Onkoloji Xestelikler

Views:
 
Category: Others/ Misc
     
 

Presentation Description

No description available.

Comments

Presentation Transcript

ONKOLOJİ XƏSTƏLİKLƏR:

ONKOLOJ İ XƏSTƏLİKLƏR Dr.Allahverdiyeva Zeynəb

UŞAQLIQ BOYNU XƏRÇƏNGİ EPİDEMİOLOGİYASI:

2 UŞAQLIQ BOYNU XƏRÇƏNGİ EPİDEMİOLOGİYASI Hər il dünyada Uşaqlıq boynu xərçəngi ilə 370000 qadın xəstələnir,190000 qadın bu xəstəlikdən dünyasını dəyişir. Süd vəzi,endometriumun xərçəngindən sonra 3-cü yeri tutur. 12 :100000 5,2% təşkil edir. O rtalama yaş 52dir.

UŞAQLIQ BOYNU XƏRÇƏNGİ ETİOLOGİYASI :

3 UŞAQLIQ BOYNU XƏRÇƏNGİ ETİOLOGİYASI 45-55 yaş arası qadınlar Multipartnyor qadınlar Erkən yaşda evlənmiş və erkən yaşda doğan qadınlar(20 yaş altında) Siqaret,içki kimi zərərli vərdiş Le yko və eritroplagiyalar Vulva və ya vagina displaziyası hekayəsi Human papilloma virusu-invaziv serviks kanseri üçün önəmli risk fatorudur İmmunsupressiya Yastıhüceyrəli Cr üçün HPV 16-cı tip,Adenokarsinoma və aşagı differensiasiyalı Cr üçün HPV18 tip risk faktorudur

UŞAQLIQ BOYNU XƏRÇƏNGİ KLASSİFİKASİYA FİGO TƏSNİFATI:

4 UŞAQLIQ BOYNU XƏRÇƏNGİ KLASSİFİKASİYA FİGO TƏSNİFATI Servikal intraepitelial neoplaziya Yastihüceyrəli Cr in situ İnvaziv yastıhüceyrəli Cr GARDNER ŞİŞLƏR Adenokarsinoma in situ 1.Metastatik İnvaziv adenokarsinoma 2.Limfoma Endometroid adenokarsinoma 3.Melanoma Adenokistoz xərçəng 4.Karsnoid Kiçik hüceyrəli Cr Neyroendokrin şişlər Differensiasiya olunmayan Cr Üzükvari Cr

UŞAQLIQ BOYNU XƏRÇƏNGİ FİGO TƏSNİFATI :

5 UŞAQLIQ BOYNU XƏRÇƏNGİ FİGO TƏSNİFATI 1 A1 Mərh.Mikroskopik şiş <3mm d ərinlik və <7mm horizontal yayılma 1 A2 Mərh.Mikr.şiş 3,1-5,0mm dərinlik və <7mm horizontal yayılma 1 B1 Mərh.Klinik şiş <4 cm ölçüdə 1 B2 Mərh.Klinik şiş >4cm ölçüdə 2 A Mərh.Proksimal vaginanın 2/3-nə yayılma 2 B Mərh.Parametrial yayılma 3 A Mərh.Distal vaginanın 1/3-nə yayılma 3 B Mərh.Yan divara yayılma,hidronefroz və ya funksiyası pozulmuş böyrək 4 A Mərh.Sidik kisəsi\Rektal mukozaya yayılma 4 B Mərh.Uzaq metastazlar

UŞAQLIQ BOYNU XƏRÇƏNGİ MAKROSKOPİK GÖRÜNTÜ:

6 UŞAQLIQ BOYNU XƏRÇƏNGİ MAKROSKOPİK GÖRÜNTÜ Vaginal baxışda servikal kütlə gorünə bilər E k zofit yara şəklində(çəlləyəbənzər serviks) İnfiltrativ tumor Xoralı tumor Gecikmiş mərhələdə parametrial,paraservikal və ya vaginal zədələnməyə aid ələmətlər,aşağı ətraflarda ödem və inguinal limfaadenopatiyalar qeyd oluna bilər.Uzaq metastaz assit,plevrit və supraklavikulyar limfaadenopatiya şəklində ola bilər. YAYILMA YOLLARI 1.Vaginal mukozaya yayılma 2.Uşaqlığın aşagı nahiyəsinə,və cismin miometriumuna yayılma 3.Limfatik yayılma 4.Qonşu orqanlara(sidik kisəsinə,rektuma,periton boşluguna və ya parametriuma yayılma) 5.Hemotogen yayılma

UŞAQLIQ BOYNU XƏRÇƏNGİ XORALI SERVİKS Cr-İ 3-CÜ STADİYA :

7 UŞAQLIQ BOYNU XƏRÇƏNGİ XORALI SERVİKS Cr-İ 3-CÜ STADİYA

UŞAQLIQ BOYNU XƏRÇƏNGİ ÇƏLLƏKŞƏKİLLİ SERVİKS Cr-i :

8 UŞAQLIQ BOYNU XƏRÇƏNGİ ÇƏLLƏKŞƏKİLLİ SERVİKS Cr-i

UŞAQLIQ BOYNU XƏRÇƏNGİ KLİNİK ŞƏKLİ :

9 UŞAQLIQ BOYNU XƏRÇƏNGİ KLİNİK ŞƏKLİ Ən çox rast gəlinən simptomu qanlı-selikli vaginal,(daha sıx postkoital) mohtəviyyatdır Gecikmiş hallarda mohtəviyyat nekrozla əlaqəli olaraq pis qoxulu olur Beldə ağrılar,hematuriya,rektal qanaxma,aşağı ətrafların ödemi Bəzi hallarda gecikmiş mərhələ ilə əlaqədar olaraq rektum və ya sidik kisəsi ilə siviş əmələ gəlir,nəcis və ya sidik vaginal axıntı ilə birgə olur.

UŞAQLIQ BOYNU XƏRÇƏNGİ DİAQNOSTİKA :

10 UŞAQLIQ BOYNU XƏRÇƏNGİ DİAQNOSTİKA Kolposkopiya Histereskopiya Vaginal Usm Şiller testi-uşaqliq boynu 2-3%li lyuqol məhlulu ilə təmizlənir,çoxqatli yasti epitel hüceyrələri,qlikogen bolluğundan tünd-qəhvəyi rəngə boyanir Histoloji müayinə

UŞAQLIQ BOYNU XƏRÇƏNGİ MƏRHƏLƏLƏNMƏ ÜÇÜN DİAQNOSTİKA :

11 UŞAQLIQ BOYNU XƏRÇƏNGİ MƏRHƏLƏLƏNMƏ ÜÇÜN DİAQNOSTİKA Intravenoz pieloqram Ağciyərin rg-si Sümük qrafiləri Kolposkopiya\biopsiya Sistoskopiya Proktoskopiya

UŞAQLIQ BOYNU XƏRÇƏNGİ DİFFERENSİAL DİAQNOSTİKA:

12 UŞAQLIQ BOYNU XƏRÇƏNGİ DİFFERENSİAL DİAQNOSTİKA Servisit Uşaqliq boynu polipi Uşaqliq boynu miomasi Uşaqliq boynu hamiləliyi

UŞAQLIQ BOYNU XƏRÇƏNGİ MÜALİCƏ :

13 UŞAQLIQ BOYNU XƏRÇƏNGİ MÜALİCƏ Radikal cərrahi müalicə Şüa müalicəsi Kimyəvi dərman müalicəsi Şişi qidalandiran damarlarin embolizasiyasi

UŞAQLIQ BOYNU XƏRÇƏNGİ RADİKAL CƏRRAHİ MÜALİCƏ:

14 UŞAQLIQ BOYNU XƏRÇƏNGİ RADİKAL CƏRRAHİ MÜALİCƏ 1a stadiyasinda-uşaqlığın konusabənzər amputasiyasi 1b və 2a stadiyalarinda histerektomiya və pelvik və paraaortal limfa düyünlarinin dəyərləndirilməsi Uşaqlığın artimlarla birgə ekstirpasiyasi Vertheym əməliyyatı

UŞAQLIQ BOYNU XƏRÇƏNGİ KİMYƏVİ DƏRMAN MÜALİCƏSİ :

15 UŞAQLIQ BOYNU XƏRÇƏNGİ KİMYƏVİ DƏRMAN MÜALİCƏSİ KİMYAŞÜA MÜALİCƏSİ kombinəolunmuş şəklində-Cisplatin-75mg/m2,5-FU-1000mg/m2 hər 3 həftədən bir, şüa müalicəsi kimi 50-65 Qr. İNTRAVENOZ KİMYATERAPİYA -Kiçik hüceyrəli karsinomada EP protokolu üzrə Etopozid-40mg/m2,1-5 günlər; Cisplatin-25mg/m2 1-5 günlər İNTRAPERİTONEAL KİMYATERAPİYA

UŞAQLIQ BOYNU XƏRÇƏNGİ İNTRAVENOZ KİMYATERAPİYA :

16 UŞAQLIQ BOYNU XƏRÇƏNGİ İNTRAVENOZ KİMYATERAPİYA NEOADYUVANT KIMYATERAPIYA-1B2-2A M ƏRHƏLƏSİNDƏ 3kurs əsas etibarilə platin qrupu preparatları(Ftorurasil+cisplatin və ya ancaq cisplatin) ilə kimyəvi dərman müalicəsi aparılır, PT(cispaltin+topotekan),PT(cisplatin+paklitaksel),Cİ,TİP,CV protokolları vasitəsilə kimyəvi dərman müalicəsi aparılır. Genişləndirilmiş ekstirpasiya,əməliyyatdan sonra isə kimyaşüa terapiyası birlikdə aparılır,şüa olaraq 80-85Qr summar doza,lokal olaraq 50-65Qr doza tətbiq edilir. ADYUVANT KİMYATERAPİYA-llokal servikal Cr-i olan və orta və ya yüksək riskli şişləri varsa residiv əmələ gəlmə ehtimalı oldugu üçün adyuvant kimyaterapiya almaları mütləqdir.Yüksək risk faktorları,limfa düyünlərinə və parametriuma yayılmadır.

UŞAQLIQ BOYNU XƏRÇƏNGİ LİMFAKİMYATERAPİYA :

17 UŞAQLIQ BOYNU XƏRÇƏNGİ LİMFAKİMYATERAPİYA B ÖYÜK DÖŞ AXARI VASITASILƏ - nadir hallarda istifadə olunur AYAQ PƏNCƏSİNİN LİMFA DAMARLARININ KATETERİZASİYASI-uşaqlıq boynu Cr-ni 2,3 stadiyalarında əməliyyatönü hazırlıq kimi,şişin ölçüsündə hissəvi reqressiya almaq mümkündür.

UŞAQLIQ BOYNU XƏRÇƏNGİ İNTAPERİTONEAL KİMYATERAPİYA:

18 UŞAQLIQ BOYNU XƏRÇƏNGİ İNTAPERİTONEAL KİMYATERAPİYA Xüsusi mikroirriqatorlardan istifadə olunur ki,əməliyyat olunduqdan sonra qarın boşluğu baglanmamış,qarın boşluğunun hər iki yan tərəflərindən mikroirriqatorlar 0,5sm ölçüdə kəsik apararaq böyük piyliyin əvvəl yerləşdiyi sahəyə,və güdülün oldugu sahəyə yerləşdirilib,dəriyə fiksasiya edilir,qarın boşluğu baglanılır,1həftə sonra həmin irriqatorlardan platin qrupu preparatları intraperitoneal yeridilir.

UŞAQLIQ BOYNU XƏRÇƏNGİ ŞÜA MÜALİCƏSİ:

19 UŞAQLIQ BOYNU XƏRÇƏNGİ ŞÜA MÜALİCƏSİ Şüa terapiyası,şişin hansı stadiyada olmasından,xəstənin yaşından və somatik statusundan asılıdır.1B VƏ2A mərhələlərində,proqnoz nisbətən xoşdur,bu halda cərrahi müdaxilədən sonra şüa müalicəsi mütləqdir,amma 3-4 stadiyalarda 55-65 Qr summar doza olaraq şüa müalicəsi verilir.

UŞAQLIQ BOYNU XƏRÇƏNGİ PROQNOZ :

20 UŞAQLIQ BOYNU XƏRÇƏNGİ PROQNOZ 5 illik yaşama müddəti 1 A stadiya-98% 1 B1 stadiya-90% 1 B2 stadiya-80% 2 A stadiya-73% 2 B stadiya-67% 3 A stadiya -45 % 3 B stadiya-36% 4 A stadiya-4%

UŞAQLIQ BOYNU XƏRÇƏNGİ :

21 UŞAQLIQ BOYNU XƏRÇƏNGİ 2 B Mərh.Parametrial yayılma 3 A Mərh.Distal vaginanın 1/3-nə yayılma 3 B Mərh.Yan divara yayılma,hidronefroz və ya funksiyası pozulmuş böyrək 4 A Mərh.Sidik kisəsi\Rektal mukozaya yayılma 4 B Mərh.Uzaq metastazlar

UŞAQLIQ BOYNU XƏRÇƏNGİ :

22 UŞAQLIQ BOYNU XƏRÇƏNGİ 2 B Mərh.Parametrial yayılma 3 A Mərh.Distal vaginanın 1/3-nə yayılma 3 B Mərh.Yan divara yayılma,hidronefroz və ya funksiyası pozulmuş böyrək 4 A Mərh.Sidik kisəsi\Rektal mukozaya yayılma 4 B Mərh.Uzaq metastazlar

DALAQ LİMFOMASINDA SPLENEKTOMİYA MÜALİCƏ VƏ DİAQNOSTİK ÜSUL KİMİ :

23 DALAQ LİMFOMASINDA SPLENEKTOMİYA MÜALİCƏ VƏ DİAQNOSTİK ÜSUL KİMİ

LİMFOMA HAQQINDA:

24 LİMFOMA HA QQINDA İlk dəfə olaraq 10 yanvar 1832-ci ildə Thomas Hockin tərəfindən aşkarlanmışdır.Limfoid neoplazmlar sümük iliyindən qaynaqlanaraq,limfatik qanqlionlar başda olmaqla,digər orqanlarda şiş kütlələri meydana gətirirsə LİMFOMA adlandırılır.Hockin limfoması limfosit,histiosit ,eozinofil və Reed-Sternberq hüceyrələrinin anormal proliferasiyası ilə xarakterizə edilir.Qeyri-Hockin limfoması isə limfoid sistemdən qaynaqlanan xüsusən də 90%B,10%T limfositlərdən başlanğıc götürən,14;18-ci xromosomlar arasındakı translokasiya ilə xarakterizə edilən xəstəlikdir.

DALAQ LİMFOMASI EPİDEMİOLOGİYASI :

25 DALAQ LİMFOMASI EPİDEMİOLOGİYASI 12 :100000 kişilər 10 :100000 qadınlar Kişi :Q adın=2 :1 Pik yaş dövrü,15 yaş və 15 yaş altı uşaqlar, 20-30 v ə 50- 70 yaş ÖLÜM GÖSTƏRİCİLƏRİ 1 : 100000 4 3%

DALAQ HAQQINDA :

26 DALAQ HAQQINDA Dalaq embriolojik olaraq inkişafın 5-ci həftəsində mezoqastriumdan başlanğıc götürən retikuloendotelial orqandır,hipoxondriumda yerləşir,150-200 qr.ağırlıgında,12*8*4sm ölçüdə,kapsul,qırmızı,ağ pulpadan ibarətdir.Qırmızı pulpa yaşlanmış eritrositlərin tanınıb parçalandığı,eritrositlərdəki inkluzion cisimciklərin uzaqlaşdırıldığı bölgədir,ag pulpa isə makrofaq,T və B limfositləri və mikroorqanizm-yad proteinlərin tanınmasına və ilkin immun cavaba xidmət edir.

DALAĞIN FUNKSİYALARI :

27 DALAĞIN FUNKSİYALARI Qan hüceyrələrinin filtrə edilməsi Yad cisimlərin filtrasiyası Hematopoez Limfosit əmələ gətirmə Anticisim əmələ gətirmə Anormal eritrosit,qranulosit,və trombositlərin tutularaq təmizlənməsi Splenektomiyalı xəstələrin periferik yaymasında eritrosit içində Ho w el-Jolly cisimcikləri və Pappenheimer cisimləri görünür.

DALAĞIN İMMUNOLOJİK FUNKSİYALARI :

28 DALAĞIN İMMUNOLOJİK FUNKSİYALARI Histiosit,makrofaq və anormal cisimlərin dövrandan uzaqlaşdırılması 2 yaş altı xəstələrdə infeksiyaya qarşı önəmli rolu vardır İmmunoqlobulin əmələ gətirmə Properdin və Tuftsin əmələ gətirmə Monosit əmələ gətirmə

PERİFERİK QANDA :

29 PERİFERİK QANDA Ho w el-Jolly cisimcikləri,eritrositlərdəki bazofilik qalıqlardır.Dalaq limfomaları zamanı müşahidə edilir,splenektomiy al ı əxstələrdə rast gəlinir.

PERİFERİK QANDA:

30 PERİFERİK QANDA Gaucher cisimcikləri-makrofaq Pappenheimer cisimcikləri-dəmir qranulləri

ETİOLOGİYASI:

31 ETİOLOGİYASI MARKERLƏR Epstein-Barr virusu 1ci tip HTLV 1,2 CMV Herpes virusu(HHV-8) İMMUNÇATMAMAZLIQ XƏSTƏLİKLƏRİ Yatrogenik immunsupresssiya HİV-İ infeksiyası Hipoqammaqlobulinemiya Orqan transplantasiyaları DİGƏR SİNDROMLAR Klinefelter,Chediak-Higashi,Ataxia-telangiectasia, W iscott-Aldrich,Sjoqren sindomları Sjoqren sindromunda dalaq zədələnməsi zamanı aşırı sayda əmələ gələn limfositlər tüpürcək vəziləri və göz yaşı vəzilərini zədələyərək agız və göz qurulugu əmələ gətirir.

DİAQNOSTİKASI:

32 DİAQNOSTİKASI Fizik müayinə USM Abdomen və Toraks KT Limfaangioqrafiya MRT Sintiqrafiya İmmun fenotipləndirmə Lazım gəldikdə diaqnostik laporoskopiya və ya laporotomiya ilə birgə splenektomiya Radioizotop müayinə

LABORATOR GÖSTƏRİCİLƏRİ:

33 LABORATOR GÖSTƏRİCİLƏRİ Anemiya,xüsusilə xronik xəstəlik anemiyası Coombs testi pozitiv ola bilər LDH və LAP yüksək ola bilər Lmfopeniya B2-mikroqlobulinin miqdarı arta bilər

LİMFOMALAR ZAMANI SPLENEKTOMİYAYA GÖSTƏRİŞ:

34 LİMFOMALAR ZAMANI SPLENEKTOMİYAYA GÖSTƏRİŞ Anemiya,leykopeniya,trombositopeniya,ya da pansitopeniya H emolitik anemiya-damarxarici hemoliz olduqda Kompensator sümük iliyi hiperplaziyası Splenomeqaliya

MÜALİCƏ ÜSULU KİMİ:

35 MÜALİCƏ ÜSULU KİMİ Səbəbi olan xəstəliyin müalicəsi Splenektomiya(klinik tablo agırdır) Pnevmakok peyvəndi edilməlidir Splenektomiya sonrası antiagregant dərman müalicəsi(trombosit sayı 500000dən çoxdursa)

BİRİNCİLİ DALAQ LİMFOMALARI:

36 BİRİNCİLİ DALAQ LİMFOMALARI Bütün limfomaların 1%-ni təşkil edir.Dəyərləndirilən çalışmada,2 xəstədə;Dalaq və ya dalağın hiler limfa düyünlərinin zədələnməsinə qarşı klinik,hemotolji,radioloji,və biokimyəvi olaraq başqa heç bir orqan zədələnməsi əlamətləri olmayan xəstələr,Birincili Splenik Limfoma adı altında təsnifləşdirilir,bu zaman dalaq zədələnməsi homogen,miliar,2-10 sm-lik düyünlü sahələr və ya solitar yəni tək ,böyük bir kütlə şəklində ola bilər,hətta uşaqlarda Splenik Sekretor Kriz müşahidə edilir ki,bu da dərin anemiya,həssas,böyüməmiş dalaq və retikulositozla özünü büruzə verir.Birincili dalaq limfomaları zamanı aparılan splenektomiya həm diaqnostik,həm də müalicəvi xarakter daşıyır.Çox nadir olaraq rast gəlinən bu forma,son məlumatlara görə splenektomiya sonrası adyuvant kimyaterapiya ilə 2 ildir ki təqib edilir,residiv müşahidə edilmir.Bu baxımdan da splenektomiya ən uygun müalicə üsulu sayılır.

HOCKİN LİMFOMASI ZAMANI SPLENEKTOMİYAYA GÖSTƏRİŞ:

37 HOCKİN LİMFOMASI ZAMANI SPLENEKTOMİYAYA GÖSTƏRİŞ Dalaq zədələnməsi zamanı dəyərləndirdiyimiz çalışmada,4 xəstədə;dalaq böyüklüyünün 300qr.və EÇS-50 mm\saat olması artıq splenik zədələnmənin təxminən 90% oldugunun göstəricisidir.Həmçinin immun sitopeniyalar oldugu məqamlarda xəstənin steroid müalicəsinə və kimyəvi dərman müalicəsinə daha yaxşı cavab verməsi üçün uyğun xəstələrdə splenektomiya icrası göstəriş sayılır.Ayrıca hipersplenizm ortaya çıxan vəziyyətlərdə xəstələrin splenektomiya sonrası mielosupressiv müalicəni daha yaxşı tolerə etdikləri təsdiqlənmişdir.

DALAQ LİMFOMASI MİLİAR FORMA:

38 DALAQ LİMFOMASI MİLİAR FORMA

DALAQ LİMFOMASI:

39 DALAQ LİMFOMASI

QEYRİ-HOCKİN LİMFOMALARDA SPLENEKTOMİYA:

40 QEYRİ-HOCKİN LİMFOMALARDA SPLENEKTOMİYA Dəyərləndirilən 5 xəstədə;Xəstələr qarnın sol üst yarısında olan ağrılar,qidadan erkən doyma,splenomeqaliya,və hipersplenizmə bağlı olan sitopeniyalar ilə əlaqədar olaraq müraciət edirlər.Belə xəstələrdə splenektomiya mütləq göstərişdir,sağ qalım müddəti 108 ay,splenektomiya olunmayanlarda isə 24ay dır.Follikulyar limfomalı xəstələrdə çox vaxt sinxron olaraq splenik zədələnmə,sümük iliyi infiltrasiyası ilə birgə olur,belə məqamlarda ilk tərcih splenektomiyadır,çünki splenektomiya edilən xəstələrdə hemotoloji düzəlmə,sağ qalma,sümük iliyi infiltrasiyasının azalması və sonrakı kimyəvi dərman müalicəsinə yüksək tolerantlıq qeydə alınmışdır.

QEYRİ-HOCKİN LİMFOMALARDA SPLENEKTOMİYA:

41 QEYRİ-HOCKİN LİMFOMALARDA SPLENEKTOMİYA

QEYRİ-HOCKİN LİMFOMALARDA SPLENEKTOMİYA:

42 QEYRİ-HOCKİN LİMFOMALARDA SPLENEKTOMİYA

QEYRİ-HOCKİN LİMFOMALARDA SPLENEKTOMİYA:

43 QEYRİ-HOCKİN LİMFOMALARDA SPLENEKTOMİYA

SPLENEKTOMİYADAN SONRA APARILAN :

44 SPLENEKTOMİYADAN SONRA APARILAN ANTI-CD MONOKLONAL ANTITEL Mabthera RADIOIMMUNKONYUGATLAR Yod-131-Tositumomab(Bexxar ) Yttrium-90(Zevalin)

NƏTİCƏ:

45 NƏTİCƏ Rast gəldiyimiz xəstələrin 38,9%-i Diffuz hüceyrəli Qeyri-Hockin limfoma 22,2%-i limfoblast limfoma 16,6%-i anaplastik diffuz hüceyrəli limfoma 22,2%-i isə Miks sellular limfoma kimi qiymətləndirildi. Əməliyyatdan sonra 12-i xəstədən 1-də ölüm halı qeydə alındı.

MƏDƏ XƏRÇƏNGİ:

46 M ƏDƏ XƏRÇƏNGİ

EPİDEMİOLOGİYASI :

47 EPİDEMİOLOGİYASI Hər il dünyada 876000 nəfər bu xəstəliklə xəstələnir,647000 nəfər isə bu xəstəlikdən dünyasını dəyişir.Lokalizə olunmuş forma 23%,regional forma 32%,uzaq metastazlı forma isə həmçinin 32%təşkil edir.0rtalama yaş 50 yaş hesab edilir.

RİSK FAKTORLARI:

48 RİSK FAKTORLARI 45 yaşdan aşagı mədə əməliyyatı keçirənlər Mədə xorası olanlar A qan qrupuna məxsus insanlar Alkoqol və siqaret qəbulu Xronik atrofik qastriti olanlar(A Tipi) Axlorhidriyası olanlar Pernisioz anemiyası olanlar 2 sm-dən böyük epitelial polip,villoz polipi olanlar(Adenamatoz poliplərdə risk-20%) Hiatus Hernisi olanlar Ailəsində mədə xərçəngi rast gəlinənlər Menetrier xəstəliyi olanlar Helicobacter pylori daşıyıcıları

ETİOLOGİYASI:

49 ETİOLOGİYASI Konservləşdirilmiş,hisə verilmiş və qızardılmış qidalardan istifadə Sosial-iqtisadi vəziyyətin aşağı olması Sənaye və mədəndə çalışanlar Şəhər əhalisi

MƏDƏ XƏRÇƏNGİ.XƏSTƏDƏ XORANIN MALİQNİZASİYAYA UGRAYAN FORMASI :

50 MƏDƏ XƏRÇƏNGİ.XƏSTƏDƏ XORANIN MALİQNİZASİYAYA UGRAYAN FORMASI

MƏDƏ XƏRÇƏNGİ:

51 MƏDƏ XƏRÇƏNGİ

MƏDƏ XƏRÇƏNGİ:

52 MƏDƏ XƏRÇƏNGİ

MƏDƏ XƏRÇƏNGİ:

53 MƏDƏ XƏRÇƏNGİ

TƏSNİFATI:

54 TƏSNİFATI BORMANN KLASSİFİKASİYASI 1ci Tip.Polipoid 2ci Tip.Göbələyəbənzər 3cü Tip.Xoralı 4cü Tip.İnfiltrativ LAUREN KLASSİFİKASİYASI İntestinal Diffuz Qarışıq

ÜMUMİDÜNYA SƏHİYYƏ TƏŞKİLATININ KLASSİFİKASİYASI:

55 ÜMUMİDÜNYA SƏHİYYƏ TƏŞKİLATININ KLASSİFİKASİYASI Adenokarsinoma Papilyar adenokarsinoma Tubulyar adenokarsinoma Musinoz adenokarsinoma Üzükvari Cr. Adenosquamoz Cr. Squamoz Cr. Differensə olunmayan Cr Klassifikasiya olunmayan Cr.

LOKALİZASİYASINA GÖRƏ TƏSNİFATI:

56 LOKALİZASİYASINA GÖRƏ TƏSNİFATI 1ci tip.Qida borusunun aşagı 1\3hissəsinin Cr-i.Barret epitelindən inkişaf edir,qida borusu-mədə keçəcəyinə infiltrasiya edir. 2ci tip.mədənin kardial hissəsinin Cr-i.qida borusu-mədə girəcəyindən 1sm yuxarı 3cü tip.subkardial Cr.Mədənin yuxarı 1\3 hissəsinin Cr-i.

TNM TƏSNİFATI:

57 TNM TƏSNİFATI 1.1A Mərhələ T1N0M0 1B Mərhələ T1N1M0 2.2ci Mərhələ T1N2M0 T2N1M0 T3N0M0 3 . 3 cü Mərhələ T2N2M0 T3N1M0 T4N0M0

DİAQNOSTİKA:

58 DİAQNOSTİKA Üst Endoskopiya və biopsiya Şübhəli vəziyyətlərdə özefaqus-mədə-duodenumun bariumli qrafisi çəkilir,(karbondioksid tableti ilə ikili kontrasla daha ayrıntılı məlumat əldə edilir) Üst abdomen USM/KT Agciyər R-sı,Hemoqram Onkomarker-CA 19-9,CEA Diaqnostik laporoskopiya və ya lazım gəldikdə laporotomiya

KLİNİK ŞƏKLİ:

59 KLİNİK ŞƏKLİ Mədə Cr.ində 4 əsas proses baş verir. Mədə divarına və onu əhatə edən toxumaya infiltrasiya Limfogen metastaz Peritoneal disseminasiya Uzaq hematogen metastazlar,bəzən assit

KLİNİKASI:

60 KLİNİKASI 80%xəstələrin erkən mərhələdə heç bir şikayəti olmur,bəzi hallarda həkimə təsadüfi müraciət edərkən təsadüfən tapılır. Nəzərə çarpan simptomlar və yeli yayılma metastatik vəziyyətlərdə baş verir.

XARAKTERİK SİMPTOMLAR:

61 XARAKTERİK SİMPTOMLAR Diskomfort və ya epiqastral nahiyədə ağrı(60-90%) Anoreksiya,çəki itirmə(50%) Qəhvə rəngli qusma,melena(10-15%) Öyümə,qusma Proqressiv disfagiya(kardial və ya ezofagokardial keçəcəkdə proses olduqda) Ümumi zəiflik,tez yorulma Qida qəbulundan tez doyma Qida qəbulundan sonra təkrari qusma(stenoz və antral hissədə zədələnmə olduqda)

RAST GƏLİNƏN METASTAZLAR:

62 RAST GƏLİNƏN METASTAZLAR Sol körpücüküstü limfa düyününün böyüməsi(Virxov metastazı) Sol tərəfli əzələ daxili limfa düyünlərinin böyüməsi(İrland düyünü) Periumblikal limfa düyünlərinin böyüməsi(Marii-Djozef bacıları) Yumurtalıqlarda böyük ölçülü törəmənin əllənməsi(Krukenberq metastazı) Kiçik çanaqda böyük ölçülü konqlomerat,rektal və vaginal müayinə zamanı təyini(Blyumera çıxıntı)

CƏRRAHİ MÜALİCƏ:

63 CƏRRAHİ MÜALİCƏ Erkən mərhələdə radikal mədə rezeksiyası,ətraf limfa düyünlrinin diseksiyası və qonşu orqanların birgə çixarılması seçiləcək cərrahi müalicə üsullarıdır. Şişin lokalizasiyasına görə total və ya subtotal qastrektomiya əməliyyatları həyata keçirilir. Omentektomiya,lazım gəldikdə splenektomiya

SİNXRON Cr.S-vari bağırsaq və mədə Cr-i birlikdə:

64 SİNXRON Cr.S-vari bağırsaq və mədə Cr-i birlikdə

Sinxron Cr.:

65 Sinxron Cr.

MƏDƏ Cr-i.:

66 MƏDƏ Cr-i.

Mədə Cr-i.:

67 Mədə Cr-i.

KİMYATERAPİYA:

68 KİMYATERAPİYA MAYO Rejimi 5-Fu 425 mg 1-5 gün Folinik asid 20 mg 1-5 gün 4 həftə ara ilə 6 kurs proqressiya olana qədər FOLFRİ və ya FOLFOX EAP CDDP

PROQNOZ:

69 PROQNOZ Erkən mərhələdə 5 illik sağ qalım müddəti 50-80% Gecikmiş vəziyyətlərda sağ qalım 5-25%

BÖYRƏK XƏRÇƏNGİ NƏDİR?:

70 BÖYRƏK XƏRÇƏNGİ NƏDİR? Böyrək xərçəngi,epitelial mənşəli olub,böyrək parenximasından inkişaf edir.19-cu əsrdə,böyrək parenximası Cr-i,Qravit şişi,20-ci əsrdə Hipernefroma və ya Hipernefroid xərçəng,Adenokarsinoma,hal-hazırda isə sadəcə Böyrək Cr-i adlanır.Şiş böyrəyin i s tənilən seqmentini zədələyə bilər,nəticədə fibroz kapsula gərginləşir,böyrək deformə olunur,kasa-ləyən sistemi hissəvi və ya tam olaraq prosesə cəlb olunur.Hemotogen və limfogen yolla mts verir,ən çox agciyər,sümük toxuması,qaraciyər mts sahələrinə çevrilir.

BÖYRƏK Cr-i.:

71 BÖYRƏK Cr-i.

EPİDEMİOLOGİYASI:

72 EPİDEMİOLOGİYASI Bütün bəd xassəli şişlərin 2,7%-ni təşkil edir. Sidik –İfrazat sistemi şişləri içində 1-ci yer tutur. Kişilər qadınlara nisbətən 2 dəfə çox xəstələnir. Pik yaş dövrü 55-65 yaşdır. 11:100000 4,12%

ETİOLOGİYA VƏ PATOGENEZ:

73 ETİOLOGİYA VƏ PATOGENEZ Siqaret çəkən şəxslər,çəkməyənlərə nisbətən 30-60%daha çox xəstələnir Hormonal fonda estrogen və ya antraxinolin miqdarının d əyişməsi Xromosom delesyonu və ya translokasiyası,xüsüsən 3-cü xromosomun qısa qolunda 1%hallarda *Ailəvi Böyrək Şişi*,daha çox gənc yaşlarda təsadüf edir,ikitərəfli zədələnmələr şəklində görünür. Renal-h üceyrəli Piylənmə-20% hallarda risk faktoru sayılır Davamlı olaraq,diuretik,fenasetinsaxlayıcı analgetiklər,amfetamin qəbulu boyrək şişi üçün risk amili ola bilər.

KLASSİFİKASİYASI:

74 KLASSİFİKASİYASI HİTSTOGENETİK TƏSNİFAT 1 .Üzükvari xərçəng(Hipernefroma)70-80%hallarda rast gəlinir,3%xəstələrdə ikitərəfli zədələnmə müşahidə edilir,xərçəngin bu tipi böyrək arteriyasını və aşağı boş venanı daha çox zədələmə xüsusiyyətinə malikdir. 2.Qranulyar-hüceyrəli tip Cr. 3.Xromofob-hüceyrəli Cr-proqnoz nisbətən xoşdur. 4.Renal-hüceyrəli Cr. 5.Papilyar Cr.-10%hallarda rast gəlinir,böyrəklərin hər ikisinin zədələnməsi baş verir.

TNM TƏSNİFATI:

75 TNM TƏSNİFATI 1ci Stadiya 50 ,4% T1N0M0 2ci Stadiya 14,6% T2N0M0 3cü Stadiya 20,7% T1N1M0 T2N1M0 T3N0,N1M0 4cü Stadiya 14,3% T4N0N1M0 T1-4N2M0 T1-4N2M0 T1-4N1-2M1

KLİNİK ŞƏKLİ:

76 KLİNİK ŞƏKLİ Klassik Klinik Triada-Hematuriya,müəyyən ölçülü kütlənin əllənməsi,agrı Genezi məlum olmayan yüksək hərarət,üşütmə Arterial hipertenziya Hiperreninemiya,hiperkalsiemiya,polisitemiya Uretranın obstruksiyası Baş beyinə metastaz

PRANEOPLASTİK SİNDROMLAR:

77 PRANEOPLASTİK SİNDROMLAR QEYRİ-SPESİFİK Anemiya EÇS yüksəlməsi Koaqulopatiya Qaraciyər funksiyasının pozulması Hərarətin yüksəlməsi Amiloidoz Neyropatiya

SPESİFİK SİNDROMLAR:

78 SPESİFİK SİNDROMLAR Hiperkalsiemiya Eritrositoz Arterial hipertenziya Xorion qonadotropin hormonunun səviyyəsinin yüksəlməsi Kuşinq sindromu Hiperprolaktinemiya Karbohidrat mübadiləsinin pozulması

DİAQNOSTİKA:

79 DİAQNOSTİKA USM-invaziyanı,regoinar limfa düyünlərinin böyüməsini müəyyən edir. KT və MRT-4sm.dən kiçik törəməni,zədələnmiş limfa düyünlərini müəyyən edir.Xəstə hər 3 aydan bir USM və KT nəzarətində olmalıdır Punksion biopsiya(USM və KT müayinəsi altında) Sintiqrafiya Angioqrafiya(göstərişlər) Planlaşmış böyrək rezeksiyası Böyük ölçülü törəmələr Aşagı boş venanın şiş trombozu Böyrək arteriyasının planlaşmış embolizasiyası

DİFFERRENSİAL DİAQNOSTİKA:

80 DİFFERRENSİAL DİAQNOSTİKA B öyrək Displaziyası Damar inkişafında çatmamazlıq Böyrək Kistləri Tubulyar hipeplaziyalar Ksantoqranulamatoz pielonefrit Hidronefroz Adenoma və Angiomiolipomalar Xoş xassəli şişlər,leyomioma,lipoma,hemangioma,limfangioma

MÜALİCƏ:

81 MÜALİCƏ Radikal Cərrahi Müalicə Hormonterapiya Kimyəvi dərman müalicəsi İmmunoterapiya Şiş arteriyasinin embolizasiyasi

RADİKAL CƏRRAHİ MÜALİCƏ:

82 RADİKAL CƏRRAHİ MÜALİCƏ HİSSƏVİ REZEKSİYAYA MÜTLƏQ GÖSTƏRİŞLƏR Tək böyrəklilik İkitərəfli zədələnmə Dekompensə olunmuş böyrək çatmamazlığı(kreatinin-2,5mq\dl və daha artiq) NİSBİ GÖSTƏRİŞLƏR Xronikiböyrək çatmamazlığı(kreatinin133-220mkmol\l) Saglam böyrəkdə vəziyyət normaldır,lakin müşayiət edən sidik yollarında zədələnmə var

RADİKAL NEFREKTOMİYA:

83 RADİKAL NEFREKTOMİYA T3-4N0M0 ,T2N0M0,T1N0M0,şiş böyrək qapısında yerləşərsə və T1-4N1-3M0-1 generalizə olunmuş Cr.də sag və ya sol tərəfli nefrektomiya əməliyyatı icra olunur

BÖYRƏK Cr-i.:

84 BÖYRƏK Cr-i.

BÖYRƏK Cr-i.:

85 BÖYRƏK Cr-i.

İMMUNOTERAPİYA:

86 İMMUNOTERAPİYA İNTERLEYKİN-2 Alfa-interferon(və ya RAFERON)

HORMONOTERAPİYA:

87 HORMONOTERAPİYA PROGESTERON SİNTETİK PROGESTİNLƏR

KİMYƏVİ DƏRMAN MÜALİCƏSİ:

88 KİMYƏVİ DƏRMAN MÜALİCƏSİ Renal hüceyrəli Cr.kimyaterapiyaya çox az həssaslıq göstərir. CAP protokolu tətbiq edilir,21 və ya 28 gündən bir 5-Ftorurasil balon şəklində davamlı infuziya kimi tətbiq olunur

PROQNOZ:

89 PROQNOZ 1ci MƏRHƏLƏ 91% 2ci MƏRHƏLƏ 86% 3cü MƏRHƏLƏ 67% 4cü MƏRHƏLƏ 17%

Slide 90:

90

TƏŞƏKKÜRLƏR:

TƏŞƏKKÜRLƏR