Tết_Sự tích Cây Nêu_TLTP

Views:
 
Category: Education
     
 

Presentation Description

Sự tích Cây Nêu.

Comments

Presentation Transcript

Slide1:

Cây Nêu PPS: Trần Lê Túy Phượng Bấm Chuột

Slide2:

“Cây Nêu” là một thân cây được người dân Việt Nam nói chung, bao gồm cả một số dân tộc thiểu số và người Kinh, đem trồng trước sân nhà mỗi dịp Tết Nguyên Đán, trên ngọn cây được gắn một vòng tròn nhỏ và treo nhiều vật dụng có tính chất biểu tượng tùy theo địa phương, phong tục, dân tộc.

Slide3:

“Cây Nêu” được dựng với mục đích ban đầu, theo truyền thuyết, nhằm ngăn ngừa không cho Quỷ từ biển Đông vào đất liền và bén mảng đến nơi Người cư ngụ. Tuy nhiên, theo thời gian, theo địa phương, theo dân tộc và tập quán của cộng đồng, ý nghĩa của việc trồng “Cây Nêu” ngày Tết đã trải rộng hơn.

Slide4:

Theo Nguyễn Đổng Chi trong Kho Tàng Truyện Cổ Tích Việt Nam, sự tích “Cây Nêu” được tóm tắt như sau:   Ngày xưa Quỷ chiếm toàn bộ đất và nước, còn Người chỉ làm thuê, và nộp phần lớn lúa thu hoạch cho Quỷ. Quỷ ngày càng bóc lột Người quá đáng, và cuối cùng Quỷ tự cho mình hưởng quyền “ăn ngọn cho gốc”. Người chỉ được hưởng rạ.

Slide5:

Tuyệt đường sinh nhai nên Người cầu cứu Đức Phật giúp đỡ. Phật bảo Người đừng trồng lúa mà trồng khoai lang.

Slide6:

Mùa thu hoạch ấy, Người được hưởng không biết bao nhiêu củ khoai, còn Quỷ chỉ hưởng lá và dây khoai, đúng theo phương thức “ăn ngọn cho gốc”.

Slide7:

Sang mùa khác, Quỷ lại chuyển qua phương thức "ăn gốc cho ngọn". Phật bảo Người lại chuyển sang trồng lúa. Kết quả Quỷ lại hỏng ăn. Quỷ tức giận nên mùa sau chúng tuyên bố “ăn cả gốc lẫn ngọn”.

Slide8:

Phật trao cho Người giống cây bắp (ngô) để gieo khắp nơi. Quỷ lại không được gì, còn Người thì thu hoạch cơ man là trái bắp (ngô). Cuối cùng Quỷ nhất định bắt Người phải trả lại tất cả ruộng đất không cho làm rẽ nữa.

Slide9:

Phật bàn với Người điều đình với Quỷ, xin miếng đất bằng bóng chiếc áo cà sa treo trên ngọn cây tre. Quỷ thấy không thiệt hại gì nên đồng ý. Khi đó Phật dùng phép thuật để bóng chiếc áo cà sa đó che phủ toàn bộ đất đai khiến Quỷ mất đất phải chạy ra biển Đông.

Slide10:

Do mất đất sống nên Quỷ huy động quân vào cướp lại. Trận đánh này bên Quỷ bị thua sau khi bị bên Người tấn công bằng máu chó, lá dứa, tỏi, vôi bột... và Quỷ lại bị Phật đày ra biển Đông. Trước khi đi, Quỷ xin Phật thương tình cho phép một năm được vài ba ngày vào đất liền viếng thăm phần mộ của tổ tiên cha ông. Phật thương hại nên hứa cho.

Slide11:

Do đó, hàng năm, cứ vào dịp Tết Nguyên đán là những ngày Quỷ vào thăm đất liền thì người ta theo tục cũ trồng “Cây Nêu” để Quỷ không bén mảng đến chỗ Người cư ngụ. Trên nêu có treo khánh đất, có tiếng động phát ra khi gió rung để nhắc nhở bọn Quỷ nghe mà tránh. Trên ngọn “Cây Nêu” còn buộc một bó lá dứa hoặc cành đa mỏ hái để cho Quỷ sợ. Ngoài ra, người ta còn vẽ hình cung tên hướng mũi nhọn về phía đông và rắc vôi bột xuống đất trước cửa ra vào trong những ngày Tết để cấm cửa Quỷ.

Slide12:

Như vậy, trong truyền thuyết, cổ tích dân gian Việt Nam đã lý giải tại sao ngày tết phải cắm nêu, phải treo cành trúc trước nhà và sự lý giải đó không đi ngoài triết lý thuyết Phật giáo và Lão giáo. Cây nêu trở thành biểu tượng của sự đấu tranh giữa thiện và ác, giữa thiên thần và quỷ dữ nhằm bảo vệ cuộc sống bình yên cho con người. Ngày tết thần linh về trời, tất nhiên con người cần có những "bảo bối" của thần nhằm đề phòng cảnh giác, chống lại sự xâm nhập của ác quỷ lúc con người vui chơi.

Slide13:

Nguyên khởi “Cây Nêu” được dựng với ý nghĩa trừ ma quỷ, nhưng ý nghĩa thực của “Cây Nêu” trong cộng đồng các dân tộc Việt nam dần trải rộng hơn thế. Theo thời gian, cùng với sự phong phú của các đồ lễ treo trên ngọn cây, “Cây Nêu” được coi là “Cây Vũ Trụ” nối liền đất với trời, do tín ngưỡng thờ thần mặt trời của các dân tộc cổ sơ, hàm chứa ý thức về lãnh thổ của người Việt. Dựng nêu ngày Tết bao gồm trong nó cả các dụng ý để trừ ma, quỷ, thờ phụng thần linh và vong hồn tổ tiên, tảo trừ những điều xấu xa của năm cũ.

Slide14:

“Cây Nêu” của người Việt (Kinh) mang triết lý âm dương thông qua những con số Lạc Thư và các quẻ Kinh Dịch được thể hiện qua các biểu tượng treo trên ngọn cây. Ngày xưa, “Cây Nêu” là biểu tượng cho sự uy quyền, nhà nào có quyền thế nhất là nhà đó có cây nêu cao nhất. Hiện nay, phong tục trồng cây nêu ngày Tết đã dần mất đi trong cộng đồng người Việt thời hiện đại, và được thay thế với tục chơi cành hoa đào, hoa mai ngày Tết, bày trong nhà. “Cây Nêu” chỉ còn bắt gặp lác đác tại một số vùng quê, trong cộng đồng các dân tộc thiểu số vùng thượng du Bắc Bộ hay Tây Nguyên.

Slide15:

Trần Lê Túy Phượng Slideshow này được chia sẻ rộng rãi đến các bạn . Nếu sử dụng , xin ghi rõ nguồn và không sửa đổi nội dung. Chân thành cảm ơn . This slideshow is shared widely to you. If you use it, please provide the source and please keep the content in tact. Many thanks. Special thanks to all of the talented photographers whose great work appear in this presentation

authorStream Live Help