larinks anatomi, fizyo, paralizi

Views:
 
Category: Entertainment
     
 

Presentation Description

No description available.

Comments

Presentation Transcript

Larinks Anatomisi ve Fizyolojisi:

Larinks Anatomisi ve Fizyolojisi Yrd Doç Dr Özgül Topal

Larinks Anatomisi:

Larinks Anatomisi Larinks, erişkinde C3 – C6, yenidoğanlarda ise C1 – C4 seviyelerinde yer alır.

Larinks Anatomisi:

Larinks Anatomisi Hyoid kemik ; C3 seviyesindedir. Korpus, küçük ve büyük boynuz parçaları vardır. cornu minus : m. const. faringeus media, lig. stylohyoideum corpus : m. geniohyoid, genioglossus, mylohyoid, digastrik, sternohyoid, omohyoid, thyrohyoid cornu majus : m. cons. faringeus sup, hyolossus

Larinks Anatomisi:

Larinks Anatomisi Tiroid kıkırdak ; larinksin en büyük kıkırdağıdır. İki lamina iki büyük boynuz ve iki küçük boynuzdan oluşur. Yassı, dörtgen şekili laminalar orta hatta birleşirler.

Larinks Anatomisi:

Larinks Anatomisi Laminaların arka uçlarında üstte büyük, altta küçük boynuzlar yerleşmiştir. Büyük boynuzun olduğu köşeden lamina alt medial kısmına uzanan bir çizgi vardır ve linea oblique denir. Sternotiroid ve tirohyoid kaslar buraya tutunur.

Larinks Anatomisi:

Larinks Anatomisi Krikoid kıkırdak ; halka şeklindedir. Halkanın ön kısmı ( arkus krikoidea ) vertikal olarak kısadır.(5–7mm) Arka kısım ( lamina krikoidea ) ise daha uzundur.(20-30 mm.) Kıkırdağın yan tarafında küçük boynuzların eklem yaptığı alan bulunur.

Larinks Anatomisi:

Larinks Anatomisi Epiglot ; bu kıkırdağın tüm yüzeyleri mukoza ile örtülüdür. Ana fonksiyonu yutulan maddenin aditusa girişini engellemektir. Alt ucu tiroepiglottik ligament ile incisura tiroideanın hemen altına tutunur. Kıkırdağın yan kenarları ariepiglottik fold ile aritenoidlere, ön yüzü de hyoepiglottik ligament ile hyoid kemiğe tutunur. Tiroid laminaya tutunan alt uç petiolus adını alır.

Larinks Anatomisi:

Larinks Anatomisi Epiglot üst kenarı ile dil mukozası arasında yanlarda lateral glossoepiglottik , ortada ise median glossoepiglottik plika bulunur. Bunlar arasında oluşan iki boşluğa vallekula denir. Epiglottis’in yüzeyi multipl deliklerle ve glandlarla doludur. Bu delikler kanserin epiglottisn bir yüzünden diğerine yayılımında potansiyel oluşturur

Larinks Anatomisi:

Larinks Anatomisi Aritenoid kıkırdak ; krikoid kıkırdak üstüne yerleşik, orta hattın her iki yanındadırlar. Üçgen prizma şeklindedir. Tepesi kornikulat kıkırdak ile eklem yapar.Taban kısmının ön bölümüne processus vocalis denir. Vokal kordlar buraya tutunur. Taban kısmın arka dış köşesi processus muscularis adını alır. Lateral ve posterior krikoaritenoidler buraya tutunur.

Larinks Anatomisi:

Larinks Anatomisi Kornikulat k ıkırdak (Santorini kıkırdağı) ; aritenoid kıkırdakların tepesi ile eklem yaparlar. Kuneiform kıkırdak (Wrisberg kıkırdağı) ; ariepiglottik fold içinde bulunurlar. Bazen bulunmazlar.

Larinks Anatomisi:

Larinks Anatomisi Tyrohyoid membran ; tyroid kıkırdak üst kenarı ile hyoid kemik arasındadır Conus elasticus ; krikoid kıkırdağın üst kenarına tutunarak başlar, yanlara doğru ilerler.Yukarıda önde tyroid kıkırdak alt kenarında orta hatta birleşir ve serbest kenarı ligamentum vokale yi oluşturacak şekilde arkaya doğru ilerler. Processus vokalislere tutunur.Bu membran glottis ve subglottisi paraglottik mesafeden ayırır.Bu durum larinks kanserlerinin yayılımında önemli d ir.

Larinks Anatomisi:

Larinks Anatomisi Quandranguler membran ; epiglot serbest kenarına tutunarak başlar aritenoid kıkırdağın medial yüzüne tutunur. Üstteki serbest kenar ariepiglottik fold ’u, alttaki ise ventriküler fold(bant ventrikül )’u oluşturur

Anatomi:

Anatom i Supraglottik Glottik Subglottik

Anatomi:

Anatom i Preepiglotti k boşluk Superior: hyoepiglotti k ligam an Anterior: t i rohyoid membran İ nferior: t i roepiglottik ligaman Posterior: epiglottis

Anatomi:

Anatom i Paraglotti k Boşluk Superior: Q uadrangular membran & pyriform sinus medial duvarı Inferior: K onus elasti k us Lateral: t i roid kıkırdak

Larinks Anatomisi:

Larinks Anatomisi Ekstrinsik kaslar Eleve edici kaslar , tirohyoid, mylohyoid, stylohyoid, digastrik, geniohyoid ve stylofaringeustur.Yutma sırasında rol oynarlar. Ana depresörler omohyoid, sternohyoid, sternotiroidtir. İnspirasyon sırasında larinksi aşağı çekerler. Medial ve inferior konstruktör kaslar da önemli ekstrinsik kaslardandır. Yutma sırasında rol alırlar.

Larinks Anatomisi:

Larinks Anatomisi Krikotiroid kas ; biri vertikal diğeri oblik seyreden iki karnı vardır. Vertikal bölüm krikoid ön arkı lateral kısmından tirodin alt kenarına uzanır. Oblik kısım krikoid ark anterolateral kısmından küçük boynuz ön kısmına yapışır. Kasıldığında vokal kordlar alçalır, gerilir, incelir ve paramedian duruma gelir.

Larinks Anatomisi:

Larinks Anatomisi Posterior krikoaritenoid kas ; vokal kordların tek abduktör kasıdır. Krikoid lamina arka yüzünden muskuler process’e uzanır. Kasıldığında vokal process’ler laterale döner ve eleve olur. Lateral krikoaritenoid kas ; posterior krikoaritenoid kasların ana antagonistidir. Krikoid kıkırdak üst kenarından muskuler process’e uzanır. Kasıldığında muskuler process anterolaterale gelir ve vokal process’ler medialize olur.

Larinks Anatomisi:

Larinks Anatomisi İnteraritenoid kas ; aritenoid kıkırdakların arka yüzeylerini birleştiren transvers fibrillerden oluşur. Kasılması ile kordlar adduksiyona gelir. Bu kasın bazı lifleri ariepiglottik fold boyunca ilerleyerek ariepiglottik kası oluşturur. Bu kas yutma sırasında epiglottisin larinks girişini kapatmasını sağlar.

Larinks Anatomisi:

Larinks Anatomisi Tiroaritenoid kas ; internus ve eksternus kısımları vardır. İnternus daha iyi gelişmiştir. Eksternus ön komisürden çıkıp aritenoid kıkırdak lateral yüzüne yapışır.Kasıldığında kordlar addukte olur. Ayrıca yalancı kordları da addukte eder. Eksternal kısım quadranguler membrana gönderdiği liflerle tiroepiglottik kası oluşturur. Bu kas laringeal girişi daraltır. İnternus dalına vokal kas da denir.Ön komissur ile vokal process’i birleştirir. Konus elastikusa da lifler gönderir. Vokal kordu addukte eder. Kordları gevşetir.

Larinks Anatomisi:

Larinks Anatomisi Vestibül ; laringoskopik muayenede görülen epiglot uç kısmı ile yalancı kordlar arası kısımdır. Önde epiglot, yanda ariepiglottik kıvrımlar, arkada aritenoid, kornikulat kıkırdaklar ve interaritenoid kas ile sınırlıdır.

Larinks Anatomisi:

Larinks Anatomisi Ventrikül(Morgagni Sinüsü) ; yalancı ve gerçek vokal kordlar arası boşluktur. Ön duvarında sakkül denen bir divertikül bulunur. Sakkül içinde vokal kordlara kayganlık sağlayan nukus glandları bulunur. Sakkül duvarını tiroaritenoid kas döşer ve kasıldığında mukusun sakkülden boşalımını sağlar. Sakkülün anormal dilatasyonu sonucu oluşan içi hava dolu laringosel sakkül kökenli mukoselden (sakküler kist) ayırt edilmelidir.

Larinks Anatomisi:

Larinks Anatomisi İnfraglottis ; glottis altından krikoid kıkırdak alt kenarı arasıdır.Lateral sınırını konus elastikus ve krikoid kıkırdak duvarı oluşturur.

Larinks Anatomisi:

Larinks Anatomisi Piriform Sinüs ; medialde ariepiglottik kıvrım, aritenoid kıkırdak ve krikoid üst kısmı, lateralde tirohyoid membran ve tiroid lamina iç yüzeyi ile sınırlıdır. Üstte lateral glossoepiglottik kıvrımdan başlar. Alttaki apeksi krikoid üst kenarı hizasındadır. Bu sinüs içinde iki önemli yapı görülür. Biri taban ön kısmında küçük bir kıvrım yapan superior laringeal sinir dir. Diğeri tiroid kıkırdak üst boynuzu nun yaptığı kabarıklıktır.

Larinks Anatomisi:

Larinks Anatomisi Vokal kıvrımlar ; aritenoid ile ön komissur arası yapıdır. Vokal kordlar arası açıklık glottis i oluşturur. Kordların vibratuar kısımları 3 adet yapısal tabakaya sahiptir. Bunlar sırasıyla epitel , lamina propria (3 tabakası vardır) ve vokal kas tır. Lamina proprianın 3 tabakası sırasıyla jelatinöz , elastik ve kollajenöz katlardır.

Larinks Anatomisi:

Larinks Anatomisi Vokal kordların ön ve arka uçlarında anterior ve posterior macula flava denen yapılar vardır. Bunlar temelde lamina proprianın kalınlaşmasından oluşur. Vokal kordları vibratuar hasardan koruma görevleri vardır.

Larinks Anatomisi:

Larinks Anatomisi Larinks lenfatikler yüzeyel (mukozal) ve derin (submukozal) olarak iki kısımdır. Yüzeyel sistem zengin anastomoz ağına sahiptir. Ancak anastomoz ağı açısından daha fakir olmasına rağmen kanser yayılımında derin sistem daha önemlidir. Derin sistem sağ ve sol yarıya bölünür ve anastomoz zayıftır.

Slide 35:

Supraglottik yapıların drenajı superior laringeal ve superior tiroid damarları izler. Karotis bifurkasyonu civarında derin juguler zincire drene olur. Gerçek vokal kordların lenfatik drenajı nın olmadığı kabul edilir. Subglottik bölgenin iki drenaj sistemi vardır. Biri inferior tiroid damarları takip eder ve subklavian, paratrakeal ve trakeoösefagial nodlara drene olur. Diğer sistem krikotiroid membranı deler, larinks her iki yanından lenfatikleri alıp bilateral orta derin servikal nodlara ve prelaringeal(Delphian) nodlara drene olur.

Anatomi:

Anatomi

Larinks Anatomisi:

Larinks Anatomisi Larinksin motor ve sensitif lifleri N.vagus’tan gelir. N.laringeus superior ve inferior dalları tarafından sağlanır. N.laringeus superior ’un internal ve eksternal olarak iki dalı vardır. İnternal dal tamamen sensitiftir. Vokal kord seviyesine kadar olan larinks kavitesinin duyusunu sağlar. Eksternal dal motor ve sensitif lifler içerir, motor lifler larinks kaslarından sadece M.krikotiroideus’u inerve eder. Sensitif lifler larinks üst kısmına dağılır.

Larinks Anatomisi:

Larinks Anatomisi N.laringeus inferior(N.rekurrens ) motor ve sensitif lifler içerir. Vagus’tan ayrıldıktan sonra solda aortu sağda subklavian arteri dolanır. Larinkse yaklaştıkça trakea ve ösefagus arasında yer alır. Krikotiroid eklem ve inferior konstruktör arasından larinkse girer. Anteromedial(motor) ve posteromedial(sensitif) dallara ayrılır. Motor dal M.krikotiroideus dışındaki tüm larinks kaslarını inerve eder. Sensitif lifler vokal kordların altında kalan larinks kavitesinin duyusunu alır.

Larinks Fonksiyonları:

Larinks Fonksiyonları Öksürük Yutma Solunum Konuşma Tespit

Öksürük:

Öksürük Laringeal mukozanın uyarılması ile vokal kordlar ve ventriküler bantlar kapanır. Subglottik basınç yavaşca artar. Belli bir seviyeye ulaşınca larinks aniden açılır, basınçlı hava patlar tarzda yukarı çıkar Bu hava ile mukus ve yabancı maddeler yukarı atılır

Yutma:

Yutma Yiyecekleri ösofagusa yönlendirmek ve solunum yollarını korumaktır Yutma sırasında solunum refleksinin inhibisyonu (9.-10. sinirler) Glottik sfinkterin kapanması(N.laryng. Süperior internal dalı) Larinksin yukarı ve öne gelerek laringeal girişin dil kökü ve epiglot tarafından kapanması

Solunum:

Solunum Solunum sırasında frenik sinir stimulasyonu ile diafragmanın aşağı inişi başlamadan önce N. Laryng. İnferior stimulasyonu ile glottik açılma başlar. Bu açılmayı posterior krikoaritenoid kas sağlar.

Konuşma:

Konuşma Konuşma üç sistemin kombine çalışması ile olur. Jeneratör sistem basınçlı hava çıkışını sağlıyan akciğerler tarafından oluşturulur. Vibratör sistem görevi larinksindir Rezonatör sistem farinks, dil, damak, dudaklar, burun ve paranazal sinüslerden oluşur.

Tespit:

Tespit Karın ve gögüs kaslarının daha fazla kasılabilmesine olanak vermek amacı ile larinks kapanarak intratorasik basıncın artmasına olanak verir Ağır kaldırma, ağaca tırmanma, doğum, defekasyon

Vokal Kord Paralizi nedenleri:

Vokal Kord Paralizi nedenleri Travma İyatrojenik sinir hasarları (tiroidektomi, boyun ameliyatları, entübasyon travması vs) Darbe etkisi/kazaya bağlı (kafa tabanı kırıkları, klavikula fraktürü, boyun travması vs) Kronik mekanik travma (Aort veya subklavian arter anevrizması) İltihaplar, toksin etkisi, polinöropati Viral enfeksiyonlar (İnfluenza, kabakulak, enfeksiyöz mononükleoz vs)

Vokal Kord Paralizileri:

Vokal Kord Paralizileri Menenjit Akciğer tüberkülozu Akut polinörit (Guillain-Barre sendromu) Nörotoksik ilaçlar (sitostatikler, kinin, streptomisin) Diabetes mellitus, romatizmal hastalıklar Neoplaziler Tiroid Ca, servikal tümör ya da metastazları Özofagus, hipofarenks tümörleri Bronş karsinomu Santral hastalıklar İdyopatik

Vokal Kord Paralizileri:

Vokal Kord Paralizileri Semptomlar : ses kısıklığı Aspirasyon (koruma fonksiyonunun azalması nedeni ile) Tedavi : Etyolojik nedene yönelik tedavi uygulanır.

Superior Laringeal Sinir Paralizisi :

Superior Laringeal Sinir Paralizisi Septomlar belli belirsizdir. Genellikle unilateraldir. Supraglottik larenks mukozasında duyu bozukluğuna bağlı olarak boğazda yabancı cisim hissi, sık boğaz temizleme öksürük Muayeneden sinüs piriformiste sekresyon birikimi Bilateral vakalarda ciddi aspirasyon problemleri ve pnömoni

Superior Laringeal Sinir Paralizisi:

Superior Laringeal Sinir Paralizisi Aynı taraftaki krikotiroid kas fonksiyon bozukluğuna yol açar ve vokal kord gerginliği azalır. Tiz tonlarda ses çıkaramama, diplofoni (ince seslerde vokal korların senkronize titreşim gösterememesine bağlı) Kuvvetsiz ses Bazen ses kısıklığı

Superior Laringeal Sinir Paralizisi:

Superior Laringeal Sinir Paralizisi İstirahat halinde laringoskopik muayene normaldir. Konuşma sırasında arka komissür paralizi olan tarafa kayar. Vakaların büyük çoğunluğu 1 yıl içinde kendiliğinden düzelir. Profesyonel olarak sesini kullananlarda krikotiroid kas’ın kas sinir pedikülü ile reinervasyonu denenebilir.

İnferior (Rekürren) Laringeal Sinir Paralizisi:

İnferior (Rekürren) Laringeal Sinir Paralizisi İnnervasyonu ile ilişkili olarak bütün internal larinks kaslarının ipsilateral fonksiyon kaybına yol açar. Supranukleer, nükleer (Nukleus ambigius), infranükleer (Foramen jugularede), periferik tutulum olabilir. Erişkinlerdeki en sık neden tiroid ameliyatları sırasında rekürren sinirin hasara uğramasıdır.

İnferior (Rekürren) Laringeal Sinir Paralizisi:

İnferior (Rekürren) Laringeal Sinir Paralizisi Akciğer, ösefagus, tiroid, temporal kemik, arka fossa, nazofarinks tümörlerinde Tiroid, esöfagus, kardiak, karotid arter cerrahileri, trakeotomi, boyun diseksiyonu Kafa tabanı ve boyun travması Entübasyon travması Karotid arter anevrizması, kardiak hipertrofi Tüberkülozda apikal ve mediastinal skar dokusu ve LAP SVO, beyin sapı iskemisi, parkinson, MS, poliomyelit, DM idiopatik

İnferior (Rekürren) Laringeal Sinir Paralizisi:

İnferior (Rekürren) Laringeal Sinir Paralizisi Vokal kord paramedian de(1-2mm) ise sadece rekürren sinir paralizisi vardır. Krikotiroid kas fonksiyon görüyor. İntermediate pozisyon (3-4mm): Her iki laringeal sinir birlikte tutulmuşsa. Kadaverik pozisyon

İnferior (Rekürren) Laringeal Sinir Paralizisi:

İnferior (Rekürren) Laringeal Sinir Paralizisi Tek taraflı paralizide; Ses kısıklığı Efor dispnesi Larengoskopide ipsilateral kord paramedian hatta hareketsizdir. İnteraritenoid kasın bilateral inervasyonundan dolayı hafif hareket görülebilir.

İnferior (Rekürren) Laringeal Sinir Paralizisi:

İnferior (Rekürren) Laringeal Sinir Paralizisi İki taraflı paralizide; İstirahat dispnesi Yeterli ses oluşabilir Larengoskopide her iki kord paramedian hatta hareketsizdir.

İnferior (Rekürren) Laringeal Sinir Paralizisi:

İnferior (Rekürren) Laringeal Sinir Paralizisi Tek taraflı paralizide tedavi ; Glottik yetersizlikte cerrahi ( 1 yıl beklenmeli, spontan düzelme, kompanzasyon) Reinnervasyon; sinir ve kas pedikülü transferi yapılır.(omohyoid, lateral tiroaritenoid kasa) Medializasyon Augmentasyon; vokal kord içine veya altına çeşitli materyallerin (yağ, teflon, gelfoam) enjekte edilmesiyle lokal anestezi altında ses kontrollü yapılır. Krikoaritenoid eklem fiksasyonu ve total olmayan paralizelerde kontraendikedir.

İnferior (Rekürren) Laringeal Sinir Paralizisi:

İnferior (Rekürren) Laringeal Sinir Paralizisi Aspirasyon: Tek veya çift taraflı paralizilerde çok nadir olarak aspirasyon problemi ile karşılaşılır. Yutmanın eğitimi verilir. Nazogastrikle yada daha uzun süreceği düşünülen olgularda gastrostomi yolu ile besleme verilir.

İnferior (Rekürren) Laringeal Sinir Paralizisi:

İnferior (Rekürren) Laringeal Sinir Paralizisi İki taraflı paralizide tedavi ; Trakeotomi Vokal kord lateralizasyonu Kordopeksi, aritenoidektomi(Thornell ve Woodman), kordektomi Reinervasyon (posterior krikoaritenoid kas)

Kombine Larinks Sinirleri Paralizisi:

Kombine Larinks Sinirleri Paralizisi Superior larengeal sinir çıkışının proksimalinde vagus paralizisi, larenks sinirlerinin kombine paralizisinde aynı taraftaki bütün kaslar ve duyu etkilenir. Hareket kısıtlılığı veya hareketsizlik ve bütün vokal kord gericilerinin paralizisine bağlı olarak gerginlik kaybı vardır.

Kombine Larinks Sinirleri Paralizisi:

Kombine Larinks Sinirleri Paralizisi Tek taraflı paralizi : İleri derecede ses kısıklığı Duyu bozukluğu (aspirasyon) Solunum sıkıntısı yoktur Larengoskopide etkilenen taraftaki kord intermedier konumdadır. Vokal kord karşı tarafa göre daha kısa ve aşağıdadır. İki taraflı paralizi : Genellikle afoni Nefes darlığı Larengoskopide vokal kordlar intermedier konumda ve gevşek görünümdedirler.

authorStream Live Help