Kronologjia e NATO - se

Kronologjia e NATO-së 1947 - sot : 

6/9/2009 1 Kronologjia e NATO-së 1947 - sot Punoi: Muzafer Ramiqi Nentor 2008 Lenda : Integrime Evropiane Prof: Jove Kekenovski Universiteti “Pjeter Budi”, Prishtine Fakulteti I Resurseve Njerezore

I. Kush eshte NATONATO (orig: North Atlantic Treaty Organisation - sq: Organizata e Traktatit të Atlantikut Verior / sqt shkurt: OTAV) është blloku perendimor ushtarak. Kjo organizatë u themelua me firmosjen e Traktatit Atlantiko-Verior më 4 Prill 1949 me qendër ne Bruksel. Organizata ka themeluar një sistem mbrojtjeje kolektive ku vëndet anëtare bien dakort të mbrojnë njëra-tjetrën në rast sulmi nga një palë e jashtme. : 

6/9/2009 2 I. Kush eshte NATONATO (orig: North Atlantic Treaty Organisation - sq: Organizata e Traktatit të Atlantikut Verior / sqt shkurt: OTAV) është blloku perendimor ushtarak. Kjo organizatë u themelua me firmosjen e Traktatit Atlantiko-Verior më 4 Prill 1949 me qendër ne Bruksel. Organizata ka themeluar një sistem mbrojtjeje kolektive ku vëndet anëtare bien dakort të mbrojnë njëra-tjetrën në rast sulmi nga një palë e jashtme.

04 Prill 1949 – Dymbëdhjetë shtete : Belgjika,Kanada,Danimarka,Franca,Britania e Madhe,Islanda,Italia,Luksemburgu,Holanda,Norvegjia,Portugalia dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës – nënshkruan Traktin e Atlantikut të Veriut në Washington DC,Amerikë : 

6/9/2009 3 04 Prill 1949 – Dymbëdhjetë shtete : Belgjika,Kanada,Danimarka,Franca,Britania e Madhe,Islanda,Italia,Luksemburgu,Holanda,Norvegjia,Portugalia dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës – nënshkruan Traktin e Atlantikut të Veriut në Washington DC,Amerikë II. HISTORIKU I NATOS

1950 – Gjenerali amerikan Dwight Eisenhower eshte emruar komandanti suprem I Nato-se : 

6/9/2009 4 1950 – Gjenerali amerikan Dwight Eisenhower eshte emruar komandanti suprem I Nato-se

Slide 5: 

6/9/2009 5 18.02.1952 – Greqia dhe Turqia I bashkohen Aleances. Greqia i tërhoqi forcat e saj nga strukturat ushtarake të NATO-së si rezultat i tensioneve Greko-Turke pas Pushtimit Turk të Qipros në vitin 1974.

Slide 6: 

6/9/2009 6 9.05.1955 – Gjermania Perendimore i bashkohet NATO-se; Po ate vit, me 14 maj 1955, në Varshavë , Bashkimi Sovjetik dhe Shtatë shtete te Evropes Lindore nënshkruan Paktin e Varshavës, me qëllim mbrojtjen reciproke të palëve nënshkruese të traktatit. Si kunderpergjigje ndaj Paktit te NATO-se. Shtetet nenshkruese jane: Shqipëria, Bullgaria, Çekosllovakia, Gjermania Lindore, Hungaria, Polonia, Rumania dhe Bashkimi Sovjetik

Slide 7: 

6/9/2009 7 1966. Franca është tërhequr nga komanda ushtarake në vitin 1966 ne shenje proteste ndaj dominimit te Amerikanve ne komandim. Që nga ky moment ka qënë anëtare vetëm në strukturat politike të NATO-së. Forcat e saj nuk i janë ribashkuar komandës ushtarake.

Slide 8: 

6/9/2009 8 1967 – Hapen Zyret Qendrore te NATO-se ne Bruksel.

Slide 9: 

6/9/2009 9 30.05.1982 – Spanja I bashkohet NATO-se.

Slide 10: 

6/9/2009 10 1990 - Nato dhe Pakti I Varshaves nenshkruajne marreveshjen Conventional Armed Forces in Europe treaty (CFE) Dhe publikojne nje deklarate te perbashket mbi jo agresionin.

Slide 11: 

6/9/2009 11 1991 – Pakti I Varshaves shpërbehet; Nato formon Keshillin e Bashkepunimit Veri Atlantik si nje forum per konsultime mbrenda anterve te NATO-se, shteteve te Evropes Lindore dhe ish-Republikave te Bashkimit sovjetik.

Slide 12: 

6/9/2009 12 1992 – NATO lajmëron gatishmërinë e saj të mbështes aktivitetet paqeruajtëse në ish-Jugoslavi.

Slide 13: 

6/9/2009 13 1993 – Franca i ribashkohet komandës ushtarake të NATO-së; Nato pajtohet t’u ofroj vendeve ish-antare të Paktit të Varshavës asociacion të kufizuar me Aleancën në formë të një Programi Për Partneritet për Paqe.

Slide 14: 

6/9/2009 14 Operacionet ne Bosnje 1995 - Nato embarkon ne operacionin e pare Ushtarak me nje kampanje bombardimesh nga ajri kunder pozicioneve te Serbeve te Bosnjes Per t’I detyruar Serbet e Bosnjes te negociojne per nje vurje te paqese; Nato zhvendos mijera trupa – the Implementation Force (Ifor) – (Forcat Implementuese) per te monitoruar dhe forcuar shuarjen e zjarrve ne Bosnje.

Slide 15: 

6/9/2009 15 1997 – -Ifor është zëvendësuar me një forcë të vogël të quajtur Stabilisation Force (Sfor)(Forcat Stabilizuese); -Nato dhe Rusia nënshkruajnë të ashtuquajturin Founding Act Per te themeluar nje draft mbi bashkëpunimin per siguri. Këshilli I Përhershem NATO – Rusi vendoset per ti dhene Rusise “nje zë e jo një veto”.

Slide 16: 

6/9/2009 16 1999 bëhen antaret e para nga blloku sovjetik qe I bashkohen NATO-së,duke zgjeruar kufijt e Alenacës me afer Rusisë. Republika Çeke, Hungaria dhe Polonia 1999 - Nato fillon kampanjen 11 javeshe te bombardimeve ajërore kunder Jugosllavise mbi Kosove.

Slide 17: 

6/9/2009 17 2001 – Operacioni I ç’armatimit ne ish-Republiken Jugosllave te Maqedonise me rastin e konfliktit mes Maqedonve dhe Shqiptareve Sekretari Gjeneral I NATO-se, Lord Robertson, Udheton ne Tirane, 16-17 Maj 2001

Slide 18: 

6/9/2009 18 2001 Shtator – Pas sulmeve te 11 Shtatorit ne SHBA, Sekretari GjeneralRobertsoni invokon artikullin e Peste te Kushtetutes se Aliances ku ceket se Sulmi ne njerin nga antaret eshte sulm ne te gjithe antaret e aleances. Sidoqoftë Washingtoni zgjedh të mos përfshij Nato-ne ne kampanjen amerikane ne kete çështje

2002,28Maj – Ne Samitin e Romes, Ministrat e Jashtem te shteteve antare te NATO-se pajtohen te formojne nje Keshille NATO-Rusi,ne te cilin Rusia dhe shtetet e NATO-se do te kene rol te barabarte ne vendimarrje ne politiken kunder terrorizmit dhe kercenimeve tjera te sigurise.Ky zevendeson marrveshjen NATO-Russia founding act te nenshkruar ne vitin 1997 : 

6/9/2009 19 2002,28Maj – Ne Samitin e Romes, Ministrat e Jashtem te shteteve antare te NATO-se pajtohen te formojne nje Keshille NATO-Rusi,ne te cilin Rusia dhe shtetet e NATO-se do te kene rol te barabarte ne vendimarrje ne politiken kunder terrorizmit dhe kercenimeve tjera te sigurise.Ky zevendeson marrveshjen NATO-Russia founding act te nenshkruar ne vitin 1997

2002 Korrik – Sekretari Gjeneral Xhorxh Robertson viziton Ukrainen.Ai thot se reformat politike,ekonomike dhe militare jane te domosdoshme para se Ukraina ti bashkohet NATO-se. : 

6/9/2009 20 2002 Korrik – Sekretari Gjeneral Xhorxh Robertson viziton Ukrainen.Ai thot se reformat politike,ekonomike dhe militare jane te domosdoshme para se Ukraina ti bashkohet NATO-se.

2002 ,21Nentor – Shtate shtetet – 1.Lituania, 2.Estonia, 3.Letonia, 4.Bullgaria, 5. Romania, 6. Sllovakia dhe 7.Slloveniaftohen ti bashkohen NATO’se ne samitin e Prages.Ne Mars 2004 keto shtete bahen antare . : 

6/9/2009 21 2002 ,21Nentor – Shtate shtetet – 1.Lituania, 2.Estonia, 3.Letonia, 4.Bullgaria, 5. Romania, 6. Sllovakia dhe 7.Slloveniaftohen ti bashkohen NATO’se ne samitin e Prages.Ne Mars 2004 keto shtete bahen antare .

2003 19,Shkurt – NATO vendose te qoj trupa ne ndihme Turqise,ne rast te sulmit te mundshem nga Iraku2003 gusht - Nato merre kontrollen e Forces Nderkombetare te Asistences se Sigurise (International Security Assistance Force (Isaf) ne Afganistan,si nje nder operacionet me te medha jashte Evropes.2003, 8Tetor - Nato inauguron nje force per reagim te shpejt te cilat mund te aktivizohen ne cdo vend ne bote per nje kohe shume te shkurt. : 

6/9/2009 22 2003 19,Shkurt – NATO vendose te qoj trupa ne ndihme Turqise,ne rast te sulmit te mundshem nga Iraku2003 gusht - Nato merre kontrollen e Forces Nderkombetare te Asistences se Sigurise (International Security Assistance Force (Isaf) ne Afganistan,si nje nder operacionet me te medha jashte Evropes.2003, 8Tetor - Nato inauguron nje force per reagim te shpejt te cilat mund te aktivizohen ne cdo vend ne bote per nje kohe shume te shkurt.

Janar 5,2004 - Jaap de Hoop Scheffer u ba sekretar gjeneral Mars 02,2004 Bulgaria,Estonia,Letonia,Lituania,Sllovakia ,Sllovenia dhe Rumunia u pranuan ne NATO ne samitin e WashingtonitPrill 07,2004– NATO nenshkruan nje marreveshje me Rusine qe te kete zyret e saja militare ne HQ.Dhjetor 2,2004 – - NATO I jep mandatin forcave Europeane te mbikqyrin Bosnjen.(Eufor),-Gjykata Nderkombetare e Drejtesise ka hedh poshte kerkesen e Serbise e Malit te Zi per juridiksionin e NATO-se per nderhyrjne ne Kosove me 1999 : 

6/9/2009 23 Janar 5,2004 - Jaap de Hoop Scheffer u ba sekretar gjeneral Mars 02,2004 Bulgaria,Estonia,Letonia,Lituania,Sllovakia ,Sllovenia dhe Rumunia u pranuan ne NATO ne samitin e WashingtonitPrill 07,2004– NATO nenshkruan nje marreveshje me Rusine qe te kete zyret e saja militare ne HQ.Dhjetor 2,2004 – - NATO I jep mandatin forcave Europeane te mbikqyrin Bosnjen.(Eufor),-Gjykata Nderkombetare e Drejtesise ka hedh poshte kerkesen e Serbise e Malit te Zi per juridiksionin e NATO-se per nderhyrjne ne Kosove me 1999

2006, 31 Korrik - Nato merre komanden ne Afganistanin jugor nga koalicioni I udhehequr nga amerika.2006 Shtator – Zyrtaret e NATO-se kekrojne trupa shtese ne lufte kunder Talibaneve. 2007, 22 Shkurt – Komandantet e Nato-se kerkojne nga antaret per me shume trupa ne Afganistan per ofenziven e pranveres ndaj Talibaneve. SHBA dhe Britania premtojne trupa shtese perderisa shtetet tjera anetare te NATO-se deshtojne ne derguarjen e perforcimeve. : 

6/9/2009 24 2006, 31 Korrik - Nato merre komanden ne Afganistanin jugor nga koalicioni I udhehequr nga amerika.2006 Shtator – Zyrtaret e NATO-se kekrojne trupa shtese ne lufte kunder Talibaneve. 2007, 22 Shkurt – Komandantet e Nato-se kerkojne nga antaret per me shume trupa ne Afganistan per ofenziven e pranveres ndaj Talibaneve. SHBA dhe Britania premtojne trupa shtese perderisa shtetet tjera anetare te NATO-se deshtojne ne derguarjen e perforcimeve.

2008 25 Janar – Kryeministri I Kosoves Hashim Thaci viziton NATO-ne 2008 02 Prill – Ne Samitin e Bukureshtit ftohen Shqiperia dhe Kroacia ti bashkohen NATO-se. Vendimet mbi Gjeorgjine dhe Ukrainen shtyhen per Dhjetor derisa antaresimi i Maqedonise shtyhet derisa te zgjidhet çështja e emrit mes saj dhe Greqise. : 

6/9/2009 25 2008 25 Janar – Kryeministri I Kosoves Hashim Thaci viziton NATO-ne 2008 02 Prill – Ne Samitin e Bukureshtit ftohen Shqiperia dhe Kroacia ti bashkohen NATO-se. Vendimet mbi Gjeorgjine dhe Ukrainen shtyhen per Dhjetor derisa antaresimi i Maqedonise shtyhet derisa te zgjidhet çështja e emrit mes saj dhe Greqise.

2008 Gusht - NATO thot se ska “biznes” me Rusine perderisa nuk largon trupat e saj prej Gjeorgjise.Rusia nderpren bashkepunimin me NATO-ne. 2008 Shtator – Nje delegacion I NATO-se viziton Gjeorgjine per te shprehur solidaritet ne rast lufte me Rusine.Sekretari Gjeneral, Jaap de Hoop Scheffer kritikon marreveshjen e ndermjetesusev te Unionit Evropian me te cilen lejuan me shume forca ruse te hyjne ne regjionin e Abkhazise dhe Osetise Jugore. : 

6/9/2009 26 2008 Gusht - NATO thot se ska “biznes” me Rusine perderisa nuk largon trupat e saj prej Gjeorgjise.Rusia nderpren bashkepunimin me NATO-ne. 2008 Shtator – Nje delegacion I NATO-se viziton Gjeorgjine per te shprehur solidaritet ne rast lufte me Rusine.Sekretari Gjeneral, Jaap de Hoop Scheffer kritikon marreveshjen e ndermjetesusev te Unionit Evropian me te cilen lejuan me shume forca ruse te hyjne ne regjionin e Abkhazise dhe Osetise Jugore.

KFOR janë një trupë e armatosur ndërkombëtare e formuar nga bashkësia ndërkombëtare pas luftës në Kosovë me qëllim të sigurimit të armatosur të Kosovës.Formimi i kësaj trupe nën komandën e NATO-s është thirrur nga OKB-ja më 10 qershor 1999 në rezolutën 1244 me qëllim të krijimit të një hapësire sigurie për kthimin e refugjatëve të luftës. Qendra komanduese e trupës gjendet në kryeqytetin e Kosovës.Në fillim (1999) trupa përbëhej nga kontingjentet e 40 kombeve me një fuqi ushtarake prej 50,000 ushtarakëve. Në gusht të 2006 në përbërjen e kësaj trupe ishin diku 16,000 ushtarakë nga 37 kombe anëtare të OKB-së.Sot numerojne 15900 trupa : 

6/9/2009 27 KFOR janë një trupë e armatosur ndërkombëtare e formuar nga bashkësia ndërkombëtare pas luftës në Kosovë me qëllim të sigurimit të armatosur të Kosovës.Formimi i kësaj trupe nën komandën e NATO-s është thirrur nga OKB-ja më 10 qershor 1999 në rezolutën 1244 me qëllim të krijimit të një hapësire sigurie për kthimin e refugjatëve të luftës. Qendra komanduese e trupës gjendet në kryeqytetin e Kosovës.Në fillim (1999) trupa përbëhej nga kontingjentet e 40 kombeve me një fuqi ushtarake prej 50,000 ushtarakëve. Në gusht të 2006 në përbërjen e kësaj trupe ishin diku 16,000 ushtarakë nga 37 kombe anëtare të OKB-së.Sot numerojne 15900 trupa Kosovo Force - K F O R

Slide 28: 

6/9/2009 28 Struktura e trupës – KFOR-it Për qëllim të kryerjes së misionit, hapësira e sigurisë është e ndarë në të ashtë quajtura pesë sektorë të cilat komandohen nga pesë kombe të forcave ndërkombëtare (MNTF). Këto zona në terminologjinë e ushtarakëve ndahen sipas orientimit në hapësirë por përdoren edhe emërtime tjera. Kështu që sipas gjendjes më 15 maj 2006: Zona jugore: Gjermania, Turqia apo Austria Zona perëndimore: Italia Zona veriore: Franca Zona qendror: Republika Çeke, Finlanda apo Suedia Zona lindore: SHBA Po ashtu gjendet edhe një batalion rezervë nën komandën e COMKFOR-it, Batalioni Rezervë Taktike-Manovrues (KFOR Tactical Reserve Manoeuvre Battailon [KTM]). Për luftimin e kriminalitetit është Njësia Ndërkombëtare Speciale (KFOR MSU-Multinational Specialized Unit) e udhëhequr nga italianët dhe stacionuar në Prishtinë.

Slide 29: 

6/9/2009 29

Slide 30: 

6/9/2009 30 Shtetet anetare te NATO-se

Slide 31: 

6/9/2009 31 Shtetet antare te NATOS SHBA Britania Belgjika Franca Kanada Norvegjia Danimarka Italia Luksemburgu Holanda Portugalia Gjermania Estonia Greqia Turqia Hungaria Spanja Sllovenia Polonia Bullgaria Cekia Lituania Rumunia Sllovakia Islanda Letonia

Zgjerimi i NATO-sëAnëtarësimi i vendeve Evropiane në NATO.Plani i Veprimit per Antarësim (PVA), është aprovuar në Samitin e Uashingtonit të vitit 1999 si një procedurë për vendet që aspirojnë antarësim në NATO. Pjesëmarrja e një vendi në PVA monitoron progresin e tij në pesë fusha të ndryshme:Gadishmëri për zgjidhjen në mënyrë të paqesore të mosmarrëveshjeve ndërkombëtare, etnike ose territoriale, vendosmëri në rregullin e ligjit dhe të drejtat e njerit, dhe kontrolli demokratik i forcave të armatosura. : 

6/9/2009 32 Zgjerimi i NATO-sëAnëtarësimi i vendeve Evropiane në NATO.Plani i Veprimit per Antarësim (PVA), është aprovuar në Samitin e Uashingtonit të vitit 1999 si një procedurë për vendet që aspirojnë antarësim në NATO. Pjesëmarrja e një vendi në PVA monitoron progresin e tij në pesë fusha të ndryshme:Gadishmëri për zgjidhjen në mënyrë të paqesore të mosmarrëveshjeve ndërkombëtare, etnike ose territoriale, vendosmëri në rregullin e ligjit dhe të drejtat e njerit, dhe kontrolli demokratik i forcave të armatosura. NATO DHE VENDET TJERA JO ANTARE

Integrimi në NATO i ShqipërisëShqipëria është Anëtare e Këshillit të Bashkëpunimit të Atlantikut të Veriut që nga Qershor 1992. Ajo përkrahu Iniciativën e Partneritetit për Paqe në Janar 1994 dhe nënshkroi Dokumentin Kuadër më 23 Shkurt 1994 duke u bërë vend antar i Partneritetit për Paqe. Me 22 Shtator 1994 paraqiti Dokumentin e Prezantimit në të cilën përcaktohen fushat, përmasat dhe niveli i pjesëmarrjes në bashkëpunim me NATO-n. Dokumentat e mësiprëm përbënë bazën e hartimit të Programit Individual të Partneritetit për vitet 1995, 1996, 1997 Programet Individuale Speciale NATO -Shqipëri për vitet 1997-2000. : 

6/9/2009 33 Integrimi në NATO i ShqipërisëShqipëria është Anëtare e Këshillit të Bashkëpunimit të Atlantikut të Veriut që nga Qershor 1992. Ajo përkrahu Iniciativën e Partneritetit për Paqe në Janar 1994 dhe nënshkroi Dokumentin Kuadër më 23 Shkurt 1994 duke u bërë vend antar i Partneritetit për Paqe. Me 22 Shtator 1994 paraqiti Dokumentin e Prezantimit në të cilën përcaktohen fushat, përmasat dhe niveli i pjesëmarrjes në bashkëpunim me NATO-n. Dokumentat e mësiprëm përbënë bazën e hartimit të Programit Individual të Partneritetit për vitet 1995, 1996, 1997 Programet Individuale Speciale NATO -Shqipëri për vitet 1997-2000. NATO DHE SHQIPERIA

Programi i Partneritetit Individual Programi i Partneritetit Individual (IPP) eshte zhvilluar qe te perkrahe programet kryesore qe burojne nga rishikimi i mbrojtjes. Ai perforcon vazhdimesine e procesit te ristrukturimit duke synuar rritjen e aftesive operacionale te FA. Prioritetet kryesore te mbrojtjes per 2002 do te fokusojne ne zhvillimin e nje strategjie ushtarake kombetare, te shoqeruar nga nje strukture organizimi, e orientuar ne nivel te larte profesionalisht, me nje numer me te vogel te FA, adaptimin e konceptit te trajnimit te forces, nje sistem menaxhimi personeli dhe nje sistem menaxhimi burimesh. : 

6/9/2009 34 Programi i Partneritetit Individual Programi i Partneritetit Individual (IPP) eshte zhvilluar qe te perkrahe programet kryesore qe burojne nga rishikimi i mbrojtjes. Ai perforcon vazhdimesine e procesit te ristrukturimit duke synuar rritjen e aftesive operacionale te FA. Prioritetet kryesore te mbrojtjes per 2002 do te fokusojne ne zhvillimin e nje strategjie ushtarake kombetare, te shoqeruar nga nje strukture organizimi, e orientuar ne nivel te larte profesionalisht, me nje numer me te vogel te FA, adaptimin e konceptit te trajnimit te forces, nje sistem menaxhimi personeli dhe nje sistem menaxhimi burimesh.

Slide 35: 

6/9/2009 35 NATO Historia me fakte e foto

Slide 36: 

6/9/2009 36 SHBA Islanda Shtetet themeluese me 04 Prill 1949 Ne vitin 1966 Franca eshte terhequr nga komanda ushtarake. eshte vetem antare ne strukturat politike UK Belgjika Franca Kanadaja Danimarka Italia Luxemburgu Norvegjia Portugalia Holanda

Slide 37: 

6/9/2009 37 Grupi 1 18.02.1952 Turqia Greqia Greqia ka terheq forcat e saja nga strukturat e NATO-se si rezultat I tensioneve Greko Turke pas pushtimit Turk te Qipros ne vitin 1974

Slide 38: 

6/9/2009 38 Gjermania Grupi 2 09.05.1955

Slide 39: 

6/9/2009 39 Grupi 3 30.05.1982 Spanja

Slide 40: 

6/9/2009 40 Çekia Grupi 4 12.03.1999 Hungaria Polonia

Slide 41: 

6/9/2009 41 Bulgaria Rumunia Grupi 5 29 MARS 2004 Estonia Letonia Lituania Sllovakia Sllovenia

Slide 42: 

6/9/2009 42 Ne samitin e NATO-se te mbajtur me 02 Prill 2008 ne Bukuresht : Shqiperia dhe Kroacia jane ftuar zyrtarisht qe tu bashkangjkiten NATO-se Me 09 Korrik eshte nenshkru marreveshja e hyrjes.

Slide 43: 

6/9/2009 43 Faleminderit per vemendjen tuaj! Thank you for you attention!