Οδυσσέας Ελύτης

Views:
 
Category: Education
     
 

Presentation Description

No description available.

Comments

Presentation Transcript

Οδυσσέας Ελύτης 1911-1996 :

Οδυσσέας Ελύτης 1911-1996 βίος έργο ποιήματα κολάζ άρθρα βιβλιογραφία ΒΜ

1911:

1911 Γεννήθηκε στις 2 Νοεμβρίου του 1911 στο Ηράκλειο της Κρήτης . Τελευταίος από τα έξι παιδιά του Παναγιώτη Αλεπουδέλη και της Μαρίας Βρανά. Σε πολύ μικρή ηλικία εγκαταστάθηκε στην Αθήνα ,

PowerPoint Presentation:

Τα πρώτα καλοκαίρια της ζωής του περνούν στην Κρήτη, στη Μυτιλήνη, στις Σπέτσες. Ξόδευε όλα του τα χρήματα αγοράζοντας βιβλία και περιοδικά.

PowerPoint Presentation:

Από το περιοδικό "Η Διάπλασις των Παίδων", όπως ο ίδιος ομολογεί πρωτογνώρισε τη νεοελληνική λογοτεχνία.

PowerPoint Presentation:

Περισσότερο όμως από την ποίηση, του μιλάει η Ελλάδα. Παίρνει μέρος σε ορειβατικές εκδρομές και στρέφεται στον αθλητισμό

PowerPoint Presentation:

. Η ποίηση αρχίζει να τον ενδιαφέρει όταν γνωρίζει το έργο του Καβάφη και του Κάλβου . Την ίδια περίπου εποχή (1927) πρωτοδιάβασε ποιήματα μοντέρνων Γάλλων ποιητών, όπως του Paul Eluard . Στρέφεται στον υπερρεαλισμό .

1934 :

1934 Γράφει τα "Πρώτα ποιήματα", όπως παρουσιάζονται αργότερα στον τόμο Προσανατολισμοί. Μεγάλες περιηγήσεις στη Στερεά Ελλάδα και Πελοπόννησο.

1935:

1935 Γνωρίζεται με τον Ανδρέα Εμπειρίκο. ο οποίος θέτει στη διάθεσή του την πλούσια στη  μοντέρνα ποίηση βιβλιοθήκη του. Επηρεασμένος από τον Εμπειρίκο δοκιμάζει κάποια ποιήματα αυτόματης γραφής. Βαφτίζεται επίσημα στην ταβέρνα του Μπάρμπα Γιάννη Ελύτης. Αυτόματη γραφή είναι η χρήση λέξεων με τυχαίο και αυθόρμητο τρόπο. Έτσι επιτυγχάνεται η δημιουργία παράλογων και φανταστικών εικόνων, που δεν έχουν απαραίτητα λογική σύνδεση μεταξύ τους. Για τους υπερρεαλιστές αποτελεί έκφραση του ασυνειδήτου.

1939 :

1939 Εκδίδονται οι « Προσανατολισμοί ». Γράφει το " Η θητεία του καλοκαιριού ".

1940 :

1940 28η Οκτωβρίου: κατατάσσεται ως ανθυπολοχαγός στη Διοίκηση του Στρατηγείου του Α' Σώματος Στρατού. Με το Στρατηγείο Μέτσοβο, Ζίτσα, Καρίτσα. Στις 13 Δεκεμβρίου μετατίθεται στη ζώνη πυρός ως ανθυπολοχαγός . Άγιοι Σαράντα, Μπορς, Καλλαράτες, Νιβίτσα, Μπούμπαρι, Μπολένα

1943 :

1943 " Ήλιος ο πρώτος " (600 αντίτυπα). Γραφεί το " Άσμα ηρωικό και πένθιμο "

1960:

1960 Το " Άξιον εστί " (815 αντίτυπα). « Έξι και μια τύψεις για τον ουρανό» (550 αντίτυπα),

1971  :

1971 Το φωτόδεντρο,

1971:

1971 Ο ήλιος ο ηλιάτορας, Το μονόγραμμα

PowerPoint Presentation:

1992 «Τα Ελεγεία της Οξώπετρας» 1985 « Μικρός Ναυτίλος »

PowerPoint Presentation:

1974 «Τα Ετεροθαλή» 1978 «Μαρία Νεφέλη» 1995 « Δυτικά της Λύπης »

Το 1979 πήρε το Νόμπελ Λογοτεχνίας:

Το 1979 πήρε το Νόμπελ Λογοτεχνίας Το λόγο του στη Στοκχόλμη της Σουηδίας, όταν του απονεμήθηκε, τον έκλεισε με τα παρακάτω λόγια: «...Δεν αρκεί να ονειροπολούμε με τους στίχους. Είναι λίγο. Δεν αρκεί να πολιτικολογούμε. Είναι πολύ. Κατά βάθος ο υλικός κόσμος είναι απλώς ένας σωρός από υλικά. Θα εξαρτηθεί από το αν είμαστε καλοί ή κακοί αρχιτέκτονες το τελικό αποτέλεσμα. Ο Παράδεισος ή η Κόλαση που θα χτίσουμε. Εάν η ποίηση παρέχει μια διαβεβαίωση και δη στους καιρούς τους durftiger είναι ακριβώς αυτή: ότι η μοίρα μας παρ' όλ' αυτά βρίσκεται στα χέρια μας.»

PowerPoint Presentation:

«Ποίηση μόνον είναι Κείνο που απομένει. Ποίηση. Δίκαιη και ουσιαστική κι ευθεία Όπως μπορεί και να την φαντασθήκαν οι πρωτόπλαστοι Δίκαιη στα στυφά του κήπου και στο ρολόι αλάθητη. 1996 Πεθαίνει στα 86 του χρόνια.

PowerPoint Presentation:

1940 "Προσανατολισμοί" 1943 "Ηλιος ο Πρώτος" 1945 "Ασμα Ηρωικό και Πένθιμο για το Χαμένο Ανθυπολοχαγό της Αλβανίας" 1959 " Αξιον Εστί" 1960 " Εξι και μια τύψεις για τον Ουρανό" 1971 " Το φωτόδεντρο και η δέκατη τέταρτη ομορφιά" 1971 " Ο Ηλιος ο Ηλιάτορας" 1971 " Θάνατος και Ανάστασις Κωνσταντίνου Παλαιολόγου" 1971 " Το μονόγραμμα" 1972 " Τα ρω του έρωτα" 1973 " Ο Φυλλομάντης" 1974 " Τα Ετεροθαλή" 1978 " Μαρία Νεφέλη" 1979 " Εκλογή 1935-1977" 1982 " Τρία ποιήματα ΄με σημαία ευκαιρίας΄" 1984 " Ωδή στη Σαντορίνη" 1984 " Το ημερολόγιο ενός αθέατου Απριλίου" 1985 " Ο Μικρός Ναυτίλος" 1990 " Ιδιωτική οδός" 1995 " Δυτικά της Λύπης" 1995 " Ο κήπος με τις αυταπάτες" Ποιητικές Συλλογές Γι' αυτό γράφω. Γιατί με γοητεύει να υπακούω σ' αυτόν που δε γνωρίζω, που είναι ο εαυτός μου ολάκερος, όχι ο μισός που ανεβοκατεβαίνει τους δρόμους και <<φέρεται εγγεγραμμένος στα μητρώα αρρένων του Δήμου>>.

ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ (από τον Ήλιο τον Πρώτο):

ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ (από τον Ήλιο τον Πρώτο) Κάτω στης μαργαρίτας το αλωνάκι Στήσαν χορό τρελό τα μελισσόπουλα Ιδρώνει ο ήλιος τρέμει το νερό Φωτιάς σουσάμια σιγοπέφτουνε Στάχυα ψηλά λυγίζουνε τον μελαψό ουρανό.

Οδυσσέας Ελύτης Σώμα του καλοκαιριού:

Οδυσσέας Ελύτης Σώμα του καλοκαιριού Πάει καιρός που ακούστηκεν η τελευταία βροχή Πάνω από τα μυρμήγκια και τις σαύρες Τώρα ο ουρανός καίει απέραντος Τα φρούτα βάφουνε το στόμα τους Της γης οι πόροι ανοίγουνε σιγά σιγά Και πλάι απ’ το νερό που στάζει συλλαβίζοντας Ένα πελώριο φυτό κοιτάει κατάματα τον ήλιο. Ποιος είναι αυτός που κείτεται στις πάνω αμμουδιές Ανάσκελα φουμέρνοντας ασημοκαπνισμένα ελιόφυλλα Τα τζιτζίκια ζεσταίνονται στ’ αυτιά του Τα μυρμήγκια δουλεύουνε στο στήθος του Σαύρες γλιστρούν στη χλόη της μασχάλης Κι από τα φύκια των ποδιών του αλαφροπερνά ένα κύμα Σταλμένο απ’ τη μικρή σειρήνα που τραγούδησε: Ώ σώμα του καλοκαιριού, γυμνό, καμένο Φαγωμένο από το λάδι κι από το αλάτι

Οδυσσέας Ελύτης (από τον Ήλιο τον Πρώτο):

Οδυσσέας Ελύτης (από τον Ήλιο τον Πρώτο) Παιδί με το γρατσουνισμένο γόνατο Κουρεμένο κεφάλι όνειρο ακούρευτο Ποδιά με σταυρωμένες άγκυρες Μπράτσο του πεύκου γλώσσα του ψαριού Αδερφάκι του σύννεφου! Κοντά σου είδες ν' ασπρίζει ένα βρεμένο βότσαλο άκουσες να σφυρίζει ένα καλάμι Τα πιο γυμνά τοπία που γνώρισες Τα πιο χρωματιστά Βαθιά-βαθιά ο αστείος περίπατος του σπάρου Ψηλά-ψηλά της εκκλησίτσας το καπέλο Και πέρα-πέρα ένα βαπόρι με φουγάρα κόκκινα. Παιδί με το γρατσουνισμένο γόνατο Χαϊμαλί τρελό σαγόνι πεισματάρικο Παντελονάκι αέρινο Στήθος του βράχου κρίνο του νερού Μορτάκι του άσπρου σύννεφου!

PowerPoint Presentation:

Βαπόρι στολισμένο βγαίνει στα βουνά Κι αρχίζει τις μανούβρες «βίρα – μάινα». Την άγκυρα φουντάρει στις κουκουναριές Φορτώνει φρέσκο αέρα κι απ’ τις δυο μεριές. Είναι από μαύρη πέτρα κι είναι από όνειρο Και έχει λοστρόμο αθώο ναύτη πονηρό. Από τα βάθη φτάνει τους παλιούς καιρούς Βάσανα ξεφορτώνει κι αναστεναγμούς. Έλα Χριστέ και Κύριε λέω κι απορώ Υέτοιο τρελό βαπόρι τρελοβάπορο. Χρόνους μας ταξιδεύει δε βουλιάξαμε Μπήκαμε μεσ΄ στα όλα και περάσαμε. Κι έχουμε στο κατάρτι μας βιγλάτορα Παντοτινό τον Ήλιο τον Ηλιάτορα. Το τρελοβάπορο

PowerPoint Presentation:

III όλα τα κυπαρίσσια δείχνουνε μεσάνυχτα Όλα τα δάχτυλα Σιωπή Έξω από τ’ ανοιχτό παράθυρο του ονείρου Σιγά σιγά ξετυλίγεται Η εξομολόγηση Και σαν θωριά λοξοδρομάει προς τ’ άστρα! V Την αφρούρητη νυχτιά πήρανε θύμησες Μαβιές Κόκκινες Κίτρινες Τ’ ανοιχτά μπράτσα της γεμίσανε ύπνο Τα ξεκούραστα μαλλιά της άνεμο Τα μάτια της σιωπή. Επτά νυχτερινά επτάστιχα

PowerPoint Presentation:

Έχεις μια γεύση τρικυμίας στα χείλη– Μα που γύριζες Ολημερίς τη σκληρή ρέμβη της πέτρας και της θάλασσας Αετοφόρος άνεμος γύμνωσε τους λόφους Γύμνωσε την επιθυμία σου ως το κόκαλο Κι οι κόρες των ματιών σου πήρανε τη σκυτάλη της Χίμαιρας Ριγώντας μ’ αφρό τη θύμηση! Που είναι η γνώριμη ανηφοριά του μικρού Σεπτεμβρίου Στο κοκκινόχρωμα όπου έπαιζες θωρώντας προς τα κάτω Τους βαθιούς κυαμώνες των άλλων κοριτσιών Τις γωνιές όπου οι φίλες σου άφηναν αγκαλιές τα δυοσμαρίνια -Μα που γύριζες Ολονυχτίς τη σκληρή ρέμβη της πέτρας και της θάλασσας Σου ‘λεγα να μετράς μες στο γδυτό νερό τις φωτεινές του μέρες Ανάσκελη να χαίρεσαι την αυγή των πραγμάτων Ή πάλι να γυρνάς κίτρινους κάμπους Μ’ ένα τριφύλλι φως στο στήθος σου ηρωίδα ιάμβου. Έχεις μια γεύση τρικυμίας στα χείλη Κι ένα φόρεμα κόκκινο σαν το αίμα Βαθιά μες στο χρυσάφι του καλοκαιριού Και τ’ άρωμα των γυακίνθων – Μα που γύριζες Η Μαρίνα των βράχων

PowerPoint Presentation:

Κατεβαίνοντας προς τους γιαλούς τους κόλπους με τα βότσαλα Ήταν εκεί ένα κρύο αλμυρό θαλασσόχορτο Μα πιο βαθιά ένα ανθρώπινο αίσθημα που μάτωνε Κι άνοιγες μ’ έκπληξη τα χέρια σου λέγοντας τ’ όνομά του Ανεβαίνοντας ανάλαφρα ως τη διαύγεια των βυθών ΄Όπου σελάγιζε ο δικός σου αστερίας. Άκουσε ο λόγος είναι των στερνών η φρόνηση κι ο χρόνος γλύπτης των ανθρώπων παράφορος Κι ο ήλιος στέκεται από πάνω του θηρίο ελπίδας Κι εσύ πιο κοντά του σφίγγεις έναν έρωτα Έχοντας μια πικρή γεύση τρικυμίας στα χείλη. Δεν είναι για να λογαριάζεις γαλανή ως το κόκαλο άλλο καλοκαίρι, Για ν’αλλάξουνε ρέμα τα ποτάμια Και να σε πάνε πίσω στη μητέρα τους, Για να ξαναφιλήσεις άλλες κερασιές Ή για να πας καβάλα στο μαΐστρο Στυλωμένη στους βράχους δίχως χτες και αύριο, Στους κινδύνους των βράχων με τη χτενισιά της θύελλας Θ’ αποχαιρετήσεις το αίνιγμά

PowerPoint Presentation:

«…Το 1929 –γράφει σε ένα αυτοβιογραφικό του σημείωμα- ένα τυχαίο γεγονός, μια ποιητική συλλογή του Paul Eluard , τον έφερε σε επαφή με τον υπερρεαλισμό. Το όνειρο, η αυτόματη γραφή, η απολύτρωση του υποσυνειδήτου, η φαντασία παντοδύναμη, έξω από τον έλεγχο της αισθητικής ή της ηθικής, του επιτρέπουν (όπως ο ίδιος έγραψε μιλώντας γενικά για τους ποιητές του υπερρεαλισμού) «να ξαναδώσει το όραμα του κόσμου με όλη την ιερή χαρά της υλικής του υπόστασης, αλλά και με όλο το ρίγος της «καθαυτό» ποιητικής του στιγμής.» Ο Λίνος Πολίτης για τον Ελύτη

PowerPoint Presentation:

Από τα πρώτα της φανερώματα η ποίηση του Ελύτη χαιρετίστηκε σαν μια ποίηση φωτεινή, αισιόδοξη, εφηβική, όπου το Αιγαίο (…) έχει κεντρική θέση. Ο έρωτας Το αρχιπέλαγος Κι η πρώρα των αφρών του Κι οι γλάροι των ονείρων του Στο πιο ψηλό κατάρτι ο ναύτης ανεμίζει Ένα τραγούδι. (Του Αιγαίου )

PowerPoint Presentation:

« Ο Ήλιος ο πρώτος ( …) Η συλλογή, που κυκλοφόρησε το 1943, εξακολουθεί φανερά την ίδια γραμμή, με κύρια χαρακτηριστικά πάλι το Αιγαίο, τον ήλιο, τη χαρά της ζωής. Ωστόσο κάποτε κάποτε διακρίνεται κάτω από την κατάφαση αυτή, μια πικρή γεύση, που προοιωνίζει μια διαφορετική εξέλιξη.» Πολίτης, Λ., Ιστορία της Νεοελληνικής λογοτεχνίας, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα 1980, σελ 293. Έχεις μια γεύση τρικυμίας στα χείλη Κι ένα φόρεμα κόκκινο σαν το αίμα Βαθιά μες στο χρυσάφι του καλοκαιριού Και τ’ άρωμα των γυακίνθων – Μα που γύριζες

PowerPoint Presentation:

«Το ποίημα είναι πραγματικά δύσκολο και στην κατανόηση και στην αποτίμηση: Είναι αυστηρά οικοδομημένη και αρχιτεκτονημένη σύνθεση, από τρία μέρη. Η Γένεση, Τα Πάθη, Το Άξιον εστί. Όπως και στα τρία κλίτη ενός χριστιανικού ναού, το μεσαίο μέρος του ποιήματος είναι το ευρύτερο και το πιο σημαντικό. Η Γένεση είναι σαν μια εισαγωγή, και το Δοξαστικό σαν μια κατάληξη. Στο έργο συνυφαίνεται η ατομική εμπειρία του ποιητή με την εθνική και ιστορική εμπειρία. Τα «πάθη» του ελληνισμού, σε μια έκταση συγχρονική και διαχρονική, συνυφασμένα με την υποκειμενική αίσθηση (αυτός ο κόσμος ο μικρός, ο μέγας), καταλήγουν υπερβατικά στο μεταφυσικό χώρο του τελευταίου μέρους, που είναι μια σειρά ύμνων δοξαστικών, όπου η ομορφιά άπειρων πραγμάτων του κόσμου τούτο παίρνει μια υπεργήινη λάμψη, και όπου το τώρα και το πάντα (το Νυν και το Αιέν, η γη κι ο ουρανός) συνδυάζονται σε μια ενότητα υπερκόσμια. Ο Λ. Πολίτης για το Άξιον εστί

PowerPoint Presentation:

Το Άξιον εστί είναι ένα έπος δοσμένο με τρόπο λυρικό (όχι «επικολυρικό»), ένα έπος όπου ο ποιητής δένεται με την παράδοση της χώρας του και της φυλής του και πάει να βρει τα μυστικά που τη συναπαρτίζουν. Την επική, συνθετική πρόθεση του ποιητή εξυπηρετεί με απόλυτη επιτυχία και η γλώσσα, που είναι μια νέα ποιητική δημιουργία. Ο ποιητής χρησιμοποίησε όλη τη μακριά παράδοση της ελληνικής γλώσσας, από τον Όμηρο ως το Σολωμό, αλλά κυρίως (το δείχνει και ο τίτλος) εκμεταλλεύτηκε μια καινούρια, ελάχιστα ως τώρα εκμεταλλευμένη φλέβα, τη γλώσσα της εκκλησιαστικής υμνογραφίας…» Πολίτης, Λ., Ιστορία της Νεοελληνικής λογοτεχνίας, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα 1980, σελ 295.

PowerPoint Presentation:

«Η μελέτη της γλώσσας ενός λογοτεχνικού έργου (…) ταυτίζεται κατά κάποιον τρόπο με την αποκρυπτογράφηση της ποιητικής του ουσίας…Δεν ξέρω πιο δημιουργικό υπηρέτη και πιο πιστό σύζυγο της ελληνικής –όχι της νεοελληνικής, αλλά και μόνο της ελληνικής_ γλώσσας από τον Ελύτη του Άξιον εστί… Απομονώνω κάποιους οδηγητικούς στίχους από τον Β΄ ψαλμό των Παθών, οι οποίοι ορίζουν ξεκάθαρα το έρεισμα των συλλογισμών που ακολουθούν: Ο Δ. Μαρωνίτης για το Άξιον εστί

PowerPoint Presentation:

Τη γλώσσα μου έδωσαν την ελληνική. Μονάχη έγνοια η γλώσσα μου στις αμμουδιές του Ομήρου. Μονάχη έγνοια η γλώσσα μου, με τα πρώτα Δόξα σοι! Μονάχη έγνοια η γλώσσα μου, με τα πρώτα λόγια του Ύμνου! Οι στίχοι αυτοί μας δείχνουν καθαρά πως στόχος και σκοπός του ποιητή είναι να αφήσει να λειτουργήσει έτσι η ελληνική γλώσσα μέσα στο έργο του, ώστε να φαίνονται και η χρονική διάρκειά της και οι βασικές καμπές της μεταμορφωτικής εξέλιξής της. Το πράγμα δεν είναι άσχετο με την ουσία του όλου έργου (…) …η γλώσσα του (που) λειτουργεί διαχρονικά διαγράφοντας ένα τόξο που η μια του άκρη βρίσκεται στον Όμηρο(..), η μέση του στο Βυζάντιο (..) και η άλλη του άκρη καλύπτει το νεοελληνικό παρόν (..). Ένα πλέγμα από αναζωογονημένες λέξεις τεσσάρων χιλιετιών υποβαστάζει το Άξιον εστί (…).

PowerPoint Presentation:

…Σημειώνω ενδεικτικά μερικές (λέξεις που τις πλάθει για πρώτη φορά ο ποιητής): πολυάχτιδος , ιδεοφορώ , ηλιοφορώ, νησιωτίζω, αργοπλεύστης , φωτοφάγος , ακριβοσπάθιστη , χιμεροποίκιλτος , ηλιοβόρος , σεληνοβάμων …

PowerPoint Presentation:

Περιοδικό Διαβάζω , Αρ. 362, Απρίλιος 1996

PowerPoint Presentation:

βιβλιογραφία http://www.netschoolbook.gr http://cgi.di.uoa.gr/~gram/elitis.html Γκίβαλου-Κατσίκη, Άντα, Το θαυμαστό ταξίδι, Πατάκης, Αθήνα 2001. Δημαράς, Θ.Κ., Ιστορία της ελληνικής λογοτεχνίας, Ίκαρος, Αθήνα 1987. Καλογήρου, Τζίνα, Τέρψεις και ημέρες ανάγνωσης, Εκδόσεις της Σχολής ΙΜΠ, Αθήνα1999 Μαρωνίτης, Ν.Δ., Όροι του λυρισμού στον Οδυσσέα Ελύτη, Κέδρος, Αθήνα 1984. Πολίτης, Λ., Ιστορία της Νεοελληνικής λογοτεχνίας, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα 1980. Περιοδικό Διαβάζω, Αρ. 362, Απρίλιος 1996

authorStream Live Help