Mga Imperyo sa Asya

Views:
 
Category: Education
     
 

Presentation Description

No description available.

Comments

By: cristna (44 month(s) ago)

---do you have any module?thanks for the info

By: ReS_45 (56 month(s) ago)

i appreciated it kaya lang medyo kulang pa

Presentation Transcript

Slide 2: 

May pagkakataong ang mga naninirahan sa Hilaga-Gitnang Asya ang mismong nagpasimuno sa pagbubuo ng mga imperyo. Kasunod ng paglawak nito, ang pagbilis ng ugnayan at palitan ng kalalakal. Sa pamumuno at pagtataguyod ng imperyo, sumigla ang iba’t ibang Gawain at sining. Dalawang malaking pagkilos ng mga panahong ito ang nagdulot ng malaking pagbabago sa kasaysayan ng Asya.

Slide 3: 

Lumitaw at lumaganap ang Imperyong Mongol sa pangunguna ni Genghis Khan.

Slide 4: 

Ang Persia ay bahagi ng talampas ng Iran. Nanirahan sila sa mga talampas. Naitatag nila ang pinakamalaking imperyo sa pamumuno ni Cyrus II. Ngunit ang kaharian naman ni Darius I ay lalong umunlad at hinati niya ang kaharian sa dalawampung satripaya (lalawiagan). Ang bawat satrapiya ay pinamumunuan ng isang satrap o gobernador.

Slide 5: 

Nang mapasakamay naman ng mga Griyego ang Imperyong Persia, naiwan ang dakilang pamana sa kabihasnan sa daigdig. Ang pinakamahalagang pamana ng Imperyong Persia ay ang pagpapamalas ng iba’t ibang lahi na maaaring mamuhay sa iisa at sentralisadong pamahalaan. Sa Persia, nanggaling ang maayos na sistema ng pamumuno sa mga lalawigan. Sa larangan ng panitikan naman, ibinibigay ng Persia ang epikong Suhrab at Rustum at ang kilalang tula ni Omar Khayyam, ang Rubaiyat.

Slide 6: 

Tinangka ng mga Persia noon na ipailalim sa imperyo ang mga lungsod-estado ng mga Griyego sa Greece ngunit napigilan sila sa pagpapalawak. Ang mga Griyego naman ng Macedonia ay sumalakay sa Timog-Kanlurang Asya. Nasakop nina Alexander ang teritoryong nakapailalim sa Persian. Sa kampanyang ito, namatay sa sakit si Alexander kaya pinaghati-hatian ng kanyang mga heneral ang teritoryong kanyang nasakop.

Slide 7: 

Sa Timog-Kanlurang Asya, sinalo ng heneral ni Alexander na si Seleucus ang pamamahala sa teritoryo sa pamamagitan ng sariling Dinastiyang Seleucid. Mula sa Babylonia, pinalawak ni Seleucus ang sakop na teritoryo. Humina rin ang Seleucid. Nawalan ito ng kontrol at pinabagsak noong 64 BC ng isang bagong imperyo mula sa Europa- ang imperyong Romano.

Slide 8: 

Mula naman sa Iran, isang imperyo ang lumago. Ang Parthia ay dati nang satrapiya ng Imperyong Achaemenian. Itinatag ni Arsaces ang imperyong Parthia hanggang masakop na nito ang talampas ng Iran. Naging karibal nito sa Timog-kanlurang Asya ang Imperyong Romano. Ilang malalaking labanan ang namagitan sa kanilang dalawa. Ngunit nakuha ng Parthian a makontrol ang kalakalan sa Asya at Europa. Ngunit hindi mga Romano ang tumalo sa Parthia. Pinabagsak naman ito noong 224 AD ng isa ring dinastiyang lumitaw sa labi ng naunang Imperyong Persiano- ang Sassanian na nagmula sa kabundukan ng Iran.

Slide 9: 

Hinalinhan ng Sassanian ang Imperyong Parthia sa pamumuno ni Ardashir. Binuhay nitong muli ang kabihasnang Persian na itinaguyod ng Dinastiyang Achaemenian. Sa panahong ito, nagging opisyal na relihiyon ang Kristiyanismo ng Imperyong Romano. Gaya ng mga Parthia, hindi rin ang Imperyong Romano ang nagpabagsak sa Dinastiyang Sassanian. Isang bagong litaw na pwersang naniniwala sa isang bagong relihiyon ang tumalo sa Sassanian- ang mga Arabe at ang relihiyong Islam.

Slide 10: 

Napalitaw ng mga Aryan ang maraming pamayanan at kaharian sa hilaga-silangang India. Ang dalawang uri ng pamamahalaang ito ay ang monarkiya at oligarkiya. Nang magsimula ang 500 BC, itinatag ni Buddha ang Buddhismo. Itinaguyod nila ang ahimsa (nonviolence). Naniniwala ang Buddhismo sa sariling pagsisikap. Noong 320 BC, sinimulan ni Aleander ang pananalakay sa hilagang India. Hindi man nagtagal, naisipan ng mga kaharian sa India na bumuo ng sariling imperyo. Pumasok sa India ang impluwensiyang Helenistiko pagkasunod ng pananalakay.

Slide 11: 

Nang mamatay si Alexander, namuno si Chandragupa Maurya sa isang pag-aalsa. Itinatag niya ang imperyong ito at idineklara ang sarili bilang emperador. Ginawa niyang kabisera ang pamahalaan at nagpalawak ng sarilinh kaharian. Dito nagsimula ang unang Dinastiyang Maurya. Maraming naitulong si Chandragupa at mahusay na nagging emperador. Ngunit namatay siya habang nag-aayuno.

Slide 12: 

Nagkaroon naman ng kapalit at ito ay si Asoka. Mapagmalasakit siya at nagturo pa ng kagandahang-asal sa mga tao. Nagpatayo siya ng ospital at bahay-ampunan para sa mga mahihirap. Siya ang nagging pinakamahusay na tagatangkilik ng Buddhismo. Nang mamatay sa Asoka, humina na ang Imperyong ito hanggang sa ito’y bumagsak. Rumami ang mananalakay mula sa hilaga ang pumasok sa India. Lahat ay hindi nakapagpalawak sa saklaw na naabot ng Maurya. Bawat isa ay nagsikap ngunit walang nagtagumpay kahit isa.

Slide 13: 

Ang Imperyo ni Alexander sag awing hilaga ng India ay nagtayo ng isang kahariang Griyego, ang Bactria. Pinamunuan ni Demetrius ang Bactria hanggang sa masakop ng Imperyong Griyego ang hilagang India. Naniniwala si Demetrius na sa pagsasanib ng kultura ng silangan at kanluran ay kailangang maging patas. Makikita ito sa barya na ginagamit nila noong panahong iyon. Sa isang mukha ay may nakasulat na Griyego at sa kabila naman ay sulat ng Indian. Sa pagsanib ng kultura, umunlad ang sining panrelihiyon na tinawag na Gandhra. Ang Bactrian a pinamunuan ng mga Griyego at pinanirahan ng napakaraming Indian ay sinalakay ng mga nomadiko mula sa Gitnang Asya. Noon din ay natapos ang pamumuno ng mga Griyego sa India.

Slide 14: 

Sa panahon ng pagkagulo at digmaan ng mga pinuno ng maliit na kaharian kasabay ng pagbagsak ng Bactria noong unang siglo, umakyat sa kapangyarihan ang isang maliit na tribo sa India- Ang Kushan Isa sa pinakamakapangyarihang hari ng mga Kushan ay si Kanishka. Ang malawak na imperyo ni Kanishka ay umabot mula sa Tajikistan, Dagat Caspian, Afghanistan, hanggang sa kapatagan ng Ilog Ganges. Sa ilalim ng pamamahala ni Kanishka, ang Peshawar ay nagging sentro ng pamahalaan at sibilisasyon ayon sa Buddhismo. Siya lang ang haring Indian na nakapagpalawak ng kanyang nasasakupan na lampas pa sa kabundukan ng Pamirs.

Slide 15: 

Sa panahon ng Kushan, lumaganap ang kaharian sa Kanluran hanggang sa imperyong Romano. Naninirahan din ditto ang mga Tamil na ang ninuno ay ang mga Dravidian. Ang mga Romano ay nakipagpalitan sa kanila ng kalakal tulad ng ginto, alak, mga babasaging gamit at mga palayok. Ang daungan sa kanlurang baybayin ng mga Tamil ay pinaninirahan ng mga mangangalakal. Lumipas ang panahon, maraming Arabe, Hudyo at mga Kristiyano ang nanirahan sa mga baybayin. Ang mga pangkat na ito ang nagging ninuno ng mga Indian.

Slide 16: 

Itinatag ni Chandragupta 1 ang dinastiyang Gupta. Ang panahong ito ay tinaguriang “Gintong Panahon ng India.” Sa panahong ito sumikat si Kalidasa. Sakuntala ang kanyang pinakamahalagang ambag. Maraming nangyari noong panahong iyon. Dahil sa mga ito kaya masasabing ang panahon ng Imperyong Gupta ang ginintuang panahon ng India.

Slide 17: 

Unang pumasok ang mga Muslim sa India sa pananalakay ng mga ito sa Sind. Nabuo ang Sultanatong Delhi sa pagbagsak ng Kalipatong Abbasid. Ipinagpatuloy ng mga kahalili ni Abkar na sina Tangahir at Shah Jahan ang patakarang ito. Nagkaroon ng pamumulaklak ng sining at kultura sa ilalim ng Imperyong Mughal. Isa sa mga ipinagmalaking halimbawa ng arkitektura nito ang Taj Mahal na ipinatayo ni Shah Jahan. Tatlong imperyo ang naghari sa India sa pagitan ng 500 BC- 1800 AD. Napagkaisa ang India ng tatlong imperyo sa loob lamang ng kulang sa 600 taon. Nakasalalay ang kabihasnang ito sa relihiyong Hindu- Buddhista, sa sistemang caste, at sa mga pamayanang pinagharian ng mga nabanggit na dinastiya at kaharian.

Slide 18: 

May walong malalaking dinastiyang namuno sa China mula 500 BC hanggang 1500 AD. Nagpatuloy ang pagbuo ng China bilang imperyo ng mga sumunod na dinastiya lalo na sa panahon ng Chin at Han. Mapapansing gayon ang pangalang China ay hango sa pangalang ng Dinastiyang Chin at ang mga mamamayang Tsino ay tinatawag ding Hang. And dinastiyang Chin ang nagpasimuno sa pagbuo ng Imperyo ng Tsino.Itinatag nito ang isang pamahalaang awtoritaryan upang supilin ang ibang mga estadong pyudal na nais maghari sa China. Napalawak ng Itan ang teritoryong saklaw ng imperyo. Ginamit ito ang sistema ng administrasyon na sinimulan ng Chin. Tumagal ang Han ng may 400 taon.

Slide 19: 

Halos 400 taon din ang dumaan na kinakitaan ng pagkakawatak-watak ng China. Sa unang pagkakataon, napailalim ang imperyong Tsino sa isang dayuhand dinastiya. Itinatag at pinamahalaan ni Kublai Khan ang dinastiyang Yuan. Sa pananaw nito, ang imperyong Tsino ang sentro ng sibilisasyon at ang lahat ng nasa paligid- taong steppe man o Europeo- ay mga barbaro.

Slide 20: 

Nakabuo ng sariling imperyo ang mga mandirigmang lumitaw sa Hilaga-Gitnang Asya. Nakasalalay ang kanilang lakas sa kalamangan sa teknolohiya at organisasyong militar. May mga pagkakataong natatalo ng mga mandirigma ng Hilaga-Gitnang Asya ang mga baying agricultural. Subalit minsang matutuhan at matapatan ng huli ang kalamangan sa militar at teknolohiya ng una, kagyat nitong nagagapi ang mga mananakop.

Slide 21: 

Nakabuo ng sariling imperyo noong 500 BC ang mga Saythian na nasa kanluran ng Hilaga-Gitnang Asya. Hinalinhan ng mga Uighug ang mga Turko simula 744 AD. Ngunit tinalo naman sila ng mga Kyrgyz noong 840 AD. Pinasok din nila ang China at itinatag ang dinastiyang Liao. Inabot pa ng 1125 ang dinatiyang Liao sa China at Sung ang pinatalsik ng mga Mongol bilang bahagi ng pagtatatag nitong huli ng sariling imperyo sa pusod ng Gitnang Asya.

Slide 22: 

Laganap na sa timog-silangang asya ang mga sentralisadong pamayanan na may malaking bilang ng populasyon. Tinaguriang kulturang Dong Son ang kalinangan ng mga ito. Isinunod ang pangalan na ito sa Dong Son, Vietnam kung saan natagpuan ang mga unang ebidensiya ng ganitng mga tambol. Si Le Lui, isang bayani ng labanan sa pagitan ng mga Tsino at Vietnamese, ang kinikilalang hari ng Vietnamese. Nang siya ay maupo bilang hari ng Dinastiyang Le, pinaltan niya ang pangalan ng imperyo mula sa An Nam sa Dai Vet. Tumagal ang itinatag niyang dinastiya mula 1418- 1788.

Slide 23: 

Isa pang makapangyarihang imperyo sa Timog-Silangang Asya ang Imperyong Srivijaya. Nagtaglay ito ng makapangyarihan sa pamamagitan ng pagmomonopolyo sa kalalakalan. Sa panahon ding ito, nagging mahalaga ang rekado (spices) sa pandaigdigang kalakalan. Sa pagbagsak ng Srivijaya noong 1306, lumitaw ang marami pang pamayanan sa Timog-silangang Asya. Sa pagdating ng mga Europeo, kung gayon, maraming malalayang komunidad ang umiiral sa Timog-silangang Asya na masiglang nag-uugnay at nakikipagkalakalan sa isa’t isa.

Slide 24: 

QUIZ