Κεφ.2 Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος

Views:
 
Category: Education
     
 

Presentation Description

ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤ ΕΝΟΤΗΤΑ Ε' Κεφ.2 Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος

Comments

Presentation Transcript

Κεφ.2 Η Ελλάδα στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο:

Κεφ . 2 Η Ελλάδα στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο

Slide2:

Οι βαλκανικοί πόλεμοι (και ως αποτέλεσμα του ανταγωνισμού των μεγάλων δυνάμεων για τη κυριαρχία στην νοτιοανατολική Μεσόγειο) μπορουν να θεωρηθούν ως προάγγελοι του Πρώτου Παγκόσμιου Πολέμου . Τα αντίπαλα στρατόπεδα Η ευρώπη ήταν διαιρεμένη σε δυο εχθρικά στρατόπεδα: α) Την Entente * , που αποτελούνταν από την Αγγλία, την Γαλλία και την Ρωσία και Β) Την Τριπλή Συμμάχια ή τις Κεντρικές Δυνάμεις που αποτελούνταν από τη Γερμανία, την Αυστροουγκαρία και την Ιταλία. * Αντάντ : λέξη γαλλική, που σημαίνει συνεννόηση. Χάρτης με σατιρικό πνεύμα. Εικονίζει την κατάσταση στην Ευρώπη λίγο πριν ξεσπάσει ο Α΄ Παγκόσμιος πόλεμος. Παρατηρήστε προσεκτικά το χάρτη. Πώς απεικονίζονται τα αντιμαχόμενα μέρη; Ποιο είναι το κλίμα που επικρατεί στην ευρωπαϊκή ήπειρο; Πάνω αριστερά ο τίτλος γράφει «Τα σκυλιά γαυγίζουν». Βάλτε ένα δικό σας τίτλο που να αποδίδει την κατάσταση στην ευρώπη λίγο πριν τον πόλεμο.

Slide3:

Οι σύμμαχοι Με τις Κεντρικές Δυνάμεις συμμάχησαν η Τουρκία και η Βουλγαρία . Μ ε το στρατόπεδο της Entente συντάχτηκαν η Σερβία , το Μαυροβούνιο , το Βέλγιο , η Ιαπωνία , η Πορτογαλία , η Ρουμανία , και από το 1917 η Ελλάδα , η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες . Επίσης ήδη από το 1915 η Ιταλία εγκατέλειψε την Τριπλή συμαχία και τάχτηκε στο πλευρό των δυνάμεων τις Entente. Χάρτης με τα αντίπαλα στρατόπεδα και τις συμμαχίες που διαμορφώθηκαν πριν και κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Slide4:

Οι αιτίες του Πολέμου. Τα αίτια, που οδήγησαν στην έκρηξη του Α' Παγκοσμίου Πολέμου  πρέπει να αναζητηθούν στις οικονομικές συνθήκες της εποχής και στις επεκτατικές βλέψεις των διαφόρων κρατών, που αύξησαν τον μεταξύ τους ανταγωνισμό. Ειδικότερα , η οικονομική ανάπτυξη της Γερμανίας , που προήλθε από τη ραγδαία εκβιομηχάνισή της, οδήγησε στη σύγκρουσή της με την Αγγλία για την εξασφάλιση πρώτων υλών και την κυριαρχία στις μεγάλες αγορές του κόσμου . (βλέπε και Ενότητα Δ’, Κεφ. 4) Βρετανική καρτ ποστάλ του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, που σατιρίζει την υπεροψία των Γερμανών . Χιλιάδες προπαγανδιστικές κάρτες τυπώθηκαν και από τα δυο στρατόπεδα , με στόχο τη δαιμονοποίηση ή τη γελοιοποίηση του αντιπάλου.

Slide5:

Την ίδια εποχή, η Αυστροουγγαρία με τη Ρωσία ανταγωνίζονταν για την κυριαρχία στα Βαλκάνια . Η Αυστροουγγαρία επιθυμούσε να μην αλλάξει τίποτα στην περιοχή των Βαλκανίων και δεν έβλεπε με καλό μάτι τα κινήματα ανεξαρτησίας των βαλκανικών λαών από την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Η Ρωσία, από την άλλη πλευρά, επιθυμούσε να βρει διέξοδο στη Μεσόγειο , και θεωρούσε τον εαυτό της φυσικό προστάτη των ορθόδοξων λαών των Βαλκανίων, πράγμα που την έφερε σε σύγκρουση με τη Γερμανία και την Αυστροουγγαρία.

Slide6:

Η Αφορμή Η αφορμή δεν άργησε να δοθεί. Τη σπίθα του πολέμου άναψε η δολοφονία του διαδόχου του θρόνου της Αυστροουγκαρίας Φραγκίσκου Φερδινάνδου και της συζύγου του Σοφίας από έναν Σέρβο εθνικιστή φοιτητή στο Σεράγεβο της Βοσνίας στις 28 Ιουνίου 1914 . Για τη δολοφονία οι Αυστριακοί θεώρησαν υπεύθυνη την κυβέρνηση της Σερβίας και της κύρηξαν τον πόλεμο τον Ιούλιο του 1914. Αναπαράσταση της δολοφονίας του Φραγκίσκου Φερδινάνδου και της συζύγου του Σοφίας στο Σεράγεβο.

Slide7:

Η έκβαση του πολέμου Μέσα σε λίγες μέρες ο πόλεμος γενικεύτηκε και εξελίχτηκε σε μακροχρόνια σύγκρουση χαρακωμάτων και επεκτάθηκε σε δύο κυρίως μεγάλα μέτωπα: το ανατολικ ό (Γερμανοί εναντίον Ρώσων) και το δυτικό ( Γερμανοί εναντίον Γάλλων) αλλά και σε μικρότερα όπως το ι ταλοαυστριακό και το Βαλκανικό . Ήταν ένας ανελέητος πόλεμος νεύρων με επιθέσεις γύρω από τις γραμμές άμυνας και εκατομμύρια νεκρούς στρατιώτες σε μάχες που δόθηκαν σώμα με σώμα. «Μέσα σ' αυτούς τους τάφους που τους ονόμαζαν χαρακώματα, με τα συστήματα των υπογείων διαβάσεων και των διόδων, μας έλειπαν σχεδόν τα πάντα. Έμαθα γρήγορα... να κρεμάω το ψωμί σ' ένα σύρμα τοποθετημένο στη μέση του ορύγματος για να μην το φτάνουν τα ποντίκια, να κοιμάμαι με βρεγμένες αρβύλες, γιατί το να προσπαθήσεις να τις ξαναβάλεις, αφού τις είχες βγάλει, θα ήταν μάταιο, να κοιμάμαι τυλιγμένος σε μια μουσκεμένη χλαίνη, να κοιμάμαι τέσσερις ώρες ανάμεσα σε θορύβους, σε φωνές ανθρώπων, σε βρωμερές αναθυμιάσεις...» (Φλοράν Φλες, Ιδο ύ , από το βιβλίο των Α. Ντυκάς, Φ. Μεγιέρ και Γ. Περρέ, Ζωή και Θάνατος των Γάλλων, 1914 -1918). Κάντε κλικ στην εικόνα και δείτε ένα μικρό απόσπασμα από την ταινιά του Stanley Kubrick, Paths of Glory (Σταυροί στο Μέτωπο) 1957 που περιγράφει με ρεαλιστικό τρόπο την φρίκη των μαχών κατά το Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο .

Slide8:

Κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου πολέμου ξέσπασε στη Ρωσία Σοσιαλιστική επανάσταση ( Οκτωβριανή επανάσταση 1917 ). Το επαναστατικό ρεύμα που εξαπλώθηκε στη χώρα (λιποταξίες στο στρατό, απεργίες στις πόλεις, καταλήψεις κτημάτων) οδήγησε τον τσάρο σε παραίτηση. Μετά την επικράτηση της Επανάστασης η νέα κυβέρνηση υπέγραψε συνθήκη ειρήνης με τις Kεντρικές Δυνάμεις και αποσύρθηκε από τον πόλεμο. Η Οκτωβριανή Επανάσταση (1917) Πρωταγωνιστές της επανάστασης είναι τα σοβιέτ, δηλαδή τα συμβούλια των εργατών και των στρατιωτών που στην ουσία ελέγχουν τη χώρα. Επικεφαλής των επαναστατών είναι το κόμμα των μπολσεβίκων (αργότερα κομμουνιστικό κόμμα) με ηγέτη τον Βλαδίμηρο Λένιν. Το σύνθημα «ψωμί, γη, ειρήνη» αγγίζει την πλειοψηφία του λαού και η επανάσταση επικρατεί. Η νέα ρωσική κυβέρνηση υπογράφει ειρήνη με τη Γερμανία. Αντιδρώντας, οι μέχρι τότε σύμμαχοι της Ρωσίας (μαζί τους και ένα ελληνικό εκστρατευτικό σώμα) εισβάλλουν στα ρωσικά εδάφη και παίρνουν μέρος στο ρωσικό εμφύλιο με το μέρος των αντεπανασταστών. Τελικά αποχωρούν ηττημένοι το 1919. Η Ρώσικη Επανάσταση επηρέασε ολόκληρη τη νεότερη παγκόσμια ιστορία και χαρακτηρίζεται ως ένα από τα μεγαλύτερα ιστορικά γεγονότα. Δ είτε ένα σύντομο χρονικό της Οκτωβριανής επανάστασης

Slide9:

Tο 1917 μπήκαν στον πόλεμο με το πλευρό της Entente οι Hνωμένες Πολιτείες που έγειραν αποφασιστικά την πλάστιγγα υπέρ των δυνάμεων της. Ο Α' Παγκόσμιος Πόλεμος έληξε στα τέλη του 1918 με πλήρη επικράτηση των δυνάμεων της Entente . Ένας αλλιώτικος ποδοσφαιρικός αγώνας. Μια μοναδική στην παγκόσμια ιστορία αυθόρμητη συμφιλίωση μεταξύ αντιμαχόμενων στρατιωτικών μονάδων καταγράφηκε τα Χριστούγεννα του 1914, τέσσερις μήνες μετά την έναρξη του Α ’ Παγκοσμίου Πολέμου, στο φοβερό δυτικό μέτωπο. Χιλιάδες Γερμανοί, Βρετανοί και Γάλλοι στρατιώτες άφησαν τα όπλα, βγήκαν από τα χαρακώματα και προχώρησαν σε γιορταστική ανακωχή που εξελίχτηκε σε ένα παράξενο ποδοσφαιρικό αγώνα. Κάντε κλικ στην εικόνα και κατεβάστε το αρχείο με τις μαρτυρίες των στρατιωτών που έζησαν τα γεγονότα .

Slide10:

Η στάση της Ελλάδας Η Ελλάδα, πριν ταχθεί τελικά στο πλευρό των δυνάμεων της Entente , πέρασε ένα μακρύ διάστημα εσωτερικών συγκρούσεων και αντιπαραθέσεων. Καθένας από τους δυο αντιπάλους – Entente και Κεντρικές Δυνάμεις- είχαν ισχυρές θέσεις στο πολιτικό σύστημα της χώρας: Οι Κεντρικές Δυνάμεις είχαν μαζί τους τον παλιό πολιτικό κόσμο και τον βασιλία Κωνσταντίνο . Αντίθετα η Entente την φιλελεύθερη παράταξη και τον Βενιζέλο. «ΠΕΙΘΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΤΙΝΟ» ( βρετανική γελοιογραφία): Ο βασιλίας της Ελλάδας Κωνσταντίνος διεκδικείται από τη μια μεριά από τον Άρη/ κάιζερ της Γερμανίας και από την άλη την Αθηνά /βρετανία

Slide11:

Aπό τη μια πλευρά, ο βασιλιάς Kωνσταντίνος κρατούσε φιλογερμανική στάση που εκφραζόταν με την θέση ότι η Ελλάδα έπρεπε να κρατήσει αυστηρή ουδετερότητα απέναντι στα εμπόλεμα μέρη. Tη στάση αυτή ευνοούσε και η γερμανική διπλωματία γιατί: α ) Εξαιτίας των εκτεταμένων ακτών και των νησιών της η Eλλάδα ήταν ευάλωτη απέναντι στο αγγλικό ναυτικό και β ) Η προσπάθεια προσεταιρισμού της Bουλγαρίας και της Oθωμανικής Aυτοκρατορίας- χώρες αντίπαλες προς την Ελλάδα- από τις Kεντρικές Aυτοκρατορίες δεν ευνοούσε την άμεση είσοδο της Eλλάδας στον πόλεμο ως συμμάχου τους . Ο Βασιλιάς Κωνσταντίνος καλείται να επιλέξει ανάμεσα στη Γαλλία (Entente) και τη Γερμανία (Άξονας). Γελοιογραφία γερμανικής σατιρικής εφημερίδας, Εθνικό Ιστορικό Μουσείο αρ.κατ . 15008/81

Slide12:

Από την άλλη πλευρά, ο Βενιζέλος θεωρούσε ότι η χώρα έπρεπε να ταχθεί στο πλευρό της Entente. H επιλογή αυτή σχετιζόταν με τρεις βασικούς παράγοντες: Την κυριαρχία των Άγγλων στην Ανατολική Mεσόγειο, Τ ην επιλογή των δύο βαλκανικών εχθρών της Eλλάδας, της Bουλγαρίας και της Oθωμανικής Aυτοκρατορίας να ταχθούν με το μέρος των Κεντρικών δυνάμεων και την εκτίμηση που ο ίδιος έκανε ότι οι δυνάμεις τις Entente τελικά θα επικρατούσαν. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος

Slide13:

Ο διχασμός Η διαφωνία αυτή είχε ως αποτέλεσμα να αρχίσουν στο εσωτερικό της χώρας φοβερές διαμάχες, που δίχασαν τον ελληνικό λαό σε δυο αντικρουόμενες παρατάξεις ( Βενιζελικούς και βασιλόφρονες ). Η κατάληψη της ανατολικής Mακεδονίας και ειδικότερα της πόλης της Καβάλας από το βουλγαρικό στρατό, η αιχμαλωσία τμημάτων του ελληνικού στρατού και οι διώξεις του ελληνικού πληθυσμού της περιοχής το καλοκαίρι του 1916 όξυναν ακόμη περισσότερο το διχασμό. Τοτε ξέσπασε το στρατιωτικό κίνημα της «Εθνικής Άμυνας» (Αύγουστος 1916), στο οποίο συμμετείχε και ο Βενιζέλος, που: συγκρότησε προσωρινή κυβέρνηση στη Θεσσαλονίκη, ανάγκασε το βασιλιά να παραιτηθεί και να εγκαταλείψει τη χώρα και έβαλε την Ελλάδα στον πόλεμο στο πλευρό της Entente . Της Αμύνης τα παιδιά Ακούστε ένα τραγούδι που γράφτηκε για το κίνημα της «Εθνικής Άμυνας». Δ ιαβάστε τους στίχους. Ποια στάση κρατάει απέναντι στα αντίπαλα μέρη (βενιζελικούς-Βασιλόφρονες); Καταγράψτε μερικούς από τους χαρακτηρισμούς που δίνει στους εκπροσώπους κάθε πλευράς.

Slide14:

Κέδρη και ζημιές Με τη λήξη του πολέμου, η Ελλάδα πήρε από τη Βουλγαρία τη Δυτική Θράκη και με τη συνθήκη των Σεβρών (1920): Πήρε από την Τουρκία την Ανατολική Θράκη , (εκτός από την περιοχή της Κωνσταντινούπολης), καθώς και τα νησιά Ίμβρο και Τένεδο και την περιοχή της Σμύρνης και Επικυρώθηκε η κυριαρχία της στα νησιά του Αιγαίου (εκτός από τα Δωδεκάνησα που παρέμειναν στους Ιταλούς). Στη συνθήκη αυτή όμως δεν υπήρχε τίποτα για τη Βόρειο Ήπειρο, ενώ η Κύπρος προσαρτήθηκε από την Αγγλία . Η Ελλάδα μετά το τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου

Slide15:

Ταυτόχρονα η συνθήκη των Σεβρών σήμαινε για την Ελλάδα τη συνέχιση του πολέμου κατά της Τουρκίας. Η Τουρκία με νέο ηγέτη τον Μουσταφά Κεμάλ διακήρυξε τη διαφύλλαξη της ανεξαρτησίας της και απέριψε τη συνθήκη των Σεβρών. Η Ελλάδα έπρεπε λοιπόν να επιβάλει με τη δύναμη των όπλων τη συνθήκη στην Τουρκία και σε αυτήν την υπόθεση- όπως θα δούμε παρακάτω- δεν βρήκε πρόθυμους συμμάχους παρά μόνο τους Άγγλους, που όμως και αυτοί αργότερα την εγκατέλειψαν. Π ανηγυρισμοί στο Παναθηναϊκό στάδιο για την υπογραφή της Συνθήκης των Σεβρών (15 -9-1920 ).

authorStream Live Help