7.sınıf sistemler

Views:
 
Category: Entertainment
     
 

Presentation Description

No description available.

Comments

Presentation Transcript

SİSTEMLER: 

SİSTEMLER Sindirim Sistemi Boşaltım Sistemi Destekleyici ve Düzenleyici Sistem Duyu Organları

SİNDİRİM SİSTEMİ: 

SİNDİRİM SİSTEMİ Ağız yoluyla maddelerin alınması ve çeşitli işlemlerle kendine yararlı hale getirmesine sindirim adı verilir ve bu işlemleri gerçekleştiren sisteme de sindirim sistemi adı verilir. Besinlerin hücrelerimiz tarafından kullanılabilecek kadar küçük parçalara bölünerek kana geçişini sağlamak sindirim sisteminin görevidir.

PowerPoint Presentation: 

Sindirim ,işlemi çiğnemeyle ağızda başlar. Artık maddelerin dışarı atılması ile anüste son bulur. Sindirim olayı sırasıyla şu organlarda gerçekleşir: AĞIZ → YUTAK → YEMEK BORUSU → MİDE → İNCE BAĞIRSAK → KALIN BAĞIRSAK → ANÜS

PowerPoint Presentation: 

Sindirim olayının başlaması için ağızdan besin alınması gerekir.

BESİN: 

BESİN Canlıların hayatsal olaylarını sürdürebilmeleri için dışardan aldıkları maddelere denir.

Besinleri elde edildikleri kaynaklara göre üç guruba ayırabiliriz: 

Besinleri elde edildikleri kaynaklara göre üç guruba ayırabiliriz Bitkisel besinler ; sebze, meyve, baklagiller vs. Hayvansal besinler ; et, süt, yumurta vs. Su ve madensel tuzlar.

Besin maddeleri insan vücudunda aldıkları görevlere göre de çeşitli guruplara ayrılırlar.: 

Besin maddeleri insan vücudunda aldıkları görevlere göre de çeşitli guruplara ayrılırlar. Görevlerine göre besinler: Enerji verici: karbonhidratlar, yağlar, proteinler Yapıcı onarıcı: proteinler, su, madensel tuzlar Düzenleyici : proteinler , su, maden tuzlar

İKİ ÇEŞİT SİNDİRİM VARDIR : 

İKİ ÇEŞİT SİNDİRİM VARDIR MEKANİK SİNDİRİM : Dil , diş, mide, bağırsak hareketleri sayesinde küçük parçacıklar haline getirilmesidir. KİMYASAL SİNDİRİM: Parçalanmış ve sulandırılmış besinlerin enzimler yardımıyla ( tükürük, mide ve bağırsak öz suları, pankreas ve karaciğer salgılarıyla) kimyasal değişime uğrayıp, yapı taşlarına parçalanmasına denir. Kimyasal sindirimde mutlaka enzim ve su kullanılır.

Büyük moleküllü besin maddeleri: 

Büyük moleküllü besin maddeleri Büyük molekül Küçük molekül Karbonhidratlar → Glikoz Proteinler → Amino asit Yağlar → Yağ asidi+ gliserol (gliserin ) Şeklindeki küçük moleküller haline gelerek kana geçerler.

SİNDİRİM SİSTEMİ ORGANLARI: 

SİNDİRİM SİSTEMİ ORGANLARI AĞIZ Ağızda dil ve dişler bulunur. Dil ve dişler sindirimden başka konuşmaya da yardımcı olurlar. Dil tadın algılanmasını, besinlerin karıştırılıp yutağa gönderilmesini sağlar. Üzerinde tat alma hücreleri vardır. Ağız içinin ıslaklığını tükürük salgısı sağlar. Bu salgıyı tükürük bezleri yapar.

PowerPoint Presentation: 

Tükürük içerisinde bulunan amilaz( pityalin ) enzimi karbon hidratların ağızda kimyasal sindirimini başlatır. Tükürük bezleri kulak altı, dil altı ve çene altı olmak üzere üç çifttir.

PowerPoint Presentation: 

DİŞLER YETİŞKİN BİR İNSANDA DİŞLER: 1- KESİCİ DİŞLER: 4’ü alt,4’ü üst 8 tanedir . 2-KÖPEK DİŞLERİ: 2’si alt,2’si üstte 4 tanedir. 3-KÜÇÜK AZI DİŞLERİ: 4’ü alt ,4’ü üst 8 tanedir. 4-BÜYÜK AZI DİŞLERİ: 6’SIalt,6’sı üst 12 tanedir

PowerPoint Presentation: 

YUTAK Ağız ve burun boşluklarıyla, gırtlak ve yemek borusu arasındaki boşluğa yutak denir. Besinlerin ağızdan yemek borusuna iletilmesini sağlar. Yutakta sindirim olmaz.

PowerPoint Presentation: 

YEMEK BORUSU Kasların peş peşe kasılmasıyla besinler mideye gönderilir. Yemek borusunun sindirimde bir rolü yoktur sadece taşıyıcı bir borudur . Yemek borusunun mideyle birleştiği noktada bir kapak vardır. Bu kapağın görevi yenilen gıdanın mideye geçmesi için gevşemek ve gıdalar mideye indikten sonra tekrar büzülüp kapanarak midenin içindeki maddelerin tekrar yukarıya çıkmasını engellemektir.

PowerPoint Presentation: 

MİDE : Mide, karın boşluğunun sol tarafında, diyaframın altında yer alan, J harfine benzeyen torba şeklinde bir organdır. Mide , üst taraftan mide ağzı ( kardia kapakçığı ) ve alt taraftan mide kapısı ( pilor kapağı) ile on iki parmak bağırsağına bağlanır. Midenin yapısı üç tabakadır: en dışta zar (periton) , ortada kas, en içte ise mukoza tabakaları bulunur. Midenin en içindeki mukoza tabakasında bulunan mukoza hücreleri, şekil değiştirerek mide bezlerini oluşturur. Mide bezleri önemlidir çünkü mide öz suyu salgılarlar. Mide öz suyunda; hidroklorik asit ( HCl ), pepsin enzimi ve lap enzimleri bulunur. Mide de sindirim olayı midenin kasılıp gevşemesi ve mide öz suyu ile gerçekleşir.

PowerPoint Presentation: 

Mide de sindirim olayı midenin kasılıp gevşemesi ve mide öz suyu ile gerçekleşir. Mide de sindirim besinlerin çeşidine göre 1- 4 saat sürer. Bu arada mide alt kapısı pilor , zaman zaman açılarak besinlerin, ince bağırsağın on iki parmak bağırsağı kısmına geçmesini sağlanır

Proteinlerin kimyasal sindirimi ilk olarak midede gerçekleşir. Bağırsaklarda devam eder. : 

Proteinlerin kimyasal sindirimi ilk olarak midede gerçekleşir. Bağırsaklarda devam eder.

PowerPoint Presentation: 

İNCE BAĞIRSAK : Ortalama uzunluğu 6 m olan ince bağırsaklar sindirim sisteminin en uzun bölümüdür.

İnce Bağırsağın Görevi: 

İnce Bağırsağın Görevi Ağızda kısmen sindirilmiş karbonhidratlar ile midede kısmen sindirilmiş proteinlerin ve sindirimi henüz başlamamış olan yağların sindirimini gerçekleştirmek ve tamamlamaktır. Diğer görevi ise, villuslar (tümür) sayesinde sindirilen besinlerin emilmesini ve böylece kana karışmasını sağlamaktır. NOT: Safra bir enzim değildir. Yağları yapı taşına ayırmaz, yağ damlacıklarına dönüştürür.

PowerPoint Presentation: 

İnce Bağırsak ve kalın bağırsağın birleştiği yere kör bağırsak bunun dip kısmındaki ince uzantıya apandisit denir .

PowerPoint Presentation: 

KALIN BAĞIRSAK : Kalın Bağırsak İnce bağırsaktan anüse kadar olan bölümdür. Yaklaşık 1,5 m uzunluğundadır.. Kalın bağırsağın dışa açılan kısmına anüs denir. Su ve mineraller gibi bazı besin maddeleri burada emilir. Kalın bağırsakta villuslar bulunmaz. Emilmeyenler ise burada biriktirilir. Kalın bağırsak üç bölümde incelenir 1 - Körbağırsak 2 - Kolon 3 - Rektum NOT: Kalın bağırsakta kimyasal ya da mekanik sindirim yapılmaz .

PowerPoint Presentation: 

ANÜS: Kalın bağırsağın vücut dışına açılan kısmına anüs denir. Besin maddelerinin vücudumuz tarafından kullanılamayan bölümü anüs yoluyla vücuttan dışarı atılır.

PowerPoint Presentation: 

Bazı organlarda vardır ki sindirim onlar olmadan gerçekleşmez bu organlar salgıları ile yada başka görevleri ile sindirime yardımcı olurlar bir düzen içinde çalışırlar.

PANKREAS (Sindirime yardımcı organ) : 

PANKREAS ( Sindirime yardımcı organ) Pankreas midenin arkasında, sağda onikiparmak bağırsağı ve solda dalağın arasında yer alır. İnce ve uzun bir yapıya sahip olan pankreas yaklaşık 80 g ağırlığındadır. Hem hormon salgılayan, hem de enzim salgılayan karışık bir bezdir. Pankreasın salgısı günlük yaklaşık 2litredir.

PowerPoint Presentation: 

Pankreas salgıları Pankreasın salgıladığı hormonlar insülin ve glukagondur . Bu hormonlar kan şekeri düzeyini ayarlayıcı özelliğe sahiptirler. Pankreas , sindirim salgıbezlerinin en önemlisidir. Salgıladığı enzimlerle besinlerin sindirimine yardımcı olur. Pankreasın ürettiği enzimler ise; lipaz , amilaz, nukleaz ve proteolitik enzimlerdir.

KARACİĞER ( Sindirime yardımcı organ) : 

KARACİĞER ( Sindirime yardımcı organ) Karaciğer , hayatın devamı için oldukça önemli olan işlevleri yerine getirir. Bir çok maddenin üretilmesi, depolanması ve salgılanması karaciğerde gerçekleşir.

KARACİĞER SAFRA ADI VERİLEN SALGIYI ÜRETİR. : 

KARACİĞER SAFRA ADI VERİLEN SALGIYI ÜRETİR. • Karaciğer , her gün yaklaşık 1 litre safra salgılar. Safra yağların sindirimine yardımcı olur. • Vücutta dolaşan kanın bileşimini ayarlar. • Kandaki glukoz yoğunluğunun uygun seviyede (90mg/dl) tutulmasını sağlar. • Dolaşımdaki yağ ve kolestrol seviyesini ayarlar, fazla aminoasitlerin atılmasını sağlar. • Vücuttaki artık maddelerin uzaklaştırılmasını sağlar. • Vitamin ve mineral depolar. • Yaşlanmış ve hasarlı kan hücrelerini yok eder. • Kanın pıhtılaşmasını sağlayan maddeleri üretir. Zehirleri dolaşımdan alarak, safra ile atılmasını sağlar. • İlaçların zararlı etkilerini sınırlar.

SAFRA KESESİ : 

SAFRA KESESİ Karaciğerin sağ lobunun alt kısmında yer alan kaslı bir organdır. Karaciğerde devamlı olarak üretilen safra, safra kesesi tarafından depolanır ve konsantre hale getirilir. Yani depo görevi görür. Safra sıvısı sadece beslenme anında kullanıldığı için önce safra kesesinde depolanır.

ONİKİPARMAK BAĞIRSAĞI : 

ONİKİPARMAK BAĞIRSAĞI İnce bağırsağın en önemli kısmıdır. Onikiparmak bağırsağında karbonhidrat, protein ve yağların sindirimi gerçekleşir. Yağların sindirimi, karaciğerden gelen safra salgısının etkisiyle ilk kez burada başlar.

BESİNLERİN SİNDİRİLMESİ : 

BESİNLERİN SİNDİRİLMESİ

Sindirilen Besinlerin Kana Geçmesi : 

Sindirilen Besinlerin Kana Geçmesi Sindirilmiş besinlerin kana geçişi, ince bağırsaklardaki villüsler (tümürler)den olur. Besin maddelerinin sindirimi tamamlandıktan sonra dolaşım sistemine aktarılmasına emilim denir. İki yolla olur:

PowerPoint Presentation: 

1- Kılcal Kan Damarlarıyla: Glikoz (şeker) , amino asit, mineraller, suda çözünen vitaminler (B ve C ) ve su, villuslar tarafından emilerek, kılcal kan damarlarına geçer. Ve kan damarları aracılığıyla önce karaciğere taşınır. Karaciğerde zehirlerinden arındırılır. Protein – şeker oranı ayarlanır. Kandaki şeker dengesi sağlanır. Buradan kalbin sağ kulakçığına taşınır. 2- Lenf Yoluyla: Yağ asidi ve gliserin ve yağda çözünen vitaminler (A,D,E,K ), villuslardaki lenf damarlarıyla emilir. Lenf sistemine karışır. Bu yolla kalbin sağ kulakçığına taşınır. Yağ asidi ve gliserin, lenf damarlarından geçerken üzerleri ince bir protein kılıfla kaplanarak yağ molekülü oluşturulur. Çünkü gliserin alkol özelliği taşır. Alkol, hücre zarını erittiğinden doğrudan kana karışması zararlıdır. NOT : Su , mineraller ve vitaminler sindirime uğramazlar.

SİNDİRİM SİSTEMİ HASTALIKLARI : 

SİNDİRİM SİSTEMİ HASTALIKLARI Ülser: Mide öz suyunun mide ve onikiparmak bağırsağını aşındırmasıdır. Reflü : Asitli mide içeriğinin yemek borusuna gelmesi ve uzun süre temas etmesiyle, yemek borusunun asitten kendini koruma özelliği yok olur. Gastrit: mideyi koruyan mukozanın iltihaplanması olayı. Dizanteri: Basillerin ya da amiplerin kalın bağırsağa yerleşerek yol açtıkları bir hastalıktır.

PowerPoint Presentation: 

İshal: Bütün bulaşıcı hastalıklar, bağırsak parazitleri, beslenme ve emilim bozukluklarında ortaya çıkan bir hastalıktır. Gıda zehirlenmesi: Bozulmuş, mikroplu veya kirli besinlerin yol açtığı bir hastalıktır. Apandisit: Kör bağırsaktaki apandisin iltihaplanmasıdır

BOŞALTIM SİSTEMİ : 

BOŞALTIM SİSTEMİ Besinlerin hücrelerde kullanılması sonucu oluşan zararlı ve işe yaramayan ürünlere atık madde denir. Atık maddeleri ise vücudumuzda uzaklaştıran organlarımız bulunmaktadır. Bunlar böbrekler, akciğer, karaciğer, deri ve kalın bağırsaktır.

PowerPoint Presentation: 

Böbrekler: Kanı süzerek atık ve fazlalık bazı maddelerin uzaklaştırılmasını sağlar. Böbreğin etkinliği sonucunda idrar oluşur. İdrar boşaltım sistemi tarafından dışarıya atılır.

PowerPoint Presentation: 

Karaciğer: proteinlerin sindirilmesi sırasında amonyak gibi zehirli maddeler oluşur. Çok zehirli olan amonyak karaciğerde daha az zehirli olan üreye dönüştürülür.

PowerPoint Presentation: 

Akciğerler: Temel solunum organıdır. Soluk verme sırasında karbondioksit ve bir miktar suyun uzaklaştırılmasını sağlar.

PowerPoint Presentation: 

Deri: Terleme yapılmasını sağlayan duyu organımızdır. (Duyu organları konusunda detaylı şekilde anlatılacaktır.) Terleme sırasında su ve bazı tuzların dışarı atılması sağlanır.

PowerPoint Presentation: 

Kalın Bağırsak: Besin atıkları, su ve safranın (karaciğerin ince bağırsağa yağların sindirim için gönderdiği sıvı) vücut dışına atılmasını sağlar. Böylece beslenmenin devam etmesini sağlar.

Boşaltım Sistemi Organları : 

Boşaltım Sistemi Organları Besinlerin hücrelerde kullanılması sonucu atık maddeler oluşur. Bu atık maddeler kan ile taşınır. Bu atık maddelerin vücut için zararlı hale gelmemesi için temizlenmesi gereklidir. Bu temizleme görevini boşaltım sistemi sağlar. Boşaltım sistemi vücudumuzun arıtma tesisi gibidir.

PowerPoint Presentation: 

Böbrekler: karın boşluğunun arkasında ve omurganın iki yanında bir çift böbrek vardır. Böbrekler fasulyeye benzerdir. Böbreklerin yapısında kanı süzen nefronlar bulunur. Her bir böbrekte yaklaşık bir milyon nefron vardır. Üreter ( idrar Borusu): Böbrekle idrar kesesi arasında bulunur. İnce uzun bir kanal şeklindedir. Böbreklerde oluşan idrarı idrar kesesine taşır. Üreter düz kaslardan oluşmuştur . İdrar Kesesi: İdrarın depolandığı kesedir. Yaşın artması ile birlikte idrar kesesinin büyüklüğü de artar. İdrar kesesindeki idrar belli bir seviyeye ulaşınca idrarı dışarı atma isteği oluşur ve idrar dışarı atılır.(işeme). İdrar kesesi düz kaslardan oluşmuştur. Üretra : idrarın vücuttan dışarı atılmasını sağlayan kısımdır. Başlangıcında kaslı bir yapı vardır. Bundan dolayı istemli olarak dışarı atılır.

İdrar Oluşumu: 

İdrar Oluşumu 1- Kan, böbrek atardamarları yoluyla böbreklere gelir. Kandaki zararlı maddelerle birlikte yararlı maddelerde nefronlarda süzülür. 2- Süzülme sırasında kan içindeki yararlı maddeler nefronlarda geri emilir ve yeniden kana geçer. 3- Süzülerek temizlenen bu kan, bönrek toplardamarı ile böbreklerden çıkar. 4- Süzülmeden sonra kalan tuzun ve suyun fazlası ile üre, idrarı oluşturur. 5- Oluşan idrar, üreter ile idrar kesesine taşınır ve burada toplanır. 6- İdrar, üretra ile vücuttan dışarı atılır. NOT: böbreklerimiz her 15-20 dakikada bir vücudumuzdaki kanı süzer. Bu işlem günde 100-150 defa tekrar edilir. Bir günde yaklaşık 500 litre kan böbreklerimiz tarafından süzülerek 1.5 litre idrar üretilir.

Boşaltım Sisteminin Sağlığı: 

Boşaltım Sisteminin Sağlığı Boşaltım sisteminin sağlığını korumak için; 1- İdrar yollarını soğuktan korumalıyız. 2- Vücut temizliğine dikkat etmeliyiz. 3- Beslenmeyle günlük iki litre su içmeliyiz. 4- Diş çürüklerinin tedavisi en kısa sürede yaptırmalıyız. 5- Bilinçsiz olarak ilaç kullanmamalıyız. 6- Grip ve boğaz iltihaplanmalarının ilerlememesi için hemen tedavi olmalıyız.

DENETLEYİCİ VE DÜZENLEYİCİ SİSTEMLER : 

DENETLEYİCİ VE DÜZENLEYİCİ SİSTEMLER Denetleyici ve Düzenleyici Sistem = Sinir Sistemi + İç Salgı Bezleri

SİNİR SİSTEMİ : 

S İ N İ R S İ STEM İ İç ve dış ortamdan gelen uyartıları alan, değerlendiren, iç organların düzenli ve uyumlu çalışmasını kontrol eden , uyartıları cevaplandıran sisteme sinir sistemi denir. Sinir sistemi merkezi ve çevresel sinir sistemi olarak ikiye ayrılır.

PowerPoint Presentation: 

MERKEZİSİNİR SİSTEMİ Vücudumuzun yönetimini ve denetimini merkezî sinir sistemi sağlar. 4 kısımdan oluşur. Beyin Beyincik Omurilik Soğanı Omurilik

Beyin : 

B eyin Duyu organlarımızdan gelen bilgileri değerlendirir. Konuşmalarımızın ve istemli hareketlerimizin gerçekleşmesini sağlar. Acıkma, susama, uyku ve uyanıklık gibi yaşam olaylarımızı düzenler. Kan basıncımızı ve vücut sıcaklığımızı ayarlar. Merkezî sinir sistemimizdeki diğer organların yardımıyla organlarımızın ve sistemlerimizin çalışmasını düzenler.

Beyincik : 

Beyincik Vücudumuzun hareket ve denge merkezi beyinciktir. Beynimizin arkasında ve alt tarafında yer alır. Vücudumuzun dengesi bozulduğunda duyu organlarımızdan veya vücudumuzun diğer kısımlarından gelen bilgileri alarak dengemizi sağlar. Beyincik vücudumuzun dengesini ayarlamak için; Kol ve bacaklarımızdaki kasların birbiriyle uyumlu çalışmaları düzenleyerek hareketlerimizin dengeli olmasını sağlar .

Omurilik Soğanı : 

Omurilik Soğanı Solunum, boşaltım, dolaşım gibi istemsiz çalışan sistemlerin çalışmasını düzenler. İsteğimiz dışında gerçekleşen, iç organların hareketlerini yönetir. Kusma , öksürme, hapşırma, yutma, çiğneme, metabolizma gibi olayları düzenler .

PowerPoint Presentation: 

Omurilik Omurilik soğanından başlayıp, kuyruk sokumuna kadar uzanan ve omurgamız içerisinde yer alan bir sinir kordonudur.

PowerPoint Presentation: 

Omurilik; Beyinle diğer organların arasındaki bilgi iletimini sağlar. Refleks davranışlarımızı gerçekleştirir . Yüzme , dans etme , bisiklet kullanma gibi alışkanlık haline gelmiş hareketleri denetler . Omuriliğimiz , omurgamızı oluşturan kemiklerin içerisinde bulunur. Sinir sistemimiz, vücudumuzu ağ gibi saran milyarlarca sinirden meydana gelir. Bu sinirleri, resimde görülen binlerce sinir hücresi (nöron) oluşturur.

REFLEKS NEDİR? : 

REFLEKS NEDİR? Şekilde görüldüğü gibi elimizi yanan bir muma yaklaştırdığımızda derimizdeki acı hissini alan sinirler bunu omuriliğe iletir. Omurilik, kaslarımızın hemen kasılarak elimizin çekilmesini sağlar. Kontrolümüz dışında gerçekleşen bu hareket elimizin zarar görmesini engeller.

PowerPoint Presentation: 

Vücudumuzun dışarıdan gelen ışık , ses gibi bir uyarıya ani ve hızlı bir hareketle tepki göstermesine refleks denir. Düşünmeden gerçekleştirdiğimiz davranışlardır. Bebeklerin meme emmesi, göz kapağının kırpılması, yüksek sesten ürkmek, hapşırmak, yutkunmak gibi hareketler birer refleks hareketidir . Refleksler, sürekli ve hızlı bir biçimde gerçekleşir ve bu sayede vücudumuzun kendini savunmasını sağlar. Refleks hareketlerimiz omurilik tarafından gerçekleştirilmesine rağmen beynimiz tarafından kontrol edilir.

ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ : 

Ç EVRESEL S İ N İ R S İ STEM İ Merkezî sinir sistemi dışında yer alan milyonlarca sinir, çevresel sinir sistemini oluşturur. Çevresel sinir sistemi, merkezî sinir sistemi ile organlar arasındaki iletişimi sağlar. Çevresel sinir sistemi, uyarıları alarak beyne ve omuriliğe götüren, buralarda oluşan tepkileri doku, organ ya da salgı bezlerine getiren sistemin tümüdür.

PowerPoint Presentation: 

Çevremizde ve vücudumuzun içinde tepki vermemizi sağlayan fiziksel, kimyasal, biyolojik etkilere uyartı denir. Bu fiziksel, kimyasal ve biyolojik uyarıları (ses, ışık, koku gibi ) duyu organlarımızda bulunan duyu hücrelerimiz alır ve sinir hücrelerimize iletir. Bu uyarı sinir hücrelerimizde değişikliğe uğrar. Bu değişikliğe biz uyartı mesajı diyoruz. Ve bu cevap, yine vücudumuzdaki sinirler aracılığıyla ilgili kaslara, organlara, salgı bezlerine iletilir. Böylece organlar, kaslar veya salgı bezleri tarafından uyarıya karşı tepki verilir.

PowerPoint Presentation: 

UYARI ------> UYARTI MESAJI ------> CEVAP ------> TEPKİ Ö RNEK: Uyarı: Buruna tüy değmesiyle burundaki duyu hücreleri uyarılır. Duyu hücreleri aldığı uyarıyı sinirlere iletir. Uyartı mesajı: Uyarı sinir hücrelerinden geçerken uyartı mesajına dönüşür ve sinirler , uyartı mesajını beyne iletir. Beyin uyartı mesajına cevap verir ve bu cevaba yine sinirler aracılığıyla buruna gönderilir. TEPKİ: Beyinden gelen cevaba tepki verilir ve burun kaşınır.

İÇ SALGI BEZLERİMİZ : 

İÇ SALGI BEZLER İ M İ Z

PowerPoint Presentation: 

Vücudumuzun doku ve organları arasındaki işleyişi denetlemek ve düzenlemek sadece sinir sistemimizin görevi değildir. Organ ve sistemlerimizin çalışmasının denetlenmesi ve düzenlemesi genellikle sinir sistemimiz ile iç salgı bezlerimizin birlikte çalışması sonucunda gerçekleşir.

PowerPoint Presentation: 

iç salgı bezlerimiz, denetleme ve düzenleme görevlerini hormon adı verilen özel salgıları üreterek yerine getirir. iç salgı bezlerinin ürettiği hormonlar görevini düzenleyecekleri organlara, kan yoluyla taşınır. İç salgı bezlerimiz, denetleyici ve düzenleyici görevlerini yavaş, uzun sürede ve sürekli gerçekleştirirken sinir sistemimiz, çok hızlı ve kısa süreli bir şekilde çalışır. Her bir hormon, farklı organlar tarafından üretilir ve farklı etkilere sahiptir.

DUYU ORGANLARI : 

DUYU ORGANLARI Çevreden gelen uyarıları (ışık, ses, koku, tat, sıcaklık, soğukluk, dokunma) algılayan organlara duyu organı denir. İnsanlarda göz (görme duyu organı), kulak (işitme duyu organı), burun (koku alma duyu organı), dil (tat alma duyu organı) ve deri (dokunma, hissetme duyu organı) olarak beş duyu organı bulunur. Duyu organları, çevreden gelen uyarılara göre özelleşmiş (farklı özelliklere sahip) hücrelerden yapılmıştır. Duyu organlarında bulunan ve çevreden gelen uyarıları algılayabilen hücrelere duyu hücreleri veya duyu almaçları veya reseptör denir.

GÖZ (GÖRME DUYU ORGANI): 

GÖZ (GÖRME DUYU ORGANI) Göz, görme duyu organıdır. Göz, kafatasının önündeki göz çukuru (yuvarlağı) içinde bulunur. Gözde görme olayını sağlayan görme duyu hücreleri ile görüntüyü beyne iletebilen görme duyu sinirleri bulunur. Gözdeki görme duyu hücreleri tarafından alınan uyarılar (duyular = görüntüler), görme duyu sinirleri ile beynin görme duyu merkezine iletilir ve gelen uyarılar (duyular) burada değerlendirilerek görme olayı gerçekleştirilir.

PowerPoint Presentation: 

a) Gözün Bölümleri : Göz, dıştan içe doğru sert tabaka (göz akı), damar tabaka ve ağ tabaka (retina) olmak üzere üç kısımdan oluşur. 1- Sert Tabaka (Göz Akı) : Gözün en dış kısmındaki gözü dıştan saran, gözü dış etkilerden koruyan beyaz renkli koruyucu tabakadır. Sert tabakada kan damarları bulunmaz. Sert tabaka gözün ön kısmında küreselleşerek saydam tabakayı oluşturur.

PowerPoint Presentation: 

Saydam Tabaka (Kornea) : Sert tabakanın gözün ön kısmında küreselleşmesiyle oluşan tabakaya saydam tabaka denir. Saydam tabaka göze ışığın ilk geldiği yerdir. Saydam tabaka göze gelen ışığı kırarak göz bebeğine düşürür. 2- Damar Tabaka : Sert tabaka ile ağ tabaka arasında bulunan tabakadır. Damar tabakanın yapısında çok sayıda kılcal kan damarı ve siyah renk pigmentleri (tanecikleri) bulunur. Damar tabakadaki kan damarları göz hücrelerini besler, siyah renk pigmentleri ise gözünün içinin karanlık olmasını, yansıma olmamasını ve net görüntü elde edilmesini sağlar. Damar tabaka gözün ön kısmında iris ve göz bebeğini oluşturur. İris : Gözün ön kısmında, düz kaslardan yapılan renkli (siyah, kahverengi, mavi, yeşil, ela) tabakadır. İris dışarıdan gelen ışığın miktarına göre büyüyüp küçülerek göz bebeğinin büyüyüp küçülmesini sağla Göz Bebeği : Gözün ön kısmında ve irisin ortasında bulunan açıklıktır. Göz bebeği, göze gelen ışığın gözün iç kısmına ilk girdiği yerdir. Göz bebeği, iris sayesinde büyüyüp küçülerek göze giren ışık miktarını ayarlar.

PowerPoint Presentation: 

3- Ağ Tabaka (Retina) : Gözün en iç tabakasıdır. Gözdeki görme duyu hücreleri bu tabakada bulunur, görme duyu sinirleri bu tabakadan çıkar ve görme olayı bu tabakada gerçekleşir. Görme duyu hücreleri ağ tabakanın her yerinde bulunabilir ve bu nedenle görüntü ağ tabakada herhangi yerde oluşabilir. Fakat en net görüntü sarı benekte oluşur Ağ tabaka gözün ön kısmında göz merceğini oluşturur. Sarı benek ve kör nokta da ağ tabakada bulunur. • Sarı Benek (Sarı Leke) : Ağ tabakada en net görüntünün oluştuğu yerdir ve göz bebeğinin tam karşısında bulunur. Görüntü sarı benekte ters olarak oluşur. • Kör Nokta : Sarı beneğin altında bulunan, görme duyu sinirlerinin gözden çıktığı yerdir. Kör noktada görme duyu hücreleri bulunmaz ve burada görüntü oluşmaz. • Göz Merceği (Lens) : Ağ tabakanın gözün ön kısmındaki bölümüdür. Göz merceği, göz bebeği ve irisin arkasında yer alan ince kenarlı bir mercektir. Göz merceği ağ ve damar tabakaya (kirpiksi) kaslar sayesinde bağlanmıştır. Göz merceği, göz bebeğinden gelen ışınları, (kirpiksi) kaslar sayesinde incelip şişkinleşerek kırar ve sarı benek üzerine düşürür. Bu sayede göz uyumunu gerçekleştirir

PowerPoint Presentation: 

b) Göz Uyumu : Bakılan cismin uzaklık ya da yakınlığına göre göz merceğinin kaslar sayesinde incelip şişkinleşerek (kalınlaşarak) cismin görüntüsünü sarı benek üzerine düşürmesine göz uyumu denir. c) Gözün Yardımcı Organları (Bölümleri) : 1- Göz Kapakları : Gözü dış etkilerden korur ve (göz kırpma sayesinde) gözün nemli kalmasını sağlar. 2- Kaşlar : Alından gelen teri tutarak göz inmesini önler. 3- Kirpikler : Göze gelen tozları tutarak göze girmesini önler. 4- Gözyaşı Bezleri : Salgıladığı gözyaşı salgısı ile gözün temizlenmesini ve nemli olmasını sağlar. 5- Göz Kasları : Gözün her yöne kolayca hareket etmesini sağlar (6 tanedir). 6- Yağ (Çapak) Bezleri : Salgıladığı yağ salgısı ile gözün göz çukuru içinde kolay hareket etmesini ve göz çukurunun kaygan olmasını sağlar. Yağ bezleri göz kapaklarının kenarında bulunur.

PowerPoint Presentation: 

d) Görme Olayı : Bir cismin görülebilmesi için o cismin ya ışık kaynağı olması ya da ışık kaynağı tarafından aydınlatılmış olması gerekir.

GÖRME OLAYI: 

GÖRME OLAYI

PowerPoint Presentation: 

e) Göz Kusurları ve Göz Hastalıkları : Göz kusurları, gözün yapısında meydana gelen bozukluklar sonucu doğuştan veya sonradan oluşabilir. Göz hastalıkları ise anne ve babadan çocuklarına (kalıtsal olarak) geçe hastalıklardır.

PowerPoint Presentation: 

1- Miyopluk : Yakını iyi (net) görür, uzağı iyi (net) göremez. Görüntü ağ tabakanın (retinanın) önünde oluşur. Göz yuvarlağının normalden uzun veya göz merceğinin normalden şişkin olması durumunda ortaya çıkar. Kalın kenarlı (ıraksak) merceklerden yapılan gözlük veya lens kullanılarak görüntü ağ tabaka üzerine düşürülür ve net görüntü görülür.

PowerPoint Presentation: 

2- Hipermetropluk : Uzağı iyi (net) görür, yakını iyi (net) göremez. Görüntü ağ tabakanın (retinanın) arkasında oluşur. Göz yuvarlağının normalden kısa veya göz merceğinin normalden ince olması durumunda ortaya çıkar. İnce kenarlı (yakınsak) merceklerden yapılan gözlük veya lens kullanılarak görüntü ağ tabaka üzerine düşürülür ve net görüntü görülür.

PowerPoint Presentation: 

3- Astigmatlık : Cisimler bulanık görülür. Ağ tabaka üzerinde birkaç tane görüntü oluşur. Saydam tabakanın (korneanın) veya göz merceğinin küresel olmaması (küreselliğinin bozulması) durumunda ortaya çıkar. İnce ve kalın kenarlı merceklerden oluşan silindirik merceklerden yapılan gözlük veya lens kullanılarak düzeltilir.

PowerPoint Presentation: 

4- Presbitlik : Yaşlılarda yakını iyi görememe kusurudur. Göz merceğinin esnekliğini kaybetmesi (yitirmesi), incelip kalınlaşamaması yani göz uyumu yapamaması durumunda ortaya çıkar. •İnce kenarlı merceklerden yapılan gözlük veya lens kullanılarak düzeltilir. (Göze 40 cm’ den daha yakın cisimleri göremezler ve cisimleri geriye doğru atarak görürler). 5- Katarakt : Genelde yaşlılarda cisimlerin net görülememesi (bulanık görülmesi) kusurudur. Göz merceğinin esnekliğinin ve saydamlığının (berraklığının) bozulması sonucu oluşur. Ameliyatla düzeltilir. İleri düzeyde ise körlüğe yol açar, tedavi edilemez. (Göz merceğinde iyon ve madensel tuzlar birikerek göz merceğinin saydamlığını bozar. Kirli pencereden az ışığın girmesine benzetilebilir). (Ameliyatla ya göz merceği temizlenir ya da yeni göz merceği takılır).

PowerPoint Presentation: 

6- Şaşılık : Gözü hareket ettiren kasların normalden uzun ya da kısa olması sonucu oluşur. Ameliyatla düzeltilir. (Gözü sağa, sola, yukarıya, aşağıya, ileriye, geriye hareket ettiren 6 tane göz kası vardır). (Sol kas uzunsa sağa, sağ kas uzunsa sola doğru şaşılık oluşur). 7- Renk Körlüğü (Daltonizm) : Kırmızı ve yeşil renkleri ayırt edememe hastalığıdır. Anne ve babadan çocuklara geçer, kalıtsal hastalıktır. Tedavisi yoktur. (Renk körü hastalarına ehliyet verilmez).

KULAK (İŞİTME DUYU ORGANI) : 

KULAK (İŞİTME DUYU ORGANI) Kulak, işitme duyu organıdır. Çevreden gelen ses dalgalarının (sinirsel uyartılara çevirerek) işitilmesini ve denge olayının gerçekleşmesini sağlar. Kulak, başın her iki yanında, şakak kemikleri içindeki oyuğa yerleşmiştir. Kulak dıştan içe doğru dış kulak, orta kulak ve iç kulak olmak üzere üç bölümden oluşur.

Kulağın Bölümleri : 

Kulağın Bölümleri 1- Dış Kulak : Dış kulak, kulak kepçesi ve kulak yolundan oluşur. Kulak kepçesi, kıkırdaktan yapılmış, üzeri deri ile örtülmüş ve kıvrımlı yapıya sahip olan kısımdır.

PowerPoint Presentation: 

2 - Orta Kul ak : Orta kulak, kulak zarı ile dış kulağa, oval pencere ile de iç kulağa bağlıdır. Orta kulakta kulak zarı, çekiç–örs–üzengi kemikleri bulunur ve orta kulağın içi havayla doludur. Kulak yolu ile gelen ses dalgaları kulak zarına çarparak kulak zarını titreştirir. Kulak zarı titreşince buraya bağlı olan çekiç–örs–üzengi kemikleri de titreşir. Bu kemikler, kulak zarından aldıkları ses titreşimlerinin şiddetini arttırarak bu titreşimleri iç kulaktaki oval pencereye verirler.

PowerPoint Presentation: 

3- İç Kulak : Orta kulağa oval pencere ile bağlıdır. İç kulakta oval pencere, dalız, salyangoz, yarım daire kanalları, tulumcuk , kesecik, işitme duyu hücreleri, işitme duyu sinirleri, denge ile ilgili sinirler bulunur ve iç kulağın içi sıvıyla doludur.

b) İşitme Olayı :

PowerPoint Presentation: 

c) Kulak Sağlığı ve Korunması : Kulak sağlığını korumak için; 1- Kulak yolu kirlendiğinde temizlenmelidir. (İşitme zorluğuna yol açabilir). 2- Ucu sivri eşyalarla kulak karıştırılmamalıdır. (Kulak zarı yırtılabilir). 3- Kulağa su kaçtığında temizlenmelidir. 4- Şiddetli darbelerden korunmalıdır. (Kulak zarı yırtılabilir veya kulak kemikleri yerlerinden oynayabilir). 5- Gürültülü (yüksek) ortamlarda bulunulmamalıdır. 6- Çok yüksek gürültüde ağız açılıp kulaklar kapatılmalıdır. (Ağızdan giren hava ile orta kulaktaki hava basıncını dengelemek için). 7- Yüksek sesle bağırılmamalıdır. (Kulak zarının gerilmesine neden olur). 8- Diş sağlığına dikkat edilmelidir. (Çürük dişler orta kulak iltihabına yol açar). 9- Rahatsızlıklarda doktora gidilmelidir.

BURUN (KOKU ALMA DUYU ORGANI) : 

BURUN (KOKU ALMA DUYU ORGANI) Burun, hem koku alma duyu organı hem de solunum sistemi organıdır. Burnun ön tarafı kıkırdaktan, arka tarafı kemikten yapılmış, üstü ise deri ile örtülmüştür. Burun ön taraftan burun delikleri ile dışarı açılır, arka taraftan da yutağa bağlıdır ve burnun iç kısmı sapan kemiği ile ikiye ayrılmıştır.

PowerPoint Presentation: 

Koku Alma Olayı :

DİL (TAT ALMA DUYU ORGANI) : 

DİL (TAT ALMA DUYU ORGANI) Dil, tat alma duyu organıdır. Dil ayrıca besinlerin çiğnenmesine, yutulmasına ve konuşmaya yardımcı olur. Dil, düz kaslardan yapılmıştır. Dilde, tat alma duyu hücreleri ile tat alma duyu sinirlerinin bulunduğu kabarcıklara tat tomurcukları veya tat cisimcikleri denir.

PowerPoint Presentation: 

Tat Alma Olayı : Besinlerin (cisimlerin) tadının algılanabilmesi için o besin maddesinin (veya cismin) dildeki veya damaktaki tükürük sıvısı içinde çözünmesi (erimesi) gerekir. Tükürük sıvısı içinde çözünen besinler, dilin üst kısmındaki tat tomurcuklarında bulunan tat alma duyu hücrelerini uyarır ve bu uyarılar tat alma duyu sinirleri yardımıyla beyindeki tat alma duyu merkezine iletilir. Gelen uyartılar beyin tarafından değerlendirilir ve besinlerin tadı algılanmış olur (tat alma olayı gerçekleşir).

PowerPoint Presentation: 

Dilin her tarafı her tadı aynı derecede algılayamaz. Dilin uç tarafı tatlıyı, Dilin ön yan kenarları tuzluyu, Dilin arka yan kenarları ekşiyi, Dilin arka tarafı acıyı daha iyi algılar.

DERİ (DOKUNMA; HİSSETME DUYU ORGANI) : 

DERİ (DOKUNMA; HİSSETME DUYU ORGANI) Deri, vücudun dış yüzeyini öreten dokunma, hissetme duyu organıdır. (En büyük duyu organıdır). Deri, sıcaklık, soğukluk, sertlik, yumuşaklık, ağrı, basınç, düzlük, pürüzlülük gibi çevreden gelen uyarıları yani dış etkileri algılayabilir. Deri, üst deri ve alt deri olmak üzere iki tabakadan oluşmuştur.

SORULAR: 

SORULAR 1- Canlıların korku , heyecan vb. durumlarda böbrek üstü bezlerinden salgıladıkları adrenalin hormonunun etkisinin ortadan kalktığı halde , kalp atış hızının çok geç düzene girmesinin sebebi aşağıdakilerden hangisidir ? A) Hormonun kalbi çok etkilemesi B) Hormonun kan yoluyla taşınması C) Hormonun yıkımının çok geç tamamlanması D) Böbrek üstü bezinin karma yapısının olması

TEBRİKLER DOĞRU CEVAP: 

TEBRİKLER DOĞRU CEVAP SONRAKİ SORUYA GEÇ

ÜZGÜNÜM YANLIŞ CEVAP: 

ÜZGÜNÜM YANLIŞ CEVAP SORUYA GERİ DÖN

PowerPoint Presentation: 

2- Bir güvercinin aşağıdaki organlarından hangisi çıkarıldığında güvercin dengesini sağlayamaz ? A) Beyincik B) Beyin C) Omurilik soğanı D) Omurilik

TEBRİKLER DOĞRU CEVAP: 

TEBRİKLER DOĞRU CEVAP SONRAKİ SORUYA GEÇ

ÜZGÜNÜM YANLIŞ CEVAP: 

ÜZGÜNÜM YANLIŞ CEVAP SORUYA GERİ DÖN

PowerPoint Presentation: 

3- Aşağıda verilenlerden hangisi merkezi sinir sistemi organlarından değildir ? A) Beyin B ) Omurilik C ) Omurilik soğanı D ) Omurga

TEBRİKLER DOĞRU CEVAP: 

TEBRİKLER DOĞRU CEVAP SONRAKİ SORUYA GEÇ

ÜZGÜNÜM YANLIŞ CEVAP: 

ÜZGÜNÜM YANLIŞ CEVAP SORUYA GERİ DÖN

PowerPoint Presentation: 

4- Karbonhidrat , Protein, Yağ besinlerinin ortak özelliği hangisidir ? A ) Sindirime uğrayarak kana geçme B ) Bitkiler tarafından üretilebilme C ) Hayvanlar tarafından üretilebilme D)Düzenleyici olarak görev yapma

TEBRİKLER DOĞRU CEVAP: 

TEBRİKLER DOĞRU CEVAP SONRAKİ SORUYA GEÇ

ÜZGÜNÜM YANLIŞ CEVAP: 

ÜZGÜNÜM YANLIŞ CEVAP SORUYA GERİ DÖN

PowerPoint Presentation: 

5- Merkezi Sinir Sistemi organlarının görevleri hakkında aşağıda verilen eşleştirmelerden hangisi yanlış tır ? A ) Beyin-öğrenme B ) Beyincik-hareket ve denge C ) Omurilik-refleks D ) Omurilik soğanı-konuşma

TEBRİKLER DOĞRU CEVAP: 

TEBRİKLER DOĞRU CEVAP SONRAKİ SORUYA GEÇ

ÜZGÜNÜM YANLIŞ CEVAP: 

ÜZGÜNÜM YANLIŞ CEVAP SORUYA GERİ DÖN

PowerPoint Presentation: 

6- Aşağıda verilen iç salgı bezlerinden hangisi nin salgıladığı hormonlar erkek ve dişi bireyler arasında farklılık oluşturur ? A)Tiroit bezi B)Eşey bezi C)Böbreküstü bezi D)Pankreas

TEBRİKLER DOĞRU CEVAP: 

TEBRİKLER DOĞRU CEVAP

ÜZGÜNÜM YANLIŞ CEVAP: 

ÜZGÜNÜM YANLIŞ CEVAP SORUYA GERİ DÖN