiążą się również z wiekiem oceniającego. Najbardziej zadowoloną grupą w ocenie wszystkich branych pod uwagę elementów oferty gastronomicznej jest środkowa grupa wiekowa (36-50 lat). 9


BAZA PARATURYSTYCZNA: BAZA PARATURYSTYCZNA Atrakcje sportowo-turystyczne Najpopularniejszą i najwyżej ocenianą atrakcją turystyczno-sportową w woj. mazowieckim są szlaki turystyczne. Korzystało z nich 47% respondentów (średnia ocena na skali 5-punktowej: 4,53). 20% - basen (średnia ocena: 4,20). 9% boiska sportowe (średnia ocena: 4,16). 8% - korty tenisowe (średnia ocena: 4,41) i 5% - stadniny koni (średnia ocena: 4,33). Blisko 1/3 respondentów nie korzystało z żadnych obiektów turystyczno-sportowych. Punkty informacji turystycznej 22% respondentów korzystało z punktu informacji turystycznej na terenie woj. mazowieckiego 93% korzystających z punktu informacji turystycznej było zadowolone z poziomu usługi Jedynie 6% osób, które nie korzystały z informacji turystycznej, skarżyło się na brak/utrudniony dostęp do punktu informacyjnego w odwiedzanej miejscowości. Inne źródła informacji turystycznej - 80% obcokrajowców i 49% Polaków korzystało ze źródeł informacji turystycznej przed przyjazdem do miejscowości przeprowadzania wywiadu. Najpopularniejszym źródłem wiadomości był Internet - 72% (częściej korzystali z tego źródła mężczyźni, rzadziej osoby powyżej 50 roku życia) Rodzina lub znajomi - 44% (częściej: Polacy, osoby odwiedzające inne miejscowości niż Warszawa) Drukowane materiały promocyjne - 7% Ogłoszenia prasowe - 6% (częściej obcokrajowcy) 9


PREFERENCJE DOTYCZĄCE SPEDZANIA WOLNEGO CZASU: PREFERENCJE DOTYCZĄCE SPEDZANIA WOLNEGO CZASU 83% wszystkich ankietowanych preferuje aktywny odpoczynek. Najczęściej wybierane sposoby spędzania wolnego czasu to: zwiedzanie – 64% (częściej osoby powyżej 50 lat) spotkania ze znajomymi – 49% (częściej: osoby w wieku 18-35 lat, odwiedzający Warszawę, Polacy) turystyka piesza (szlaki) – 40% (częściej Polacy) korzystanie z oferty gastronomicznej – 38% (częściej osoby powyżej 50 lat) odpoczynek nad wodą – 33% (częściej: osoby w wieku 18-35 lat, odwiedzający inne miejscowości niż Warszawa, Polacy) udział w wydarzeniach kulturalnych – 32% (częściej osoby powyżej 50 lat, Polacy) udział w wydarzeniach religijnych – 10% (częściej osoby powyżej 50 lat, kobiety, odwiedzający inne miejscowości niż Warszawa, Polacy) 9


MIEJSCOWOŚCI O MIEJSKIM CHARAKTERZE: MIEJSCOWOŚCI O MIEJSKIM CHARAKTERZE Główne atrakcje to rynek (Stare Miasto), zabytki architektoniczne, obiekty sakralne, oferta kulturalna miasta (koncerty, muzea), parki. Przykładami takiej miejscowości są: Warszawa - najczęściej wymieniane atrakcje: Stare Miasto/Rynek (49%), Zamek Królewski (25%), Łazienki (22%) - najczęściej wymieniane mocne strony: atrakcyjne zabytki – ogólnie (23%), Starówka (18%), „wiele rzeczy do zrobienia i miejsc do zobaczenia” (16%) - najczęściej wymieniane słabe strony: roboty drogowe (16%), duży ruch/korki (11%), śmieci, bród, spaliny (10%) Płock - najczęściej wymieniane atrakcje: ZOO, Stare Miasto/Rynek/kamienice, koncerty/ wydarzenia kulturalne - najczęściej wymieniane mocne strony: dobrze zachowane/ atrakcyjne zabytki/ piękne miasto - najczęściej wymieniane słabe strony: brak kina, nieczynny teatr Siedlce - najczęściej wymieniane atrakcje: kościoły, katedra, Pałac Ogińskich, Muzeum Jana Pawła II - najczęściej wymieniane mocne strony: dobre oznakowanie (ulice), szeroka oferta gastronomiczna, imprezy (masowe)/ koncerty, rozbudowana komunikacja miejska - najczęściej wymieniane słabe strony: korki w mieście (w godzinach szczytu), mało obiektów rekreacyjno-sportowych, mało zieleni/parków 9


MIEJSCOWOŚCI O CHARAKTERZE „BAZY WYPADOWEJ”: MIEJSCOWOŚCI O CHARAKTERZE „BAZY WYPADOWEJ” Atrakcyjność turystyczna miejscowości związana jest walorami przyrodniczymi i rekreacyjnymi okolicy. Odpoczynek w takim miejscu wybierają turyści, którzy pragną spędzić swój wolny czas bardziej lub mniej aktywnie w kontakcie z naturą, np. uprawiając turystykę pieszą czy sporty wodne. Kampinos - najczęściej wymieniane atrakcje: unikalna przyroda (puszcza), dobrze zachowane drewniane zabytki, szlaki turystyczne - najczęściej wymieniane mocne strony: bliskość miasta – Warszawy, liczne szlaki turystyczne/ trasy wycieczkowe umożliwiające poznanie puszczy, możliwość przenocowania w puszczy – hotel - najczęściej wymieniane słabe strony: zły stan techniczny dróg, hałas samolotów, drogi/ścieżki nieprzystosowane dla rowerzystów Ostrołęka - najczęściej wymieniane atrakcje: Stare Miasto, budynki sakralne, przyroda - lasy, puszcza - najczęściej wymieniane mocne strony: przyroda („czuć naturę”), świeże powietrze, czyste tereny, ładna okolica i piękne krajobrazy - większość respondentów nie dostrzega żadnych słabych punktów w ofercie turystycznej Ostrołęki Serock/Zegrze - najczęściej wymieniane atrakcje: Zalew Zegrzyński, możliwość uprawiania sportów wodnych, żeglowania oraz odpoczywania nad wodą - najczęściej wymieniane mocne strony: bliskość miasta – Warszawy, cisza, spokój, z dala od zgiełku, różnorodna oferta turystyczno-rekreacyjna tego miejsca - najczęściej wymieniane słabe strony: słaba komunikacja/trudny dojazd, wysokie ceny, zatłoczone miejsce 9


MIEJSCOWOŚCI O CHARAKTERZE EDUKACYJNYM.: MIEJSCOWOŚCI O CHARAKTERZE EDUKACYJNYM. Magnesem przyciągającym turystów jest zazwyczaj konkretna postać, wydarzenie, zjawisko historyczne lub kulturalne. Żelazowa Wola - najczęściej wymieniane atrakcje: Dworek Chopina, park otaczający Dworek, okolica - najczęściej wymieniane mocne strony: ciekawe miejsce do zwiedzenia, różnorodność atrakcji turystycznych, ładna okolica, łatwy dojazd (z Warszawy) niepowtarzalna atmosfera/ klimat - najczęściej wymieniane słabe strony: mało restauracji Czarnolas - najczęściej wymieniane atrakcje: Muzeum Jana Kochanowskiego, park - najczęściej wymieniane mocne strony: cisza, spokój, z dala od zgiełku, dużo zieleni, ładna okolica - najczęściej wymieniane słabe strony: mało restauracji oraz innych (poza Muzeum) atrakcji turystycznych Treblinka - najczęściej wymieniane atrakcje: Obóz Zagłady i Karny Obóz Pracy, Muzeum Walki i Męczeństwa - najczęściej wymieniane mocne strony: cisza, spokój, z dala od zgiełku miasta, możliwość, zapoznanie z historią, kontakt z przyrodą - słabe strony: słaba komunikacja/trudny dojazd, zły stan techniczny dróg Radom - główna atrakcją Radomia jest Muzeum Wsi Radomskiej - najczęściej wymieniane mocne strony: dużo zieleni/parków, życzliwi, sympatyczni mieszkańcy, oferta gastronomiczna, dobre jedzenie - słabą stroną Radomia są stare, zaniedbane budynki, brzydka architektura Niepokalanów – turystyka religijna - najczęściej wymieniane atrakcje: Sanktuarium Matki Bożej Niepokalanej i św. Maksymiliana Marii Kolbego, Sala Pamiątek po św. Kolbe - najczęściej wymieniane mocne strony: wiele miejsc godnych zobaczenia - większość respondentów nie dostrzega żadnych słabych punktów Niepokalanowa 9


WNIOSKI I REKOMENDACJE: WNIOSKI I REKOMENDACJE


SWOT – MOCNE STRONY: PRODUKT: SWOT – MOCNE STRONY: PRODUKT Duży potencjał przyrodniczy do budowy produktów turystycznych (unikalne walory krajobrazowe, zróżnicowanie, naturalne krajobrazy). Hity turystyczne Mazowsza, znane w całej Polsce i poza jej granicami: Warszawa, Żelazowa Wola, Czarnolas, Treblinka, Kampinos, rzeka Wisła. Doskonały potencjał do rozwoju agroturystyki. Duży potencjał do rozwoju produktów turystyki aktywnej (wodnej, konnej, rowerowej, pieszej). Ciekawa sieć hydrograficzna (połączenie Wisły, Bugu, Narwi). Duży potencjał do rozwoju produktów turystyki weekendowej. Oryginalne i ciekawe zasoby kulturowe, szczególnie historyczne oraz tradycje ludowe. Potencjał Warszawy do kreacji produktów turystycznych, m.in. wielokulturowość. Duża ilość pomysłów na produkty turystyczne. Zwiększająca się świadomość znaczenia produktów turystycznych oraz metod ich kreacji i wdrażania. Rosnąca liczba wdrażanych produktów turystycznych. Zwiększająca się świadomość atrakcyjności produktów liniowych i sieciowych oraz kombinowanych, skutkująca próbami ich wdrożenia. Istnienie unikalnych na skalą europejską i światową atrakcji i produktów turystycznych. Duża ilość planowanych i wdrażanych produktów turystycznych, integrujących walory całego Mazowsza. 10


SWOT – SŁABE STRONY: PRODUKT: SWOT – SŁABE STRONY: PRODUKT Mała ilość produktów turystycznych. Brak produktów turystycznych integrujących walory turystyczne Warszawy i Mazowsza. Niewystarczająca infrastruktura turystyczna i paraturystyczna. Niewystarczająca ilość obiektów infrastruktury niezależnej od pogody. Brak pakietowanej oferty turystycznej (nieliczne wyjątki). Brak ciekawych produktów dla mniej zamożnych turystów. Mała ilość atrakcji i produktów turystycznych dla dzieci i młodzieży. Niewystarczająca ilość odpowiedniej infrastruktury dla rozwoju turystyki biznesowej (gł. konferencyjnej i incentive) na terenie województwa, szczególnie do organizacji dużych wydarzeń. Małe wykorzystanie potencjału do rozwoju agroturystyki. Brak produktów turystycznych przeznaczonych dla mieszkańców Mazowsza. Oferta produktowa nie dostosowana do potrzeb odbiorców. Mała ilość produktów regionalnych. Brak oferty zimowej na terenie województwa. 10


SWOT – MOCNE STRONY: ZASOBY LUDZKIE: SWOT – MOCNE STRONY: ZASOBY LUDZKIE Duża podaż – największy w Polsce region pod względem liczby ludności (ponad 5 mln osób), duże zasoby siły roboczej o zróżnicowanych kwalifikacjach. Młoda, dobrze wykształcona populacja. Kreatywni i energiczni ludzie. Wysoki profesjonalizm i duża wiedza kadr społecznych np. PTTK. Istnienie grup społecznych zachowujących i promujących tradycje ludowe (m.in. Kurpie). Pozytywne nastawienie mieszkańców województwa do rozwoju turystyki. 10


SWOT – SŁABE STRONY: ZASOBY LUDZKIE: SWOT – SŁABE STRONY: ZASOBY LUDZKIE Niewystarczające przygotowanie kadr dla turystyki, niski profesjonalizm kadr turystycznych. Brak szkoleń związanych z obsługą ruchu turystycznego w sektorze usług okołoturystycznych. Niewystarczająca ilość szkoleń dla właścicieli gospodarstw agroturystycznych oraz dla rozpoczynających działalność. Słaba jakość kadr w informacji turystycznej. Brak badań związanych z rynkiem pracy, potrzeb szkoleniowych oraz efektów realizacji programów szkoleniowych. Słaba znajomość języków obcych wśród kadr obsługujących ruch turystyczny (szczególne poza Warszawą). Brak kadr w jednostkach samorządu lokalnego szczebla powiatowego i gminnego o wykształceniu turystycznym. Niski stopień identyfikacji mieszkańców z regionem. Słaba znajomość dziedzictwa kulturowego regionu wśród jego mieszkańców. Małe związki mieszkańców Warszawy z mieszkańcami regionu. 10


SWOT – MOCNE STRONY: PRZESTRZEŃ TURYSTYCZNA: SWOT – MOCNE STRONY: PRZESTRZEŃ TURYSTYCZNA Atrakcyjne położenie geograficzne województwa. Status Mazowsza w Polsce i w Europie (centralna dzielnica, siedziba stolicy Polski). Lepsza niż przeciętna dostępność komunikacyjna województwa w kontekście krajowym międzynarodowym: znaczenie lotniska, stosunkowo dobre skomunikowanie stolicy z innymi regionami Polski, duża ilość infrastruktury drogowej i kolejowej o międzynarodowym znaczeniu. Potencjał tranzytowy województwa. Dobre zagospodarowanie obszarów cennych przyrodniczo dla potrzeb ruchu turystycznego. Wysokie walory przyrodnicze w krajowym europejskim systemie ekologicznym (zwłaszcza doliny rzek Wisła, Bug, Narew, Pilica, Wkra, Liwiec, Omulew). Występowanie obszarów o dobrej jakości powietrza (Zielone Płuca Polski). Cenne walory przyrodnicze, zwłaszcza obszarów leśnych i w dolinach dużych rzek, sprzyjające rozwojowi turystyki i wypoczynku. Bogata sieć szlaków turystycznych, szczególnie powstająca ostatnio sieć tras rowerowych. Atrakcyjne tereny rekreacyjno-wypoczynkowe o wysokich walorach przyrodniczych (obszary chronione). 10


SWOT – SŁABE STRONY: PRZESTRZEŃ TURYSTYCZNA: SWOT – SŁABE STRONY: PRZESTRZEŃ TURYSTYCZNA Niezadowalający i stale pogarszający się stan dróg w województwie (stan nawierzchni). Niewystarczająca przepustowość głównych osi transportowych. Niewystarczająca liczba przepraw przez rzeki (mosty, promy). Słaba dostępność komunikacyjna atrakcji turystycznych oraz subregionów. Niewystarczająca ilość parkingów (szczególnie w dużych miastach). Niska estetyzacja krajobrazu. Niska lesistość województwa. Brak zagospodarowania Wisły dla celów turystycznych. Brak obwodnic miast, szczególnie Warszawy. Brak koordynacji działań w zakresie ładu przestrzennego i estetyki przestrzeni turystycznej. Niewystarczająca pod względem ilościowym i jakościowym baza noclegowa i gastronomiczna na terenie województwa. Brak bazy noclegowej średniej klasy w Warszawie i jej najbliższych okolicach. Mały stopień regionalizmu bazy turystycznej. Niezagospodarowane rzeki i akweny wodne. Mały stopień przystosowania przestrzeni turystycznej do potrzeb osób niepełnosprawnych. Mały stopień realizacji zadań samorządu lokalnego w oparciu o zlecanie zadań publicznych organizacjom pozarządowym. 10


SWOT – MOCNE STRONY: MARKETING I PROMOCJA: SWOT – MOCNE STRONY: MARKETING I PROMOCJA Regionalne i lokalne tematyczne materiały promocyjne i informacyjne. Zwiększająca się aktywność promocyjna i marketingowa organizacji działających na szczeblu regionalnym i lokalnym. Istnienie atrakcji/miejsc/postaci jednoznacznie kojarzonych z województwem (m.in. Warszawa i jej zabytki, Żelazowa Wola, Kampinos, Zalew Zegrzyński). 10


SWOT – SŁABE STRONY: MARKETING I PROMOCJA: SWOT – SŁABE STRONY: MARKETING I PROMOCJA Brak zintegrowanego systemu informacji turystycznej (analogowej i cyfrowej). Bardzo mała ilość jednostek świadczących usługi informacji turystycznej. Mała ilość i nieatrakcyjna zawartość materiałów promocyjnych i informacyjnych. Brak wykreowanego wizerunku Mazowsza. Brak zintegrowanej promocji regionu i jej koordynacji. Brak promocji wizerunkowej i produktowej województwa. Znikome oznakowanie dróg i atrakcji w terenie. Brak kalendarza imprez opracowywanego udostępnianego z wyprzedzeniem. Kompletny brak informacji o odbywających się imprezach. Mała ilość imprez plenerowych. Brak badań konsumenckich. Brak koordynacji promocji województwa. Mała ilość pamiątek, gadżetów wysokiej jakości. 10


SWOT – MOCNE STRONY: WSPARCIE INSTYTUCJALNE: SWOT – MOCNE STRONY: WSPARCIE INSTYTUCJALNE Dostrzeganie przez samorząd województwa znaczenia turystyki dla rozwoju Mazowsza. Zapisy dotyczące turystyki zawarte w dokumentach strategicznych szczebla lokalnego. Istnienie Mazowieckiej Regionalnej Organizacji Turystycznej. Duża aktywność i efektywność działań lokalnych organizacji turystycznych oraz innych podmiotów zajmujących się rozwojem turystyki na poziomie lokalnym. Duża ilość ciekawych inicjatyw, związanych z funkcjonowaniem wielu organizacji pozarządowych. 10


SWOT – SŁABE STRONY: WSPARCIE INSTYTUCJALNE: SWOT – SŁABE STRONY: WSPARCIE INSTYTUCJALNE Mała ilość lokalnych organizacji turystycznych. Słaby potencjał kadrowy, organizacyjny i finansowy istniejących lokalnych organizacji turystycznych. Duże rozproszenie oraz brak integracji działań pomiędzy różnymi interesariuszami rynku, brak współpracy. Brak komunikacji między subregionami. Brak wsparcia dla dobrych prywatnych inicjatyw. Brak realizowanych projektów w formule PPP. Brak spójności Mazowsza, poszczególnych jego subregionów, również brak związków i współpracy Warszawy z regionem. Brak efektywnej platformy współpracy pomiędzy władzami samorządowymi, organizacjami pozarządowymi i branżą. Brak współpracy pomiędzy Warszawą a pozostałą częścią województwa. Bardzo duże rozdrobnienie organizacji pozarządowych (co przekłada się na trudności w pozyskaniu dofinansowania na realizację projektów z uwagi na lokalny charakter). Brak komórek organizacyjnych w starostwach powiatowych, urzędach miast i gmin odpowiedzialnych za rozwój turystyki i promocję obszaru. Małe zainteresowanie samorządów lokalnych turystyką, wynikające z braku doceniania znaczenia turystyki, skutkujące małym wsparciem organizacji pozarządowych oraz innych podmiotów działających na rzecz rozwoju turystyki. 10


SWOT – SZANSE: SWOT – SZANSE Trendy w turystyce europejskiej. Tendencje w turystyce - rosnąca aktywność turystyczna, wzrost zainteresowania Europą Środkową i Wschodnią jako celu podróży, wzrost zainteresowania, aktywnym wypoczynkiem i agroturystyką, wzmożony popyt na wyjazdy weekendowe, rozwój turystyki rodzinnej, wyjazdy indywidualne. Możliwość wykorzystania środków unijnych na projekty turystyczne. Globalizacja gospodarki światowej – transfer know-how, możliwość korzystania z międzynarodowych wzorców. Wzrost znaczenia regionalizmu, odrębności kulturowych, twórczości ludowej (swoistego rodzaju powrót do korzeni). Położenie w województwie stolicy państwa – Warszawy i jej znaczenie gospodarcze, kulturalne i społeczne. Organizacja silnego zaplecza turystycznego (współpraca trzech sektorów). Organizacja w Polsce Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej w 2012 roku. 10


SWOT – ZAGROŻENIA: SWOT – ZAGROŻENIA Struktura organizacji podmiotów odpowiedzialnych za turystykę – brak wydziałów odpowiedzialnych tylko za turystykę w samorządach, marginalizacja znaczenia turystyki. Konieczność prefinansowania projektów unijnych – brak środków w budżetach gmin, miast, powiatów. Terroryzm oraz obniżenie poziomu bezpieczeństwa – strach przed lataniem samolotami. Niski poziom dochodów przeciętnej polskiej rodziny – niski poziom wydatków na cele turystyczne. Migracja młodych, zdolnych ludzi za granicę. Niekorzystne tendencje w turystyce przyjazdowej i turystyce krajowej. Marginalizacja obszarów turystycznych województwa poza Warszawą. Konkurencja ze strony innych obszarów turystycznych, popularnych jako miejsca docelowe wypadów weekendowych mieszkańców Mazowsza. 10


WNIOSKI PODSTAWOWE: WNIOSKI PODSTAWOWE OGROMNE DYSPROPORCJE MIĘDZY POSIADANYM POTENCJAŁEM A JEGO WYKORZYSTANIEM DLA ROZWOJU TURYSTYKI. STOPIEŃ WYKORZYSTANIA WALORÓW TURYSTYCZNYCH JEST BARDZO NISKI MAŁA ILOŚĆ ZINTEGROWANYCH PRODUKTÓW TURYSTYCZNYCH ZARÓWNO PRODUKTÓW MIEJSCA, JAK I PRODUKTÓW LINIOWYCH I SIECIOWYCH OPARTYCH NA UNIKALNYCH WALORACH NATURALNYCH I ANTROPOGENICZNYCH BRAK INTEGRACJI POMIĘDZY WARSZAWĄ A POZOSTAŁĄ CZĘŚCIĄ MAZOWSZA W ZAKRESIE OFERTY PRODUKTOWEJ, JEJ PROMOCJI ORAZ SPRZEDAŻY NIEDOSTRZEGANIE ROLI TURYSTYKI JAKO STYMULATORA GOSPODACZEGO I SPOŁECZNEGO ROZWOJU REGIONU, NIEWYSTARCZAJĄCE WSPARCIE TURYSTYKI 11


WNIOSKI SZCZEGÓŁOWE (1): WNIOSKI SZCZEGÓŁOWE (1) Województwo mazowieckie cieszy się niezwykle dogodnym położeniem geograficznym zarówno w Polsce, jak i w Europie. Jednocześnie region charakteryzuje bardzo dobra (w porównaniu do innych regionów) dostępność komunikacyjna, szczególnie w kontekście transportu lotniczego oraz sieci powiązań kolejowych i drogowych, choć do słabości należy zaliczyć m.in. brak obwodnic, zły stan nawierzchni dróg oraz ograniczoną dostępność atrakcji turystycznych. Województwo mazowieckie w swych administracyjnych granicach posiada niezwykle bogate walory naturalne, szczególnie przyrodnicze i krajobrazowe. Rustykalny wdzięk Mazowsza oraz naturalne krajobrazy stanowią najcenniejsze wartości regionu. Do najważniejszych zasobów naturalnych zaliczyć należy m.in.: Kampinoski Park Narodowy, Puszczę Białą i Puszczę Zieloną, rzeki (Wisła, Bug, Narew, Pilica, Omulew), jezioro Zegrzyńskie, obszary chronione przyrodniczo ujęte również w międzynarodowych systemach ochrony przyrody, m.in. NATURA 2000. Mazowsze może się również poszczycić niezwykłymi walorami antropogenicznymi. Bogata historia, perły dziedzictwa kulturowego rozsiane po całym regionie oraz placówki muzealne stanowią o znaczeniu województwa w skali kraju. Na terenie Mazowsza znajdują się: zabytkowe obiekty sakralne i świeckie oraz układy urbanistyczne, skanseny, muzea, galerie. Region jest również miejscem spotkań z folklorem oraz kulturą i sztuką ludową, można także uczestniczyć w widowiskach i inscenizacjach historycznych. Historia jest niezwykle istotnym rysem charakteru Mazowsza. Pod względem kulturowym dystans do innych regionów powiększa Warszawa, której konkurencję kulturową stanowią jedynie Kraków, Wrocław, Gdańsk oraz Poznań. W skali europejskiej warto zwrócić uwagę na Stare Miasto, które jako jedyny obiekt zrekonstruowany (nieoryginalny) znajduje się na liście UNESCO. Symboliczny kontekst miasta podniesionego z popiołów odgrywa duże znaczenie w aspekcie rozwoju turystyki i budowania produktu. Warszawa niewątpliwie przoduje również pod względem dostępności zróżnicowanej oferty kulturalnej (teatr, kino, galerie, wystawy, festiwale, koncerty). 11


WNIOSKI SZCZEGÓŁOWE (2): WNIOSKI SZCZEGÓŁOWE (2) Najsłabszą stroną Mazowsza jest stan zagospodarowania turystycznego. Średnią poprawia znacznie Warszawa, gdzie zlokalizowana jest najliczniejsza baza noclegowa w Polsce oraz najbardziej zróżnicowana baza gastronomiczna (kuchnie całego świata), a także obiekty sportowe i rekreacyjne. Poza stolicą sytuacja jest zdecydowanie gorsza, choć w kontekście paraturystycznym należy podkreślić dynamiczny rozwój rowerowych szlaków i tras na terenie całego regionu, m.in. Zielony Szlak Rowerowy Mazowsza. Warto również zaznaczyć fakt istnienia Regionalnej Organizacji Turystycznej oraz ośmiu lokalnych organizacji turystycznych, choć ich potencjał finansowy, kadrowy i organizacyjny powinien ulegać stopniowej poprawie. Do największych niewykorzystanych atutów turystycznych zaliczyć można potencjał do rozwoju agroturystyki i turystyki na obszarach wiejskich oraz warszawski potencjał do rozwoju turystyki biznesowej. Również Wisła w jej wymiarze przyrodniczym i kulturowym posiada olbrzymi potencjał do zagospodarowania. W kontekście produktów opartych na walorach kulturowych największym niewykorzystanym atutem całego Mazowsza jest Chopin. 11


WNIOSKI SZCZEGÓŁOWE (3): WNIOSKI SZCZEGÓŁOWE (3) Do najsłabszych stron należy brak oferty turystycznej „wyprowadzającej” ruch turystyczny z Warszawy na Mazowsze. Niedostatki marketingowe najpełniej oddaje brak wizerunku i marki Mazowsza, a promocyjne brak zintegrowanego systemu informacji turystycznej, a także bardzo mała, w porównaniu do innych regionów, ilość materiałów promocyjnych i informacyjnych. Obecnie w związku z realizowanymi na Mazowszu projektami podejmowanych jest bardzo wiele działań w celu kreacji lokalnych i ponadlokalnych produktów turystycznych. Walor tych inicjatyw polega przede wszystkim na integrowaniu lokalnych społeczności wokół zidentyfikowanych walorów turystycznych. Często inicjatywy te integrują większe terytoria, co przekłada się na tworzenie pasmowych, liniowych, większych obszarowo produktów turystycznych. 11


REKOMENDACJE (1): REKOMENDACJE (1) W kontekście rozwoju turystyki przed Mazowszem stoi podstawowe wyzwanie: 1) osiągnięcie spójności i doprowadzenie do integracji stolicy z pozostałymi subobszarami województwa poprzez stworzenie produktów turystycznych, wspólną promocję oraz współpracę instytucjonalną. 2) integracja Mazowsza z innymi regionami Polski, uwarunkowana z jednej strony faktem, iż obecne granice administracyjne województwa nie są spójne z granicami historycznymi regionu, a z drugiej potencjałem wynikającym z położenia geograficznego, predestynującego województwo do rozwoju turystyki w kontekście międzyregionalnym. 11


REKOMENDACJE (2): REKOMENDACJE (2) W zakresie PRODUKTU TURYSTYCZNEGO: Duży nacisk należy położyć na kreację i wdrożenie markowych mazowieckich produktów turystycznych. Inspiracji należy poszukiwać w unikalnych walorach przyrodniczych i antropogenicznych Mazowsza. W zakresie ZASOBÓW LUDZKICH: Główne działania powinny się koncentrować wokół podnoszenia jakości usług turystycznych na terenie całego Mazowsza, głównie poza Warszawą poprzez wdrożenie programów szkoleniowych. W zakresie MARKETINGU I PROMOCJI: Najważniejszą kwestią jest zbudowanie tożsamości regionu i wykreowanie czytelnej marki Mazowsza, w oparciu o którą prowadzone będą działania marketingowe i promocyjne. W zakresie PRZESTRZENI TURYSTYCZNEJ: Do kluczowych zadań należy uporządkowanie i zorganizowanie mazowieckiej przestrzeni turystycznej oraz zarządzanie nią w poszanowaniu walorów przyrodniczych i antropogenicznych regionu, zgodnie z potrzebami ruchu turystycznego. W zakresie WSPARCIA INSTYTUCJONALNEGO: Najważniejsze działania powinny obejmować wsparcie i rozwój wszystkich interesariuszy rynku turystycznego oraz nieustanne dążenie do wzmocnienia znaczenia turystyki w gospodarce Mazowsza. 11


PODSUMOWANIE: PODSUMOWANIE WOJEWÓDZTWO MAZOWIECKIE NIE POSIADA SCENARIUSZA ROZWOJU TURYSTYKI – OPRACOWANIE SCENARIUSZA ROZWOJU INTERGUJĄCEGO ISTNIEJĄCE INICJATYWY ORAZ IDENTYFIKUJĄCEGO NOWE ZADANIA, KTÓRE SPOWODUJĄ ZINTEGROWANY ROZWÓJ WOJEWÓDZTWA JAKO CAŁOŚCI Zadania Określenie wizji województwa mazowieckiego, czyli stanu pożądanego. Określenie misji, według której działać będzie Wspólnota Województwa Mazowieckiego. Określenie celów i działań, których realizacja doprowadzi do realizacji wizji do roku 2013. Określenie zasad i harmonogramu wdrożenia Strategii oraz jej monitoringu poprzez opracowanie wskaźników. Zasady Zasada koordynacji i integracji zaplanowanych działań. Zasada równoważenia rozwoju i przesuwania części ruchu turystycznego skumulowanego w Warszawie na pozostałe części województwa. Zasada wykorzystywania niezagospodarowanych potencjałów. Zasada hierarchizacji działań i zaplanowania do realizacji w latach 2007-2013 działań priorytetowych. Zasada elastyczności związana ze stworzeniem takiej koncepcji rozwoju, którą będzie można przystosować do zmienionych warunków w 2013/2015 roku. 11


WARSZTATY: WARSZTATY


PRACA NAD STRATEGIĄ - STRUKTURA: PRACA NAD STRATEGIĄ - STRUKTURA


FORMY I ZNACZENIE PRODUKTÓW: FORMY I ZNACZENIE PRODUKTÓW


Polska Agencja Rozwoju Turystyki S.A.: Polska Agencja Rozwoju Turystyki S.A. ul. Stawki 2 00-193 Warszawa Tel. (0 22) 860 67 79/80 Fax. (0 22) 860 67 82 www.part.com.pl e-mail: part@part.com.pl DZIĘKUJEMY ZA UWAGĘ!!!