L-Egizzjani

Civiltajiet Antiki fil-Mediterran : 

Civiltajiet Antiki fil-Mediterran L-Egizzjani

Ic-Civilta’ Egizzjana : 

Ic-Civilta’ Egizzjana L-Egittu jinsab fil-Lvant u jaghmel parti mill-bahar Mediterran. L-Egittu huwa post pjutost shun u wahda mill-akbar ragunijiet hija li fih hemm id-dezert tas-Sahhara. L-uniku sors ta’ ilma f’din is-shana hija ix-xmara Nil.

Slide 3: 

Il-bdiewa ghandhom bzonn kbir ta’ din ix-xmara ghax minghajra l-agrikoltura tbati u tbati sew. Bl-ilmijiet kollha li jingabru f’din ix-xmara minn gewwa l-Afrika Centrali, din tfur ghall-tliet xhur. B’hekk il-bdiewa ma jkollomx xoghol. Meta l-art tkun nixfet thalli warajha tajn silt li jhalli hamrija fertili hafna.

Slide 6: 

Fi zmien il-qedem il-mexxej ta’ l-Egizzjani kien jissejjah Faraghuni. Kienu jemmnu li kien it-tifel ta’ Ra; l-alla tax-xemx. Dan kien jibni jew ahjar ikollu skjavi li jibnulu il-piramidi u l-isfingi. Kien jindifen fl-imkien mat-tezori kollha tieghu, xi qaddej haj u l-quddiem jekk tmut, jew tkun digà mietet, martu. Dan kien jindifen infaxxat u mqieghed gewwa speci ta’ qabar fil-forma tieghu.

Slide 7: 

Il-mummja kienet tkun ibbalzmata. Dan kienu jaghmluh ghax kienu jahsbu li biex il-Faraghuni jkun jista’ jghaddi ghall-Eternità, il-gisem ma jridx ikun thassar. Biex jibbalzmaw persuna kienu jhallu il-gisem jinxef, igezwruh go bicca carruta u jpogguh go qabar. L-Egizzjani kien importanti ghalihom li l-’ka ’ jew ahjar ir-ruh tasal qawwija u shiha.

Slide 9: 

Kif diga’ ghidna, il-Farghuni, kien ikollu l-iskjavi sabiex jibnulu il-piramidi. Meta kienet tfur ix-xmara Nil, il-bdiewa kienu jitqabdu mill-Faraghuni biex jghinu jibnu il-piramidi. Tajjeb li wiehed jinnota li dawn l-imsejkna kienu skjavi u mhux qaddejja, jigifieri kienu jaghmlu dan ix-xoghol bil-fors u kienu jaghmluh bla hlas u bi tbatija kbira. Sar maghruf ukoll li dawn kienu jithallsu bir-rafanell.

Monumenti Egizzjani : 

Monumenti Egizzjani

Slide 12: 

L-Isfingi hija statwa b’wicc ta’ Faraghun u b’gisem ta’ ljun. Din il-famuza sfingi hemm legenda dwara. Jinghad li din kienet statwa li flok ras ta’ Farghun kellha ras ta’ mara. Kull min kien jghaddi minn quddiemha kienet tghidlu haga mohgaga u jekk jaqtaghha kienet thallih jghaddi jekk le tieklu. Darba kien hemm wiehed li din il-haga mohgaga qatghha u l-isfingi kellha tmut ghax ma kellhiex skop iehor ghalxiex tghix.

Slide 13: 

“Filghodu jkolli erba’ saqajn, F’nofsinhar tnejn. Filghaxija jkolli tlieta; Mela jien x’jien?” Twegiba:Bniedem Din kienet il-haga mohgaga li kienet tghid l-isfingi fil-legenda. Kienet tispjega fil-qasir il-hajja tal-bniedem. Filghodu tkun ghadek zghir u timxi fuq saqajk u idejk, f’nofsinhar tikber u timxi fuq par saqajn u filghaxija tkun xjaht u jkollok il-bastun.

Slide 14: 

L-Egizzjani ma kinux ikunu jafu jiktbu u jaqraw ghax il-kitba taghhom ma kienet kitba xejn hlief simboli u tpingija. L-unici li kienu jkunu jafu jiktbu u jaqraw kienu l-qassisin tat-tempju l-iskrivana tal-gvern li kienu jzommu l-kontijiet tal-Faraghuni; ta’ min kellu jhallsu, taxxi ecc. Il-kitba taghhom kienet tissejjah Geroglifiku. L-Egizzjani kienu jiktbu fuq karti maghmulin mill-papiru. Xitla li tikber matul ix-xmara Nil.

Slide 15: 

Peress li lanqas il-Faraghuni ma kien ikun jaf jikteb, kien ikollhom kamra specjali u persuna apposta li tpengi il-grajjiet importanti li kienu jigru. Ezempju, meta darba inharget ordni li kull tifel Lhudi li jitwieled jinqatel, kienet saret tpengija li turi din ix-xena. Dan kollu kienu jaghmluh biex min ma jkunx jaf jaqra xorta ikun jista’ jaghraf x’gara permezz tat-tpingija mal-hajt.

Slide 17: 

Tmiem Grazzi Maghmul minn: Ruth Attard Klassi 1G