สมองกับความคิด

Views:
 
Category: Education
     
 

Presentation Description

No description available.

Comments

By: jankiechan (46 month(s) ago)

ขออนุญาตนำไปเป็นความรู้สอนเด็กๆนะครับ

Presentation Transcript

นำเสนอโดย:

นำเสนอโดย 1. นางสาว ณัฐ มน เดชมา 2. นางสาวชรินดา สุขแสน ชนานันท์ 3. นางสาว วรัญ ตี การะเกตุ 4. นางสาวอรชุมา หุ้มไหม Six Thinking Hats

สมองกับความคิด:

สมองกับความคิด

การคิด:

อำนาจของมนุษย์อยู่ที่สมรรถนะในการคิด การคิดช่วยให้เราเอาชนะปัญหา ผ่านพ้นอุปสรรค ช่วยให้เรารู้จักโลกและชีวิต การคิด

สมองของมนุษย์:

สมองของมนุษย์ อวัยวะใกล้ตัวมากที่สุด สำคัญและมีศักยภาพสูงสุด ถูกใช้งานบ่อยที่สุด แต่ เรากลับเรียนรู้การทำงาน ของมันน้อยมาก

มีสมองอยู่เต็มร้อยเก็บเอาไว้ทำอะไร???:

สมองมีเซลล์ 1 , 000 , 000 , 000 , 000 หนึ่งล้านล้านเซลล์ มีสมองอยู่เต็มร้อยเก็บเอาไว้ทำอะไร ???

Slide 6:

การคิด เป็นพลังที่สูงส่งของมนุษย์ “การคิดนั้นอาจคิดได้หลายอย่าง จะคิดให้วัฒนะ คือ คิดแล้วทำให้เจริญงอกงามก็ได้ จะคิดให้หายนะ คือ คิดแล้วพินาศฉิบหายก็ได้ การคิดให้เจริญจึงต้องมีหลักอาศัย หมายความว่าเมื่อคิดเรื่องใดสิ่งใด ต้องตั้งใจให้มั่นคง ในความเป็นกลาง ไม่ปล่อยให้อคติ อย่างใดอย่างหนึ่งครอบงำ ให้มีแต่ความจริงตรงตามเหตุผลที่ถูกแท้และเป็นธรรม” พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้ดำรัสไว้ว่า

ประโยชน์ของการคิด:

1. สามารถปฏิบัติงานได้อย่างมีระบบมีหลักการและมีเหตุผล 2. สามารถพิจารณาสิ่งต่างๆ และประเมินงานโดยใช้หลักเกณฑ์อย่างสมเหตุสมผล 3. รู้จักประเมินตนเองและผู้อื่นได้อย่างถูกต้อง 4. ได้เรียนรู้เนื้อหา ได้รับประสบการณ์ที่มีคุณค่า มีความหมายและ เป็นประโยชน์ 5. ได้ฝึกทักษะการทำงาน การใช้เหตุผลในการแก้ปัญหา 6. มีความรู้ ความสามารถ มีกระบวนการทำงานอย่างเป็นระบบ ประโยชน์ของการคิด

ประโยชน์ของการคิด:

7. ส่งเสริมความสามารถในการใช้ภาษาและสื่อความหมาย 8. เกิดความสามารถในการคิดอย่างชัดเจน คิดอย่างถูกต้อง คิดอย่าง แจ่ม แจ้ง 9. ทำให้เป็นผู้มีปัญญา มีคุณธรรมจริยธรรม ความรับผิดชอบ มีระเบียบวินัย 10. มีทักษะและมีความสามารถในการอ่าน เขียน พูด ฟัง และ มีทักษะการสื่อสารกับผู้อื่นได้เป็นอย่างดี 11. พัฒนาความสามารถในการเรียนรู้ตลอดชีวิตอย่าง ต่อเนื่องในสถานการณ์ที่โลกมีการเปลี่ยนแปลง ประโยชน์ของการคิด

Edward De Bono:

การคิด เป็นขุมทรัพย์ที่มีค่าที่สุดของมนุษย์ อุปสรรคที่สำคัญของการคิด คือ ความสับสนซึ่ง มักเกิดจากการคิดหลายๆ รูปแบบในเวลาเดียวกัน Edward De Bono

Slide 10:

เดอ โบโน ได้พัฒนาการคิดโดยใช้เทคนิคหมวก 6 ใบขึ้น เพื่อให้คนเราฝึกคิดให้รอบด้าน ก็จะทำให้เกิดความหลากหลายและแง่มุมแปลกใหม่ของความคิดมากขึ้น

Slide 11:

เทคนิคการสอนแบบหมวก 6 ใบ

เทคนิคหมวก 6 ใบ:

เทคนิคหมวก 6 ใบ เทคนิคการคิดหมวก 6 ใบ เพื่อให้มีการคิดอย่างมีระบบ มีการจำแนกความคิดออกเป็นด้านๆ และคิดอย่างมีคุณภาพ เพื่อช่วยจัดระเบียบการคิด ทำให้การคิดมีประสิทธิภาพมากขึ้น คำถามมีส่วนสำคัญที่จะจุดประกายให้ผู้เรียนฉุกคิด เกิดข้อสงสัยเพื่อแสวงหาคำตอบ และความรู้ อย่างไม่มีที่สิ้นสุด

ลักษณะเด่นของการใช้เทคนิคหมวก 6 ใบ:

ลักษณะเด่นของการใช้เทคนิคหมวก 6 ใบ มีการใช้สีหมวก ได้แก่ หมวกสีขาว สีแดง สีเหลือง สีดำ สีเขียว และสีฟ้า เพื่อเป็นกรอบในการตั้งคำถามเพื่อค้นหาคำตอบ ให้ผู้เรียนค้นหาคำตอบจากเรื่องใดเรื่องหนึ่งอย่างรอบด้านตามสีของหมวก

เทคนิคหมวก 6 ใบ:

เทคนิคหมวก 6 ใบ สีขาว : เปรียบเสมือนความเป็นกลาง หมายถึง การคิดแบบอิงอยู่บนพื้นฐานของข้อเท็จจริงข้อมูล และตัวเลข โดยไม่มีอคติ ไม่ลำเอียง ตัวอย่างของคำถาม เช่น ได้ข้อเท็จจริงอะไรบ้างเกี่ยวกับเรื่องที่อ่าน ได้ข้อมูลที่ต้องการมาด้วยวิธีใด สังเกตเห็นอะไรบ้างจากการทดลอง

เทคนิคหมวก 6 ใบ:

เทคนิคหมวก 6 ใบ สีแดง : เปรียบเสมือนไฟ ความโกรธ ความรู้สึก หมายถึง การคิดที่อยู่บนพื้นฐานของอารมณ์และความรู้สึก ลางสังหรณ์ สัญชาตญาณ ความประทับใจ สิ่งที่ไม่ต้องการข้อพิสูจน์ สิ่งที่ไม่ต้องเหตุหรือผลหรือหลักฐานมาอ้างอิง ตัวอย่างของคำถาม เช่น เรารู้สึกอย่างไร เมื่ออ่านบทความนี้จบ มีความพอใจกับผลงานที่ทำหรือไม่ ผลงานใดที่ประทับใจมากที่สุด

เทคนิคหมวก 6 ใบ:

เทคนิคหมวก 6 ใบ สีดำ : เปรียบเสมือน ความมืดครึ้ม การมองอย่าง ระมัดระวัง สุขุมรอบคอบ หมายถึง การคิดที่อยู่บนพื้นฐานของข้อควรระวัง ผลกระทบ การค้นหาข้อบกพร่อง หาเหตุผลในการปฏิเสธ การสำรวจความเป็นไปได้และตรวจสอบความเหมาะสม ตัวอย่างของคำถาม เช่น เรื่องนี้มีจุดอ่อนตรงไหน เรื่องนี้มีข้อยุ่งยากและปัญหาตรงไหน การทดลองครั้งนี้มีผิดพลาดอะไรบ้าง

เทคนิคหมวก 6 ใบ:

เทคนิคหมวก 6 ใบ สีเหลือง : เปรียบเสมือนความสว่างไสว การมอง ในด้านบวก หมายถึง การคิดที่อยู่บนพื้นฐานของความรู้สึกที่ดี เป็นมุมมองในแง่บวก รวมถึงความหวัง การคาดการณ์ในเชิงบวก ตัวอย่างของคำถาม เช่น ข้อดีของเรื่องที่อ่านคืออะไร การทดลองครั้งนี้มีประโยชน์อย่างไร ความคิดเห็นของทุกคนมีข้อดีอย่างไรบ้าง

เทคนิคหมวก 6 ใบ:

เทคนิคหมวก 6 ใบ สีเขียว : เปรียบเสมือนความอุดมสมบูรณ์ หมายถึง การคิดที่อยู่บนพื้นฐานของความคิดริเริ่ม การเปลี่ยนแปลง และแง่มุมใหม่ที่ต่างออกไปจากมุมมองเดิม ๆ ตัวอย่างของคำถาม เช่น การแก้ไขปัญหานี้มีกี่แนวทาง ถ้าจะทำให้สถานการณ์นี้ดีข้อ จะต้องเปลี่ยนแปลงอะไรบ้าง จะนำผลที่ได้รับไปใช้ในงานไหนได้บ้าง

เทคนิคหมวก 6 ใบ:

เทคนิคหมวก 6 ใบ สีฟ้า : เปรียบเสมือนความเยือกเย็น อยู่เหนือทุกสิ่ง ทุกอย่าง หมายถึง การคิดที่อยู่บนพื้นฐานที่เกี่ยวข้องกับการจัดระบบระเบียบ การควบคุมสิ่งต่าง ๆ เพื่อให้เกิดความชัดเจนในความคิดรวบยอด ข้อสรุป ตัวอย่างของคำถาม เช่น มีการวางแผนในการทำงานโครงงานอย่างไรบ้าง มีขั้นตอนในการทดลองนี้อย่างไร มีข้อสรุปจากบความที่อ่านว่าอย่างไร

เทคนิคหมวก 6 ใบ:

เทคนิคหมวก 6 ใบ บทบาทผู้สอน ขั้นตอนการจัดการ เรียนแบบหมวก 6 ใบ บทบาทผู้เรียน จัดกิจกรรมที่เน้นกระตุ้นให้ผู้เรียนเกิดความสนใจที่จะเรียนรู้ ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน เชื่อมโยงประสบการณ์เดิมเข้ากับประสบการณ์ใหม่

เทคนิคหมวก 6 ใบ:

เทคนิคหมวก 6 ใบ บทบาทผู้สอน ขั้นตอนการจัดการ เรียนแบบหมวก 6 ใบ บทบาทผู้เรียน - จัดการ เรียนรู้โดยการกระตุ้นการคิดโดยใช้แนวทางของหมวก 6 ใบ - สังเกต พฤติกรรมของผู้เรียนและให้การเสริมแรงหรือข้อเสนอแนะที่เหมาะสมอย่างต่อเนื่อง ขั้นดำเนินการสอน ฝึกการคิดโดยการมใช้หมวกความคิด 6 ใบ แสดงความคิดและแสดงออก อย่างมี เหตุผล

เทคนิคหมวก 6 ใบ:

เทคนิคหมวก 6 ใบ บทบาทผู้สอน ขั้นตอนการจัดการ เรียนแบบหมวก 6 ใบ บทบาทผู้เรียน เปิดโอกาสให้มีผู้เรียนมีการแลกเปลี่ยน เรียนรู้และสรุปสาระสำคัญ ขั้นสรุป สรุปความรู้ ภาพรวมของเรื่องที่เรียนสาระสำคัญของ บทเรียน แลกเปลี่ยน เรียนรู้ ร่วมกันและสรุปข้อค้นพบหรือสังเคราะห์เป็นองค์ความรู้ใหม่ ประเมินสิ่งที่ผู้เรียนเรียนรู้จากการจัดกิจกรรม ขั้นประเมินผล ประเมินผลงานของตนเองหรือเพื่อน

ประโยชน์ของการใช้เทคนิคหมวก 6 ใบ :

ประโยชน์ของการใช้เทคนิคหมวก 6 ใบ เทคนิคหมวก 6 ใบ ให้คนคิดทีละด้าน มองทีละด้าน ทำให้เห็นภาพจริงที่ชัดเจน เป็นผลให้เกิดการพิจารณาความคิดใหม่ ๆ ได้รอบคอบ ให้ทุกคนอยากมีส่วนร่วมในการแสดงความคิดเห็น ทำให้เป็นการดึงเอาศักยภาพ ของแต่ละคนมาใช้โดยที่ไม่รู้ตัว เทคนิคหมวก 6 ใบ เป็นการเริ่มคิดในสิ่งเดียวกัน และคิดร่วมกันในประเด็นเดียวกัน ทำให้ลดความขัดแย้ง

Slide 24:

ผลของโปรแกรมการฝึกคิดแบบหมวกหกใบที่มีต่อการคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 นางสาวสำรวย ภักดีศิ ริวงษ์ มหาวิทยาลัย ราช ภัฏ นครราชสีมา

Slide 25:

วัตถุประสงค์ของการวิจัย 1. เพื่อเปรียบเทียบการคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ก่อนและหลังการใช้โปรแกรมการฝึกคิดแบบหมวกหกใบ 2. เพื่อเปรียบเทียบการคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 หลังการใช้โปรแกรมการฝึกคิดแบบหมวกหกใบกับเกณฑ์ประเมินการคิดของโรงเรียนบุ่งหวายโกรกตาแป้นสามัคคีที่กำหนดไว้ร้อยละ 60

Slide 26:

1. ประชากร ประชากรที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ นักเรียนชั้น ประถมศึกษาป ที่ 5 โรงเรียนใน อําเภอ เนิน สง่า จังหวัดชัยภูมิ 2. กลุ่มตัวอย่าง กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ นักเรียนที่กำลังศึกษาอยู่ใน ชั้นประถมศึกษา ปที่ 5 โรงเรียนบุ่งหวายโกรกตาแป้นสามัคคี อําเภอ เนินสง่า จังหวัดชัยภูมิ ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2551 จํานวน 18 คน ซึ่งได้มาจากการเลือกแบบเจาะจง 3. โปรแกรมการฝึกคิดแบบหมวกหกใบ โปรแกรมการฝึกคิดแบบหมวกหกใบ หมายถึง กิจกรรมการฝึกคิดอย่างเป็นระบบ ในการพิจารณาสถานการณ์ หรือปัญหาที่เกิดขึ้น โดยใช้สีหมวกเป็นสัญลักษณ์แทนการคิดหกด้าน ซึ่งเป็นแนวคิดของ de Bono (1976 : 19) ที่นำมาใช้ในการพัฒนาการคิดอย่างมีวิจารณญาณ โดยมีหมวก 6 ใบ และขั้นตอนการฝึกคิด ดังนี้ ขอบเขตของการวิจัย

Slide 27:

3.1 หมวก 6 ใบ ประกอบด้วย 3.1.1 หมวกสีขาว เมื่อสวมหมวกใบนี้ให้นักเรียนคิดหาข้อมูลอย่างเป็นกลาง ใช้ข้อเท็จจริงและตัวเลขมาสนับสนุนการคิดโดยไม่ใช้อารมณ์ 3.1.2 หมวกสีแดง เมื่อสวมหมวกใบนี้ให้นักเรียนคิดจากอารมณ์ ความรู้สึก ลางสังหรณ์ รสนิยม สัญชาตญาณ และความรู้สึกอื่น ๆ 3.1.3 หมวกสี ดํา เมื่อสวมหมวกใบนี้ให้นักเรียนคิดถึงผลในทางลบ จุดอ่อน จุดบกพร่อง ผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น ตัดสินใจด้วยความสุขุมรอบคอบ 3.1.4 หมวกสีเหลือง เมื่อสวมหมวกใบนี้ให้นักเรียนคิดถึงผลในทางบวก มองโลกในแง่ดี ข้อดี จุดเดน คุณค่า คิดถึงความเป็นไปได้และประโยชน์ที่ได้ 3.1.5 หมวกสีเขียว เมื่อสวมหมวกใบนี้ให้นักเรียนคิดหาแนวความคิดใหม่ ๆ สิ่งแปลก ๆ 3.1.6 หมวก สีฟ า เมื่อสวมหมวกนี้ให้นักเรียนเป็นผู้ทำหน้าที่ควบคุมการคิดของแต่ละคนให้ตรงกับหมวกที่สวมอยู่ กระตุ้นให้แต่ละคนแสดงความคิด และสรุปการคิด

Slide 28:

3.2 ขั้นตอนในการฝึกการคิดแบบหมวกหกใบมีดังนี้ 3.2.1. ขั้นนำ เป็นการอธิบายจุดมุ่งหมายของการฝึกคิดแบบหมวกหกใบเพื่อพัฒนาการคิดอย่างมีวิจารณญาณ และกำหนดสีของหมวกที่ใช้ในการฝึก 3.2.2. ขั้นดำเนินการ เป็นการยกตัวอย่างและสาธิตวิธีการคิด สีของหมวกที่ใช้ในการฝึก แล้วดำเนินการฝึกตามสถานการณ์ ข้อความ หรือภาพที่กำหนดให้ 3.3.3. ขั้นสรุป เป็นการ ให นักเรียนที่ทำหน้าที่สวมหมวก สีฟ า สรุปการคิดของนักเรียนทั้งหมดที่มีต่อสถานการณ์ ข้อความ หรือภาพที่กำหนดให้ แล้วผู้วิจัยสรุปเพิ่มเติม เพื่อให้ไดวา การฝึกคิดแบบหมวกหกใบทุกคนจะต้องร่วมมือกันทำกิจกรรม เพื่อให้บรรลุจุดมุ่งหมายในระยะเวลาที่กำหนด

Slide 29:

4. ตัวแปรที่ศึกษา ตัวแปรที่ศึกษาครั้งนี้ คือ การคิดอย่างมีวิจารณญาณ สมมติฐานการวิจัย 1. การคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักเรียนชั้น ประถมศึกษาป ที่ 5 หลังการใช้โปรแกรมการฝึกคิดแบบหมวกหกใบสูงขึ้น 2. การคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักเรียนชั้น ประถมศึกษาป ที่ 5 หลังการใช้โปรแกรมการฝึกคิดแบบหมวกหกใบสูงกว่าเกณฑ์ประเมินการคิดของโรงเรียนบุ่งหวายโกรกตาแป้นสามัคคี ที่กำหนดไว้ร้อยละ 60

Slide 30:

ขั้นตอนในการดำเนินการทดลอง แบ่งออกเป็น 3 ระยะ ดังนี้ 1. ระยะก่อนการทดลอง 1.1 นำหนังสือขอความอนุเคราะห์ ดําเนินการ ทดลองถึงผู้อำนวยการโรงเรียน บุ่งหวายโกรกตาแป้นสามัคคี เพื่อเก็บรวบรวมข้อมูลนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 1.2 ทดสอบการคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักเรียน ในวันที่ 25 กุมภาพันธ์ 2552 เวลา 09.30-09.55 น. ด วย แบบสอบการคิดอย่างมีวิจารณญาณที่สร้างขึ้น และเก็บคะแนนไว้เป็นคะแนนก่อนการทดลอง 1.3 จัดเตรียมวัสดุอุปกรณ์ และสถานที่ในการทำกิจกรรม

Slide 31:

2. ระยะดำเนินการทดลอง เริ่มดำเนินการทดลองวันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2552 และสิ้นสุดการทดลองวันที่ 16 มีนาคม 2552 โดยผู้วิจัยเป็นผู้ดำเนินการทดลองด้วยตนเองตามโปรแกรมที่สร้างขึ้นทุกวันตั้งแต่วันจันทร์-วันศุกร์ เวลา 07.10-08.00 น. รวมทั้งสิ้น 12 ครั้ง 3. ระยะหลังทดลอง ทดสอบการคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักเรียน ในวันที่ 17 มีนาคม 2552 เวลา 09.30-09.55 น. ด วย แบบสอบการคิดอย่างมีวิจารณญาณฉบับเดิม และเก็บคะแนนไว้ เป็นคะแนนหลังการทดลอง

Slide 32:

ผลการวิเคราะห์ข้อมูล 1. เปรียบเทียบคะแนนเฉลี่ยการคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ก่อนและหลังการใช้โปรแกรมการฝึกคิดแบบหมวก 6 ใบ 2. เปรียบเทียบคะแนนเฉลี่ย(ร้อยละ)การคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 กับเกณฑ์มาตรฐานด้านการคิดที่กำหนดไว้ร้อยละ 60

Slide 33:

ผลการวิเคราะห์ข้อมูล การเปรียบเทียบคะแนนเฉลี่ยการคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักเรียนก่อนและหลังจากใช้โปรแกรมการฝึกการคิดแบบหมวก 6 ใบ การทดสอบ SD t p หลังการทดลอง 14.72 3.05 2.75 1.78 6.50 .000 ก่อนการทดลอง 12.00 2.54

Slide 34:

ผลการวิเคราะห์ข้อมูล การทดสอบ เกณฑ์มาตรฐาน SD t p หลังการทดลอง 60 73.61 15.22 3.79 .001 การเปรียบเทียบคะแนนเฉลี่ย(ร้อยละ)การคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักเรียนกับเกณฑ์มาตรฐานด้านการคิดที่กำหนดไว้ร้อยละ 60

Slide 35:

สรุปผลการวิจัย 1. การคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 หลังจากใช้โปรแกรมการฝึกการคิดแบบหมวก 6 ใบสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01

Slide 36:

สรุปผลการวิจัย 2. การคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 หลังจากใช้โปรแกรมการฝึกการคิดแบบหมวก 6 ใบสูงกว่าเกณฑ์ประเมินด้านการคิดที่กำหนดไว้ร้อยละ 60 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01

Slide 37:

อภิปรายผล การคิดอย่างมี วิจารณญาณ หลังการใช้ โปรแกรมหมวก 6 ใบ สูงขึ้น เป็นการคิดตามเงื่อนไข ที่กำหนด กำหนดเนื้อหาแบบกว้าง ใช้คำถามที่คุ้นเคย

Slide 38:

อภิปรายผล การคิดอย่างมี วิจารณญาณ หลังการใช้ โปรแกรมหมวก 6 ใบ สูงกว่าเกณฑ์ ที่กำหนด มีกระบวนการที่เหมาะสม ยอมรับกันและกัน เกิดความกระตือรือร้น

ขอบคุณค่ะ:

ขอบคุณค่ะ