HOA HOC DUOC LIEU

Views:
 
Category: Education
     
 

Presentation Description

HÓA HỌC DƯỢC LIỆU - ThS.DS. Huỳnh Anh Duy

Comments

Presentation Transcript

slide 1:

HÓA HỌC DƢƠC LIÊU ThS.DS. Huỳnh Anh Duy

slide 2:

TỔNG QUAN CHƢƠNG TRÌNH STT BÀI GIẢNG GHI CHÚ SỐ TIẾT 1 ĐẠI CƢƠNG DƢỢC LIỆU TỔNG QUAN 5 2 ĐẠI CƢƠNG GLYCOSID 4 3 COUMARIN POLYPHENOL 4 4 ANTHRANOID 4 5 TANNIN 4 6 GLYCOSID TIM STEROID TERPENOID 4 7 SAPONIN 5 TỔNG 30

slide 4:

MỤC TIÊU 1. Biết đƣợc tổng quan về quá trình phát triển của ngành dƣợc liệu 2. Biết đƣợc các phƣơng pháp thu hái chế biến và bảo quản dƣợc liệu 3. Biết đƣợc các phƣơng pháp phân lập và định lƣợng các nhóm hợp chất tự nhiên

slide 5:

NỘI DUNG 1. Định nghĩa dƣợc liệu học 2. Vị trí của dƣợc liệu trong ngành y tế và kinh tế. 3. Thu hai chế biến và bảo quản dƣợc liệu 4. Các phƣơng pháp đanh giá dƣợc liệu. 5. Cac phƣơng phap să c ký ứng dụng trong NC dƣợc liệu 6. Cac phƣơng phap quang phổ để xác định cấu trúc dƣợc liệu

slide 6:

- “ Dượ c liệ u học ” - “Pharmacogcosy ” pharmakon nghĩa là thuốc và gnosis nghĩa là hiểu biết. - Dược liệu học: môn khoa học nghiên cứu về các nguyên liệ u làm th uố c có nguồn gốc tự nhiên. - Dược liệu học: môn khoa học nghiên cứu về các nguyên liệ u làm th uố c có nguồn gốc sinh học. Dƣợc liệu học là gì

slide 7:

ĐỐI TƢƠNG NGHIÊN CỨU CỦA DƢƠC LIÊU HỌC ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU Hương Liệu Mỹ Phẩm Nguyên liệu làm thuốc Câynâm độc dị ứng Diệt côn trùng Vô Cơ Sinh Học Động vật Thực vật Vi sinh vật

slide 8:

Cây thuô c con thuô c • Cây con dung vơi mục đich y học Dƣợc liệu • Phần của cây thuốc bộ phận toàn cây dùng làm thuốc • Sản phẩm tiết ra tách chiết. • Chât tinh khiết Ranh giơi giữa cây thuôc và các lọai cây khác • Cây độc • Cây lương thực thực phẩm gia vị……. • Cây công nghiệp cây cảnh……….. Dƣợc liệu bao gồm:

slide 14:

Cac linh vực nghiên cư u cua dƣơc liệu • Tao nguôn nguyên liệu lam thuôc • Kiê m nghiệm vaƦ tiêu chuâ n hoa • Chiê t xuâ t cac hoat châ t tƣƦ dƣợc liệu • Nghiên cư u thuôc mơi

slide 15:

Ta o nguô n nguyên liêu la m thuô c

slide 16:

Kiêm nghiêm va têu chu â n hoa

slide 17:

Chiêt xuâ t ca c hoa t châ t tư dươ c liêu

slide 21:

Vai trò cua thuô c co nguô n gô c tƣƥ nhiên trong chăm soc sư c khoe Vai troƦ • 80 dân sôƧ trên thêƧ giơi • Trên 50 thuôc sử dung trên lâm sang • 12 trong 25 dƣợc châ t ban chay nhâ t thêƧ giơi Thiƥ trƣơng Thiƥ trƣơng thuôc co nguôn gôc thư c vâ t trên thêƧ giơi hiện nay khoang 30 tỉ USD Xu hƣơng sƣƤ dung thuôc • Quay về vơi thiên nhiên an toan hơn • Phong bệnh hơn chư a bệnh

slide 22:

Vị trí dƣợc liệu trong y tế và kinh tế quôc dân • Cung câp nguyên liệu cho bán tổng hợp. • Cung câp khung cơ ban đê tổng hợp thuôc mơi. • Cung câp nhiều dƣợc chât quan trọng chƣa thê tổng hợp: digoxin morphin strychnin artemisinin... Taxol  Paclitaxel từ cây Thông đỏ Taxus brevifolia Nutt. VN: khí hâu thuân lợi thưc vât đa dang kinh nghiệm y dƣợc học cổ truyền dân tộc.

slide 23:

Morphin Codein Taxol O HO HO N CH 3 O OH H 3 CO N CH 3

slide 26:

Lịch sử ngành dƣợc 2.000 năm trước công nguyên: Hãy ăn cái rễ này đi 1.000 năm SCN: Ăn cái rễ đó là kẻ ngọai đạo hãy cầu nguyện đi 1.850 năm: Cầu nguyện là mê tín hãy uống thứ thuốc này đi 1.985 năm: viên thuốc đó vô dụng thôi hãy uống thứ kháng sinh này đi 2.000 năm SCN: thứ kháng sinh đó là nhân tạo. Hãy ăn cái rễ này đi

slide 27:

Cac hoat chất co nguô n gô c tƣ nhiên sƣƤ dung trong dƣơc phâ m Hô n hơp: • Tac dung yê u vaƦ/hoăc kem đăc hiệu • Thanh phâ n co tac dung chƣa đƣợc biê t • Thanh phâ n trong hôn hợp co tac dung bổ sung hay cộng lư c lam tăng tac dung hay giam tac dung phu Cac hoat chất tinh khiê t  Hoat tinh sinh học manh vaƦ đăc hiệu  Chỉ sô tri liệu hep nên câ n co sƣƥ phân liều đông bôƥ vaƦ chinh xac

slide 28:

Cac dang thuô c co nguô n gô c tƣƥ nhiên Thuôc trong y học cổ truyền: Đƣợc phôi ngũ bao chê theo y học cổ truyền. Thuôc trong y học hiện đai: Bao chêƧ dƣơi cac dang tiêu chuâ n cua thuôc hiện đai. Tac dung đƣợc chư ng minh. Thư c phâ m tri liệu thư c phâ m chư c năng thư c phâ m bôƤ sung.

slide 31:

3. Thu hai dƣơc liệu Muc đich Năng suâ t cao nhâ t Ham lƣợng cao nhâ t Ham lƣợng tap châ t thâ p nhâ t Yê u tôƧ anh hƣơng Giai đoan phat triê n cua cây Yê u tô thơi tiê t môi trƣơng Thơi điê m thu hai Tuy loai ma quyê t đinh thơi điê m thu hai thich hợp Tuy bộ phâ n dung

slide 32:

• Hoat chất bị ảnh hƣởng: di truyền khí hậu địa lý trông trọt thu hái phơi sấy bảo quản. • Tùy mùa chu trình phát triển.

slide 33:

THU HÁI DƢỢC LIỆU 1. Những nguyên tắc chung: • Đúng dƣợc liệu đúng bộ phân dùng đúng thơi vu. • Nhưng bộ phân trên măt đât nên hái vào lúc khô ráo nhưng bộ phân dƣơi đât có thê đao lúc âm ƣơt .

slide 34:

• Động tác thu hái phai khéo léo nhe nhàng không làm giâp nát các bộ phân cân thu hái và các cây còn lai trong vƣơn tránh đê lâ n đât cát tap chât các phân đã hỏng không dùng đƣợc… • Thu hái lúc trơi nắng ráo: phơi sây bao quan. • Cây có tinh dâu : sáng sơm lúc măt trơi chƣa mọc.

slide 35:

THU HÁI DƢỢC LIỆU Rễ thân rễ cu - Cuôi thơi kỳ sinh trƣơng. - Có thê đao lúc âm ƣơt. - Cân nhắc giưa tăng hàm lƣợng hoat chât và thơi gian bi mât . - Hiện tƣợng hóa gô.

slide 36:

Thân • Thu vào mùa thu hoăc đông khi cây đã rung lá. • Chăt thân cây xong bóc vỏ ngay đê hơi nƣơc thoát ra dễ dàng gô đỡ bi muc.

slide 37:

Vo cây Vo thân cành và vo rễ • Thu hái vào mùa xuân khi nhưa cây hoat động manh hay cuôi thu khi cây phát triên châm lai. • Vỏ cây thƣơng lây ơ cành trung bình vì ơ vỏ cành già thƣơng có nhiều tê bào chêt ít hoat chât .

slide 38:

Lá cây và ngọn cây có hoa • Lá bánh tẻ: cây quang tổng hợp manh nhât bắt đâu ra hoa khi đo lá phát triên nhât và thƣơng chưa nhiều hoat chât . • Đê bao vệ cây nên hái lá bằng tay. Có thê dùng dao kéo đê cắt cành nhỏ rôi bưt lá. • Khi hái lá cây độc nên mang găng tay Cà độc dƣợc Trúc đao…. • Lá hái về đƣợc đưng vào đô đưng có mắt thƣa tránh ép manh làm lá giâp nát hâp hơi thâm đen.

slide 39:

THU HÁI DƢỢC LIỆU Búp cây • Hái vào mùa xuân khi cây nây nhiều chôi nhƣng lá chƣa xòe ra.

slide 40:

THU HÁI DƢỢC LIỆU Hoa • Thu hái khi hoa sắp nơ hoăc bắt đâu nơ không đợi thu hái lúc thu phân xong vì khi ây hoa sẽ dễ rung và chât lƣợng sẽ giam. • Hái trƣơc nơ: nu Hòe Đinh hƣơng Kim ngân. • Hái hoa nơ: Hông hoa Cà độc dƣợc.

slide 41:

THU HÁI DƢỢC LIỆU Quả • Qua mọng: thu hái trƣơc khi qua chín hoăc vừa chín vì lúc đo dich qua ít nhây hơn. • Hái lúc trơi mát. • Qua khô: nên hái trƣơc khi qua khô hẳn.

slide 42:

THU HÁI DƢỢC LIỆU Hat - Thƣơng thu hái khi qua đã chín già có khi phai lây hat sơm hơn đê tránh qua nưt làm rơi mât hat nhƣ đâu sen ý dĩ.

slide 43:

Các tác động cua enzym • Digitalis: Digipurpidase cắt bỏ 1 đơn vi glucose trong mach đƣơng cua purpurea glycosid A và B  glycosid thư câp là digitoxin và gitoxin tƣơng ưng . • Hành biên : scillarenase cắt bơt một glucose cua scillaren A  proscillarin A. • Lá cây belladon: Các alcaloid có dây nôi ester nhƣ hyoscyamin cà độc dƣợc có thê bi enzym cắt dây nôi ester  tropanol và acid tropic. 4. Ổn định dƣơc liệu

slide 44:

Các tác động cua enzym • Lipase: Cắt glycerid  glycerol và acid béo. • Acid ascorbic thƣơng găp trong thưc vât thì bi enzym ascorbinodehydrogenase oxy hóa. • Ranunculin có trong một sô cây thuộc họ Mao lƣơng- Ranunculaceae dƣơi tác dung cua enzym có sẵn trong cây bi thuy phân  protoanemonin kháng khuân rôi chât này lai bi dimer hóa  anemonin mà ngƣơi ta chỉ thây ơ cây khô. 4. Ổn định dƣơc liệu

slide 45:

4. Ổn định dƣơc liệu Tac hai cua enzym trong bao quan dƣợc liệu: • Phân huy cac nhom hoat châ t biên đổi hoat chât . Cac enzym thuy phân dây nôi glycosid Cac enzym thuy phân dây nôi ester Cac enzym đông phân hoa Cac enzym oxy hoa Cac enzym trung hợp hoa. • Nhiệt độ thích hợp cho enzym hoat động: 25 - 50 o C

slide 46:

46 SỰ THỦY PHÂN CYNARIN /ACTISÔ Cynarin 13-di-O-caffeoylquinic acid Esterase Esterase Oxydase Oxydase

slide 47:

47 SỰ THỦY PHÂN HYOSCYAMIN / CÀ ĐỘC DƢƠC Hyoscyamin Esterase Tropic acid Nhóm alkaloid Tropanol Datura metel L.

slide 48:

Cac phƣơng phap ổn định dƣợc liệu • Phƣơng phap phaƧ huy enzym bằng côn sôi • Phƣơng phap dung nhiệt â m • Phƣơng phap dung nhiệt khô

slide 49:

Lam khô dƣơc liệu Muc đich: đƣa dƣợc liệu tơi thuy phâ n an toan 1. Phơi: Dƣơi anh nắng măt trơi phơi trong râm 2. Sâ y 3. Lam khô dƣơi ap suâ t giam 4. Đông khô

slide 50:

Chô ng nhâ m lâ n dƣơc liệu 1. Do hinh dang cây thuôc vaƦ vi thuôc giông nhau 2. Do bâ t câ n khi thu hai: nhâ m lâ n vơi dƣợc liệu khac 3. Do trung tên gọi vơi cây thuôc khac hoăc chƣa xac đinh chinh xac vêƦ nguôn gôc dƣợc liệu 4. Do qua trinh chêƧ biê n lam thay đổi hinh dang ban đâ u 5. Do tuy tiện thay thêƧ cac vi thuôc 6. Do côƧ y gia mao

slide 51:

TIÊU CHUÂ N VA PHƢƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ DƢỢC LIỆU 1. Cam quan 2. Cac đăc điê m hiê n vi 3. Cac hằng sôƧ vâ t lyƧ 4. Thử tinh khiê t 5. Đinh tinh 6. Đinh lƣợng

slide 52:

CÁC PHƢƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ DƢƠC LIÊU CẢM QUAN: • Dùng giác quan đê phân biệt đanh giá. • Dùng ngũ quan. • Quan sát hình dang cam nhân thê chât mùi vi....

slide 53:

Ví du SEN Lá Folium Nelumbinis Liên diệp Lá bánh tẻ đã bỏ cuông phơi hoăc sây khô cua cây Sen Nelumbo nucifera Gaertn. họ Sen Nelumbonaceae. Mô tả Lá nguyên tròn nhăn nheo nhàu nát đƣơng kính 30 - 60 cm măt trên màu luc tro hơi nháp măt dƣơi màu luc nâu nhẵn bóng mép nguyên ơ giưa lá có vêt tích cua cuông lá lôi lên màu nâu. Lá có từ 17 - 23 gân toa tròn hình nan hoa. Gân lôi về phía măt dƣơi lá. Lá giòn dễ vun nát có mùi thơm.

slide 54:

PHƢƠNG PHÁP SOI KÍNH HIỂN VI • Soi bột dƣợc liệu và vi phâu . • Phƣơng pháp thƣơng dùng. • Gia mao.

slide 56:

1.1 Dong riềng 1.2 Đậu xanh 1.3 Gạo 1.4 Hoài Sơn 1.5 Khoai Lang 1.6 Khoai Tây

slide 57:

1.7 Bột Mì 1.8 Ngô 1.9 Săn 1.10 Săn dây 1.11 Sen 1.12 Ý dĩ

slide 58:

Lông che chở Mô mềm khuyết Lỗ khí Vi phẫu lá Gừa

slide 59:

Soi bột lá Gừa

slide 60:

PHƢƠNG PHÁP DỰA VAO TÍNH CHẤT VẬT LÝ: • Độ hòa tan: Sô ml / 1 g. • Tỷ trọng: chât lỏng tinh dâu dâu béo. • Góc quay cưc riêng • Chỉ sô khúc xa: tinh dâu Hƣơng nhu • Nhiệt độ đông đăc: tinh dâu Hôi • Nhiệt độ nóng chay: sáp ong

slide 61:

THỬ TINH KHIẾT: - Độ âm : Sấy Chƣng cất Xylen Toluen. - Độ tro: • Tro toàn phân . • Tro không tan trong acid: biêu thi lƣợng đât cát lân vào khi thu hái trừ Mộc tăc. • Tro sulfat. - Hàm lƣơng chất chiêt đƣơc H 2 O MeOH EtOH...

slide 62:

Kết quả thử tinh khiết bột lá Gừa

slide 63:

 Tap chất • Tỷ lêƥ vun nat • Tỷ lêƥ giư a cac bôƥ phâ n dƣợc liệu • Cac bôƥ phân khac cua cây • Tap châ t hư u cơ • Tap châ t vô cơ • Xac đinh nâ m môc côn trung • Xac đinh kim loai năng • Xac đinh dƣ lƣợng thuôc bao vêƥ thưc vât cac châ t độc do ô nhiễm

slide 64:

ĐỊNH TÍNH Phƣơng phap hoa học Đinh tinh trên mô thư c vâ t Đinh tinh trên ông nghiệm Phan ư ng tao tua Cac phan ư ng mau Phƣơng phap sắc kyƧ Đinh tinh cac châ t hoat châ t châ t đanh dâ u Đinh tinh điê m chỉ

slide 67:

ĐỊNH LƢỢNG 1. Cac phƣơng phap Phƣơng phap cân Phƣơng phap thê tich Phƣơng phap quang phổ Phƣơng phap kê t hợp sắc kyƧ quang phổ Phƣơng phap vi sinh vâ t Xac đinh hàm lƣợng cao chiê t 2. Cac bƣơc tiê n hanh Chiê t kiệt Loai tap Xac đinh ham lƣợng Tinh toan kê t qua

slide 68:

6. Cac phƣơng phap sắc ký ư ng dung trong nghiên cưu dƣơc liệu 1. Sắc kyƧ phẳng 2. Sắc kyƧ cột 3. Sắc kyƧ phân bô ngƣợc dong 4. Sắc kyƧ lỏng cao ap 5. Sắc kyƧ khí 6. Điện di mao quan 7. Sắc kyƧ lỏng tơi han

slide 69:

 Sắc kyƧ phẳng Sắc kyƧ lơp mỏng Sắc kyƧ lơp mỏng hiệu năng cao Sắc kyƧ lơp mỏng điều chêƧ Sắc kyƧ ly tâm Sắc kyƧ lơp mỏng ap suâ t trên Sắc kyƧ giâ y

slide 70:

Să c ký lơp mong

slide 73:

TLC TLC Să c ky lơp mong

slide 74:

S T So sánh S và T về - diện tích vết - cường độ màu có / không th’ thử

slide 75:

Hệ dung môi: n-hexan – EtOAc – acid formic 7:3:05 Định tính bằng sắc ký lớp mong

slide 76:

2. Sắc kyƧ cột Sắc kyƧ cột cổ điê n CC Sắc kyƧ cột nhanh FC Sắc kyƧ cột chân khôngVLC

slide 77:

VLC

slide 78:

3. Sắc ký ngƣơc dong • Sắc kyƧ ngƣợc dong nhoƤ giọt • Sắc kyƧ ngƣợc dong quay ly tâm • Sắc kyƧ ngƣợc dong tôc đôƥ cao

slide 79:

4. Sắc ký long cao ap: điều chế phân tich

slide 80:

4. Sắc ký long cao ap: điều chế phân tich

slide 81:

mâu thử M chưa X chuân X X T X C S T S C t R X T X C S T S C phút

slide 82:

Định tính bằng HPLC Mẫu chuẩn t R 20511 phút Mẫu thử t R 20598 phút

slide 83:

Định tính bằng HPLC

slide 84:

7. Cac phƣơng phap quang phôƤ • PhôƤ tƣƤ ngoai kha kiê n UV-Vis • PhôƤ hông ngoai IR: đinh tính phổ nhóm chưc . • Phổ cộng hƣơng tƣƦ hat nhân 1 H-NMR 13 C-NMR • Phổ khôi MS • PhôƤ nhiễu xaƥ tia X chiều dai vaƦ góc liên kê t • Lƣỡng cư c vong vaƦ tan sắc quay quang câ u hinh carbon bâ t đôi

slide 85:

Khảo sat tinh chất ly hóa và định danh chất MC Phổ IR chất MC OH- phenol -CH 2 CC C-O

slide 86:

Phổ IR

slide 87:

Khảo sat tinh chất ly hóa và định danh chất MC Phổ khôi chất MC Glucose

slide 88:

Khảo sat tinh chất ly hóa và định danh chất MC

slide 89:

Khảo sat tinh chất ly hóa và định danh chất MC

slide 90:

anthraquinon O O 1670 3400

slide 91:

CHIẾT XUẤT VÀ PHÂN LẬP CÁC CHẤT TỪ DƢƠC LIÊU CHIẾT XUẤT - Lấy chất tan ra khoi mô thực vật bằng dung môi. - 3 quá trình xảy ra:  Sự hòa tan cua chất tan vào dung môi.  Khuêch tán chất tan/dung môi  Sự dịch chuyển chất tan qua vách TB thực vật.

slide 92:

• Chiêt ở nhiệt độ thƣờng: ngâm lanh ngấm kiệt thƣờng • Chiêt ở nhiệt độ cao: chiêt nóng hãm sắc ngấm kiệt nóng. • Thiêt bị hô trơ: soxhlet kumagawa...

slide 93:

Quy trình chiêt soxhlet

slide 94:

Chiêt xuất có hô trơ • Vi sóng • Siêu âm • Siêu tới han: 311 o C và 738 bar CO 2 • Áp suất cao

slide 96:

PHÂN LẬP - Sắc ký: CC MPLC HPLC CCC. - Kêt tinh phân đoan - Tách phân đoan - Thăng hoa - Chƣng cât phân đoan

authorStream Live Help