ΚΕΦ.5-ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΙΜΩΝ.

Κεφάλαιο 5 : 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 1 Κεφάλαιο 5 ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΤΙΜΩΝ

Slide 2: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 2 Τιμή : είναι το χρηματικό ποσό που απαιτείται για την απόκτηση μιας μονάδας ενός αγαθού ή μιας υπηρεσίας. Οι τιμές διαμορφώνονται μέσα στην αγορά από τις δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης. Οι μεν καταναλωτές διαμορφώνουν τη Ζήτηση, οι δε παραγωγοί ή πωλητές την Προσφορά των αγαθών και υπηρεσιών. Παραγωγοί Πωλητές (Προσφορά) Αγορά Τιμή Αγοραστές Καταναλωτές (Προσφορά

ΖΗΤΗΣΗ : 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 3 ΖΗΤΗΣΗ Ζήτηση ενός αγαθού σε μια αγορά καλείται η ποσότητα του αγαθού που είναι διατεθειμένοι να αγοράσουν οι καταναλωτές σε κάθε επίπεδο τιμής, σε μια ορισμένη χρονική περίοδο. Ζήτηση Βασικά στοιχεία της ζήτησης είναι: 1. Να επιθυμεί ο καταναλωτής το αγαθό. 2. Να μπορεί να το αγοράσει. 3. Να πραγματοποιεί την επιθυμία αυτή. Αυτή η ζήτηση ονομάζεται Ενεργός Ζήτηση . Διακρίνεται σε: α) Ατομική Ζήτηση : προέρχεται από ένα άτομο. β) Συνολική ή Αγοραία Ζήτηση : προέρχεται από σύνολο ατόμων ή το άθροισμα των ατομικών ζητήσεων.

Προσδιοριστικοί παράγοντες της Ζήτησης: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 4 Προσδιοριστικοί παράγοντες της Ζήτησης 1. Τιμή του ίδιου του αγαθού . Υπάρχει αντίστροφη σχέση (όταν αυξάνεται η τιμή, η ζητούμενη ποσότητα μειώνεται και αντίστροφα) Τιμής και Ζητούμενης Ποσότητας για τα κανονικά αγαθά Κανονικά αγαθά ↑ Τιμής → ↓ Ζητούμενης ποσότητας (αντίστροφη σχέση) Κατώτερα αγαθά ↓ Τιμής → ↓ Ζητούμενης ποσότητας Αγαθά πολυτελείας ↑ Τιμής → ↑ Ζητούμενης ποσότητας (ευθεία σχέση)

Slide 5: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 5 2. Τιμές των άλλων αγαθών . Των άλλων αγαθών που σχετίζονται με αυτό. α) Υποκατάστατα : είναι τα αγαθά που ικανοποιούν περίπου την ίδια ανάγκη και μπορεί να χρησιμοποιηθεί το ένα αντί του άλλου για την ικανοποίηση της ανάγκης (π.χ. πορτοκάλια αντί μανταρίνια, χοιρινό αντί βοδινό κλπ). Η σχέση που συνδέει την τιμή ενός υποκατάστατου αγαθού με τη ζήτηση του άλλου είναι ευθεία .. ↑ Τιμής ενός → ↑ Ζήτησης άλλου ↓ Τιμής ενός → ↓ Ζήτησης άλλου

Slide 6: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 6 β) Συμπληρωματικά : είναι τα αγαθά που πρέπει να καταναλωθούν ταυτόχρονα για να ικανοποιήσουν μια ανάγκη. Η σχέση που συνδέει την τιμή ενός συμπληρωματικού αγαθού με τη ζήτηση του άλλου είναι αντίστροφη. ↑ Τιμής ενός → ↓ Ζήτησης άλλου ↓ Τιμής ενός → ↑ Ζήτησης άλλου

Slide 7: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 7 3. Εισόδημα των καταναλωτών : Στα κανονικά αγαθά: ↑ Εισοδήματος → ↑ Ζήτησης ↓ Εισοδήματος → ↓ Ζήτησης Στα κατώτερα αγαθά: ↑ Εισοδήματος → ↓ Ζήτησης ↓ Εισοδήματος → ↑ Ζήτησης Το ίδιο αγαθό σε άλλους είναι κατώτερο και σε άλλους κανονικό.

Slide 8: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 8 Οι προτιμήσεις των καταναλωτών . Εάν προτιμούν ένα αγαθό, τότε η ζήτησή του αυξάνεται και το αντίστροφο. Οι προτιμήσεις μεταβάλλονται με αργό ρυθμό και οφείλονται στη μεταβολή ορισμένων παραγόντων, όπως το περιβάλλον, μορφωτικό επίπεδο, συνήθειες, μόδα κλπ. Μέγεθος πληθυσμού . Εάν αυξηθεί ο πληθυσμός τότε αυξάνεται και η ζήτηση και αντίστροφα. Επίσης εάν επηρεαστεί η διάρθρωση του πληθυσμού από απόψεως φύλλου ή ηλικίας, θα επηρεαστεί η ζήτηση, διότι είναι διαφορετικές οι ανάγκες του καθενός.

Slide 9: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 9 Προσδοκίες των καταναλωτών . Αναφορικά με τη μελλοντική εξέλιξη των τιμών των αγαθών και των εισοδημάτων τους. Αν προσδοκούν ότι θα αυξηθούν οι τιμές (Φ.Π.Α.) στο άμεσο μέλλον ή το εισόδημά τους (λόγω προαγωγής), τότε θα αυξήσουν τη ζήτηση για τα αγαθά σήμερα. Αν προσδοκούν ότι θα μειωθούν οι τιμές ή το εισόδημά τους στο άμεσο μέλλον, τότε θα μειώσουν την ζήτηση (θα αγοράσουν λιγότερα) των αγαθών σήμερα.

ΚΑΜΠΥΛΗ ΖΗΤΗΣΗΣ – ΝΟΜΟΣ ΖΗΤΗΣΗΣ: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 10 ΚΑΜΠΥΛΗ ΖΗΤΗΣΗΣ – ΝΟΜΟΣ ΖΗΤΗΣΗΣ Αρχίζει από πάνω αριστερά και κατέρχεται προς τα κάτω δεξιά. Έχει αρνητική κλίση, λόγω της αντίστροφης σχέσης μεταξύ τιμής και ζητούμενης ποσότητας. Νόμος της Ζήτησης : Είναι η αντίστροφη σχέση που υπάρχει μεταξύ τιμής και ζητούμενης ποσότητας, δηλ. όταν αυξάνεται η τιμή, μειώνεται η ζητούμενη ποσότητα και όταν μειώνεται η τιμή, αυξάνεται η ζητούμενη ποσότητα.

Μηνιαία Ζήτηση πατατών: 

Ζητούμενη Ποσότητα (000ς τόνοι) Τιμή ανά κιλό kg Τιμή 20 Ζητούμενη Ποσότητα 700 A Σημείο A Μηνιαία Ζήτηση πατατών Ζήτηση 0 20 40 60 80 100 0 100 200 300 400 500 600 700 800

Μηνιαία Ζήτηση πατατών: 

Ποσότητα Τιμή Τιμή 20 40 Ζητούμενη ποσότητα 700 500 A B Σημείο A B Demand Μηνιαία Ζήτηση πατατών 0 20 40 60 80 100 0 100 200 300 400 500 600 700 800

Μηνιαία Ζήτηση πατατών: 

Ποσότητα Τιμή Τιμή ) 20 40 60 Ποσότητα 700 500 350 A B C Σημείο A B C Ζήτηση Μηνιαία Ζήτηση πατατών 0 20 40 60 80 100 0 100 200 300 400 500 600 700 800

Μηνιαία Ζήτηση πατατών: 

Ποσότητα Τιμή Τιμή 20 40 60 80 Ποσότητα 700 500 350 200 A B C D Σημείο A B C D Ζήτηση Μηνιαία Ζήτηση πατατών 0 20 40 60 80 100 0 100 200 300 400 500 600 700 800

Μηνιαία Ζήτηση πατατών: 

Ποσότητα Τιμή Τιμή (pence per kg) 20 40 60 80 100 Ποσότητα (tonnes 000s) 700 500 350 200 100 A B C D E Σημείο A B C D E Ζήτηση Μηνιαία Ζήτηση πατατών 0 20 40 60 80 100 0 100 200 300 400 500 600 700 800

Slide 16: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 16 Η αντίδραση των καταναλωτών (αύξηση ή μείωση της τιμής) στην αγορά αγαθών είναι η ίδια σχεδόν σε όλα τα αγαθά και οφείλεται σε : Επίδραση Υποκατάστασης : Όταν μειωθεί η τιμή ενός αγαθού και γίνει φθηνότερο, ενώ οι τιμές των άλλων παρόμοιων αγαθών παραμένουν αμετάβλητες, οι καταναλωτές αρχίζουν να ζητούν μεγαλύτερη ποσότητα από το αγαθό αυτό σε βάρος των άλλων αγαθών. π.χ. Χοιρινό -κοτόπουλο . Εάν μειωθεί η τιμή του χοιρινού και παραμένει σταθερή του κοτόπουλου, τότε θα αυξηθεί η ζήτηση του χοιρινού και αντίστροφα .

Slide 17: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 17 2. Εισοδηματική Επίδραση : Όταν μειωθεί η τιμή ενός αγαθού και γίνει φθηνότερο, το πραγματικό εισόδημα των καταναλωτών αυξάνεται, γιατί με το ίδιο εισόδημα μπορούν να αγοράσουν περισσότερη ποσότητα από το αγαθό αυτό απ’ ότι προηγουμένως και αντίστροφα.

Μεταβολή στους προσδιοριστικούς παράγοντες της Ζήτησης: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 18 Μεταβολή στους προσδιοριστικούς παράγοντες της Ζήτησης Μεταβολή της Ζητούμενης ποσότητας : Υπάρχει όταν αυξάνεται ή μειώνεται η τιμή του ίδιου του αγαθού και όλοι οι άλλοι παράγοντες παραμένουν σταθεροί, με αποτέλεσμα να μειώνεται ή ν’ αυξάνεται η ζητούμενη ποσότητα του αγαθού. Απεικονίζεται γραφικά ως μετακίνηση πάνω στην ίδια καμπύλη ζήτησης, από ένα σημείο σε άλλο σημείο.

Slide 19: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 19 Καμπύλη Ζήτησης Α Β Τιμή Ζητούμενη Ποσότητα

Μεταβολή στους προσδιοριστικούς παράγοντες της Ζήτησης: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 20 Μεταβολή στους προσδιοριστικούς παράγοντες της Ζήτησης Μεταβολή της ζήτησης : Αυξάνεται ή μειώνεται η ζήτηση ενός αγαθού, όχι λόγω της τιμής του, αλλά λόγω άλλων προσδιοριστικών παραγόντων της ζήτησης. Απεικονίζεται γραφικά ως μετατόπιση ολόκληρης της καμπύλης ζήτησης προς τα δεξιά, αν υπάρχει αύξηση της ζήτησης, ή προς τ’ αριστερά, αν υπάρχει μείωση της ζήτησης.

Slide 21: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 21 Αύξηση της Ζήτησης Μείωση της Ζήτησης Q0 Q1 Q2 P Σ Τιμή Ζητούμενη Ποσότητα Αύξηση ζήτησης : 1. Αύξηση εισοδήματος των καταναλωτών. 2. Αύξηση της τιμής των υποκατάστατων αγαθών. 3. Μείωση της τιμής των συμπληρωματικών αγαθών. 4. Στροφή της προτίμησης των καταναλωτών προς το αγαθό. 5. Πρόβλεψη των καταναλωτών ότι το εισόδημά τους ή η τιμή του αγαθού θα αυξηθούν στο εγγύς μέλλον. 6. Αύξηση του αριθμού των καταναλωτών (πληθυσμού).

Slide 22: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 22 Αύξηση της Ζήτησης Μείωση της Ζήτησης Q0 Q1 Q2 P Σ Τιμή Ζητούμενη Ποσότητα Μείωση ζήτησης : 1. Μείωση του εισοδήματος των καταναλωτών 2. Μείωση της τιμής των υποκατάστατων αγαθών. 3. Αύξηση της τιμής των συμπληρωματικών αγαθών. 4. Αποστροφή των καταναλωτών από το αγαθό. 5. Πρόβλεψη των καταναλωτών ότι το εισόδημά τους ή η τιμή του αγαθού θα μειωθούν στο εγγύς μέλλον. 6. Μείωση του αριθμού των καταναλωτών (πληθυσμού).

Παράγοντες που προκαλούν αύξηση ή μείωση της ζήτησης: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 23 Παράγοντες που προκαλούν αύξηση ή μείωση της ζήτησης Αύξηση ζήτησης : 1. Αύξηση εισοδήματος των καταναλωτών. 2. Αύξηση της τιμής των υποκατάστατων αγαθών. 3. Μείωση της τιμής των συμπληρωματικών αγαθών. 4. Στροφή της προτίμησης των καταναλωτών προς το αγαθό. 5. Πρόβλεψη των καταναλωτών ότι το εισόδημά τους ή η τιμή του αγαθού θα αυξηθούν στο εγγύς μέλλον. 6. Αύξηση του αριθμού των καταναλωτών (πληθυσμού). Μείωση ζήτησης : 1. Μείωση του εισοδήματος των καταναλωτών 2. Μείωση της τιμής των υποκατάστατων αγαθών. 3. Αύξηση της τιμής των συμπληρωματικών αγαθών. 4. Αποστροφή των καταναλωτών από το αγαθό. 5. Πρόβλεψη των καταναλωτών ότι το εισόδημά τους ή η τιμή του αγαθού θα μειωθούν στο εγγύς μέλλον. 6. Μείωση του αριθμού των καταναλωτών (πληθυσμού).

ΠΡΟΣΦΟΡΑ: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 24 ΠΡΟΣΦΟΡΑ Είναι η συνολική ποσότητα του αγαθού που είναι διατεθειμένοι οι παραγωγοί να προσφέρουν προς πώληση σε κάθε επίπεδο τιμής, σε μια ορισμένη χρονική περίοδο. Εννοούμε μια κλίμακα ποσοτήτων που οι παραγωγοί όχι μόνο να θέλουν να προσφέρουν, αλλά και να μπορούν . Διακρίνεται σε : Ατομική προσφορά: προέρχεται από ένα άτομο (παραγωγό). Συνολική ή αγοραία προσφορά: προέρχεται από ένα σύνολο ατόμων (παραγωγών) ή από το άθροισμα ατομικών προσφορών.

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 25 ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ 1 . Η τιμή του ίδιου του αγαθού . Είναι ο κυριότερος προσδιοριστικός παράγοντας και η σχέση που συνδέει την τιμή με την προσφερόμενη ποσότητα είναι ευθεία. Δηλαδή, όταν αυξάνεται η τιμή, αυξάνεται και η προσφερόμενη ποσότητα και αντίστροφα, όταν μειώνεται η τιμή, μειώνεται και η προσφερόμενη ποσότητα. Οι τιμές των παραγωγικών συντελεστών ή κόστος παραγωγής . Μείωση των τιμών των συντελεστών παραγωγής (μισθών, ενοικίων, πρώτων υλών, καυσίμων κλπ.) → μείωση κόστους παραγωγής με αποτέλεσμα να αυξάνονται τα κέρδη τους. Έτσι οι παραγωγοί αυξάνουν την παραγωγή τους και κατά συνέπεια την προσφορά τους. Η σχέση μεταξύ κόστους παραγωγής και προσφοράς αγαθών είναι αντίστροφη.

Slide 26: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 26 3. Τεχνολογία της παραγωγής . Η βελτίωση της τεχνολογίας παραγωγής (αυτοματοποιημένα μηχανήματα) θα αυξήσει την παραγωγικότητα, με αποτέλεσμα τη μείωση του κόστους παραγωγής. Αυτό θα έχει ως συνέπεια την αύξηση των κερδών, της παραγωγής και της προσφοράς. 4 . Καιρικές συνθήκες ( Γεωργικά προϊόντα ) : Ευνοϊκές συνθήκες → ↑ παραγωγής και ↑ προσφοράς. Κακές συνθήκες → ↓ παραγωγής και ↓ προσφοράς.

Slide 27: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 27 5 . Οι τιμές των άλλων αγαθών ( Εναλλακτικά αγαθά ): Η προσφορά ενός αγαθού δεν επηρεάζεται μόνο από την τιμή του αγαθού, αλλά και από τις τιμές των άλλων αγαθών που μπορούν να παραχθούν με τα ίδια περίπου μέσα. Με αύξηση της τιμής του σιταριού θα μειωθεί η παραγωγή και προσφορά του κριθαριού, γιατί οι παραγωγοί θα καλλιεργούν σιτάρι, με το οποίο θα κερδίζουν περισσότερο. 6 . Προσδοκίες των παραγωγών: Αν οι παραγωγοί αναμένουν αύξηση της τιμής του προϊόντος, τότε θα μειώσουν την προσφορά τους σήμερα, για να τα διαθέσουν αργότερα σε μεγαλύτερη τιμή και αντίστροφα.

ΚΑΜΠΥΛΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ – ΝΟΜΟΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 28 ΚΑΜΠΥΛΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ – ΝΟΜΟΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ Είναι η ευθεία σχέση που συνδέει την τιμή και την προσφερόμενη ποσότητα, δηλ. όταν αυξάνεται η τιμή, αυξάνεται και η προσφερόμενη ποσότητα, ενώ όταν μειώνεται η τιμή, μειώνεται και η προσφερόμενη ποσότητα. Η καμπύλη προσφοράς αρχίζει από κάτω αριστερά και ανέρχεται προς τα πάνω δεξιά και απεικονίζει τους διάφορους συνδυασμούς μεταξύ τιμής και προσφερόμενης ποσότητας, έχει δηλ. σχέση ευθεία.

Slide 29: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 Τιμή (σεντ ανά κιλό) Ποσότητα ( χιλιάδες κιλά ) Προσφορά a P 20 Q 100 a Μηνιαία προσφορά πατατών

Slide 30: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 Τιμή ( σεντ ανά κιλό ) Ποσότητα (χιλιάδες κιλά) Προσφορά a b P 20 40 Q 100 200 a b Προσφορά πατατών

Slide 31: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 Τιμή Ποσότητα Προσφορά a b c P 20 40 60 Q 100 200 350 a b c Προσφορά πατατών

Slide 32: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 Τιμή Ποσότητα Προσφορά a b c d P 20 40 60 80 Q 100 200 350 530 a b c d Προσφορά πατατών

Slide 33: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 Τιμή (P) Ποσότητα ( Q) Προσφορά a b c d e P 20 40 60 80 100 Q 100 200 350 530 700 a b c d e Προσφορά Πατατών

ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΣΤΟΥΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 34 ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΣΤΟΥΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ Μεταβολή στην προσφερόμενη ποσότητα. Η προσφερόμενη ποσότητα μεταβάλλεται, όταν μεταβάλλεται η τιμή του αγαθού και όλοι οι άλλοι παράγοντες (κόστος παραγωγής, τεχνικές συνθήκες κλπ.) παραμένουν σταθεροί. Απεικονίζεται σαν μετακίνηση πάνω στην ίδια την καμπύλη από ένα σημείο σε άλλο σημείο. Αύξηση προσφερόμενης ποσότητας ↑ Ρ1 σε Ρ2 → ↑ Q1 σε Q2 ( Α → Β ) Μείωση προσφερόμενης ποσότητας ↓ Ρ2 σε Ρ1 → ↓ Q2 σε Q1 ( Β → Α )

Slide 35: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 35 P1 P2 Καμπύλη Προσφοράς Q1 Q2 Τιμή Προσφερόμενη ποσότητα

ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΣΤΟΥΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 36 ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΣΤΟΥΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ Μεταβολή στην προσφορά Η τιμή παραμένει σταθερή και μεταβάλλεται ένας τουλάχιστον προσδιοριστικός παράγοντας. Απεικονίζεται σαν μετατόπιση της καμπύλης προσφοράς είτε προς τα δεξιά είτε προς τα αριστερά. Αύξηση της προσφοράς . Μετατόπιση της καμπύλης προς τα δεξιά: SS →S ΄ S ΄ (Q σε Q1) . Μείωση της προσφοράς . Μετατόπιση της καμπύλης προς τα αριστερά: SS → S ΄΄ S ΄΄ ( Q σε Q 2).

Μετατόπιση της καμπύλης δεξιά: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 P Q O S 0 Αύξηση Μετατόπιση της καμπύλης δεξιά S 1

Μετατοπίσεις της καμπύλης προσφοράς: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 P Q O S 2 S 0 S 1 Αύξηση Μείωση Μετατοπίσεις της καμπύλης προσφοράς

Slide 39: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 39 Μεταβολή Προσφοράς P Q Q2 Q1 Τιμή Προσφερόμενη ποσότητα S ΄ S ΄ S S S ΄΄ S ΄΄

Παράγοντες που προκαλούν αύξηση ή μείωση της προσφοράς: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 40 Παράγοντες που προκαλούν αύξηση ή μείωση της προσφοράς Αύξηση προσφοράς (Η Καμπύλη Προσφοράς μετατοπίζεται προς τα δεξιά) 1. Μείωση τιμών των παραγωγικών συντελεστών . 2. Βελτίωση του επιπέδου τεχνολογίας. 3. Μείωση της τιμής των εναλλακτικών αγαθών. 4. Βελτίωση των καιρικών συνθηκών (γεωργικά προϊόντα). 5. Κλπ. Μείωση προσφοράς (Η Καμπύλη Προσφοράς μετατοπίζεται προς τα αριστερά) 1. Αύξηση τιμών των παραγωγικών συντελεστών . 2. Οπισθοδρόμηση της τεχνολογίας 3. Αύξηση της τιμής των εναλλακτικών αγαθών. 4. Χειροτέρευση των καιρικών συνθηκών (γεωργικά προϊόντα). 5. Κλπ.

ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΗΣ: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 41 ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΗΣ Η τιμή που αντιστοιχεί στο σημείο τομής των καμπυλών ( Σημείο Ισορροπίας ) ονομάζεται Τιμή Ισορροπίας , γιατί σ’ αυτή την τιμή εξασφαλίζεται η ισορροπία προσφοράς και ζήτησης. Είναι η μόνη τιμή που μπορεί να διατηρηθεί στην αγορά, γιατί ικανοποιεί τόσο τους καταναλωτές όσο και τους παραγωγούς. Σε οποιαδήποτε άλλη τιμή δημιουργείται ανισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης και δεν μπορεί να διατηρηθεί στην αγορά. Επομένως θα είναι προσωρινή, γιατί δημιουργεί ελλείμματα ή πλεονάσματα.

Ισορροπία Προσφοράς και Ζήτησης: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 Ισορροπία Προσφοράς και Ζήτησης Ποσότητα E D C A d e Προσφορά Ζήτηση Τιμή a B b c

Προσδιορισμός τιμής και ποσότητας Ισορροπίας : 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 Ποσότητα E C B A a b c e Προσφορά Ζήτηση Τιμή D d Υπερπροσφορά (330 000) Προσδιορισμός τιμής και ποσότητας Ισορροπίας

Προσδιορισμός τιμής και ποσότητας Ισορροπίας: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 Ποσότητα E D C A a c d e Προσφορά Ζήτηση Τιμή B b Προσδιορισμός τιμής και ποσότητας Ισορροπίας

Προσδιορισμός της Τιμής και της ποσότητας Ισορροπίας: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 Ποσότητα E D C B A a b c d e προσφορά Ζήτηση Τιμή Υπερζήτηση Έλλειμμα Προσφοράς (300 000) Προσδιορισμός της Τιμής και της ποσότητας Ισορροπίας

Προσδιορισμός της τιμής και της ποσότητας Ισορροπίας: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 D d Q e Ποσότητα E B A a b e Προσφορά Ζήτηση Τιμή Προσδιορισμός της τιμής και της ποσότητας Ισορροπίας

ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΤΗΣ ΤΙΜΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 47 ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΤΗΣ ΤΙΜΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ Μετατόπιση της καμπύλης Ζήτησης . Η ζήτηση του αγαθού αυξάνεται (λόγω αύξησης του αριθμού των καταναλωτών, αύξηση εισοδήματος κλπ.) και απεικονίζεται σαν μετατόπιση της καμπύλης στα δεξιά (στη θέση D2 ). Όταν αυξάνεται η ζήτηση, αυξάνεται και η τιμή και η ποσότητα ισορροπίας. Η ζήτηση του αγαθού μειώνεται , (λόγω μείωσης της τιμής των υποκατάστατων, μείωση του πληθυσμού κλπ.) και απεικονίζεται σαν μετατόπιση της καμπύλης στα αριστερά (στη θέση D2 ). Όταν μειώνεται η ζήτηση, μειώνεται και η τιμή και η ποσότητα ισορροπίας .

Μείωση της Ζήτησης: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 48 Μείωση της Ζήτησης Ε2 Ε1

Αύξηση της Ζήτησης: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 49 Αύξηση της Ζήτησης

ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΤΗΣ ΤΙΜΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 50 ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΤΗΣ ΤΙΜΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ Μετατόπιση της καμπύλης προσφοράς . Η προσφορά του αγαθού αυξάνεται (λόγω μείωσης της τιμής των εναλλακτικών, μείωσης του κόστους κλπ) και απεικονίζεται σαν μετατόπιση της καμπύλης στα δεξιά (στη θέση S ΄ S ΄). Όταν αυξάνεται η προσφορά, η τιμή ισορροπίας μειώνεται και η ποσότητα ισορροπίας αυξάνεται. Η προσφορά του αγαθού μειώνεται (λόγω μείωσης του κόστους παραγωγής κλπ.) και απεικονίζεται σαν μετατόπιση της καμπύλης στα αριστερά (στη θέση S ΄ S ΄). Όταν μειώνεται η προσφορά, η τιμή ισορροπίας αυξάνεται και η ποσότητα ισορροπίας μειώνεται.

Αύξηση Προσφοράς: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 51 Αύξηση Προσφοράς

Μείωση Προσφοράς: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 52 Μείωση Προσφοράς

ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΤΗΣ ΤΙΜΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 53 ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΤΗΣ ΤΙΜΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ Μετατόπιση και των δύο καμπυλών. Αύξηση ζήτησης και μείωση της προσφοράς . Η ζήτηση αυξάνεται , δηλαδή η καμπύλη ζήτησης μετατοπίζεται προς τα δεξιά ( D ΄ D ΄) και η προσφορά μειώνεται, δηλαδή η καμπύλη προσφοράς μετατοπίζεται αριστερά ( S ΄ S ΄). Σαν αποτέλεσμα της μετατόπισης των δύο καμπυλών θα αυξηθεί και η τιμή ισορροπίας (από P σε P1) και η ποσότητα ισορροπίας (από Q σε Q1 ) .

Slide 54: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 54

ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΤΗΣ ΤΙΜΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 55 ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΤΗΣ ΤΙΜΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ Μετατόπιση και των δύο καμπυλών. Αύξηση ζήτησης από DD σε D ΄ D ΄ και μείωση της προσφοράς από SS σε S ΄ S ΄. Η μετατόπιση των καμπυλών DD και SS είναι τέτοια, ώστε θα αυξηθεί η τιμή ισορροπίας από P σε P1 και θα μείνει αμετάβλητη η ποσότητα ισορροπίας. Η ζήτηση αυξάνεται κατά το ίδιο ποσοστό που μειώνεται η προσφορά.

Slide 56: 

ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/09-10 56