Daily Contemplation 02

Views:
 
     
 

Presentation Description

From Shrimad Rajchandra's Vachanamrut Patrank and Shri Amrendra Muni' books, explaining what it takes for spiritual progress (purification of Soul from current status). Teachings of Jina (Jainism) as a focal point which emphasis that one must win over "Attachment' and Hatred.

Comments

Presentation Transcript

ચિંતન અને મનન કરો:

1 ચિંતન અને મનન કરો જ્યાં ઉપાય નહીં ત્યાં ખેદ કરવો યોગ્ય નથી . ઈશ્વરેચ્છા ( કર્મ પ્રમાણે ) પ્રમાણે જે થાય તેમાં સમતા ( રાખવિ ) ઘટે છે ; અને તેના ઉપાયનો કંઈ વિચાર સૂઝે તે કર્યા રહેવું એટલો માત્ર આપણો ઉપાય છે .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

2 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

3 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà વાસ્તવિક તો એમ છે કે કરેલાં કર્મ ભોગવ્યા વિના નિવૃત્ત થાય નહીં , અને નહીં કરેલું એવું કંઈ કર્મફળ પ્રાપ્ત થાય નહીં .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

4 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà જે જે કાળે જે જે પ્રારબ્ધ ઉદય આવે તે તે વેદન કરવું .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

5 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà જેમ જેમ રાગદ્વેષનો નાશ વિશેષ કરી થાય તે તે પ્રકારે પ્રવર્તવું એ જ આજ્ઞા જિનેશ્વર દેવની છે .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

6 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà આરંભ , પરિગ્રહ , અસત્સંગ આદિ કલ્યાણને પ્રતિબંધ કરનારાં કારણોમાં જેમ બને તેમ ઓછો પરિચય થાય તથા તેમાં ઉદાસીનતા પ્રાપ્ત થાય તે વિચાર હાલ મુખ્યપણે રાખવા યોગ્ય છે .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

7 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà પોતાના હિતરૂપ જાણી કે સમજીને આરંભપરિગ્રહ સેવવા યોગ્ય નથી ; અને આ પરમાર્થ વારંવાર વિચારી સદ્‌ગ્રંથનું વાંચન , શ્રવણ , મનનાદિ કરવાં યોગ્ય છે .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

8 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà અનંતકાળે જે પ્રાપ્ત થયું નથી , તે પ્રાપ્તપણાને વિષે અમુક કાળ વ્યતીત થાય તો હાનિ નથી . માત્ર અનંતકાળે જે પ્રાપ્ત થયું નથી , તેને વિષે ભ્રાંતિ થાય , ભૂલ થાય તે હાનિ છે .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

9 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà જે વ્યવસાયે કરી જીવને ભાવનિદ્રાનું ઘટવું ન થાય તે વ્યવસાય કોઈ પ્રારબ્ધયોગે કરવો પડતો હોય તો તે ફરી ફરી પાછા હઠીને , જેટલો બને તેટલો વ્યવસાય સંક્ષેપ કરતા જઈ પ્રવર્તવું થાય , તો બોધનું ફળવુ થવું સંભવે છે .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

10 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà જે વડે વૈરાગ્યની વૃદ્ધિ થાય તે વાંચન વિશેષ કરીને રાખવું ; મતમતાંતરનો ત્યાગ કરવો ; અને જેથી મતમતાંતરની વૃદ્ધિ થાય તેવું વાંચન લેવું નહીં . અસત્સંગાદિકમાં રુચિ ઉત્પન્ન થતી મટાડવાનો વિચાર વારંવાર કરવો યોગ્ય છે .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

11 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà ઇચ્છા , આશા જ્યાં સુધી અતૃપ્ત છે , ત્યાં સુધી તે પ્રાણી અધોવૃત્તિવત્ છે . ઇચ્છાજયવાળું પ્રાણી ઊર્ધ્વગામીવત્ છે .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

12 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà વિચારવાન પુરુષોને ખેદકારક પ્રસંગનો મૂર્છાભાવે ખેદ કરવો તે માત્ર કર્મબંધનો હેતુ ભાસે છે , અને વૈરાગ્યરૂપ ખેદથી કર્મસંગની નિવૃત્તિ ભાસે છે , અને તે સત્ય છે .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

13 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà અઘટિત કૃત્યો થયાં અને‌ તેથી શરમાઈને મન , વચન , કાયાના યોગથી તે ન કરવાની પ્રતિજ્ઞા લે .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

14 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà સ્ત્રી , પુત્ર , કુટુંબ , લક્ષ્મી ઈત્યાદિ બધાં સુખ તારે ઘેર હોય તોપણ એ સુખમાં ગૌણતાએ દુ : ખ રહ્યું છે એમ ગણી આજના દિવસમાં પ્રવેશ કર .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

15 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà વચન શાંત , મધુર , કોમળ , સત્ય અને શૌચ બોલવાની સામાન્ય પ્રતિજ્ઞા લઈ આજના દિવસમાં પ્રવેશ કર .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

16 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà વ્યાવહારિક કામથી જે વખતે મુક્ત થા તે વખતે એકાંતમાં જઈ આત્મદશા પર વિચાર કર .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

17 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà બંધાયેલાને જે પ્રકારે બાંધ્યો તેથી ઊલટી રીતે વર્ત એટલે છૂટશે .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

18 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà હું કર્તા , હું મનુષ્ય , હું સુખી , હું દુઃખી એ વગેરે પ્રકારથી રહેલું દેહાભિમાન , જ્યારે ગળશે અને સર્વોત્તમ પદરૂપ પરમાત્માને જ્યારે જાણશે ત્યારે તારૂ મન જ્યાં જ્યાં જશે ત્યાં ત્યાં તને સમાધિ જ હશે .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

19 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà ગમે તે ક્રિયા , જપ , તપ કે શાસ્ત્રવાંચન કરીને પણ એક જ કાર્ય સિદ્ધ કરવાનું છે ; તે એ કે જગતની વિસ્મૃતિ કરવી અને સત્‌ના ચરણમાં રહેવું .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

20 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà કોઈ સદ્‌ગ્રંથનું વાંચન પ્રમાદ ઓછો થવા અર્થે રાખવા યોગ્ય છે .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

21 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà જીવે મુખ્યમાં મુખ્ય અને અવશ્યમાં અવશ્ય એવો નિશ્ચય રાખવો , કે જે કંઈ મારે કરવું છે , તે આત્માને કલ્યાણરૂપ થાય તે જ કરવું છે , અને તે જ અર્થે આ ત્રણ યોગની ઉદયબળે પ્રવૃત્તિ થતી હોય તો થવા દેતાં , પણ છેવટે તે ત્રિયોગથી રહિત એવી સ્થિતિ કરવાને અર્થે તે પ્રવૃત્તિને સંકોચતાં સંકોચતાં ક્ષય થાય એ જ ઉપાય કર્ત્તવ્ય છે .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

22 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà અસ્વસ્થ કાર્યની પ્રવૃત્તિ કરવી , અને આત્મપરિણામ સ્વસ્થ રાખવાં એવી વિષમપ્રવૃત્તિ વાત સંભવિત કરવી કઠણ છે .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

23 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà અસાર અને ક્લેશરૂપ આરંભપરિગ્રહના કાર્યમાં વસતાં જો આ જીવ કંઈ પણ નિર્ભય કે અજાગૃત રહે તો ઘણાં વર્ષનો ઉપાસેલો વૈરાગ્ય પણ નિષ્ફળ જાય એવી દશા થઈ આવે છે , એવો નિત્ય પ્રત્યે નિશ્ચય સંભારીને નિરુપાય પ્રસંગમાં કંપતા ચિત્તે ન જ છૂટ્યે પ્રવર્તવું ઘટે છે

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

24 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà જે પ્રકારે બંધનથી છુટાય તે પ્રકારે પ્રવર્તવું , એ હિતકારી કાર્ય છે . બાહ્ય પરિચયને વિચારી વિચારીને નિવૃત્ત કરવો એ છૂટવાનો એક પ્રકાર છે .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

25 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà જેનો અનાદિકાળથી અભ્યાસ છે તે , અત્યંત પુરુષાર્થ વિના , અલ્પ કાળમાં છોડી શકાય નહીં . માટે ફરી ફરી સત્સંગ , સત્શાસ્ત્ર અને પોતામાં સરળ વિચારદશા કરી તે વિષયમાં વિશેષ શ્રમ લેવો યોગ્ય છે .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

26 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà જીવ કોઈક વાર પંચવિષયાદિ સાધનની નિવૃત્તિનો વિચાર કરે , તેથી અનાદિ અભ્યાસનું બળ ઘટવું કઠણ પડે , પણ દિનદિન પ્રત્યે , પ્રસંગે પ્રસંગે અને પ્રવૃત્તિ પ્રવૃત્તિએ ફરી ફરી વિચાર કરે , તો અનાદિ અભ્યાસનું બળ ઘટી , અપૂર્વ અભ્યાસની સિદ્ધિ થઈ સુલભ એવો આશ્રયભક્તિમાર્ગ સિદ્ધ થાય

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

27 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà પંચવિષયાદિ સાધનની નિવૃત્તિ સર્વથા કરવાનું જીવનું બળ ન ચાલતું હોય ત્યારે , ક્રમે ક્રમે , દેશે દેશે તેનો ત્યાગ કરવો ઘટે ; પરિગ્રહ તથા ભોગોપભોગના પદાર્થનો અલ્પ પરિચય કરવો ઘટે . એમ કરવાથી અનુક્રમે તે દોષ મોળા પડે , અને આશ્રયભક્તિ દ્રઢ થાય .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

28 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà અનાદિકાળથી જીવે અસ્વસ્થતા નિરંતર આરાધી છે , જેથી સ્વસ્થતા પ્રત્યે આવવું તેને દુર્ગમ પડે છે . શ્રી જિને એમ કહ્યું છે , કે યથાપ્રવૃત્તિકરણ સુધી જીવ અનંતી વાર આવ્યો છે , પણ જે સમયે ગ્રંથિભેદ થવા સુધી આવવાનું થાય છે ત્યારે ક્ષોભ પામી પાછો સંસારપરિણામી થયા કર્યો છે .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

29 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà ગ્રંથિભેદ થવામાં જે વીર્યગતિ જોઈએ તે થવાને અર્થે જીવે નિત્યપ્રત્યે સત્સમાગમ , સદ્‌વિચાર અને સદ્‌ગ્રંથનો પરિચય નિરંતરપણે કરવો શ્રેયભૂત છે .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

30 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà આપણે સૌએ જાગૃતપણે પ્રવર્તવું કરવામાં કંઈ શિથિલતા રાખીએ તો તે સંસારપ્રસંગથી બાધ થતાં વાર ન લાગે .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

31 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà પ્રસંગની સાવ નિવૃત્તિ અશક્ય થતી હોય તો પ્રસંગ સંક્ષેપ કરવો ઘટે , અને ક્રમે કરીને સાવ નિવૃત્તિરૂપ પરિણામ આણવું ઘટે , એ મુમુક્ષુ પુરુષનો ભૂમિકાધર્મ છે .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

32 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà સત્સમાગમ અને સત્શાસ્ત્રના લાભને ઈચ્છતા એવા મુમુક્ષુઓને આરંભ , પરિગ્રહ અને રસસ્વાદાદિ પ્રતિબંધ સંક્ષેપ કરવા યોગ્ય છે .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

33 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà ક્રમે જેમ વય વધે છે , તેમ તેમ ઇન્દ્રિયબળ વધે છે , તેમ તે બળને વિકારનાં હેતુ એવાં નિમિત્તો મળે છે ; અને પૂર્વભવના તેવા વિકારના સંસ્કાર રહ્યા છે , તેથી તે નિમિત્તાદિ યોગ પામી વિશેષ પરિણામ પામે છે .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

34 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà નિમિત્તે કરીને જેને હર્ષ થાય છે , નિમિત્તે કરીને જેને શોક થાય છે , નિમિત્તે કરીને જેને ઇંદ્રિયજન્ય વિષય પ્રત્યે આકર્ષણ થાય છે , નિમિત્તે કરીને જેને ઇંદ્રિયને પ્રતિકૂળ એવા પ્રકારોને વિષે દ્વેષ થાય છે , નિમિત્તે કરીને જેને ઉત્કર્ષ આવે છે , નિમિત્તે કરીને જેને કષાય ઉદ્‌ભવે છે , એવા જીવને જેટલો બને તેટલો તે તે નિમિત્તવાસી જીવોને સંગ ત્યાગવો ઘટે છે ;

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

35 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà ત્યાગ , વૈરાગ્ય , ઉપશમ અને ભક્તિ મુમુક્ષુ જીવે સહજ સ્વભાવરૂપ કરી મૂક્યા વિના આત્મદશા કેમ આવે ? પણ શિથિલપણાથી , પ્રમાદથી એ વાત વિસ્મૃત થઈ જાય છે .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

36 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà અનાદિથી વિપરીત અભ્યાસ છે , તેથી વૈરાગ્ય ઉપશમાદિ ભાવોની પરિણતિ એકદમ ન થઈ શકે , કિંવા થવી કઠિન પડે ; તથાપિ નિરંતર તે ભાવો પ્રત્યે લક્ષ રાખ્યે અવશ્ય સિદ્ધિ થાય છે .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

37 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà જે જે પ્રકારે પરદ્રવ્ય ( વસ્તુ ) નાં કાર્યનું સંક્ષેપપણું થાય , નિજ દોષ જોવાનો દ્રઢ લક્ષ રહે , અને સત્સમાગમ , સત્શાસ્ત્રને વિષે વર્ધમાન પરિણતિએ પરમ ભક્તિ વર્ત્યા કરે તે પ્રકારની આત્મતા કર્યા જતાં , તથા જ્ઞાનીનાં વચનોનો વિચાર કરવાથી દશા વિશેષતા પામતાં યથાર્થ સમાધિને યોગ્ય થાય , એવો લક્ષ રાખશો .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

38 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà જે મુમુક્ષુજીવ ગૃહસ્થ વ્યવહારમાં વર્તતા હોય , તેણે તો અખંડ નીતિનું મૂળ પ્રથમ આત્મામાં સ્થાપવું જોઈએ . નહીં તો ઉપદેશાદિનું નિષ્ફળપણું થાય છે .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

39 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà જ્ઞાનીપુરુષોએ વારંવાર આરંભ પરિગ્રહના ત્યાગનું ઉત્કૃષ્ટપણું કહ્યું છે , અને ફરી ફરી તે ત્યાગનો ઉપદેશ કર્યો છે , અને ઘણું કરી પોતે પણ એમ વર્ત્યા છે , માટે મુમુક્ષુ પુરુષને અવશ્ય કરી તેની સંક્ષેપવૃત્તિ જોઈએ , એમાં સંદેહ નથી .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

40 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà આરંભ પરિગ્રહનો ત્યાગ કયા કયા પ્રતિબંધથી જીવ ન કરી શકે , અને તે પ્રતિબંધ કયા પ્રકારે ટાળી શકાય એ પ્રકારે મુમુક્ષુ જીવે પોતાના ચિત્તમાં વિશેષ વિચાર - અંકુર ઉત્પન્ન કરી કંઈ પણ તથારૂપ ફળ આણવું ઘટે . જો તેમ કરવામાં ન આવે તો તે જીવને મુમુક્ષુતા નથી , એમ પ્રાયે કહી શકાય

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

41 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà જે જે વાટેથી અનંતકાળથી ગ્રહાયેલા આગ્રહનો , પોતાપણાનો , અને અસત્સંગનો નાશ થાય તે તે વાટે વૃત્તિ લાવવી ; એ જ ચિંતન રાખવાથી , અને પરભવનો દ્રઢ વિશ્વાસ રાખવાથી કેટલેક અંશે તેમાં જય પમાશે .

Slide 42:

42 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà કોઈ પણ જીવ પરમાર્થને ઇચ્છે અને વ્યાવહારિક સંગમાં પ્રીતિ રાખે , ને પરમાર્થ પ્રાપ્ત થાય એમ તો કોઈ કાળે બને જ નહીં .

Slide 43:

43 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà ઉદય આવેલો અંતરાય સમપરિણામે વેદવા યોગ્ય છે , વિષમપરિણામે વેદવા યોગ્ય નથી .

Slide 44:

44 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà કુટુંબાદિનું મમત્વ રાખશે તોપણ જે થવાનું હશે તે થશે . તેમાં સમપણું રાખશે તોપણ જે થવા યોગ્ય હશે તે થશે ; માટે નિઃશંકપણે નિરભિમાની થવું યોગ્ય છે . સમપરિણામે પરિણમવું યોગ્ય છે .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

45 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà હું દેહાદિ સ્વરૂપ નથી , અને દેહ સ્ત્રી પુત્રાદિ કોઈ પણ મારાં નથી , શુદ્ધ ચૈતન્યસ્વરૂપ અવિનાશી એવો હું આત્મા છું , એમ આત્મભાવના કરતાં રાગદ્વેષનો ક્ષય થાય .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

46 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà લોક સમુદાય કોઈ ભલો થવાનો નથી , અથવા સ્તુતિનિંદાના પ્રયત્નાર્થે આ દેહની પ્રવૃત્તિ તે વિચારવાનને કર્ત્તવ્ય નથી .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

47 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà ભોગમાં અનાસક્તિ થાય , તથા લૌકિક વિશેષતા દેખાડવાની બુદ્ધિ ઓછી કરવામાં આવે તો તૃષ્ણા નિર્બળ થતી જાય છે . લૌકિક માન આદિનું તુચ્છપણું સમજવામાં આવે તો તેની વિશેષતા ન લાગે ; અને તેથી તેની ઇચ્છા સહેજે મોળી પડી જાય , એમ યથાર્થ ભાસે છે .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

48 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà જ્યાં સુધી ઓછી ઉપાધિવાળાં ક્ષેત્રે આજીવિકા ચાલતી હોય ત્યાં સુધી વિશેષ મેળવવાની કલ્પનાએ મુમુક્ષુએ કોઈ એક વિશેષ અલૌકિક હેતુ વિના વધારે ઉપાધિવાળાં ક્ષેત્રે જવું ન ઘટે કેમકે તેથી ઘણી સદ્‌વૃત્તિઓ મોળી પડી જાય છે , અથવા વર્ધમાન થતી નથી .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

49 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà માનરૂપી કષાય ઓછો કરવાથી અનુક્રમે બીજા એની મેળે ઓછા થઈ જાય છે .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

50 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà તારી આજીવિકા જેટલું પ્રાપ્ત થતું હોય અને તું નિરુપાધિમય હોય તો ઉપાધિમય પેલું રાજસુખ ઇચ્છી તારો આજનો દિવસ અપવિત્ર નહીં કર .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

51 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà જે બાહ્ય મિત્રો પૌદ્‌ગલિક વાતો અને પર વસ્તુનો સંગ કરાવે તેઓને ત્વરાથી તજાય તો તજ . અને કદાચિત્ તજાય એમ ન હોય તો અભ્યંતરથી લુબ્ધ અને આસકત થઇશ નહીં .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

52 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà કોઈને કાંઈ દ્વેષથી કહેવાઈ જવાય તો ઘણો પશ્ચાત્તાપ કરજે , અને ક્ષમાપના માગજે . પછીથી તેમ કરીશ નહીં .

Slide 53:

53 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà કોઈના અવગુણ તરફ ધ્યાન નહીં આપીશ , પણ પોતાના અવગુણ હોય તે ઉપર વધારે દ્રષ્ટિ રાખી ગુણસ્થ થા .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

54 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà શુદ્ધયોગમાં રહેલા આત્મા અણારંભી છે . અશુદ્ધ યોગમાં રહેલ આત્મા આરંભી છે .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

55 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà જ્ઞાનીપુરુષની અવજ્ઞા બોલવી તથા તેવા પ્રકારના પ્રસંગમાં ઉજમાળ થવું , એ જીવનું અનંત સંસાર વધવાનું કારણ છે .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

56 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà આત્માને પરમહિતકારી એવી દ્વાદશાનુપ્રેક્ષા એટલે વૈરાગ્યાદિ ભાવભાવિત બાર ચિંતવનાઓનું સ્વરૂપ ચિંતન કર .

Slide 57:

57 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà ‘‘ ગમે તેટલી વિપત્તિઓ પડે , તથાપિ જ્ઞાની દ્વારા સાંસારિક ફળની ઇચ્છા કરવી યોગ્ય નથી .’’

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

58 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà બીજાની વસ્તુ પોતાથી ગ્રહણ થઈ હોય , તે જ્યારે એમ જણાય કે બીજાની છે , ત્યારે તે આપી દેવાનું જ કાર્ય મહાત્મા પુરુષો કરે છે .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

59 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà ગૃહાદિ પ્રવૃત્તિના યોગે ઉપયોગ વિશેષ ચલાયમાન રહેવા યોગ્ય છે , એમ જાણીને પરમપુરુષ સર્વસંગપરિત્યાગનો ઉપદેશ કરતા હવા .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

60 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà વાસ્તવિક સુખ માત્ર વિરાગમાં છે માટે જંજાળમોહિનીથી આજે અભ્યંતરમોહિની વધાર નહીં .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

61 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà દેહની જેટલી ચિંતા રાખે છે તેટલી નહીં પણ એથી અનંત ગણી ચિંતા આત્માની રાખ , કારણ અનંત ભવ એક ભવમાં ટાળવા છે .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

62 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà કેટલાંક કાર્યો એવાં હોય છે કે તેમાં પ્રત્યક્ષ દોષ હોતો નથી , અથવા તેથી દોષ થતો હોતો નથી , પણ તેને અંગે બીજા દોષોનો આશ્રય હોય છે , તે પણ વિચારવાનને લક્ષ રાખવો ઉચિત છે .

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

63 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà તને ધર્મ સંબંધી બોધ થયો છે , છતાં સ્થિતિનું દુઃખ હોય તો બનતી ઉપાધિ કરી રળવા પ્રયત્ન કરજે .

Slide 64:

64 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà તારૂ ઉપજીવન સારી રીતે ચાલે છે , માટે કોઈ પણ પ્રકારના અનાચારથી લક્ષ્મી મેળવવી ન જોઈએ . મનને જેથી સુખ હોતું નથી તેથી કાયાને કે વચનને ન હોય . અનાચારથી મન સુખી થતું નથી .

Slide 65:

65 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà પુરુષાર્થનો જય ન થયો એવી નિરાશા સ્મરીશ નહીં .

Slide 66:

66 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà જે કંઈ થાય છે તે થવા દેવું , ન ઉદાસીન , ન અનુદ્યમી થવું ; ન પરમાત્મા પ્રત્યે પણ ઇચ્છા કરવી અને ન મૂંઝાવું . કદાપિ અહંપણું આડું આવતું હોય તો તેનો જેટલો બને તેટલો રોધ કરવો ; અને તેમ છતાં પણ તે ન ટળતું હોય તો તેને ઈશ્વરાર્પણ કરી દેવું .

Slide 67:

67 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà જે થાય તે કર્યા રહેવું . અધિક ઝાવાં નાખવા પ્રયત્ન કરવા નહીં . અલ્પ પણ ભય રાખવો નહીં , ઉપાધિ માટે ભવિષ્યની એક પળની પણ ચિંતા કરવી નહીં ; કર્યાનો જે અભ્યાસ થઈ ગયો છે , તે વિસ્મરણ કર્યા રહેવું .

Slide 68:

68 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà બંધનનો ત્યાગ કર્યે છુટાય છે , એમ સમજ્યા છતાં તે જ બંધનની વૃદ્ધિ કર્યા કરવી , તેમાં પોતાનું મહત્વ સ્થાપન કરવું , પૂજ્યતા પ્રતિપાદન કરવી , એ તને બહુ રખડાવનારું છે . માટે આમ ન કર .

Slide 69:

69 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà જે વિદ્યાથી ઉપશમગુણ પ્રગટ્યો નહીં , વિવેક આવ્યો નહીં , કે સમાધિ થઈ નહીં તે વિદ્યાને વિષે રૂડા જીવે આગ્રહ કરવા યોગ્ય નથી .

Slide 70:

70 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà જે દેહ પૂર યુવાવસ્થામાં અને સંપૂર્ણ આરોગ્યતામાં દેખાતાં છતાં પણ ક્ષણભંગુર છે , તે દેહમાં પ્રીતિ કરીને શું કરીએ ?

ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà:

71 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà પરમાર્થમાં ચિત્ત જે વખતે એકાગ્રવત્ હોય ત્યારે જો પરમાર્થ સંબંધી લખવાનું અથવા કહેવાનું બને તો તે યથાર્થ કહેવાય .

Slide 72:

72 ËSÉlÉ{É +{Éà ©É{É{É G­Éà ક્રોધાદિ અનેક પ્રકારના દોષો પરિક્ષીણ પામી ગયાથી , સંસારત્યાગરૂપ દીક્ષા યોગ્ય છે , અથવા તો કોઈ મહત્ પુરુષના યોગે યથાપ્રસંગે તેમ કરવું યોગ્ય છે . તે સિવાય બીજા પ્રકારે દીક્ષાનું ધારણ કરવું તે સફળપણાને પ્રાપ્ત થતું નથી .

authorStream Live Help