ΚΕΦΑΛΑΙΟ 15

Κεφάλαιο 15 ΔΙΕΘΝΕIΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ - ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ 1 Κεφάλαιο 15 ΔΙΕΘΝΕ I Σ ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ - ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ

Διεθνείς Συναλλαγές – Διεθνές Εμπόριο: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ 2 Διεθνείς Συναλλαγές – Διεθνές Εμπόριο Κάθε χώρα εξειδικεύεται στην παραγωγή εκείνων των αγαθών, στα οποία έχει το χαμηλότερο κόστος. Η οικονομική συνεργασία οφείλεται: Στην οικονομική ανάπτυξη των διαφόρων κρατών. Στη ραγδαία βελτίωση των διεθνών μεταφορών και τηλεπικοινωνιών. Στο συγκριτικό πλεονέκτημα. 4. Στη τάση μίμησης διεθνών καταναλωτικών προτύπων.

PowerPoint Presentation: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ 3 Διεθνείς Συναλλαγές: Είναι το σύνολο των οικονομικών συναλλαγών μιας χώρας με το εξωτερικό. Διεθνές Εμπόριο: Είναι οι Διεθνείς Συναλλαγές της χώρας, που σχετίζονται με τη διακίνηση εμπορευμάτων. Τα οφέλη που προκύπτουν από τις διεθνείς συναλλαγές και το διεθνές εμπόριο βελτιώνουν το βιοτικό επίπεδο μιας χώρας.

Απόλυτο και Συγκριτικό Πλεονέκτημα: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ 4 Απόλυτο και Συγκριτικό Πλεονέκτημα Στο διεθνές εμπόριο, όπως και στο εγχώριο εμπόριο, ο καταμερισμός των έργων και η εξειδίκευση στην παραγωγή οδηγούν σε αύξηση της συνολικής παραγωγής, βελτίωση της ποιότητας των προϊόντων, μείωση του κόστους παραγωγής και κατά συνέπεια σε άνοδο του βιοτικού επιπέδου. Κάθε χώρα πρέπει να ειδικεύεται στην παραγωγή αγαθών που διαθέτει απόλυτο πλεονέκτημα, δηλαδή, μπορεί με τους ίδιους παραγωγικούς συντελεστές να παράγει περισσότερη ποσότητα από τις άλλες χώρες.

PowerPoint Presentation: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ 5 Απόλυτο Πλεονέκτημα Σιτάρι Κρασί Χώρα Α 50 40 Χώρα Β 30 60 Η χώρα Α έχει απόλυτο πλεονέκτημα στο σιτάρι. Η χώρα Β έχει απόλυτο πλεονέκτημα στο κρασί. (παράγει περισσότερη ποσότητα με τους ίδιους παραγωγικούς συντελεστές). Αν η χώρα Α εξειδικευτεί στην παραγωγή σιταριού και η χώρα Β στην παραγωγή κρασιού, είναι φανερό ότι η συνολική παραγωγή και των δύο αγαθών θα αυξηθεί. Υπάρχει δυνατότητα μεγαλύτερης κατανάλωσης και για τις δύο χώρες, με την προϋπόθεση ότι διενεργείται εμπόριο ανάμεσα τους.

PowerPoint Presentation: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ 6 Συγκριτικό Πλεονέκτημα Τι θα συμβεί όμως αν μια χώρα έχει απόλυτο πλεονέκτημα στην παραγωγή και των δύο αγαθών; Θα πρέπει κάθε χώρα να ειδικευτεί στην παραγωγή του αγαθού που έχει συγκριτικό πλεονέκτημα, δηλαδή, μικρότερο κόστος ευκαιρίας σε σύγκριση με την άλλη χώρα. Σιτάρι Κρασί Χώρα Α 60/80 = 0,75 80 60 80/60 = 1,33 Χώρα Β 50/20 = 2,5 20 50 20/50 = 0,4 Η χώρα Α έχει συγκριτικό πλεονέκτημα στο σιτάρι (κόστος ευκαιρίας 0,75 αντί 2,5 της χώρας Β), ενώ η χώρα Β έχει στο κρασί συγκριτικό πλεονέκτημα (κόστος ευκαιρίας 0,40 αντί 1,33 της χώρας Α).

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ (Π.Ο.Ε.) : 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ 7 ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ (Π.Ο.Ε.) O Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου θεσπίστηκε το 1995, αντικαθιστώντας την “Γενική ΣυμφωνίαΔασμών και Εμπορίου” (GATT), η οποία είχε υπογραφεί το 1947 στα πλαίσια του ΟΗΕ.Ο ΠΟΕ αποτελείται από 148 χώρες μέλη του ΟΗΕ και κυρίαρχος στόχος του είναι η θέσπιση,κοινών κανόνων και αρχών που πρέπει να διέπουν το διεθνές εμπόριο.Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου (World Trade Organization) είναι ο μοναδικός διεθνήςοργανισμός που ασχολείται με τους κανόνες που διέπουν το εμπόριο μεταξύ των χωρών.Περιλαμβάνει μια σειρά από Συμφωνίες, αποτέλεσμα διαπραγματεύσεων της μεγάλης πλειοψηφίαςτων χωρών της παγκόσμιας κοινότητας και έχουν επικυρωθεί από τα εθνικά κοινοβούλια.Ο σκοπός του οργανισμού είναι η διευκόλυνση τόσο των παραγωγών αγαθών και υπηρεσιών, όσοκαι εξαγωγέων και εισαγωγέων. Η Έδρα του Οργανισμού βρίσκεται στην Γενεύη της Ελβετίας.

Π.0.Ε και Ε.Ε. : 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ 8 Π.0.Ε και Ε.Ε. Βάσει της Συνθήκης της Ε.Ε., επίσημος Διαπραγματευτής της Κοινότητας σε όλες τις συμφωνίες του ΠΟΕ, είναι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η Κύπρος, όπως και τα υπόλοιπα κράτη μέλη της Ε.Ε., συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωση των θέσεων και των επιχειρημάτων της Ε.Ε.

Στόχοι του Π.Ο.Ε. : 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ 9 Στόχοι του Π.Ο.Ε. άνοδο του βιοτικού επιπέδου επίτευξη πλήρους απασχόλησης και αυξανόμενο επίπεδο του πραγματικού εισοδήματος και της πραγματικής ζήτησης αύξηση της παραγωγής και του εμπορίου εμπορευμάτων και υπηρεσιών αειφόρο ανάπτυξη και προστασία του περιβάλλοντος συνειδητοποίηση των αναγκών των αναπτυσσομένων χωρών.

Καθήκοντα του Π.Ο.Ε. : 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ 10 Καθήκοντα του Π.Ο.Ε. διευκόλυνση της εφαρμογής, διαχείρισης και λειτουργίας των διαφόρων εμπορικών συμφωνιών δημιουργία πλαισίου για τη διεξαγωγή των πολυμερών εμπορικών διαπραγματεύσεων επίλυση εμπορικών διαφορών, μέσω του οργάνου επίλυσης των διαφορών (ΟΕΔ) επίβλεψη των εθνικών εμπορικών πολιτικών των μελών του συνεργασία με άλλους διεθνείς οργανισμούς για τη διασφάλιση συνοχής κατά την εκπόνηση οικονομικών πολιτικών σε παγκόσμιο επίπεδο.

Διάρθρωση του Π.Ο.Ε. : 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ 11 Διάρθρωση του Π.Ο.Ε. Ο ΠΟΕ διαθέτει υπουργική διάσκεψη , που είναι το ανώτατο όργανο και αποτελείται από εκπροσώπους όλων των χωρών μελών, συνέρχεται δε τουλάχιστον μία φορά ανά διετία. Το Γενικό Συμβούλιο , αποτελούμενο από εκπροσώπους όλων των μελών, ασκεί τα καθήκοντα τουΠΟΕ και επιβλέπει την λειτουργία των συμφωνιών και των υπουργικών αποφάσεων. Το Γενικό Συμβούλιο συνέρχεται επίσης για να ασκήσει τα καθήκοντα του οργάνου επίλυσης διαφορών και του οργάνου εξέτασης των εμπορικών πολιτικών, που προβλέπεται από τον μηχανισμό εξέτασης των εμπορικών πολιτικών (ΜΕΕΠ).

Επικουρικά Όργανα του Π.Ο.Ε. : 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ 12 Επικουρικά Όργανα του Π.Ο.Ε. Υπό την καθοδήγηση του Γενικού Συμβουλίου τελούν τρία επικουρικά όργανα, το Συμβούλιο εμπορίου εμπορευμάτων, το Συμβούλιο εμπορίου υπηρεσιών και το Συμβούλιο για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας στον τομέα του εμπορίου. Συνεστήθησαν επίσης επιτροπές που εξαρτώνται από το Γενικό Συμβούλιο αλλά δεν υπάγονται στα τρία αυτά συμβούλια, όπως οι επιτροπές του «εμπορίου και ανάπτυξης», του «εμπορίου και περιβάλλοντος», των «περιφερειακών συμφωνιών». Τέλος, δύο επιτροπές επιφορτίζονται με τη διαχείριση των δύο πολυμερών συμφωνιών σχετικά μετο εμπόριο των αεροσκαφών πολιτικής αεροπορίας και τις δημόσιες συμβάσεις.

ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΣΤΗΝ Ε.Ε.  : 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ 13 ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΣΤΗΝ Ε.Ε. Σήμερα η ΕΕ αποτελεί τη μεγαλύτερη δύναμη στο παγκόσμιο εμπόριο, τη μεγαλύτερη εξαγωγέα τόσο αγαθών όσο και υπηρεσιών παγκοσμίως, τη μεγαλύτερη πηγή άμεσων ξένων επενδύσεων προς τρίτες χώρες και το δεύτερο μεγαλύτερο δέκτη ξένων επενδύσεων μετά τις Η.Π.Α. Σε μεγάλο βαθμό, οι εμπορικές σχέσεις της ΕΕ πραγματοποιούνται σε περιφερειακό επίπεδο, ανάμεσα δηλαδή στην Ένωση από τη μία πλευρά και σε μια άλλη περιφερειακή ένωση κρατών από την άλλη, όπως είναι οι χώρες ACP (Αφρικής, Καραϊβικής και Ειρηνικού), οι Μεσογειακές χώρες που υπάγονται στη «διαδικασία της Βαρκελώνης» (Barcelona process) ή οι χώρες του Συμβουλίου Συνεργασίας του (Περσικού) Κόλπου (Gulf Cooperation Council- GCC).

PowerPoint Presentation: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ 14

Μέσα στο πλαίσιο του Παγκοσμίου Οργανισμού Εμπορίου η ΕΕ προσπαθεί να επιτύχει:  : 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ 15 Μέσα στο πλαίσιο του Παγκοσμίου Οργανισμού Εμπορίου η ΕΕ προσπαθεί να επιτύχει: Άνοιγμα των αγορών προϊόντων, υπηρεσιών και επενδύσεων, σε συνδυασμό με τηδημιουργία συγκεκριμένων και διαφανών κανόνων για τη διεξαγωγή του εμπορίου Μετατροπή του ΠΟΕ σε έναν περισσότερο ανοιχτό και αποτελεσματικό οργανισμό, οοποίος θα λαμβάνει μέρος σε συζητήσεις με άλλους οργανισμούς και ομάδες Πλήρη ένταξη των αναπτυσσόμενων χωρών στο σύστημα λήψης αποφάσεων του ΠΟΕ και ενσωμάτωσή τους στη παγκόσμια οικονομία.

Γενικότερα, η ΕΕ έχει ως στόχο της: : 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ 16 Γενικότερα, η ΕΕ έχει ως στόχο της: Σε ότι αφορά τις εμπορικές της σχέσεις με τις αναπτυσσόμενες χώρες, την απελευθέρωση του εμπορίου, που πιστεύει πως θα τις οδηγήσει στην ανάπτυξη. Στο πλαίσιο αυτό η Ένωση έχει θεσμοθετήσει το Γενικό Σύστημα Προτιμήσεων (GSP), το οποίο στην ουσία αποτελεί μια μονομερή, από την πλευρά της ΕΕ, προτιμησιακή πρόσβαση (δηλαδή με μειωμένους ή καθόλου δασμούς) στην αγορά της για μια σειρά προϊόντων προερχόμενων από αναπτυσσόμενες χώρες.

Ισοζύγιο Πληρωμών: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ 17 Ισοζύγιο Πληρωμών Είναι ένας πίνακας που περιλαμβάνει όλες τις οικονομικές συναλλαγές που έχει μια χώρα με τις υπόλοιπες χώρες του κόσμου στη διάρκεια ενός έτους. Κατηγορίες Συναλλαγών 1) Εισαγωγές και εξαγωγές εμπορευμάτων (είδη ένδυσης / υπόδησης, εσπεριδοειδή, πατάτες κλπ). 2) Εισαγωγές και εξαγωγές υπηρεσιών (τουρισμός, ασφάλειες, αερομεταφορές, ναυτιλία). 3) Εισαγωγές και εξαγωγές κεφαλαίων (για δάνεια και επενδύσεις). 4) Μονομερείς Μεταβιβάσεις, δηλ. Δωρεές (εμβάσματα μεταναστών, φοιτητών, ναυτικών, προσωρινά εργαζόμενων στο εξωτερικό κλπ).

PowerPoint Presentation: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ 18 Το ισοζύγιο πληρωμών έχει δύο πλευρές. α) Πλευρά εισπράξεων ή εισροών σε συνάλλαγμα – απαιτήσεις εισπράξεων από το εξωτερικό (εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών, μονομερείς μεταβιβάσεις από το εξωτερικό προς τη χώρα, εισαγωγές κεφαλαίων). β) Πλευρά πληρωμών ή εκροών σε συνάλλαγμα – υποχρεώσεις πληρωμών προς το εξωτερικό (Εισαγωγές αγαθών και υπηρεσιών, μονομερείς μεταβιβάσεις από την χώρα προς το εξωτερικό, και οι εξαγωγές κεφαλαίων).

PowerPoint Presentation: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ 19 Διακρίσεις: Το ισοζύγιο πληρωμών υποδιαιρείται σε τρία επιμέρους ισοζύγια: α) Εμπορικό ισοζύγιο (εισαγωγές και εξαγωγές εμπορευμάτων, δηλαδή υλικών αγαθών). β) Ισοζύγιο Άδηλων Πόρων (εισαγωγές και εξαγωγές υπηρεσιών και μονομερείς μεταβιβάσεις από και προς το εξωτερικό). Περιλαμβάνει τις άδηλες εισπράξεις και τις άδηλες πληρωμές σε συνάλλαγμα, δηλαδή εκείνες που δημιουργούνται από συναλλαγές που δεν περνούν από το τελωνείο και δεν δηλώνονται. γ) Ισοζύγιο Κίνησης Κεφαλαίων (περιλαμβάνει όλες τις εισαγωγές και εξαγωγές, εισροές-εκροές κεφαλαίων για δανεισμό και επενδύσεις).

PowerPoint Presentation: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ 20 Εμπορικό Ισοζύγιο + Ισοζύγιο Άδηλων Πόρων = Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Εάν Εισπράξεις > Πληρωμές => Πλεονασματικό. Εάν Εισπράξεις < Πληρωμές => Ελλειμματικό . Επενδύσεις κεφαλαίων στο εξωτερικό => Ισοζύγιο Κίνησης Κεφαλαίου. Έσοδα από επενδύσεις στο εξωτερικό (Μερίσματα, Τόκος, Κέρδος) => Ισοζύγιο Άδηλων Πόρων, διότι θεωρούνται αμοιβές υπηρεσιών του Κεφαλαίου.

Ισοζύγιο Πληρωμών: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ 21 Ισοζύγιο Πληρωμών Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Ισοζύγιο Κίνησης Κεφαλαίου Εμπορικό Ισοζύγιο Ισοζύγιο Άδηλων Πόρων + Το πιο σημαντικό → Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών γιατί δείχνει την ανταγωνιστικότητα που διαθέτει η χώρα στη διεθνή αγορά για αγαθά και υπηρεσίες.

PowerPoint Presentation: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ 22 ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ £ εκ. £ εκ. 1. ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Εξαγωγές αγαθών 300 Εισαγωγές αγαθών ( 500 ) Έλλειμμα Εμπορικού Ισοζυγίου - 200 2. ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΑΔΗΛΩΝ ΠΟΡΩΝ Έσοδα από τον τουρισμό 150 Εμβάσματα Κυπρίων που εργάζονται στο εξωτ. 20 Τόκοι & Μερίσματα από επενδύσεις στο εξωτ. 5 Έξοδα Κυπρίων φοιτητών στο εξωτερικό ( 30 ) 145 Έλλειμμα στο Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών -55 3. ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΚΙΝΗΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ Δάνεια από τη Διεθνή Τράπεζα 40 Επενδύσεις αλλοδαπών στην Κύπρο 50 Επενδύσεις Κυπρίων στο εξωτερικό ( 10 ) 80 Πλεόνασμα Ισοζυγίου Πληρωμών 25

ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΤΡΕΧΟΥΣΩΝ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ 23 ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΤΡΕΧΟΥΣΩΝ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ Πώς καλύπτεται το έλλειμμα Δανεισμός από το εξωτερικό. Επενδύσεις από το εξωτερικό. Μείωση Συναλλαγματικών αποθεμάτων Πώς διατίθεται το πλεόνασμα Εξόφληση εξωτερικών δανείων. Δανεισμός τρίτων χωρών. Αύξηση συναλλαγματικών αποθεμάτων. Επενδύσεις στο εξωτερικό. Χαλάρωση περιορισμών στο εισαγωγικό εμπόριο.

PowerPoint Presentation: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ 24 Εάν μια χώρα έχει πλεόνασμα, το χρησιμοποιεί για εξόφληση υποχρεώσεων προς το εξωτερικό (δάνεια), για επενδύσεις στο εξωτερικό, για χρηματοδότηση εισαγωγών και για αύξηση των συναλλαγματικών της αποθεμάτων. Εάν έχει έλλειμμα, η χρηματοδότησή του γίνεται με εξωτερικό δανεισμό ή με μείωση των συναλλαγματικών αποθεμάτων.

PowerPoint Presentation: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ 25 Εάν το Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών παρουσιάζει συνεχώς έλλειμμα (χρηματοδότηση από εξωτερικό δανεισμό), το κράτος λαμβάνει μέτρα για αποκατάσταση της ισορροπίας. α) Μέτρα ενθάρρυνσης των εξαγωγών: (φορολογικές απαλλαγές, επιχορηγήσεις, χαμηλότερα δάνεια, καλυτέρευση ποιότητας των αγαθών, μείωση κόστους και τιμών των εξαγόμενων αγαθών κλπ). β) Μέτρα περιορισμού των εισαγωγών: (δασμοί, ποσοστώσεις, συναλλαγματικοί περιορισμοί, χρήση και κατανάλωση εγχώριων προϊόντων).

Συνάλλαγμα : 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ 26 Συνάλλαγμα Συνάλλαγμα : Είναι τα ξένα νομίσματα και κάθε πιστωτικός τίτλος πληρωτέος σε ξένο νόμισμα, όπως επιταγές, συναλλαγματικές κλπ. Συναλλαγματική ισοτιμία ή Τιμή Συναλλάγματος : Είναι ο αριθμός των ξένων νομισματικών μονάδων που ισοδυναμούν με μια εγχώρια ή αριθμός εγχώριων μονάδων που ισοδυναμούν με μια ξένη.

ΔΙΕΘΝΕΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ (ΔΝΤ) : 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ 27 ΔΙΕΘΝΕΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ (ΔΝΤ) Ιδρύθηκε το 1944, για να ελέγχει, να συμβουλεύει και να χρηματοδοτεί τα κράτη – μέλη του, μεσκοπό να εξασφαλίζει συνθήκες σταθερότητας και ομαλότητας στις διεθνείς συναλλαγές. Ο δανεισμός των χωρών, για να αντιμετωπίσουν τα ελλείμματά τους στο ισοζύγιο πληρωμών, γίνεται με δανεισμό από τα συναλλαγματικά αποθέματα του ΔΝΤ, που δημιουργούνται από την υποχρεωτική συνεισφορά της κάθε χώρας σ’ ένα κοινό λογαριασμό. Αν μια χώρα δημιουργεί συνεχώς χρέη, τότε το ΔΝΤ στέλλει εκπροσώπους για να εξετάσουν και  να συμβουλεύσουν τη χώρα.Αν η χώρα δεν εφαρμόσει τις υποδείξεις του ΔΝΤ, τότε το ΔΝΤ έχει δικαίωμα να επιβάλει κυρώσεις. Αν τα προβλήματα είναι μεγάλα και δυσεπίλυτα, το ΔΝΤ μπορεί να επιτρέψει στη χώρα να υποτιμήσει το νόμισμά της μέχρι ενός ορισμένου ορίου ( συνήθως μέχρι 10% ).