logging in or signing up Yangın Güv.ve Tabii Felaketlerde Müd.Tarzı hurmol Download Post to : URL : Related Presentations : Share Add to Flag Embed Email Send to Blogs and Networks Add to Channel Uploaded from authorPOINT lite Insert YouTube videos in PowerPont slides with aS Desktop Copy embed code: (To copy code, click on the text box) Embed: URL: Thumbnail: WordPress Embed Customize Embed The presentation is successfully added In Your Favorites. Views: 872 Category: Education License: All Rights Reserved Like it (0) Dislike it (0) Added: February 01, 2011 This Presentation is Public Favorites: 0 Presentation Description No description available. Comments Posting comment... Premium member Presentation Transcript Slide 1: YANGIN GÜVENLİĞİ VE TABİİ AFETLERE MÜDAHALE TARZLARI EĞİTİM PROGRAMI İtfaiye tarihçesi ve görev esasları Yanma ve Yanma çeşitleri Yanmanın ürünleri Yangın ve Yangın sınıfları Yangın Söndürme Maddeleri Yangın Söndürme Prensipleri Yangın Yerindeki Tehlikeler Yangın Türleri Yangın Söndürme Cihazları Yangın Önleyici Tedbirler Doğal Afetler İTFAİYENİN TARİHÇESİ: : İTFAİYENİN TARİHÇESİ: Ateş var olduğundan bu yana onu kontrol altına alma mücadelesi de var olmuştur. Eskiden kalan su sarnıçları ve kuleler, Roma, Mısır ve Sümerlerin bu konuda ne kadar duyarlı olduklarını göstermektedir. DÜNYADA İTFAİYE TARİHİ : DÜNYADA İTFAİYE TARİHİ İtfaiyenin dünyada düzenli teşkilatlanması Fransa’nın ilk itfaiye tulumbasını imal etmesiyle 1710 yılına rastlamaktadır. ÜLKEMİZDE İTFAİYE TARİHİ : ÜLKEMİZDE İTFAİYE TARİHİ Ülkemizdeki itfaiyecilik örgütlenmesinin resmi olarak başlaması Osmanlı Padişahlarından III.Murat tarafından ‘’İstanbul Kadısına Hüküm ki’’başlığı altında bildirisiyle 1579’lu yıllara uzanmaktadır. İSTANBUL KADISINA HÜKÜM Kİ : İSTANBUL KADISINA HÜKÜM Kİ İstanbul arada sırada yangınsız olmuyor,yangın çıkar çıkmaz önlemek için ne gerekirse yapılması her şeyden mühimdir. Herkes evinin damına ulaşacak kadar bir merdiven bulunduracak,bir yerde yangın çıktığında oradan kimse kaçmayacaktır. Herkes adamlar ve komşuları ile yeniçeriler vesaire halk yetişinceye kadar yangın söndürmeye çalışılacaktır. Her iki üç ayda bir, billhassa yangın tehlikesi fazla maruz bulunan yerler teftiş edilecektir. Evlerinde merdiven ve su dolu fıçılar bulunmayanlar tutulup,subaşına teslim edilecek ve cezaya çarptırılacaktır. 12 Mart 1579 III.Murat ÜLKEMİZDE İTFAİYE TARİHİ : ÜLKEMİZDE İTFAİYE TARİHİ 1720 Yılında Yeniçeri ocağına bağlı bir Tulumbacılar ocağı kurulmuştur. 1827 Yılında tulumbacılar ocağı askeri bir itfaiye teşkilatına devredilmiştir. 1874 Yılında 4 Nizamiye(Kara),1 Bahriye (Deniz) taburundan oluşan bir itfaiye Alayı kurulmuştur. 25 Eylül 1923 Yılında teşkilat İstanbul Belediyesine devredilmiştir. 03 Nisan 1930 Yılında çıkarılan 1580 sayılı yasa ile itfaiye teşkilatları belediyelere devredilmiştir. Askeri İtfaiye Birliği : Askeri İtfaiye Birliği Yeniden Yapılanma: (Cumhuriyet Dönemi) : Yeniden Yapılanma: (Cumhuriyet Dönemi) İstanbul İtfaiyesi 25 Eylül 1923’te Belediyeye devredilince İstanbul’un değişik semtlerinde 5 İtfaiye Grubu oluşturulmuştur. İlk kez ne zaman kurulduğu bilinemeyen Anadolu İtfaiyeleri içinde İzmir, Bursa, Edirne, Manisa ve Uşak İtfaiyeleri de İstanbul ile aynı yıl 1923’te Belediyelere devredilmiştir Slide 9: İTFAİYE TEŞKİLLERİ 110 İtfaiye teşkilleri 24 saat kesintisiz hizmet anlayışı ile çalışırlar Yangın İhbar Numarası 110’dur. Orman yangınları için 177 ‘dir. Hizmet görevleri ikiye ayrılır. GÖREV DAĞILIMI : GÖREV DAĞILIMI ASLİ GÖREVLER Yangın Söndürme Can ve Mal Kurtarma Trf.Kz.larında Kurtarma Afetlerde Kurtarma İlkyardım Yangın önleyici Tedbirler Tatbikatlar Yangın ve Afet eğitimi Su baskınlarına müdahale TALİ GÖREVLER Susuz semtlere su verme Park,Bahçe,Meydan,Yol Yıkama,Sulama Foseptik’lerin çekilmesi Kanal Tıkanıklıklarının açılması Baca Temizliği YANMAOKSİDASYON : YANMAOKSİDASYON MADDENİN ISI VE OKSİJENLE BİRLEŞMESİ SONUCU OLUŞAN KİMYASAL BİR REAKSİYON OLAYIDIR. YANGIN ÜÇGENİ : YANGIN ÜÇGENİ YANMA OLAYININ OLUŞABİLMESİ İÇİN YANICI MADDE ,ISI VE OKSİJEN’İN BİR ARADA OLMASI GEREKMEKTEDİR. BU OLAYA YANGIN ÜÇGENİ DENİR. ISI OKSİJEN YANICI MADDE Slide 13: OKSİJEN Hava içinde % 20.9 oranında bulunan Oksijen yakıcı bir gazdır. Yanma olayının gerçekleşebilmesi için ortamda en az %14-% 16 oranında Oksijen bulunmalıdır. Doğal kaynaklardan gelen ısı: - Güneş - Yıldırım - Volkan Suni kaynaklardan gelen ısı: - Elektrik - Patlayıcı Maddeler Sürtünme - Kimyasal Reaksiyon ISI Yanıcı Maddeler tabiatta üç halde bulunur. 1- Katı Haldeki Yanıcı Maddeler 2- Sıvı Haldeki Yanıcı Maddeler 3- Gaz Halindeki Yanıcı Maddeler YANICI MADDE . YANMA OKSİJEN : OKSİJEN Yakıcı bir gazdır. Rengi,Tadı,Kokusu olmayan bir gaz olup –183 derecede sıvılaşır ve bu durumda depolanır. Hava bir gaz karışımıdır. %20,9 Oksijen %3-5 Su buharı %78,1 Azot % 0,93 Argon %0,03 Karbondioksit %0,0015 Neon %0,0005 Helyum %0,00011 Kripton %0,000008 Ksenon ISI : ISI Isı cisimlerin molekülleri arasındaki toplam enerjidir. Cisimlerin ısısını değiştirmekle fiziki yapılarını değiştirmek mümkündür.(donma,erime,kül olma gibi) ISI TRANSFERİ : ISI TRANSFERİ Yangında ısı üç şekilde yayılır. -İletimle(Kondüksiyon) -Taşınımla(Konveksiyon) -Işınımla(Radyasyon): Slide 17: İLETİMLE (kondüksiyon) İki cismin birbirine temasıyla veya aralarında bulunabilecek bir iletkenle yayılabilir. Slide 18: TAŞINIMLA(Konveksiyon) Hava veya sıvı hareketinin neden olduğu bir ısı yayılımıdır. Slide 19: IŞINIMLA(Radyasyon) Güneş örneğinde olduğu gibi ısı ışın olarak yayılabilir. YANICI MADDELER : YANICI MADDELER KATI HALDEKİ YANICI MADDELER SIVI HALDEKİ YANICI MADDELER GAZ HALDEKİ YANICI MADDELER Slide 21: YAVAŞ YANMA HIZLI YANMA PARLAMA PATLAMA ŞEKLİNDE YANMA KENDİ KENDİNE YANMA YANMA ÇEŞİTLERİ Slide 22: YAVAŞ YANMA Yanmanın ürünlerinin açığa çıkmadığı bir yanma türüdür. Yanıcı maddenin bünyesi itibariyle, yanıcı buhar veya gaz meydana getiremediği halde, Yeterli ısının olmaması halinde, Yeterli oksijen olmaması halinde ÖRNEK: Demir, Bakır gibi elementlerin havadaki oksijen ve hava ısısı ile bir araya gelerek oksitlenmesi (Fe,O)Demiroksit,(Cu,O)Bakıroksit meydana getirmesi gibi Canlıların hücre solunumu olayı da bir nevi yavaş yanma olayıdır. Slide 23: HIZLI YANMA Maddenin Alev,Kuvvetli Isı,Işık,Korlaşma gibi dışarıdan görülen belirtilerle yanmasıdır. Alevli ve Alevsiz yanma(Korlaşma) şeklinde oluşur. -Alevli ve Alevsiz yanmanın bir arada görüldüğü yakıtlar: Kömür içeren katı yakıtlar Karbonhidrat içeren katı yakıtlar(Nişasta,şeker) Bitkisel esaslı maddeler Selüloz/lignin vb.(Tahta,Saman) Erimeyen ,ısıya dayanıklı plastikler -Sadece Yüzey Yanmasının görüldüğü yakıtlar: Saf karbon,Kolay oksitlenen ametaller(Kükürt-Fosfor) Kolay Oksitlenen metaller(Magnezyum,Aliminyum,Sodyum) Slide 24: PARLAMA – PATLAMA ŞEKLİNDE YANMA Hızlı yanmadan farkı,enerji boşalma hızının çok yüksek olmasıdır.Parlama ve patlama yangın nedeni değil bir sonuçtur. Genel olarak dört grupta toplanır. -Yanma sonucu oluşan patlamalar(Çok Hızlı Oksitlenme) Buhar,gaz ve tozun sınırlı bir alanda çok hızlı oksitlenmesidir ÖRNEK:Benzin buharı,Aseton buharı,LPG gazı,Metan gazı vb. Nişasta,Un,magnezyum tozu ve diğer organik tozların hava ile belirli oranda karışımı sonucu -Bozunma sonucu patlamalar(Çok Hızlı Ayrışma) Kimyasal yapıları kararsız maddelerin çok hızlı ayrışmasıdır. ÖRNEK:TNT,Dinamit,Karabarut,Roket yakıtı PARLAMA – PATLAMA ŞEKLİNDE YANMA : PARLAMA – PATLAMA ŞEKLİNDE YANMA -Yüksek Basınç sonucu Patlamalar Basınçlı kapların veya kazanların içinde oluşan yüksek basınç sebebi ile meydana gelen patlamalardır. ÖRNEK:LPG Tüpleri,Buhar kazanları -Nükleer Patlamalar Nükleer bozunma sonucu maddenin enerjiye dönüşmesi ile ortaya çıkan ani enerji boşalmalarıdır. ÖRNEK:Hidrojen ve Uranyum bombası Slide 26: KENDİ KENDİNE YANMA Yanıcı Maddelerin ortamdaki oksijenle ve ısıyla birleşmesi sonucu zamanla hızlı yanmaya dönüşmesidir. Özellikle yağ ve yağlı yüzeyler normal hava sıcaklığında oksijen ile birleşmesi sonucu ısı oluşur,zamanla ısı alevlenme derecesine ulaşır ve madde kendiliğinden alev alır. YANMANIN ÜRÜNLERİ : YANMANIN ÜRÜNLERİ DUMAN ZEHİRLİ GAZLAR ISI ALEV Slide 28: 1 - DUMAN YANGINLARDA YETERLİ OKSİJEN VARSA AZ DUMAN OLUR. OKSİJEN EKSİKLİĞİ VARSA İÇTEN YANMA , AĞIR VE YOĞUN DUMAN OLUR. 2- ZEHİRLİ GAZLAR : 2- ZEHİRLİ GAZLAR Yangın yerinde meydana gelen ölüm olaylarının çoğu zehirli gazlar sebebiyle olmaktadır. Zehirlenme çoğunlukla soluma,nadiren deriden soğurma yoluyla olur. Zehirli gazları tesirlerine göre üç gruba ayırabiliriz. BOĞUCU ETKİ YAPAN ZEHİRLİ GAZLAR : BOĞUCU ETKİ YAPAN ZEHİRLİ GAZLAR Kendisi zehirli olmadığı halde bulundukları yerde oksijeni ittikleri için boğulmaya neden olurlar. %16’nın altındaki Oksijen oranı insan vücudu için yetersizdir. Bu gruba giren gazlar: -Su Buharı -Azot -Asal Gazlar(Neon,Argon,Kripton,Xenon) -Hidrojen -Metan -Etan -Propan TAHRİŞ VE TAHRİP ETKİSİ YAPAN ZEHİRLİ GAZLAR : TAHRİŞ VE TAHRİP ETKİSİ YAPAN ZEHİRLİ GAZLAR Bunlar Asidik ve bazik gazlardır. Nefes yollarını tahriş ederler,göz ve deriye de zarar verirler Bu gruba giren gazlar: -Hidroklorik Asit(HCI) -Aminler(R-NH2) -Nitrik Asit (HNO3) -Hidrazin(H2N-NH2) -Formik Asit(HCOOH) -Azotdioksit(NO2) -Asetik Asit (CH3COOH) -AzotMonoksit(N2O) -Propiyonik Asit(CH3CH2COOH) -Kükürtdioksit(SO2) -Klor(CI2) -Amonyak(NH3) KAN ZEHİRLEYİCİ ETKİLİ GAZLAR : KAN ZEHİRLEYİCİ ETKİLİ GAZLAR Kana,sinir sistemine ve hücrelere tesir ederler.Akciğerlerden hücrelere oksijen taşıyan hemoglobinle birleşerek karboksi hemoglobin kompleksini oluşturur,kandaki oksijen taşıyıcı yok edilmiş olur. Bu gruba giren gazlar: -Karbonmonoksit(CO) -Karbondioksit(CO2) -Hidrojen Siyanür(HCN) -Kükürt Karbonat(CS2) -Hidrojen Sülfür(H2S) Slide 33: 3 - ISI YÜKSEK SICAKLIK NEDENİYLE SOLUK ALIP VERMEDE ZORLUK, SOLUNUM YOLLARINDA YANMA, KALP ATIŞLARINDA ARTIŞ MEYDANA GELİR. 4 - ALEV SERBESTÇE YANAN MADDELERDE ALEV NORMAL OLARAK VARDIR.1-2-3. DERECEDE YANIKLARA NEDEN OLUR. YANGIN : YANGIN İSTENMEYEN YER VE ZAMANDA KONTROL DIŞI OLUŞAN YANMA REAKSİYONUNA YANGIN DENİR. YANGIN OLUŞUM SAFHALARI : KOKU DUMAN ALEV . YANGIN OLUŞUM SAFHALARI YANGINLARIN SINIFLANDIRILMASI : YANICI MADDELERİN DOĞADA BULUNDUKLARI HALLERE GÖRE YANGINLAR SINIFLANDIRILIR. YANGINLARIN SINIFLANDIRILMASI YANGININ SINIFLARI NELERDİR ? : YANGININ SINIFLARI NELERDİR ? A SINIFI YANGINLAR B SINIFI YANGINLAR C SINIFI YANGINLAR D SINIFI YANGINLAR YANGIN SINIFLARINA GÖRE YANMA KARAKTERLERİ : YANGIN SINIFLARINA GÖRE YANMA KARAKTERLERİ -A Sınıfı Yangınlar: Sarı-Kırmızı Alev açığa çıkaran,Gri-Kahverengi ağır duman görüntülü yangınlardır. -B Sınıfı Yangınlar: Sarı-Beyaz ağır Alev açığa çıkaran,Siyah duman görüntülü yangınlardır. -C Sınıfı Yangınlar: Sarı-Beyaz-Mavi Alev açığa çıkaran ,Dumansız ani alev parlaması görüntülü yangınlardır. -D Sınıfı Yangınlar: Sarı-Kırmızı Alev açığa çıkaran,Gri-Kahverengi ağır duman görüntülü yangınlardır. YANGIN SEBEBLERİ : YANGIN SEBEBLERİ 1.Korunma önlemlerinin alınmaması 2.Bilgisizlik 3. İhmal ve dikkatsizlik 4.Sabotaj 5.Kazalar 6.Sıçrama(Sirayet) 7.Doğal Olaylar YANGIN ETKENLERİ : YANGIN ETKENLERİ BACALAR SİGARA-KİBRİT KIVILCIM ELEKTRİK AKARYAKIT ÜRÜNLERİ GAZ YAKIT ÜRÜNLERİ SOBA,OCAK,KALORİFER KAZANLARI YILDIRIM GÜNEŞ IŞIĞI YANGIN SÖNDÜRMEDE KULLANILAN MADDELER : YANGIN SÖNDÜRMEDE KULLANILAN MADDELER Slide 42: SU - Suyun soğutma, kaplama, boğma özellikleri vardır. Tabiatta bol miktarda bulunur. -1 Kg. Su buharlaştığında çevresinden 539 Kg/Kal değerinde ısı almaktadır. Ayrıca su buharlaşması sırasında 1.7 defa artan hacmi eşit miktardaki havayı yangın ortamından uzaklaştırır. -Su molekülü ‘’H2O’’ Slide 43: KÖPÜK(FOAM) Yanan yüzeyi tamamen kaplar, hava ile teması keser. Soğutma özelliği de vardır. Konsantre bir karışımdır,basınçlı su ile karıştırılır. Köpük Çeşitleri: - Kimyasal Köpük - Protein Esaslı Köpük - Sentetik Köpük - Alkole Dayanıklı Köpük - AFFF (Aqueous Film Forming Foam) Slide 44: KARBONDİOKSİT (CO2) Normal şartlar altında gaz halinde bulunan karbondioksit, basınç altına alınmak suretiyle sıvı hale getirilebilir. Yüksek basınca dayanıklı tüpler içinde sıvı halde saklanan karbondioksit, tüpten dışarıya çıkarken gaz haline dönüşür.Bu dönüşüm sonrası –78 dereceye varan soğuma oluşur. Karbondioksit boğucu bir gazdır. Ateşe doğru püskürtüldüğünde havadan 1.5 defa daha ağır olduğu için yangının üstünü bir bulut gibi kaplar ve hava ile yangının ilgisini keserek ateşi boğar. Slide 45: KURU KİMYEVİ TOZ Kuru kimyevi tozların; boğma, soğutma, aleve kalkan olma, zincirleme yanma olayını engelleme özellikleri vardır. Amonyum fosfat asıllı tozlar; A Sınıfı (Katı yanıcı maddeler) B Sınıfı (Sıvı yanıcı maddeler) C Sınıfı (Gaz halindeki yanıcı maddeler) Yangınlarında kullanılır. Sodyum bikarbonat asıllı tozlar; B Sınıfı (Sıvı yanıcı maddeler) C Sınıfı (Gaz halindeki yanıcı maddeler) Yangınlarında kullanılır. YANGIN SÖNDÜRME PRENSİPLERİ : YANGIN SÖNDÜRME PRENSİPLERİ SOĞUTARAK SÖNDÜRME HAVAYI KESME YANICI MADDEYİ ORTADAN KALDIRMA YANGIN SÖNDÜRME PRENSİBİ( SOĞUTARAK ) : YANGIN SÖNDÜRME PRENSİBİ( SOĞUTARAK ) SU İLE SOĞUTMA YANICI MADDEYİ DAĞITMA KUVVETLİ ÜFLEME YANGIN SÖNDÜRME PRENSİBİ( HAVAYI KESME ) : YANGIN SÖNDÜRME PRENSİBİ( HAVAYI KESME ) ÖRTME BOĞMA OKSİJENİ AZALTMA YANGIN SÖNDÜRME PRENSİBİ (YANICI MADDEYİ ORTADAN KALDIRMA ) : YANGIN SÖNDÜRME PRENSİBİ (YANICI MADDEYİ ORTADAN KALDIRMA ) -YANICI MADDEYİ ISIDAN AYIRMAK -GAZ VANASINI KAPATMAK A SINIFI YANGINLAR : A SINIFI YANGINLAR KATI HALDEKİ YANICI MADDELER YANGINIDIR. (ODUN,KÖMÜR,KAĞIT, TEKSTİL VB.) Slide 51: - Soğutma - Boğma Su (Etkili söndürme maddesi) Başlangıç halindeki yangınlarda; Her türlü Y.S.C. A SINIFI YANGININ ÖZELLİKLERİ Isı ve oksijenle birleştiklerinde yanmaya gaz çıkartarak başlarlar. SÖNDÜRME YÖNTEMİ SÖNDÜRME ELEMANLARI B SINIFI YANGINLAR : SIVI HALDEKİ YANICI MADDELER YANGINIDIR. (BENZİN,TİNER,MAZOT MAKİNA YAĞLARI, YAĞLI BOYALAR, SOLVENT VB.) B SINIFI YANGINLAR Slide 53: B SINIFI YANGININ ÖZELLİKLERİ SÖNDÜRME YÖNTEMİ SÖNDÜRME ELEMANLARI Yanabilir sıvılar ve sıvılaşabilir katı maddeler yangınıdır Isı ve oksijenle birleştiklerinde yanmaya buharlaşarak başlarlar. Havayı Kesme Boğma Örtme - Köpük (Foam) (Etkili söndürme maddesi) - Kum, toprak, - K.K.Toz, - CO2 C SINIFI YANGINLAR : GAZ HALİNDEKİ YANICI MADDELER YANGINIDIR. (LPG,DOĞALGAZ, HİDROJEN, METAN, PROPAN,BÜTAN, ASETİLEN, VB.) C SINIFI YANGINLAR Slide 55: C SINIFI YANGININ ÖZELLİKLERİ SÖNDÜRME YÖNTEMİ SÖNDÜRME ELEMANLARI Gazlar ve sıvılaştırılmış gazlar Yanıcı maddenin ortadan kaldırılması Havayı Kesme Boğma Yanıcı madde olan gazın, vanasının kapatılması K.K. Toz CO2 D SINIFI YANGINLAR : ELEKTRİK VE YANABİLEN HAFİF METALLER YANGINIDIR. (ALÜMİNYUM, MAGNEZYUM,SODYUM, POTASYUM,LİTYUM VE BUNLARIN ALIŞIMLARI İLE KARIŞIMLARI) . D SINIFI YANGINLAR Slide 57: D SINIFI YANGININ ÖZELLİKLERİ SÖNDÜRME YÖNTEMİ SÖNDÜRME ELEMANLARI Elektrik ve Yanabilen Hafif Metaller Kimyasal reaksiyon Havayı Kesme Boğma,örtme Kimyasal olarak özel formüle edilmiş toz K.K.Toz - Kum ve Toprak YANGIN YERİNDEKİ TEHLİKELER : YANGIN YERİNDEKİ TEHLİKELER Yangının büyüme hızı (dinamiği) Yüksek ısı,Zehirli gazlar,Patlama,Çökme,Elektrik tehlikesi Yangının yayılması -Yanıcı madde cinsi,miktarı -Oksijen miktarı ve rüzgar -Isı transferi(İletim,Taşınım,Işınım) Yangın safhalarındaki tehlikeler -Başlangıç safhası ALEV DİLİ(Flame-over) -İçten yanma ANİ TAM TUTUŞMA(Flash-over) -Sıcak tütme safhası YANGIN PATLAMASI(Bacdraft) Kimyasal tehlikeler -Tahriş edici,zehirleyici sıvı ve katı kimyasallar -Su ile reaksiyona giren kimyasallar -Radyoaktif maddeler YANGIN SAFHALARINDAKİ TEHLİKELER : . YANGIN SAFHALARINDAKİ TEHLİKELER YANGIN TÜRLERİ : YANGIN TÜRLERİ -LPG YANGILARI -AKARYAKIT YANGINLARI -DOĞALGAZ YANGINLARI -ELEKTRİK YANGINLARI -BACA YANGINLARI -ARAÇ YANGINLARI -ORMAN YANGINLARI -BİNA YANGINLARI LPG YANGINLARI : LPG YANGINLARI LPG yangınlarında kuru kimyevi toz içerikli yangın söndürme cihazları ile müdahale edilmelidir. Yangının ilk çıkışında LPG tüpü hemen ısınmayacağından patlama tehlikesi oluşmaz. LPG GAZI ÖZELLİKLERİ : LPG GAZI ÖZELLİKLERİ -Ham petrolun damıtılmasıyla elde edilir. -%30Poropan,%70 Bütan karışımından da elde edilir. -Hava ile karışmadıkça yanmaz. -Teneffüs edilmesi halinde zehirsizdir. -Havadan ağırdır. -Hakikatte renksiz ve kokusuzdur. -Kerih esansı ile kokulandırılır. -1 litre sıvı Lpg 550 gramdır. -Korozyon etkisi olan bir gazdır. -Kapalı ortamlarda patlayıcı özelliğine sahiptir. LPG KULLANMA TALİMATI : LPG KULLANMA TALİMATI Bağlantı hortumları TSE belgeli özel hortumlar olmalıdır. Tüp ile ocak arası hortum mesafesi 125 cm’yi geçmemelidir. Her iki ucundan kelepçelenmelidir. Hortumlar 3 yılda bir yenilenmelidir. Dedantörler 5 yılda bir yenilenmelidir. Tüplerin ömrü 10 yıldır. Tüpler dik konumda kullanılmalıdır. Isı kaynaklarından uzak tutulmalıdır. Yer seviyesinin altındaki bodrumlarda depo edilmemelidir. LPG SIZINTISI : LPG SIZINTISI Bütün önlemlere karşın tüpte gaz kaçağı olması durumunda aşağıdaki işlemler yapılmalıdır. Tüp vanası kapatılmalıdır. Elektrik açık ise açık, kapalı ise kapalı olmalıdır. (kıvılcım çıkaracak her hareketten kaçınılmalıdır) Kapı ve pencereler açılarak, yere çökmüş olan gaz kapı veya balkona doğru süpürülmelidir. LPG Tüpü açık alana çıkarılmalıdır. DOĞALGAZ YANGINLARI : DOĞALGAZ YANGINLARI Doğalgaz yangınlarının meydana gelmesi durumunda; Vana kapatılarak gaz akışı durdurulmalıdır. İtfaiye ve doğalgaz dağıtım şirketine haber verilmelidir. Yangına müdahale edilmelidir. Yangın planlarına uygun olarak olay yeri tahliye edilmelidir. Yaralılara ilk yardım yapılmalıdır. Olay yerinin çevre emniyeti sağlanmalıdır. DOĞALGAZ ÖZELLİKLERİ : DOĞALGAZ ÖZELLİKLERİ Doğalgaz ;Milyonlarca yıl toprak altında bekleyen bitki ve hayvan fosillerinin basınç ve ısının etkisiyle kimyasal değişimlere uğrayarak oluşmaktadır. Üretilen doğalgazın %40’ı petrol yataklarından %60’ı serbest yataklardan karşılanmaktadır. Hakkikatte Renksiz ve kokusuz bir gazdır. Sarımsak kokusu veren THT ve TBT maddeleri ile kokulandırılır. Havadan hafiftir. AKARYAKIT YANGINLARI : AKARYAKIT YANGINLARI Akaryakıt buharlarının yanmaya başlaması için aleve veya ateşe temasa gerek yoktur. Yanma noktalarına kadar ısınmaları veya bu noktaya kadar ısınmış cisme temas etmeleri alevlenme için yeterlidir. Mazot,gazyağı gibi ağır yakıtlar ısıtılmadıkça tutuşmazlar. Buhar haline geçip hava ile karışarak yanarlar Akaryakıt buharları zehirlidir. Akaryakıt buharları havadan ağırdırlar. Tahliyeli kaplar içinden depolanırlar. AKARYAKIT YANGININI SÖNDÜRME : AKARYAKIT YANGININI SÖNDÜRME Boğma prensibine göre yangın söndürülmelidir. Bu sistemde yanıcı madde ile havanın ilişkisi kesilmelidir. 1. Su: Su akaryakıt yangınlarında pulverize şeklinde kullanılmalıdır. 2. Karbondioksitli, kuru kimyevi tozlu ve halojenli maddeler kullanılır. AKARYAKIT YANGININI SÖNDÜRME : AKARYAKIT YANGININI SÖNDÜRME 3. Köpük: Akaryakıt yangınlarının söndürülmesinde en etkili söndürücü köpüktür. Kütlesi küçük kabarcıklar şeklinde olup, yanan maddenin üzerine 15-20 cm. kalınlıkta bir örtü oluşturarak yanan maddenin hava ile ilgisini keser. BACA YANGINLARI : BACA YANGINLARI Bacalarda biriken is ve kurumlar saf karbondur. Tutuşur ve potansiyel yangın tehlikesi oluştururlar. Bu kurumlar yanma sıcaklığına ulaştığı anda baca yangını başlar. BACA YANGINLARI : BACA YANGINLARI Kurum ve kurumun tuttuğu kimyasal gazlar zamanla baca çeperini daraltır. Daralan baca çeperlerinden dolayı soba tam olarak yanamaz. Tam yanma olmadığından çıkan duman ve bol miktarda ki zehirli gazlar zamanla bacada sıkışarak patlama şeklinde kurumla birlikte yanarlar. BACA YANGINLARI : BACA YANGINLARI Patlamanın şiddetinden zayıf olan bacalar dağılarak alevlerin odalara dağılması ve bina yangınlarının çıkmasına sebep olur. Bacalar kullanılan yakıt maddesi ve kullanma sıklığı göz önüne alınarak belirli periyotlarla temizlenmelidir. BACA YANGINLARI : BACA YANGINLARI Doğalgaz bacaları yılda bir, Katı ve sıvı yakıtlı soba bacaları yılda iki Lokanta ve yemek fabrika bacaları ise 15 günde bir yetkili ve ehliyetli kişilere temizlettirilmelidir. BACA YANGINLARI : BACA YANGINLARI Baca yangınları kolayca çatı yangınlarına, çatı yangınları da bina yangınlarına dönüşür. Bacada biriken kurumlar gaz çıkışını etkiler yanma verimini düşürür, Geri tepen dumandan yayılan karbon monoksit gazı zehirlenmeleri nedeniyle ölümler yaşanabilir. BACA YANGINLARININ SÖNDÜRÜLMESİ : BACA YANGINLARININ SÖNDÜRÜLMESİ Bacanın üst ve alt ağızlarının ıslak kaba dokulu bir kumaş parçaları ile tıkanmasıyla söndürülmesi Bacanın alt kısmından K.Kimyevi Toz ile söndürülmesi Bacanın üst çıkışından veya yanmanın eriştiği en yüksek noktadan açılacak delikten su sis halinde verilerek söndürülmesi. ELEKTRİK YANGINLARI : ELEKTRİK YANGINLARI Elektrik kaynaklı yangınların çıkış nedenleri iki grupta toplanarak izah edilir. -Tesisattan kaynaklanan sebebler -Kullanımdan kaynaklanan sebebler TESİSATTAN KAYNAKLANAN ELEKTRİK YANGINLARI : TESİSATTAN KAYNAKLANAN ELEKTRİK YANGINLARI Tesisatta kullanılacak olan kablonun çekilecek akıma uygun olmaması Topraklama hattının olmaması Otomatik sigorta sisteminin olmaması Kaçak akım rölesinin olmaması Paratoner sistemi olmaması Kemirici hayvanların tesisatı kemirerek kısa devre oluşturması KULLANIMDAN KAYNAKLANAN ELEKTRİK YANGINLARI : KULLANIMDAN KAYNAKLANAN ELEKTRİK YANGINLARI Elektrik Prizi üzerinde bir den fazla elektrikli cihazı aynı anda kullanmak İhmal ve tedbirsizlikle kullanımdan sonra fişlerin prizde takılı olarak bırakılması Elektrikli ısıtıcıların kullanım talimatlarına uygun kullanılmaması ORMAN YANGINLARI : ORMAN YANGINLARI Çeşitli nedenlerle ormanlarda çıkan ve büyük ölçüde ormanları yok eden yangınlara orman yangınları denir. Slide 80: ORMAN YANGINLARININ NEDENLERİ: 1.Avcılar : %4 2.Eksoz ve fabrika bacalarından çıkan kıvılcımlar: %8 3.Dikkatsizlik, tedbirsizlik, ihmal ve bilgisizlik: % 39 4.Kasıtlı olarak : %41 5.Diğer sebeplerden %8 Slide 81: ORMAN YANGINLARI ÜZERİNDE ETKİ EDEN FAKTÖRLER: (a) Ağaç türü (b) Ağacın yapısı (c) Arazi yapısı (d) Ormanın seyrek ve sık oluşu (e)Ormanın saf ve karışık oluşu (f) Orman alanının genişliği (g) Mevsim ve hava durumları ORMAN YANGINLARININ ÇEŞİTLERİ : ORMAN YANGINLARININ ÇEŞİTLERİ 1.Örtü yangını: Örtü yangınları toprağı örten ot, funda, yaprak, dal, kütük, yosun, çalı ve devriklerin yanması ile meydana gelir. Yangınların % 80’i örtü yangınlarıdır. 2.Gövde yangını: Ağaçlara yıldırımdüşmesi,ağaçlardaki dalları almak,tütsü yakmak için ağaçların gövdesinde oluşan yangınlardır. Orman yangınlarının % 5 ni oluşturmaktadır. 3.Tepe Yangını: Örtü yangınlarına zamanında müdahale edilmezse tepe yangınına dönüşür. Sık ormanlıkta görülür, söndürülmesi zordur. Yangınların % 10’u tepe yangını şeklinde meydana gelir. ORMAN YANGINLARINA KARŞI ALINACAK TEDBİRLER : ORMAN YANGINLARINA KARŞI ALINACAK TEDBİRLER 1.Yasalara ağır ceza tedbirleri konmalıdır. 2.Halkın bu konuda eğitimine önem verilmelidir. 3.Yangın gözetleme ve ihbar kulelerinin adedi arttırılmalıdır. 4.Motorlu ve seyyar söndürme ekiplerinin adedi arttırılmalıdır. 5.Yangın emniyet yolları açılmalıdır. 6.Ormanlar bölümlere ayrılmalıdır. 7.Ormanda kesimler iyi yapılmalıdır. ARAÇ YANGINI : ARAÇ YANGINI Araç yangınına müdahalede uygulanan temel prosedür önce aracın çevresindeki ya da altındaki yangını söndürmek ve daha sonra aracın içindeki yangına müdahale etmektir. ARAÇ YANGINLARININ SEBEPLERİ : ARAÇ YANGINLARININ SEBEPLERİ Elektrik kısa devre, Yakıt sızıntısı, Lastik ve balataların kızışması, Kazalar, Kasıt, Açık unutulan radyo,teypler Güneş altına bırakılan araçlarda unutulan kibrit ve çakmaklar Lpg ‘li araçlarda gaz sıkışması BİNA YANGINLARI : BİNA YANGINLARI Binalarda oluşan yangınlar genel olarak ahşap yangınlarıdır. Binalarda ortaya çıkan yangınların sebebi; çöp veya kağıt kutusunun tutuşması, elektrik kontağı, soba, baca, doğalgaz, tüp gibi etkenlerdir. YANGIN SÖNDÜRME CİHAZLARI : YANGIN SÖNDÜRME CİHAZLARI Sulu tip yangın söndürme cihazları Köpüklü tip YSC’ler Karbondioksitli YSC’ler Kuru kimyevi tip YSC’ler YSC’LERİN TANITILMASI : YSC’LERİN TANITILMASI Slide 89: YANGIN SÖNDÜRME CİHAZLARININ KULLANIMI Slide 90: DOĞRU Slide 91: GENEL OLARAK YANGIN SÖNDÜRME CİHAZLARININ CİNSİNE GÖRE; BAKIM VE KONTROLLERİ DEĞİŞİKLİK ARZ ETMEKTEDİR. BUNUNLA BİRLİKTE HEPSİNDE; AYLIK, 6 AYLIK, BİR YILLIK, 5 YILLIK, 10 YILLIK BAKIM VE KONTROLLERİ YAPILIR. YANGIN SÖNDÜRME CİHAZLARININ BAKIM VE KONTROLÜ Slide 92: AYLIK KONTROL: - GENEL DURUMU, - MÜHÜRÜ VE PİMİ, - BAROMETRESİ, - HORTUM, LANS VE TETİĞİ KONTROL EDİLİR. Slide 93: 6 AYLIK KONTROL: - AYLIK KONTROLE İLAVETEN, - CİHAZ VE AZOT TÜPÜ TARTILIR. Slide 94: 1 YILLIK KONTROL: - 6 AYLIK KONTROLE İLAVETEN, - CİHAZIN KAPAĞI AÇILARAK İÇİNDEKİ MADDENİN NİTELİĞİNİ KAYBEDİP, KAYBETMEDİĞİ KONTROL EDİLİR. Slide 95: 5 YILLIK VE 10 YILLIK KONTROL: - CİHAZ TAMAMEN BOŞALTILARAK, TÜPÜN NİTELİĞİNİ KAYBEDİP KAYBETMEDİĞİ SU BASINÇ TESTİ İLE KONTROL EDİLİR. Slide 96: Y.S.C. KONULACAĞI YERLERDE ÇIKMASI MUHTEMEL YANGIN ÇEŞİTLERİNE UYGUN OLMALIDIR. Y.S.C. NIN YERLERİ, ÇABUK ULAŞILAN BİR YER OLMALIDIR. Y.S.C. NIN YERLERİ HİÇ DEĞİŞTİRİLMEMELİ VE BU YERLER KIRMIZI BOYA İLE BOYANMALIDIR. Y.S.C. NIN DUVARLARA ASILMASI HALİNDE; ARACIN ÜSTÜ EN ÇOK 1,5 METREYİ GEÇMEYECEK ŞEKİLDE AYARLANMALIDIR. - Y.S.C. YANGIN ÇIKMASI OLASILIĞI OLAN YERİN YAKINI- NA KONULMALIDIR. MAKİNE, TEZGAH, MALZEME VE KAPI ARKASINA KONULMAMALIDIR. YANGIN SÖNDÜRME CİHAZLARININ (Y.S.C) YERLEŞTİRİLMESİ : Slide 97: I- İNŞAİ BAKIMDAN ÖNLEYİCİ TEDBİRLER, II- TESİSAT BAKIMINDAN ÖNLEYİCİ TEDBİRLER, A- Sabit Tesisler Bakımından B- Yangın İhbar Tesisleri Bakımından C- Yangın Söndürme Tesisleri Bakımından III- KULLANMA BAKIMINDAN ÖNLEYİCİ TEDBİRLER, IV- DİĞER TEDBİRLER. A- Yasal Tedbirler B- Eğitim Tedbirleri ve Denetimler YANGINLARI ÖNLEYİCİ TEDBİRLER Slide 98: a- İnşaat ve Dekorasyon Malzemesi b- Bacaların İnşai Durumu c- Yangın Bölme Duvarları d- Asansör Motor Daireleri ve Havalandırma Bacaları e- Bacaya Yakın Yapılan Kapı ve Pencere Söveleri f- Yangına Hassas Yerlerin Ayrılması g- Yanmaz Boya ve Maddelerle Kolay Yanıcı Maddelerin Üzerlerinin Boyanması h- Yangın Merdivenleri I- İNŞAİ BAKIMDAN ÖNLEYİCİ TEDBİRLER II-TESİSAT BAKIMINDAN ÖNLEYCİ TETBİRLER : II-TESİSAT BAKIMINDAN ÖNLEYCİ TETBİRLER A-Sabit tesisler bakımından -Elektrik Tesisatı -Gaz Tesisatı - Kalorifer Tesisatı - Paratoner Tesisatı B-Yangın İhbar ve İkaz Tesisleri bakımından a-Mekanik Sistem -Yangın Çanı -Butonlu sistem b-Otomatik Algılama Sistemi(Dedektörler) -Duman,Isı,Alev,Patlama C-Yangın Söndürme Tesisleri bakımından 1-Otomatik Yangın Söndürme Sistemi -Yağmurlama (Sprinkler ) sistem -Köpüklü sistem -KKT’li sistem -CO2’li sistem 2-Diğer Yangın Söndürme Tesisleri - Yangın dolapları -Sabit boş tesisat sistemi -Yangın hidrantları. Slide 100: a- Bacalardaki kurumlar sıs sık temizletilmelidir. b- Çatı araları temiz olmalıdır. c- Soba kuruluşu ve yakılışına dikkat edilmelidir. d- Kalorifer ocakları eğitimli kaloriferciler tarafından usulünce yakılmalıdır. e- Linyit kömürü stokları usulünce yapılmalıdır. f- Gaz sobaları, kullanma talimatına uygun şekilde yakılmalıdır. g- Elektrikli cihazlar kullanma talimatında belirtildiği şekilde kullanılmalı, sigorta otomatik olmalıdır. h- Likit Petrol Gazı emniyet kaidelerine uyularak kullanılmalı, yerleştirme, bağlantı ve kullanım önlemleri alınmalıdır. III- KULLANMA BAKIMINDAN ÖNLEYİCİ TEDBİRLER Slide 101: A- Yasal Tedbirler B- Eğitim Tedbirleri ve Denetimler - Halkın Eğitimi - Okullarda Eğitim - Çalışan Personelin Eğitimi - Ekiplerin Eğitimi IV- DİĞER TEDBİRLER BİNALARDA KURULACAK YANGINDAN KORUNMA EKİPLERİ : BİNALARDA KURULACAK YANGINDAN KORUNMA EKİPLERİ SÖNDÜRME EKİBİ KURTARMA EKİBİ KORUMA EKİBİ İLKYARDIM EKİBİ Slide 103: YANGINDAN KORUYUCU MALZEMELER NOMEX KORUYUCU GİYSİ Bedeni koruyucu giyim teçhizatı: Koruyucu ceket, koruyucu pantolon, koruyucu miğfer, çizmeler ve eldivenler. Isı ve aleve dayanıklı giyim teçhizatı:Amyant elbise,Nomex elbise,eldiven, çizmeler Solunum cihazları: Gaz maskeleri, maskeler,Hava teneffüs cihazı AFETLER VE MÜDAHALE TARZLARI : AFETLER VE MÜDAHALE TARZLARI AFET NEDİR? : Çok fazla can ve mal kaybına neden olan her türlü olaya ‘’AFET’’ denir. AFET NEDİR? AFET ÇEŞİTLERİ : AFET ÇEŞİTLERİ Slide 108: DOĞAL AFET NEDİR ? Oluşumları tabiat olaylarına dayanan afetlerdir. DOĞAL AFETLER İKİ GRUBA AYRILIR: 1. Tektonik kökenli afetler: Deprem, heyelan, kaya düşmesi, volkanik hareketler vb . 2. Meteorolojik kökenli afetler: Sel, çığ, don, fırtına, tipi, yıldırım, dolu, sis, kuraklık, kasırga, vb. DEPREM VE ALINMASI GEREKEN TEDBİRLER : DEPREM VE ALINMASI GEREKEN TEDBİRLER DEPREM ÇEŞİTLERİ : TEKTONİK DEPREMLER JEOLOJİK KÜTLELERİN İÇERİSİNDEKİ BÜYÜK BOŞLUKLARIN GÖÇMESİ, YERLEŞMESİ VE YÜKSELMESİ SONUCU MEYDANA GELEN DEPREMLERDİR. VOLKANİK DEPREMLER VOLKANLARIN ÇOK ŞİDDETLİ BASINÇLA ÇIKARDIKLARI LAVLARIN YERİ SARSMASI SONUCUNDA MEYDANA GELEN DEPREMLERDİR. ÇÖKÜNTÜ DEPREMLERİ : YERKÜRENİN YAPISINDAKİ KAYA TUZU VE KALKER GİBİ, SULARLA KOLAYLIKLA ÇÖZÜLEBİLEN TABAKALARIN ERİMESİ İLE MEYDANA GELEN BÜYÜK BOŞLUKLARIN GÖÇMESİ SONUCU OLUŞAN DEPREMLERDİR. YAYILMA ALANLARI BÖLGESEL, ENERJİLERİ AZDIR. DEPREM ÇEŞİTLERİ Slide 111: DEPREMDEN ÖNCE ALINACAK TEDBİRLER NELERDİR? Acil durum planı yapılmalıdır. Devrilmesi muhtemel eşyalar duvara sabitlenmelidir. YSC’ler hazır bulundurulmalı, aile fertlerine kullanımı öğretilmelidir. İlkyardım bilgileri tazelenmeli çantanız hazırlanmalıdır. Ev ve iş yerlerine DASK yaptırılmalı. Önemli eşyalar alınıp çıkılacak şekilde hazırlanmalıdır. Slide 112: . Bulunulan mekanlarda deprem anında neler yapılması düşünülmelidir. . Alternatif buluşma yeri belirlenmelidir. .Sığınma noktalarında bozulmayacak gıda ve su bulundurulmalıdır. .El radyosu, el feneri, telefon kartı bulundurulmalıdır. .Aile üyelerine doğalgaz, su elektrik şartel ve vanalarının yerini, açılıp kapatılmaları öğretilmelidir. Slide 113: . Evinizde yaşam üçgeni alanları oluşturulmalı, belirlenmeli, uygulama yapılmalıdır. . Kıymetli evraklar (tapu, pasaport, nüfus cüzdanı vs), faturalar noterden onaylı yanınızda muhafaza edecek şekilde tedbir alınmalıdır. Slide 114: DEPREM ESNASINDA ALINACAK TEDBİRLER NELERDİR? .Sakin ve soğukkanlı olmaya çalışın. .Panik yapmayın, Panik ile oluşabilecek izdihamın Deprem kadar tehlikeli olabileceğini unutmayınız. .Kesinlikle yüksek katlardan atlamaya çalışmayın. Balkon ve pencerelerden uzak durun. Slide 115: .Her nerede olursanız olun zeminin şiddetle hareket etmesi olasılığına hazır olun. kendinizi sağlam bir nesnenin korumasına alın. Bunu yapamıyorsanız, yere çökün, başınızı ve yüzünüzü koruyacak biçimde kapatın. Cenin pozisyonu alın. İlk sarsıntıyı izleyecek diğer sarsıntılara da hazır olun. Slide 116: Eğer 10 - 15 saniyede binayı terk etme olanağı bulunmuyorsa , kesinlikle oradan oraya koşmayın ve ayakta durmayın. Merdivenlerden,merdiven boşluklarından uzak durun, asansör kullanmayın. Bir yaşam üçgeni alanı yaratın. Para kasaları, buzdolabı, çamaşır ve bulaşık makinesi gibi nesnelerin yanına yatın ve cenin pozisyonu alın. Herhangi bir yıkılma anında bu nesneler belki ezilecek ama yok olmayacaktır Slide 117: .Mutfak ve banyolar en uygun korunma mekanlarıdır. Çünkü enkaz altında kalındığı taktirde bu bölümde hem yaşam üçgeni alanı yaratabileceğiniz unsurlar vardır, hem de patlayan borulardan sızan su içilebilir. .Açık alanlara gitmeye çalışınız. Elektrik telefon ve yüksek gerilim tel ve direklerden, bacalar, çatı altı, anıt kule, yüksek bina ve duvarlardan uzak durunuz Slide 118: .Deprem sırasında bir arabada bulunuyorsanız geçitlerden,köprülerden uzakta bir yerde arabanızı durdurunuz ve sarsıntı geçinceye kadar içinde çıkmayınız. .Deprem sırasında okulda iseniz ; sıraların aralarındaki boşluklara girerek cenin pozisyonunu alın. Eğer aralarda boşluklar yoksa sıraların önlerine veya yanlarına geçerek cenin pozisyonunu alınız. Slide 119: .Eğer bulunduğunuz noktada kendinizi 10-15 saniyede bina dışına çıkaracak güvenli bir açık alana ulaştıracak bir pozisyon varsa bu yolu saptayın. ( Bu yöntem sadece giriş altı giriş ve birinci katta olanlar için geçerlidir. Binayı terk ederken mutlaka başınızı yüksek ten veya tavandan düşen nesnelerden korumalısınız. Bir kask yada baret bulamazsanız bir sandalye,bir tahta parçası büyük ve kalın bir kitap işinize yarayabilir Slide 120: BİNA İÇERİSİNDE ALINACAK TEDBİRLER NELERDİR? Kesinlikle panik yapmamalıyız. Sabitlenmemiş dolap, raf, pencere vb. eşyalardan uzak durmalıyız. Varsa sandalyelerle desteklenmiş masa altına veya dolgun ve hacimli koltuk, kanepe, içi dolu sandık gibi koruma sağlayabilecek eşya yanına çömelmeli veya uzanmalıyız. Başımızı iki elimizin arasında alarak veya bir koruyucu (yastık, kitap vb) malzeme ile korumalıyız. Sarsıntı geçene dek beklemeliyiz. Slide 121: .Sarsıntı seçtikten sonra elektrik, gaz ve su vanalarını kapatmalıyız. Soba ve ısıtıcıları söndürmeliyiz .Merdiven, balkon, koridor ve geniş sahanlı yerlerden, kolonlardan ve pencerelerden uzaklaşmalıyız. .Kesinlikle asansör kullanmamalıyız. Asansörde isek kat çıkış düğmesine basarak asansörü terk etmeliyiz. Slide 122: .Tekerlekli sandalyede isek tekerlekleri kilitleyerek başımızı ve boynumuzu korumaya almalıyız. .Mutfak, imalathane, labratuvar gibi iş aletlerinin bulunduğu yerlerde; ocak, fırın ve bu gibi cihazları kapatmalıyız. Dökülebilecek malzeme ve maddelerden uzaklaşmalıyız. Birinci maddede belirtildiği şekilde kendimizi korumalıyız. Slide 123: BİNA DIŞINDA ALINACAK TEDBİRLER NELERDİR? Güvenli bir ortama geçmeliyiz. Binalardan düşebilecek baca, cam kırıkları ve sıvalara karşı tedbirli olmalıyız. Toprak altındaki kanalizasyon, elektrik ve gaz hatlarından gelecek tehlikelere karşı dikkatli olmalıyız. Slide 124: DEPREMDEN SONRA ALINACAK TEDBİRLER NELERDİR? .Yaralanıp yaralanmadığınızı kontrol edin. İlk yardım yapın. .Kalabalık bir yerde bulunuyorsanız paniği engellemeye çalışın ve düzenli bir şekilde çıkışı sağlayın Ailenizi, özellikle çocuklarınızla konuşarak sakinleştirin, onlara moral verin. .Güvenlik kontrolü yapın. Gaz kaçağını kontrol ediniz. Gaz kaçağı olup olmadığından emin olana kadar kibrit ateşlemeyin. Elektriği kullanmayın. Slide 125: .Bina içinde karanlıkta kalsanız bile kibrit, çakmak , mum , gaz lambası, piknik tüpü kullanmayınız Başlangıç halinde olan küçük yangınları söndürünüz. .Arka arkaya gelebilecek sallantılara karşı hazırlıklı olun. .Etrafa cam kırığı , kesici ve yaralayıcı maddeler olacağı için kalın elbise ve ayakkabı giyin. Slide 126: .İlmi bir dayanağı olamayan dedikodulara inanmayınız. .Bu konuda yetkili makamların açıklamalarına itimat ediniz. .Zarar görmüş binalara girmek için yetkililerin talimatlarıyla birlikte hareket edin. .Eğer biliyorsanız evin iç planını belirten basit bir krokiyi de çizdikten sora kurtarma için gelen profesyonel ekibe teslim ediniz. Slide 127: .Elektrik, doğal gaz ve su hatlarında arıza meydana gelebilir. Sigortalarınızı gevşetmeden, su ve doğal gaz vanalarını kapatmadan, ocağınızı ve sobanızı söndürmeden evinizi terk etmeyiniz. .Şiddetli bir sarsıntı sonrasında eğer bina zarar görmemişse,binaya girmek için en az bir saat bekleyiniz. .Etrafa saçılmış olan kimyasal,yanıcı ve parlayıcı maddeleri temizleyin ve kaldırın. Slide 128: .Deprem den sonra ilk 12 saat can kurtarma faaliyetleri açısından hayati ehemmiyet arz etmektedir. Aşırı telefon trafiğinin santralleri kilitleyip,telefonları kullanılamaz hale getirdiğinden ,daha önemli haberleşmelerin yapılabilmesi için telefonunuzu kullanmayın.. Slide 129: .Bina içindeki parlayıcı,patlayıcı kolay yanıcı maddelerin yerleri biliyorsanız yerlerini işaretleyin,not alın ya da uyarıcı ibareler koyun .Bu bölümlere kesinlikle ateşle yakmayınız. .Enkazdan aldığınız ilk sese yönelmeniz. Yerini işaretledikten sonra binanın bütün bölümlerini arayarak diğer canlıları da tespit ediniz. Eğer kurtarma eğitimi almış iseniz mevcut canlıların kurtarmadaki önceliklerini belirleyiniz. Slide 130: İZMİR’İN FAYHATLARI 1) GEDİZ 2) DUMANLI DAĞI 3) BORNOVA FAYI 4) İZMİR FAYI 5) CUMA OVASI-KUŞADASI-KARABURUN 6) GÜMÜLDÜR-DOĞAN BEYLİ-SEFERİHİSAR 7) TUZLA GİBİ AKTİF FAY HATLARI ÜZERİNDE KONUŞLANMIŞ OLDUĞU BİLİNMEKTEDİR. Slide 133: SEL TANIMI VE NEDENLERİ Slide 134: SEL NEDİR? Atmosferdeki anı değişiklikler sonucu oluşan sağanak yağmur şeklindeki fırtınalardan sonra oluşan can ve mal kayıplarına neden olan doğal bir afettir. Slide 135: SEL DURUMUNDA ALINACAK TEDBİRLER NELERDİR? Yaşadığınız bölgenin sel tehlikesi içinde olup olmadığını Afet İşleri Genel Müdürlüğü'nden öğrenin. Bulunduğunuz binanın su seviyesi altında kalıp kalmadığını ve o bölgenin sel ile ilgili geçmişini öğrenin. Eğer sık sık sel baskınlarının gerçekleştiği bir bölgede yaşıyorsanız kontra plak,plastik levhalar, el arabası, çivi, çekiç, testere, kürek, kum torbaları gibi acil durumlarda kullanabileceğiniz malzemeler bulundurun. Slide 136: Ev içinde ki atık su borularından suların geri tepmesi söz konusu olabilir. Bunu önlemek için gerekli tedbirleri alın. Evde bulunan lavabo, küvet ve duş alınan yerlerdeki atık su deliklerini su sızdırmayacak şekilde tıpalarla kapatın. Bir çok sel baskınında bu konu üzerinde hassasiyetle durulmadığı görülmüştür. Kaçış planı yapın ve bunu deneyin Slide 137: Yerel sığınakları ve su seviyesinden yüksek yerleri tespit edin. Sel felaketi sırasında sığınaklara gidilebilecek en güvenli yolu bulun. Eğer sel felaketinin sıkça yaşandığı yerlerde yaşıyorsanız bu yerlere ulaşabileceğiniz alternatif yollar bulun Slide 138: YANGINSIZ VE AFETSİZ GÜNLER DİLEĞİYLE TEŞEKKÜR EDERİZ You do not have the permission to view this presentation. In order to view it, please contact the author of the presentation.
Yangın Güv.ve Tabii Felaketlerde Müd.Tarzı hurmol Download Post to : URL : Related Presentations : Share Add to Flag Embed Email Send to Blogs and Networks Add to Channel Uploaded from authorPOINT lite Insert YouTube videos in PowerPont slides with aS Desktop Copy embed code: (To copy code, click on the text box) Embed: URL: Thumbnail: WordPress Embed Customize Embed The presentation is successfully added In Your Favorites. Views: 872 Category: Education License: All Rights Reserved Like it (0) Dislike it (0) Added: February 01, 2011 This Presentation is Public Favorites: 0 Presentation Description No description available. Comments Posting comment... Premium member Presentation Transcript Slide 1: YANGIN GÜVENLİĞİ VE TABİİ AFETLERE MÜDAHALE TARZLARI EĞİTİM PROGRAMI İtfaiye tarihçesi ve görev esasları Yanma ve Yanma çeşitleri Yanmanın ürünleri Yangın ve Yangın sınıfları Yangın Söndürme Maddeleri Yangın Söndürme Prensipleri Yangın Yerindeki Tehlikeler Yangın Türleri Yangın Söndürme Cihazları Yangın Önleyici Tedbirler Doğal Afetler İTFAİYENİN TARİHÇESİ: : İTFAİYENİN TARİHÇESİ: Ateş var olduğundan bu yana onu kontrol altına alma mücadelesi de var olmuştur. Eskiden kalan su sarnıçları ve kuleler, Roma, Mısır ve Sümerlerin bu konuda ne kadar duyarlı olduklarını göstermektedir. DÜNYADA İTFAİYE TARİHİ : DÜNYADA İTFAİYE TARİHİ İtfaiyenin dünyada düzenli teşkilatlanması Fransa’nın ilk itfaiye tulumbasını imal etmesiyle 1710 yılına rastlamaktadır. ÜLKEMİZDE İTFAİYE TARİHİ : ÜLKEMİZDE İTFAİYE TARİHİ Ülkemizdeki itfaiyecilik örgütlenmesinin resmi olarak başlaması Osmanlı Padişahlarından III.Murat tarafından ‘’İstanbul Kadısına Hüküm ki’’başlığı altında bildirisiyle 1579’lu yıllara uzanmaktadır. İSTANBUL KADISINA HÜKÜM Kİ : İSTANBUL KADISINA HÜKÜM Kİ İstanbul arada sırada yangınsız olmuyor,yangın çıkar çıkmaz önlemek için ne gerekirse yapılması her şeyden mühimdir. Herkes evinin damına ulaşacak kadar bir merdiven bulunduracak,bir yerde yangın çıktığında oradan kimse kaçmayacaktır. Herkes adamlar ve komşuları ile yeniçeriler vesaire halk yetişinceye kadar yangın söndürmeye çalışılacaktır. Her iki üç ayda bir, billhassa yangın tehlikesi fazla maruz bulunan yerler teftiş edilecektir. Evlerinde merdiven ve su dolu fıçılar bulunmayanlar tutulup,subaşına teslim edilecek ve cezaya çarptırılacaktır. 12 Mart 1579 III.Murat ÜLKEMİZDE İTFAİYE TARİHİ : ÜLKEMİZDE İTFAİYE TARİHİ 1720 Yılında Yeniçeri ocağına bağlı bir Tulumbacılar ocağı kurulmuştur. 1827 Yılında tulumbacılar ocağı askeri bir itfaiye teşkilatına devredilmiştir. 1874 Yılında 4 Nizamiye(Kara),1 Bahriye (Deniz) taburundan oluşan bir itfaiye Alayı kurulmuştur. 25 Eylül 1923 Yılında teşkilat İstanbul Belediyesine devredilmiştir. 03 Nisan 1930 Yılında çıkarılan 1580 sayılı yasa ile itfaiye teşkilatları belediyelere devredilmiştir. Askeri İtfaiye Birliği : Askeri İtfaiye Birliği Yeniden Yapılanma: (Cumhuriyet Dönemi) : Yeniden Yapılanma: (Cumhuriyet Dönemi) İstanbul İtfaiyesi 25 Eylül 1923’te Belediyeye devredilince İstanbul’un değişik semtlerinde 5 İtfaiye Grubu oluşturulmuştur. İlk kez ne zaman kurulduğu bilinemeyen Anadolu İtfaiyeleri içinde İzmir, Bursa, Edirne, Manisa ve Uşak İtfaiyeleri de İstanbul ile aynı yıl 1923’te Belediyelere devredilmiştir Slide 9: İTFAİYE TEŞKİLLERİ 110 İtfaiye teşkilleri 24 saat kesintisiz hizmet anlayışı ile çalışırlar Yangın İhbar Numarası 110’dur. Orman yangınları için 177 ‘dir. Hizmet görevleri ikiye ayrılır. GÖREV DAĞILIMI : GÖREV DAĞILIMI ASLİ GÖREVLER Yangın Söndürme Can ve Mal Kurtarma Trf.Kz.larında Kurtarma Afetlerde Kurtarma İlkyardım Yangın önleyici Tedbirler Tatbikatlar Yangın ve Afet eğitimi Su baskınlarına müdahale TALİ GÖREVLER Susuz semtlere su verme Park,Bahçe,Meydan,Yol Yıkama,Sulama Foseptik’lerin çekilmesi Kanal Tıkanıklıklarının açılması Baca Temizliği YANMAOKSİDASYON : YANMAOKSİDASYON MADDENİN ISI VE OKSİJENLE BİRLEŞMESİ SONUCU OLUŞAN KİMYASAL BİR REAKSİYON OLAYIDIR. YANGIN ÜÇGENİ : YANGIN ÜÇGENİ YANMA OLAYININ OLUŞABİLMESİ İÇİN YANICI MADDE ,ISI VE OKSİJEN’İN BİR ARADA OLMASI GEREKMEKTEDİR. BU OLAYA YANGIN ÜÇGENİ DENİR. ISI OKSİJEN YANICI MADDE Slide 13: OKSİJEN Hava içinde % 20.9 oranında bulunan Oksijen yakıcı bir gazdır. Yanma olayının gerçekleşebilmesi için ortamda en az %14-% 16 oranında Oksijen bulunmalıdır. Doğal kaynaklardan gelen ısı: - Güneş - Yıldırım - Volkan Suni kaynaklardan gelen ısı: - Elektrik - Patlayıcı Maddeler Sürtünme - Kimyasal Reaksiyon ISI Yanıcı Maddeler tabiatta üç halde bulunur. 1- Katı Haldeki Yanıcı Maddeler 2- Sıvı Haldeki Yanıcı Maddeler 3- Gaz Halindeki Yanıcı Maddeler YANICI MADDE . YANMA OKSİJEN : OKSİJEN Yakıcı bir gazdır. Rengi,Tadı,Kokusu olmayan bir gaz olup –183 derecede sıvılaşır ve bu durumda depolanır. Hava bir gaz karışımıdır. %20,9 Oksijen %3-5 Su buharı %78,1 Azot % 0,93 Argon %0,03 Karbondioksit %0,0015 Neon %0,0005 Helyum %0,00011 Kripton %0,000008 Ksenon ISI : ISI Isı cisimlerin molekülleri arasındaki toplam enerjidir. Cisimlerin ısısını değiştirmekle fiziki yapılarını değiştirmek mümkündür.(donma,erime,kül olma gibi) ISI TRANSFERİ : ISI TRANSFERİ Yangında ısı üç şekilde yayılır. -İletimle(Kondüksiyon) -Taşınımla(Konveksiyon) -Işınımla(Radyasyon): Slide 17: İLETİMLE (kondüksiyon) İki cismin birbirine temasıyla veya aralarında bulunabilecek bir iletkenle yayılabilir. Slide 18: TAŞINIMLA(Konveksiyon) Hava veya sıvı hareketinin neden olduğu bir ısı yayılımıdır. Slide 19: IŞINIMLA(Radyasyon) Güneş örneğinde olduğu gibi ısı ışın olarak yayılabilir. YANICI MADDELER : YANICI MADDELER KATI HALDEKİ YANICI MADDELER SIVI HALDEKİ YANICI MADDELER GAZ HALDEKİ YANICI MADDELER Slide 21: YAVAŞ YANMA HIZLI YANMA PARLAMA PATLAMA ŞEKLİNDE YANMA KENDİ KENDİNE YANMA YANMA ÇEŞİTLERİ Slide 22: YAVAŞ YANMA Yanmanın ürünlerinin açığa çıkmadığı bir yanma türüdür. Yanıcı maddenin bünyesi itibariyle, yanıcı buhar veya gaz meydana getiremediği halde, Yeterli ısının olmaması halinde, Yeterli oksijen olmaması halinde ÖRNEK: Demir, Bakır gibi elementlerin havadaki oksijen ve hava ısısı ile bir araya gelerek oksitlenmesi (Fe,O)Demiroksit,(Cu,O)Bakıroksit meydana getirmesi gibi Canlıların hücre solunumu olayı da bir nevi yavaş yanma olayıdır. Slide 23: HIZLI YANMA Maddenin Alev,Kuvvetli Isı,Işık,Korlaşma gibi dışarıdan görülen belirtilerle yanmasıdır. Alevli ve Alevsiz yanma(Korlaşma) şeklinde oluşur. -Alevli ve Alevsiz yanmanın bir arada görüldüğü yakıtlar: Kömür içeren katı yakıtlar Karbonhidrat içeren katı yakıtlar(Nişasta,şeker) Bitkisel esaslı maddeler Selüloz/lignin vb.(Tahta,Saman) Erimeyen ,ısıya dayanıklı plastikler -Sadece Yüzey Yanmasının görüldüğü yakıtlar: Saf karbon,Kolay oksitlenen ametaller(Kükürt-Fosfor) Kolay Oksitlenen metaller(Magnezyum,Aliminyum,Sodyum) Slide 24: PARLAMA – PATLAMA ŞEKLİNDE YANMA Hızlı yanmadan farkı,enerji boşalma hızının çok yüksek olmasıdır.Parlama ve patlama yangın nedeni değil bir sonuçtur. Genel olarak dört grupta toplanır. -Yanma sonucu oluşan patlamalar(Çok Hızlı Oksitlenme) Buhar,gaz ve tozun sınırlı bir alanda çok hızlı oksitlenmesidir ÖRNEK:Benzin buharı,Aseton buharı,LPG gazı,Metan gazı vb. Nişasta,Un,magnezyum tozu ve diğer organik tozların hava ile belirli oranda karışımı sonucu -Bozunma sonucu patlamalar(Çok Hızlı Ayrışma) Kimyasal yapıları kararsız maddelerin çok hızlı ayrışmasıdır. ÖRNEK:TNT,Dinamit,Karabarut,Roket yakıtı PARLAMA – PATLAMA ŞEKLİNDE YANMA : PARLAMA – PATLAMA ŞEKLİNDE YANMA -Yüksek Basınç sonucu Patlamalar Basınçlı kapların veya kazanların içinde oluşan yüksek basınç sebebi ile meydana gelen patlamalardır. ÖRNEK:LPG Tüpleri,Buhar kazanları -Nükleer Patlamalar Nükleer bozunma sonucu maddenin enerjiye dönüşmesi ile ortaya çıkan ani enerji boşalmalarıdır. ÖRNEK:Hidrojen ve Uranyum bombası Slide 26: KENDİ KENDİNE YANMA Yanıcı Maddelerin ortamdaki oksijenle ve ısıyla birleşmesi sonucu zamanla hızlı yanmaya dönüşmesidir. Özellikle yağ ve yağlı yüzeyler normal hava sıcaklığında oksijen ile birleşmesi sonucu ısı oluşur,zamanla ısı alevlenme derecesine ulaşır ve madde kendiliğinden alev alır. YANMANIN ÜRÜNLERİ : YANMANIN ÜRÜNLERİ DUMAN ZEHİRLİ GAZLAR ISI ALEV Slide 28: 1 - DUMAN YANGINLARDA YETERLİ OKSİJEN VARSA AZ DUMAN OLUR. OKSİJEN EKSİKLİĞİ VARSA İÇTEN YANMA , AĞIR VE YOĞUN DUMAN OLUR. 2- ZEHİRLİ GAZLAR : 2- ZEHİRLİ GAZLAR Yangın yerinde meydana gelen ölüm olaylarının çoğu zehirli gazlar sebebiyle olmaktadır. Zehirlenme çoğunlukla soluma,nadiren deriden soğurma yoluyla olur. Zehirli gazları tesirlerine göre üç gruba ayırabiliriz. BOĞUCU ETKİ YAPAN ZEHİRLİ GAZLAR : BOĞUCU ETKİ YAPAN ZEHİRLİ GAZLAR Kendisi zehirli olmadığı halde bulundukları yerde oksijeni ittikleri için boğulmaya neden olurlar. %16’nın altındaki Oksijen oranı insan vücudu için yetersizdir. Bu gruba giren gazlar: -Su Buharı -Azot -Asal Gazlar(Neon,Argon,Kripton,Xenon) -Hidrojen -Metan -Etan -Propan TAHRİŞ VE TAHRİP ETKİSİ YAPAN ZEHİRLİ GAZLAR : TAHRİŞ VE TAHRİP ETKİSİ YAPAN ZEHİRLİ GAZLAR Bunlar Asidik ve bazik gazlardır. Nefes yollarını tahriş ederler,göz ve deriye de zarar verirler Bu gruba giren gazlar: -Hidroklorik Asit(HCI) -Aminler(R-NH2) -Nitrik Asit (HNO3) -Hidrazin(H2N-NH2) -Formik Asit(HCOOH) -Azotdioksit(NO2) -Asetik Asit (CH3COOH) -AzotMonoksit(N2O) -Propiyonik Asit(CH3CH2COOH) -Kükürtdioksit(SO2) -Klor(CI2) -Amonyak(NH3) KAN ZEHİRLEYİCİ ETKİLİ GAZLAR : KAN ZEHİRLEYİCİ ETKİLİ GAZLAR Kana,sinir sistemine ve hücrelere tesir ederler.Akciğerlerden hücrelere oksijen taşıyan hemoglobinle birleşerek karboksi hemoglobin kompleksini oluşturur,kandaki oksijen taşıyıcı yok edilmiş olur. Bu gruba giren gazlar: -Karbonmonoksit(CO) -Karbondioksit(CO2) -Hidrojen Siyanür(HCN) -Kükürt Karbonat(CS2) -Hidrojen Sülfür(H2S) Slide 33: 3 - ISI YÜKSEK SICAKLIK NEDENİYLE SOLUK ALIP VERMEDE ZORLUK, SOLUNUM YOLLARINDA YANMA, KALP ATIŞLARINDA ARTIŞ MEYDANA GELİR. 4 - ALEV SERBESTÇE YANAN MADDELERDE ALEV NORMAL OLARAK VARDIR.1-2-3. DERECEDE YANIKLARA NEDEN OLUR. YANGIN : YANGIN İSTENMEYEN YER VE ZAMANDA KONTROL DIŞI OLUŞAN YANMA REAKSİYONUNA YANGIN DENİR. YANGIN OLUŞUM SAFHALARI : KOKU DUMAN ALEV . YANGIN OLUŞUM SAFHALARI YANGINLARIN SINIFLANDIRILMASI : YANICI MADDELERİN DOĞADA BULUNDUKLARI HALLERE GÖRE YANGINLAR SINIFLANDIRILIR. YANGINLARIN SINIFLANDIRILMASI YANGININ SINIFLARI NELERDİR ? : YANGININ SINIFLARI NELERDİR ? A SINIFI YANGINLAR B SINIFI YANGINLAR C SINIFI YANGINLAR D SINIFI YANGINLAR YANGIN SINIFLARINA GÖRE YANMA KARAKTERLERİ : YANGIN SINIFLARINA GÖRE YANMA KARAKTERLERİ -A Sınıfı Yangınlar: Sarı-Kırmızı Alev açığa çıkaran,Gri-Kahverengi ağır duman görüntülü yangınlardır. -B Sınıfı Yangınlar: Sarı-Beyaz ağır Alev açığa çıkaran,Siyah duman görüntülü yangınlardır. -C Sınıfı Yangınlar: Sarı-Beyaz-Mavi Alev açığa çıkaran ,Dumansız ani alev parlaması görüntülü yangınlardır. -D Sınıfı Yangınlar: Sarı-Kırmızı Alev açığa çıkaran,Gri-Kahverengi ağır duman görüntülü yangınlardır. YANGIN SEBEBLERİ : YANGIN SEBEBLERİ 1.Korunma önlemlerinin alınmaması 2.Bilgisizlik 3. İhmal ve dikkatsizlik 4.Sabotaj 5.Kazalar 6.Sıçrama(Sirayet) 7.Doğal Olaylar YANGIN ETKENLERİ : YANGIN ETKENLERİ BACALAR SİGARA-KİBRİT KIVILCIM ELEKTRİK AKARYAKIT ÜRÜNLERİ GAZ YAKIT ÜRÜNLERİ SOBA,OCAK,KALORİFER KAZANLARI YILDIRIM GÜNEŞ IŞIĞI YANGIN SÖNDÜRMEDE KULLANILAN MADDELER : YANGIN SÖNDÜRMEDE KULLANILAN MADDELER Slide 42: SU - Suyun soğutma, kaplama, boğma özellikleri vardır. Tabiatta bol miktarda bulunur. -1 Kg. Su buharlaştığında çevresinden 539 Kg/Kal değerinde ısı almaktadır. Ayrıca su buharlaşması sırasında 1.7 defa artan hacmi eşit miktardaki havayı yangın ortamından uzaklaştırır. -Su molekülü ‘’H2O’’ Slide 43: KÖPÜK(FOAM) Yanan yüzeyi tamamen kaplar, hava ile teması keser. Soğutma özelliği de vardır. Konsantre bir karışımdır,basınçlı su ile karıştırılır. Köpük Çeşitleri: - Kimyasal Köpük - Protein Esaslı Köpük - Sentetik Köpük - Alkole Dayanıklı Köpük - AFFF (Aqueous Film Forming Foam) Slide 44: KARBONDİOKSİT (CO2) Normal şartlar altında gaz halinde bulunan karbondioksit, basınç altına alınmak suretiyle sıvı hale getirilebilir. Yüksek basınca dayanıklı tüpler içinde sıvı halde saklanan karbondioksit, tüpten dışarıya çıkarken gaz haline dönüşür.Bu dönüşüm sonrası –78 dereceye varan soğuma oluşur. Karbondioksit boğucu bir gazdır. Ateşe doğru püskürtüldüğünde havadan 1.5 defa daha ağır olduğu için yangının üstünü bir bulut gibi kaplar ve hava ile yangının ilgisini keserek ateşi boğar. Slide 45: KURU KİMYEVİ TOZ Kuru kimyevi tozların; boğma, soğutma, aleve kalkan olma, zincirleme yanma olayını engelleme özellikleri vardır. Amonyum fosfat asıllı tozlar; A Sınıfı (Katı yanıcı maddeler) B Sınıfı (Sıvı yanıcı maddeler) C Sınıfı (Gaz halindeki yanıcı maddeler) Yangınlarında kullanılır. Sodyum bikarbonat asıllı tozlar; B Sınıfı (Sıvı yanıcı maddeler) C Sınıfı (Gaz halindeki yanıcı maddeler) Yangınlarında kullanılır. YANGIN SÖNDÜRME PRENSİPLERİ : YANGIN SÖNDÜRME PRENSİPLERİ SOĞUTARAK SÖNDÜRME HAVAYI KESME YANICI MADDEYİ ORTADAN KALDIRMA YANGIN SÖNDÜRME PRENSİBİ( SOĞUTARAK ) : YANGIN SÖNDÜRME PRENSİBİ( SOĞUTARAK ) SU İLE SOĞUTMA YANICI MADDEYİ DAĞITMA KUVVETLİ ÜFLEME YANGIN SÖNDÜRME PRENSİBİ( HAVAYI KESME ) : YANGIN SÖNDÜRME PRENSİBİ( HAVAYI KESME ) ÖRTME BOĞMA OKSİJENİ AZALTMA YANGIN SÖNDÜRME PRENSİBİ (YANICI MADDEYİ ORTADAN KALDIRMA ) : YANGIN SÖNDÜRME PRENSİBİ (YANICI MADDEYİ ORTADAN KALDIRMA ) -YANICI MADDEYİ ISIDAN AYIRMAK -GAZ VANASINI KAPATMAK A SINIFI YANGINLAR : A SINIFI YANGINLAR KATI HALDEKİ YANICI MADDELER YANGINIDIR. (ODUN,KÖMÜR,KAĞIT, TEKSTİL VB.) Slide 51: - Soğutma - Boğma Su (Etkili söndürme maddesi) Başlangıç halindeki yangınlarda; Her türlü Y.S.C. A SINIFI YANGININ ÖZELLİKLERİ Isı ve oksijenle birleştiklerinde yanmaya gaz çıkartarak başlarlar. SÖNDÜRME YÖNTEMİ SÖNDÜRME ELEMANLARI B SINIFI YANGINLAR : SIVI HALDEKİ YANICI MADDELER YANGINIDIR. (BENZİN,TİNER,MAZOT MAKİNA YAĞLARI, YAĞLI BOYALAR, SOLVENT VB.) B SINIFI YANGINLAR Slide 53: B SINIFI YANGININ ÖZELLİKLERİ SÖNDÜRME YÖNTEMİ SÖNDÜRME ELEMANLARI Yanabilir sıvılar ve sıvılaşabilir katı maddeler yangınıdır Isı ve oksijenle birleştiklerinde yanmaya buharlaşarak başlarlar. Havayı Kesme Boğma Örtme - Köpük (Foam) (Etkili söndürme maddesi) - Kum, toprak, - K.K.Toz, - CO2 C SINIFI YANGINLAR : GAZ HALİNDEKİ YANICI MADDELER YANGINIDIR. (LPG,DOĞALGAZ, HİDROJEN, METAN, PROPAN,BÜTAN, ASETİLEN, VB.) C SINIFI YANGINLAR Slide 55: C SINIFI YANGININ ÖZELLİKLERİ SÖNDÜRME YÖNTEMİ SÖNDÜRME ELEMANLARI Gazlar ve sıvılaştırılmış gazlar Yanıcı maddenin ortadan kaldırılması Havayı Kesme Boğma Yanıcı madde olan gazın, vanasının kapatılması K.K. Toz CO2 D SINIFI YANGINLAR : ELEKTRİK VE YANABİLEN HAFİF METALLER YANGINIDIR. (ALÜMİNYUM, MAGNEZYUM,SODYUM, POTASYUM,LİTYUM VE BUNLARIN ALIŞIMLARI İLE KARIŞIMLARI) . D SINIFI YANGINLAR Slide 57: D SINIFI YANGININ ÖZELLİKLERİ SÖNDÜRME YÖNTEMİ SÖNDÜRME ELEMANLARI Elektrik ve Yanabilen Hafif Metaller Kimyasal reaksiyon Havayı Kesme Boğma,örtme Kimyasal olarak özel formüle edilmiş toz K.K.Toz - Kum ve Toprak YANGIN YERİNDEKİ TEHLİKELER : YANGIN YERİNDEKİ TEHLİKELER Yangının büyüme hızı (dinamiği) Yüksek ısı,Zehirli gazlar,Patlama,Çökme,Elektrik tehlikesi Yangının yayılması -Yanıcı madde cinsi,miktarı -Oksijen miktarı ve rüzgar -Isı transferi(İletim,Taşınım,Işınım) Yangın safhalarındaki tehlikeler -Başlangıç safhası ALEV DİLİ(Flame-over) -İçten yanma ANİ TAM TUTUŞMA(Flash-over) -Sıcak tütme safhası YANGIN PATLAMASI(Bacdraft) Kimyasal tehlikeler -Tahriş edici,zehirleyici sıvı ve katı kimyasallar -Su ile reaksiyona giren kimyasallar -Radyoaktif maddeler YANGIN SAFHALARINDAKİ TEHLİKELER : . YANGIN SAFHALARINDAKİ TEHLİKELER YANGIN TÜRLERİ : YANGIN TÜRLERİ -LPG YANGILARI -AKARYAKIT YANGINLARI -DOĞALGAZ YANGINLARI -ELEKTRİK YANGINLARI -BACA YANGINLARI -ARAÇ YANGINLARI -ORMAN YANGINLARI -BİNA YANGINLARI LPG YANGINLARI : LPG YANGINLARI LPG yangınlarında kuru kimyevi toz içerikli yangın söndürme cihazları ile müdahale edilmelidir. Yangının ilk çıkışında LPG tüpü hemen ısınmayacağından patlama tehlikesi oluşmaz. LPG GAZI ÖZELLİKLERİ : LPG GAZI ÖZELLİKLERİ -Ham petrolun damıtılmasıyla elde edilir. -%30Poropan,%70 Bütan karışımından da elde edilir. -Hava ile karışmadıkça yanmaz. -Teneffüs edilmesi halinde zehirsizdir. -Havadan ağırdır. -Hakikatte renksiz ve kokusuzdur. -Kerih esansı ile kokulandırılır. -1 litre sıvı Lpg 550 gramdır. -Korozyon etkisi olan bir gazdır. -Kapalı ortamlarda patlayıcı özelliğine sahiptir. LPG KULLANMA TALİMATI : LPG KULLANMA TALİMATI Bağlantı hortumları TSE belgeli özel hortumlar olmalıdır. Tüp ile ocak arası hortum mesafesi 125 cm’yi geçmemelidir. Her iki ucundan kelepçelenmelidir. Hortumlar 3 yılda bir yenilenmelidir. Dedantörler 5 yılda bir yenilenmelidir. Tüplerin ömrü 10 yıldır. Tüpler dik konumda kullanılmalıdır. Isı kaynaklarından uzak tutulmalıdır. Yer seviyesinin altındaki bodrumlarda depo edilmemelidir. LPG SIZINTISI : LPG SIZINTISI Bütün önlemlere karşın tüpte gaz kaçağı olması durumunda aşağıdaki işlemler yapılmalıdır. Tüp vanası kapatılmalıdır. Elektrik açık ise açık, kapalı ise kapalı olmalıdır. (kıvılcım çıkaracak her hareketten kaçınılmalıdır) Kapı ve pencereler açılarak, yere çökmüş olan gaz kapı veya balkona doğru süpürülmelidir. LPG Tüpü açık alana çıkarılmalıdır. DOĞALGAZ YANGINLARI : DOĞALGAZ YANGINLARI Doğalgaz yangınlarının meydana gelmesi durumunda; Vana kapatılarak gaz akışı durdurulmalıdır. İtfaiye ve doğalgaz dağıtım şirketine haber verilmelidir. Yangına müdahale edilmelidir. Yangın planlarına uygun olarak olay yeri tahliye edilmelidir. Yaralılara ilk yardım yapılmalıdır. Olay yerinin çevre emniyeti sağlanmalıdır. DOĞALGAZ ÖZELLİKLERİ : DOĞALGAZ ÖZELLİKLERİ Doğalgaz ;Milyonlarca yıl toprak altında bekleyen bitki ve hayvan fosillerinin basınç ve ısının etkisiyle kimyasal değişimlere uğrayarak oluşmaktadır. Üretilen doğalgazın %40’ı petrol yataklarından %60’ı serbest yataklardan karşılanmaktadır. Hakkikatte Renksiz ve kokusuz bir gazdır. Sarımsak kokusu veren THT ve TBT maddeleri ile kokulandırılır. Havadan hafiftir. AKARYAKIT YANGINLARI : AKARYAKIT YANGINLARI Akaryakıt buharlarının yanmaya başlaması için aleve veya ateşe temasa gerek yoktur. Yanma noktalarına kadar ısınmaları veya bu noktaya kadar ısınmış cisme temas etmeleri alevlenme için yeterlidir. Mazot,gazyağı gibi ağır yakıtlar ısıtılmadıkça tutuşmazlar. Buhar haline geçip hava ile karışarak yanarlar Akaryakıt buharları zehirlidir. Akaryakıt buharları havadan ağırdırlar. Tahliyeli kaplar içinden depolanırlar. AKARYAKIT YANGININI SÖNDÜRME : AKARYAKIT YANGININI SÖNDÜRME Boğma prensibine göre yangın söndürülmelidir. Bu sistemde yanıcı madde ile havanın ilişkisi kesilmelidir. 1. Su: Su akaryakıt yangınlarında pulverize şeklinde kullanılmalıdır. 2. Karbondioksitli, kuru kimyevi tozlu ve halojenli maddeler kullanılır. AKARYAKIT YANGININI SÖNDÜRME : AKARYAKIT YANGININI SÖNDÜRME 3. Köpük: Akaryakıt yangınlarının söndürülmesinde en etkili söndürücü köpüktür. Kütlesi küçük kabarcıklar şeklinde olup, yanan maddenin üzerine 15-20 cm. kalınlıkta bir örtü oluşturarak yanan maddenin hava ile ilgisini keser. BACA YANGINLARI : BACA YANGINLARI Bacalarda biriken is ve kurumlar saf karbondur. Tutuşur ve potansiyel yangın tehlikesi oluştururlar. Bu kurumlar yanma sıcaklığına ulaştığı anda baca yangını başlar. BACA YANGINLARI : BACA YANGINLARI Kurum ve kurumun tuttuğu kimyasal gazlar zamanla baca çeperini daraltır. Daralan baca çeperlerinden dolayı soba tam olarak yanamaz. Tam yanma olmadığından çıkan duman ve bol miktarda ki zehirli gazlar zamanla bacada sıkışarak patlama şeklinde kurumla birlikte yanarlar. BACA YANGINLARI : BACA YANGINLARI Patlamanın şiddetinden zayıf olan bacalar dağılarak alevlerin odalara dağılması ve bina yangınlarının çıkmasına sebep olur. Bacalar kullanılan yakıt maddesi ve kullanma sıklığı göz önüne alınarak belirli periyotlarla temizlenmelidir. BACA YANGINLARI : BACA YANGINLARI Doğalgaz bacaları yılda bir, Katı ve sıvı yakıtlı soba bacaları yılda iki Lokanta ve yemek fabrika bacaları ise 15 günde bir yetkili ve ehliyetli kişilere temizlettirilmelidir. BACA YANGINLARI : BACA YANGINLARI Baca yangınları kolayca çatı yangınlarına, çatı yangınları da bina yangınlarına dönüşür. Bacada biriken kurumlar gaz çıkışını etkiler yanma verimini düşürür, Geri tepen dumandan yayılan karbon monoksit gazı zehirlenmeleri nedeniyle ölümler yaşanabilir. BACA YANGINLARININ SÖNDÜRÜLMESİ : BACA YANGINLARININ SÖNDÜRÜLMESİ Bacanın üst ve alt ağızlarının ıslak kaba dokulu bir kumaş parçaları ile tıkanmasıyla söndürülmesi Bacanın alt kısmından K.Kimyevi Toz ile söndürülmesi Bacanın üst çıkışından veya yanmanın eriştiği en yüksek noktadan açılacak delikten su sis halinde verilerek söndürülmesi. ELEKTRİK YANGINLARI : ELEKTRİK YANGINLARI Elektrik kaynaklı yangınların çıkış nedenleri iki grupta toplanarak izah edilir. -Tesisattan kaynaklanan sebebler -Kullanımdan kaynaklanan sebebler TESİSATTAN KAYNAKLANAN ELEKTRİK YANGINLARI : TESİSATTAN KAYNAKLANAN ELEKTRİK YANGINLARI Tesisatta kullanılacak olan kablonun çekilecek akıma uygun olmaması Topraklama hattının olmaması Otomatik sigorta sisteminin olmaması Kaçak akım rölesinin olmaması Paratoner sistemi olmaması Kemirici hayvanların tesisatı kemirerek kısa devre oluşturması KULLANIMDAN KAYNAKLANAN ELEKTRİK YANGINLARI : KULLANIMDAN KAYNAKLANAN ELEKTRİK YANGINLARI Elektrik Prizi üzerinde bir den fazla elektrikli cihazı aynı anda kullanmak İhmal ve tedbirsizlikle kullanımdan sonra fişlerin prizde takılı olarak bırakılması Elektrikli ısıtıcıların kullanım talimatlarına uygun kullanılmaması ORMAN YANGINLARI : ORMAN YANGINLARI Çeşitli nedenlerle ormanlarda çıkan ve büyük ölçüde ormanları yok eden yangınlara orman yangınları denir. Slide 80: ORMAN YANGINLARININ NEDENLERİ: 1.Avcılar : %4 2.Eksoz ve fabrika bacalarından çıkan kıvılcımlar: %8 3.Dikkatsizlik, tedbirsizlik, ihmal ve bilgisizlik: % 39 4.Kasıtlı olarak : %41 5.Diğer sebeplerden %8 Slide 81: ORMAN YANGINLARI ÜZERİNDE ETKİ EDEN FAKTÖRLER: (a) Ağaç türü (b) Ağacın yapısı (c) Arazi yapısı (d) Ormanın seyrek ve sık oluşu (e)Ormanın saf ve karışık oluşu (f) Orman alanının genişliği (g) Mevsim ve hava durumları ORMAN YANGINLARININ ÇEŞİTLERİ : ORMAN YANGINLARININ ÇEŞİTLERİ 1.Örtü yangını: Örtü yangınları toprağı örten ot, funda, yaprak, dal, kütük, yosun, çalı ve devriklerin yanması ile meydana gelir. Yangınların % 80’i örtü yangınlarıdır. 2.Gövde yangını: Ağaçlara yıldırımdüşmesi,ağaçlardaki dalları almak,tütsü yakmak için ağaçların gövdesinde oluşan yangınlardır. Orman yangınlarının % 5 ni oluşturmaktadır. 3.Tepe Yangını: Örtü yangınlarına zamanında müdahale edilmezse tepe yangınına dönüşür. Sık ormanlıkta görülür, söndürülmesi zordur. Yangınların % 10’u tepe yangını şeklinde meydana gelir. ORMAN YANGINLARINA KARŞI ALINACAK TEDBİRLER : ORMAN YANGINLARINA KARŞI ALINACAK TEDBİRLER 1.Yasalara ağır ceza tedbirleri konmalıdır. 2.Halkın bu konuda eğitimine önem verilmelidir. 3.Yangın gözetleme ve ihbar kulelerinin adedi arttırılmalıdır. 4.Motorlu ve seyyar söndürme ekiplerinin adedi arttırılmalıdır. 5.Yangın emniyet yolları açılmalıdır. 6.Ormanlar bölümlere ayrılmalıdır. 7.Ormanda kesimler iyi yapılmalıdır. ARAÇ YANGINI : ARAÇ YANGINI Araç yangınına müdahalede uygulanan temel prosedür önce aracın çevresindeki ya da altındaki yangını söndürmek ve daha sonra aracın içindeki yangına müdahale etmektir. ARAÇ YANGINLARININ SEBEPLERİ : ARAÇ YANGINLARININ SEBEPLERİ Elektrik kısa devre, Yakıt sızıntısı, Lastik ve balataların kızışması, Kazalar, Kasıt, Açık unutulan radyo,teypler Güneş altına bırakılan araçlarda unutulan kibrit ve çakmaklar Lpg ‘li araçlarda gaz sıkışması BİNA YANGINLARI : BİNA YANGINLARI Binalarda oluşan yangınlar genel olarak ahşap yangınlarıdır. Binalarda ortaya çıkan yangınların sebebi; çöp veya kağıt kutusunun tutuşması, elektrik kontağı, soba, baca, doğalgaz, tüp gibi etkenlerdir. YANGIN SÖNDÜRME CİHAZLARI : YANGIN SÖNDÜRME CİHAZLARI Sulu tip yangın söndürme cihazları Köpüklü tip YSC’ler Karbondioksitli YSC’ler Kuru kimyevi tip YSC’ler YSC’LERİN TANITILMASI : YSC’LERİN TANITILMASI Slide 89: YANGIN SÖNDÜRME CİHAZLARININ KULLANIMI Slide 90: DOĞRU Slide 91: GENEL OLARAK YANGIN SÖNDÜRME CİHAZLARININ CİNSİNE GÖRE; BAKIM VE KONTROLLERİ DEĞİŞİKLİK ARZ ETMEKTEDİR. BUNUNLA BİRLİKTE HEPSİNDE; AYLIK, 6 AYLIK, BİR YILLIK, 5 YILLIK, 10 YILLIK BAKIM VE KONTROLLERİ YAPILIR. YANGIN SÖNDÜRME CİHAZLARININ BAKIM VE KONTROLÜ Slide 92: AYLIK KONTROL: - GENEL DURUMU, - MÜHÜRÜ VE PİMİ, - BAROMETRESİ, - HORTUM, LANS VE TETİĞİ KONTROL EDİLİR. Slide 93: 6 AYLIK KONTROL: - AYLIK KONTROLE İLAVETEN, - CİHAZ VE AZOT TÜPÜ TARTILIR. Slide 94: 1 YILLIK KONTROL: - 6 AYLIK KONTROLE İLAVETEN, - CİHAZIN KAPAĞI AÇILARAK İÇİNDEKİ MADDENİN NİTELİĞİNİ KAYBEDİP, KAYBETMEDİĞİ KONTROL EDİLİR. Slide 95: 5 YILLIK VE 10 YILLIK KONTROL: - CİHAZ TAMAMEN BOŞALTILARAK, TÜPÜN NİTELİĞİNİ KAYBEDİP KAYBETMEDİĞİ SU BASINÇ TESTİ İLE KONTROL EDİLİR. Slide 96: Y.S.C. KONULACAĞI YERLERDE ÇIKMASI MUHTEMEL YANGIN ÇEŞİTLERİNE UYGUN OLMALIDIR. Y.S.C. NIN YERLERİ, ÇABUK ULAŞILAN BİR YER OLMALIDIR. Y.S.C. NIN YERLERİ HİÇ DEĞİŞTİRİLMEMELİ VE BU YERLER KIRMIZI BOYA İLE BOYANMALIDIR. Y.S.C. NIN DUVARLARA ASILMASI HALİNDE; ARACIN ÜSTÜ EN ÇOK 1,5 METREYİ GEÇMEYECEK ŞEKİLDE AYARLANMALIDIR. - Y.S.C. YANGIN ÇIKMASI OLASILIĞI OLAN YERİN YAKINI- NA KONULMALIDIR. MAKİNE, TEZGAH, MALZEME VE KAPI ARKASINA KONULMAMALIDIR. YANGIN SÖNDÜRME CİHAZLARININ (Y.S.C) YERLEŞTİRİLMESİ : Slide 97: I- İNŞAİ BAKIMDAN ÖNLEYİCİ TEDBİRLER, II- TESİSAT BAKIMINDAN ÖNLEYİCİ TEDBİRLER, A- Sabit Tesisler Bakımından B- Yangın İhbar Tesisleri Bakımından C- Yangın Söndürme Tesisleri Bakımından III- KULLANMA BAKIMINDAN ÖNLEYİCİ TEDBİRLER, IV- DİĞER TEDBİRLER. A- Yasal Tedbirler B- Eğitim Tedbirleri ve Denetimler YANGINLARI ÖNLEYİCİ TEDBİRLER Slide 98: a- İnşaat ve Dekorasyon Malzemesi b- Bacaların İnşai Durumu c- Yangın Bölme Duvarları d- Asansör Motor Daireleri ve Havalandırma Bacaları e- Bacaya Yakın Yapılan Kapı ve Pencere Söveleri f- Yangına Hassas Yerlerin Ayrılması g- Yanmaz Boya ve Maddelerle Kolay Yanıcı Maddelerin Üzerlerinin Boyanması h- Yangın Merdivenleri I- İNŞAİ BAKIMDAN ÖNLEYİCİ TEDBİRLER II-TESİSAT BAKIMINDAN ÖNLEYCİ TETBİRLER : II-TESİSAT BAKIMINDAN ÖNLEYCİ TETBİRLER A-Sabit tesisler bakımından -Elektrik Tesisatı -Gaz Tesisatı - Kalorifer Tesisatı - Paratoner Tesisatı B-Yangın İhbar ve İkaz Tesisleri bakımından a-Mekanik Sistem -Yangın Çanı -Butonlu sistem b-Otomatik Algılama Sistemi(Dedektörler) -Duman,Isı,Alev,Patlama C-Yangın Söndürme Tesisleri bakımından 1-Otomatik Yangın Söndürme Sistemi -Yağmurlama (Sprinkler ) sistem -Köpüklü sistem -KKT’li sistem -CO2’li sistem 2-Diğer Yangın Söndürme Tesisleri - Yangın dolapları -Sabit boş tesisat sistemi -Yangın hidrantları. Slide 100: a- Bacalardaki kurumlar sıs sık temizletilmelidir. b- Çatı araları temiz olmalıdır. c- Soba kuruluşu ve yakılışına dikkat edilmelidir. d- Kalorifer ocakları eğitimli kaloriferciler tarafından usulünce yakılmalıdır. e- Linyit kömürü stokları usulünce yapılmalıdır. f- Gaz sobaları, kullanma talimatına uygun şekilde yakılmalıdır. g- Elektrikli cihazlar kullanma talimatında belirtildiği şekilde kullanılmalı, sigorta otomatik olmalıdır. h- Likit Petrol Gazı emniyet kaidelerine uyularak kullanılmalı, yerleştirme, bağlantı ve kullanım önlemleri alınmalıdır. III- KULLANMA BAKIMINDAN ÖNLEYİCİ TEDBİRLER Slide 101: A- Yasal Tedbirler B- Eğitim Tedbirleri ve Denetimler - Halkın Eğitimi - Okullarda Eğitim - Çalışan Personelin Eğitimi - Ekiplerin Eğitimi IV- DİĞER TEDBİRLER BİNALARDA KURULACAK YANGINDAN KORUNMA EKİPLERİ : BİNALARDA KURULACAK YANGINDAN KORUNMA EKİPLERİ SÖNDÜRME EKİBİ KURTARMA EKİBİ KORUMA EKİBİ İLKYARDIM EKİBİ Slide 103: YANGINDAN KORUYUCU MALZEMELER NOMEX KORUYUCU GİYSİ Bedeni koruyucu giyim teçhizatı: Koruyucu ceket, koruyucu pantolon, koruyucu miğfer, çizmeler ve eldivenler. Isı ve aleve dayanıklı giyim teçhizatı:Amyant elbise,Nomex elbise,eldiven, çizmeler Solunum cihazları: Gaz maskeleri, maskeler,Hava teneffüs cihazı AFETLER VE MÜDAHALE TARZLARI : AFETLER VE MÜDAHALE TARZLARI AFET NEDİR? : Çok fazla can ve mal kaybına neden olan her türlü olaya ‘’AFET’’ denir. AFET NEDİR? AFET ÇEŞİTLERİ : AFET ÇEŞİTLERİ Slide 108: DOĞAL AFET NEDİR ? Oluşumları tabiat olaylarına dayanan afetlerdir. DOĞAL AFETLER İKİ GRUBA AYRILIR: 1. Tektonik kökenli afetler: Deprem, heyelan, kaya düşmesi, volkanik hareketler vb . 2. Meteorolojik kökenli afetler: Sel, çığ, don, fırtına, tipi, yıldırım, dolu, sis, kuraklık, kasırga, vb. DEPREM VE ALINMASI GEREKEN TEDBİRLER : DEPREM VE ALINMASI GEREKEN TEDBİRLER DEPREM ÇEŞİTLERİ : TEKTONİK DEPREMLER JEOLOJİK KÜTLELERİN İÇERİSİNDEKİ BÜYÜK BOŞLUKLARIN GÖÇMESİ, YERLEŞMESİ VE YÜKSELMESİ SONUCU MEYDANA GELEN DEPREMLERDİR. VOLKANİK DEPREMLER VOLKANLARIN ÇOK ŞİDDETLİ BASINÇLA ÇIKARDIKLARI LAVLARIN YERİ SARSMASI SONUCUNDA MEYDANA GELEN DEPREMLERDİR. ÇÖKÜNTÜ DEPREMLERİ : YERKÜRENİN YAPISINDAKİ KAYA TUZU VE KALKER GİBİ, SULARLA KOLAYLIKLA ÇÖZÜLEBİLEN TABAKALARIN ERİMESİ İLE MEYDANA GELEN BÜYÜK BOŞLUKLARIN GÖÇMESİ SONUCU OLUŞAN DEPREMLERDİR. YAYILMA ALANLARI BÖLGESEL, ENERJİLERİ AZDIR. DEPREM ÇEŞİTLERİ Slide 111: DEPREMDEN ÖNCE ALINACAK TEDBİRLER NELERDİR? Acil durum planı yapılmalıdır. Devrilmesi muhtemel eşyalar duvara sabitlenmelidir. YSC’ler hazır bulundurulmalı, aile fertlerine kullanımı öğretilmelidir. İlkyardım bilgileri tazelenmeli çantanız hazırlanmalıdır. Ev ve iş yerlerine DASK yaptırılmalı. Önemli eşyalar alınıp çıkılacak şekilde hazırlanmalıdır. Slide 112: . Bulunulan mekanlarda deprem anında neler yapılması düşünülmelidir. . Alternatif buluşma yeri belirlenmelidir. .Sığınma noktalarında bozulmayacak gıda ve su bulundurulmalıdır. .El radyosu, el feneri, telefon kartı bulundurulmalıdır. .Aile üyelerine doğalgaz, su elektrik şartel ve vanalarının yerini, açılıp kapatılmaları öğretilmelidir. Slide 113: . Evinizde yaşam üçgeni alanları oluşturulmalı, belirlenmeli, uygulama yapılmalıdır. . Kıymetli evraklar (tapu, pasaport, nüfus cüzdanı vs), faturalar noterden onaylı yanınızda muhafaza edecek şekilde tedbir alınmalıdır. Slide 114: DEPREM ESNASINDA ALINACAK TEDBİRLER NELERDİR? .Sakin ve soğukkanlı olmaya çalışın. .Panik yapmayın, Panik ile oluşabilecek izdihamın Deprem kadar tehlikeli olabileceğini unutmayınız. .Kesinlikle yüksek katlardan atlamaya çalışmayın. Balkon ve pencerelerden uzak durun. Slide 115: .Her nerede olursanız olun zeminin şiddetle hareket etmesi olasılığına hazır olun. kendinizi sağlam bir nesnenin korumasına alın. Bunu yapamıyorsanız, yere çökün, başınızı ve yüzünüzü koruyacak biçimde kapatın. Cenin pozisyonu alın. İlk sarsıntıyı izleyecek diğer sarsıntılara da hazır olun. Slide 116: Eğer 10 - 15 saniyede binayı terk etme olanağı bulunmuyorsa , kesinlikle oradan oraya koşmayın ve ayakta durmayın. Merdivenlerden,merdiven boşluklarından uzak durun, asansör kullanmayın. Bir yaşam üçgeni alanı yaratın. Para kasaları, buzdolabı, çamaşır ve bulaşık makinesi gibi nesnelerin yanına yatın ve cenin pozisyonu alın. Herhangi bir yıkılma anında bu nesneler belki ezilecek ama yok olmayacaktır Slide 117: .Mutfak ve banyolar en uygun korunma mekanlarıdır. Çünkü enkaz altında kalındığı taktirde bu bölümde hem yaşam üçgeni alanı yaratabileceğiniz unsurlar vardır, hem de patlayan borulardan sızan su içilebilir. .Açık alanlara gitmeye çalışınız. Elektrik telefon ve yüksek gerilim tel ve direklerden, bacalar, çatı altı, anıt kule, yüksek bina ve duvarlardan uzak durunuz Slide 118: .Deprem sırasında bir arabada bulunuyorsanız geçitlerden,köprülerden uzakta bir yerde arabanızı durdurunuz ve sarsıntı geçinceye kadar içinde çıkmayınız. .Deprem sırasında okulda iseniz ; sıraların aralarındaki boşluklara girerek cenin pozisyonunu alın. Eğer aralarda boşluklar yoksa sıraların önlerine veya yanlarına geçerek cenin pozisyonunu alınız. Slide 119: .Eğer bulunduğunuz noktada kendinizi 10-15 saniyede bina dışına çıkaracak güvenli bir açık alana ulaştıracak bir pozisyon varsa bu yolu saptayın. ( Bu yöntem sadece giriş altı giriş ve birinci katta olanlar için geçerlidir. Binayı terk ederken mutlaka başınızı yüksek ten veya tavandan düşen nesnelerden korumalısınız. Bir kask yada baret bulamazsanız bir sandalye,bir tahta parçası büyük ve kalın bir kitap işinize yarayabilir Slide 120: BİNA İÇERİSİNDE ALINACAK TEDBİRLER NELERDİR? Kesinlikle panik yapmamalıyız. Sabitlenmemiş dolap, raf, pencere vb. eşyalardan uzak durmalıyız. Varsa sandalyelerle desteklenmiş masa altına veya dolgun ve hacimli koltuk, kanepe, içi dolu sandık gibi koruma sağlayabilecek eşya yanına çömelmeli veya uzanmalıyız. Başımızı iki elimizin arasında alarak veya bir koruyucu (yastık, kitap vb) malzeme ile korumalıyız. Sarsıntı geçene dek beklemeliyiz. Slide 121: .Sarsıntı seçtikten sonra elektrik, gaz ve su vanalarını kapatmalıyız. Soba ve ısıtıcıları söndürmeliyiz .Merdiven, balkon, koridor ve geniş sahanlı yerlerden, kolonlardan ve pencerelerden uzaklaşmalıyız. .Kesinlikle asansör kullanmamalıyız. Asansörde isek kat çıkış düğmesine basarak asansörü terk etmeliyiz. Slide 122: .Tekerlekli sandalyede isek tekerlekleri kilitleyerek başımızı ve boynumuzu korumaya almalıyız. .Mutfak, imalathane, labratuvar gibi iş aletlerinin bulunduğu yerlerde; ocak, fırın ve bu gibi cihazları kapatmalıyız. Dökülebilecek malzeme ve maddelerden uzaklaşmalıyız. Birinci maddede belirtildiği şekilde kendimizi korumalıyız. Slide 123: BİNA DIŞINDA ALINACAK TEDBİRLER NELERDİR? Güvenli bir ortama geçmeliyiz. Binalardan düşebilecek baca, cam kırıkları ve sıvalara karşı tedbirli olmalıyız. Toprak altındaki kanalizasyon, elektrik ve gaz hatlarından gelecek tehlikelere karşı dikkatli olmalıyız. Slide 124: DEPREMDEN SONRA ALINACAK TEDBİRLER NELERDİR? .Yaralanıp yaralanmadığınızı kontrol edin. İlk yardım yapın. .Kalabalık bir yerde bulunuyorsanız paniği engellemeye çalışın ve düzenli bir şekilde çıkışı sağlayın Ailenizi, özellikle çocuklarınızla konuşarak sakinleştirin, onlara moral verin. .Güvenlik kontrolü yapın. Gaz kaçağını kontrol ediniz. Gaz kaçağı olup olmadığından emin olana kadar kibrit ateşlemeyin. Elektriği kullanmayın. Slide 125: .Bina içinde karanlıkta kalsanız bile kibrit, çakmak , mum , gaz lambası, piknik tüpü kullanmayınız Başlangıç halinde olan küçük yangınları söndürünüz. .Arka arkaya gelebilecek sallantılara karşı hazırlıklı olun. .Etrafa cam kırığı , kesici ve yaralayıcı maddeler olacağı için kalın elbise ve ayakkabı giyin. Slide 126: .İlmi bir dayanağı olamayan dedikodulara inanmayınız. .Bu konuda yetkili makamların açıklamalarına itimat ediniz. .Zarar görmüş binalara girmek için yetkililerin talimatlarıyla birlikte hareket edin. .Eğer biliyorsanız evin iç planını belirten basit bir krokiyi de çizdikten sora kurtarma için gelen profesyonel ekibe teslim ediniz. Slide 127: .Elektrik, doğal gaz ve su hatlarında arıza meydana gelebilir. Sigortalarınızı gevşetmeden, su ve doğal gaz vanalarını kapatmadan, ocağınızı ve sobanızı söndürmeden evinizi terk etmeyiniz. .Şiddetli bir sarsıntı sonrasında eğer bina zarar görmemişse,binaya girmek için en az bir saat bekleyiniz. .Etrafa saçılmış olan kimyasal,yanıcı ve parlayıcı maddeleri temizleyin ve kaldırın. Slide 128: .Deprem den sonra ilk 12 saat can kurtarma faaliyetleri açısından hayati ehemmiyet arz etmektedir. Aşırı telefon trafiğinin santralleri kilitleyip,telefonları kullanılamaz hale getirdiğinden ,daha önemli haberleşmelerin yapılabilmesi için telefonunuzu kullanmayın.. Slide 129: .Bina içindeki parlayıcı,patlayıcı kolay yanıcı maddelerin yerleri biliyorsanız yerlerini işaretleyin,not alın ya da uyarıcı ibareler koyun .Bu bölümlere kesinlikle ateşle yakmayınız. .Enkazdan aldığınız ilk sese yönelmeniz. Yerini işaretledikten sonra binanın bütün bölümlerini arayarak diğer canlıları da tespit ediniz. Eğer kurtarma eğitimi almış iseniz mevcut canlıların kurtarmadaki önceliklerini belirleyiniz. Slide 130: İZMİR’İN FAYHATLARI 1) GEDİZ 2) DUMANLI DAĞI 3) BORNOVA FAYI 4) İZMİR FAYI 5) CUMA OVASI-KUŞADASI-KARABURUN 6) GÜMÜLDÜR-DOĞAN BEYLİ-SEFERİHİSAR 7) TUZLA GİBİ AKTİF FAY HATLARI ÜZERİNDE KONUŞLANMIŞ OLDUĞU BİLİNMEKTEDİR. Slide 133: SEL TANIMI VE NEDENLERİ Slide 134: SEL NEDİR? Atmosferdeki anı değişiklikler sonucu oluşan sağanak yağmur şeklindeki fırtınalardan sonra oluşan can ve mal kayıplarına neden olan doğal bir afettir. Slide 135: SEL DURUMUNDA ALINACAK TEDBİRLER NELERDİR? Yaşadığınız bölgenin sel tehlikesi içinde olup olmadığını Afet İşleri Genel Müdürlüğü'nden öğrenin. Bulunduğunuz binanın su seviyesi altında kalıp kalmadığını ve o bölgenin sel ile ilgili geçmişini öğrenin. Eğer sık sık sel baskınlarının gerçekleştiği bir bölgede yaşıyorsanız kontra plak,plastik levhalar, el arabası, çivi, çekiç, testere, kürek, kum torbaları gibi acil durumlarda kullanabileceğiniz malzemeler bulundurun. Slide 136: Ev içinde ki atık su borularından suların geri tepmesi söz konusu olabilir. Bunu önlemek için gerekli tedbirleri alın. Evde bulunan lavabo, küvet ve duş alınan yerlerdeki atık su deliklerini su sızdırmayacak şekilde tıpalarla kapatın. Bir çok sel baskınında bu konu üzerinde hassasiyetle durulmadığı görülmüştür. Kaçış planı yapın ve bunu deneyin Slide 137: Yerel sığınakları ve su seviyesinden yüksek yerleri tespit edin. Sel felaketi sırasında sığınaklara gidilebilecek en güvenli yolu bulun. Eğer sel felaketinin sıkça yaşandığı yerlerde yaşıyorsanız bu yerlere ulaşabileceğiniz alternatif yollar bulun Slide 138: YANGINSIZ VE AFETSİZ GÜNLER DİLEĞİYLE TEŞEKKÜR EDERİZ