Bài 19 Tuần hoàn máu (tiếp theo)

Views:
 
Category: Education
     
 

Presentation Description

https://sites.google.com/site/sinhhoc1

Comments

Presentation Transcript

PowerPoint Presentation: 

SỞ GIÁO DỤC - ĐÀO TẠO HÀ GIANG D G -----  ----- SINH HỌC 11 Thực hiện : Nông Thế Huân

PowerPoint Presentation: 

* TRƯỜNG THPT MÈO VẠC* * * LỚP 11B * * Nhiệt liệt chào mừng các thầy giáo, cô giáo trong tổ tự nhiên trường THPT Mèo Vạc đến thăm lớp và dự giờ nhân kỷ niệm ngày 20.11.2010! NÊN THẦY NÊN THỢ NHỜ CHĂM HỌC NO CƠM ẤM ÁO BỞI CHĂM LÀM

PowerPoint Presentation: 

Hệ tuần hoàn được cấu tạo chủ yếu bởi các bộ phận sau : Hệ thống mạch máu Tim Dịch tuần hoàn Trình bày cấu tạo chung của hệ tuần hoàn? KIỂM BÀI CŨ

KIỂM BÀI CŨ: 

KIỂM BÀI CŨ Quan sát hình và cho biết , vai trò của tim trong hệ tuần hoàn ? Đẩy máu chảy trong mạch máu đến các cơ quan, tế bào trong cơ thể.

PowerPoint Presentation: 

- Tại sao tim người và động vật hoạt động suốt cả cuộc đời mà không mệt mỏi? - Huyết áp là gì? Tại sao người có bệnh huyết áp không nên ăn mặn?

PowerPoint Presentation: 

(Tiếp theo) BÀI 19. TUẦN HOÀN MÁU

PowerPoint Presentation: 

Hãy quan sát thí nghiệm và cho biết hoạt động của tim ếch và cơ bắp chân sau khi được cắt rời khỏi cơ thể cho vào dung dịch sinh lý? Dung dịch sinh lý Dung dịch sinh lý - Khả năng này của tim ếch được gọi là gì?

PowerPoint Presentation: 

Bằng kiến thức đã học ở lớp 7- 8, dựa vào thí nghiệm, nghiên cứu SGK hãy trả lời các câu hỏi sau? BÀI 19: TUẦN HOÀN MÁU (Tiếp theo) III. HOẠT ĐỘNG CỦA TIM 1. Tính tự động của tim 1. Tính tự động của tim: 1 2 3 4 - Thế nào là tính tự động của tim? - Tim có khả năng hoạt động tự động là do cấu trúc nào của tim quy định? - Khái niệm: - Hệ dẫn truyền tim: Khả năng co dãn tự động theo chu kì của tim được gọi là tính tự động của tim. - Hệ dẫn truyền tim gồm những thành phần nào?

PowerPoint Presentation: 

Bằng kiến thức đã học ở lớp 7- 8, dựa vào thí nghiệm, nghiên cứu SGK hãy trả lời các câu hỏi sau? BÀI 19: TUẦN HOÀN MÁU (Tiếp theo) III. HOẠT ĐỘNG CỦA TIM 1. Tính tự động của tim 1. Tính tự động của tim: - Quan sát hình vẽ và trình bày hoạt động của hệ dẫn truyền tim? - Khái niệm: - Hệ dẫn truyền tim: - Hoạt động hệ dẫn truyền tim : Nút xoang nhĩ Mạng Puôckin Bó His Nút nhĩ thất Nút xoang nhĩ phát xung điện Cơ tâm nhĩ Tâm nhĩ co Tâm thất co Cơ tâm thất Mạng lưới Puôckin Bó Hiss Nút nhĩ thất - Tại sao tim hoạt động suốt đời mà không mệt mỏi?

PowerPoint Presentation: 

Bằng kiến thức đã học ở lớp 7- 8, dựa vào thí nghiệm, nghiên cứu SGK hãy trả lời các câu hỏi sau? BÀI 19: TUẦN HOÀN MÁU (Tiếp theo) III. HOẠT ĐỘNG CỦA TIM 1. Tính tự động của tim 1. Tính tự động của tim: - Thế nào là chu kì tim ? 2. Chu kì hoạt động của tim: 2. Chu kì hoạt động của tim: Tim co dãn nhịp nhàng theo chu kì - Chu kì hoạt động của tim (Chu kì tim) là một lần co và dãn của tim.

PowerPoint Presentation: 

T©m nhÜ T©m thÊt Ví dụ : Một chu kỳ tim của người trưởng th à nh = 0,8 S BÀI 19: TUẦN HOÀN MÁU (Tiếp theo) III. HOẠT ĐỘNG CỦA TIM 1. Tính tự động của tim 2. Chu kì hoạt động của tim: - Lưu ý: trong 1 phút có khoảng 75 chu kì tim, nghĩa là nhịp tim là 75 lần/ phút - Sau đây là trình tự và thời gian hoạt động, nghỉ ngơi của tâm nhĩ và tâm thất của người. 1 2 3 1. Tâm nhĩ co - 0,1 S 2. Tâm thất co – 0,3 S 3. Pha dãn chung 0,4 S - Tại sao tim hoạt động suốt đời mà không mệt mỏi? 1. Tâm nhĩ co - 0,1 S 2. Tâm thất co – 0,3 S 3. Pha dãn chung 0,4 S Thêi gian lµm viÖc t©m nhÜ, t©m thÊt ®Òu ng¾n h¬n thêi gian d·n nghØ. Tính chung: Thời gian hoạt động = 0,4 S Thời gian nghỉ = 0,4 S T im hoạt động suốt đời mà không mệt mỏi?

PowerPoint Presentation: 

Loài NhÞp tim/phót Voi 25 - 40 Tr©u 40 - 50 Bß 50 - 70 Lîn 60 - 90 MÌo 110 - 130 Chuét 720 - 780 - Đọc số liệu sau và cho biết mối tương quan giữa nhịp tim với khối lượng cơ thể? - Tại sao lại có sự khác nhau về nhịp tim giữa các loài động vật? BÀI 19: TUẦN HOÀN MÁU (Tiếp theo) III. HOẠT ĐỘNG CỦA TIM + Động vật càng nhỏ tim đập càng nhanh và ngược lại 1. Tính tự động của tim 2. Chu kì hoạt động của tim: + Đ éng vËt cµng nhá th ì tØ lÖ S/V cµng lín. Trong ®ã: + S lµ diÖn tÝch bÒ mÆt c¬ thÓ. + V lµ khèi l­îng c¬ thÓ. TØ lÖ S/V cµng lín th ì nhiÖt l­îng mÊt vµo m«i tr­êng xung quanh cµng nhiÒu, chuyÓn hãa t ă ng lªn, tim ®Ëp nhanh h¬n ®Ó ®¸p øng ®ñ «xi cho qu¸ tr ì nh chuyÓn hãa.

PowerPoint Presentation: 

- Hãy quan sát hình và cho biết hệ mạch được cấu trúc gồm những loại mạch nào? BÀI 19: TUẦN HOÀN MÁU (Tiếp theo) III. HOẠT ĐỘNG CỦA TIM IV. HOẠT ĐỘNG CỦA HỆ MẠCH ĐM chủ ĐM nhánh Tiểu ĐM Mao mạch Tiểu TM TM nhánh TM chủ 1. Cấu trúc hệ mạch - Hệ mạch gồm: Động mạch (ĐM), mao mạch (MM), tĩnh mạch (TM)

PowerPoint Presentation: 

Động mạch chủ Mao mạch cơ quan Mao mạch phổi VÒNG TUẦN HOÀN LỚN VÒNG TUẦN HOÀN NHỎ Tĩnh mạch chủ chỉ sơ đồ Đường đi của máu trong vòng tuần hoàn lớn và nhỏ Xuất phát từ tim? Động mạch phổi Tĩnh mạch phổi

PowerPoint Presentation: 

ĐM chủ ĐM nhánh Tiểu ĐM Mao mạch Tiểu TM TM nhánh TM chủ Tim BÀI 19: TUẦN HOÀN MÁU (Tiếp theo) III. HOẠT ĐỘNG CỦA TIM III. HOẠT ĐỘNG CỦA HỆ MẠCH 1. Cấu trúc hệ mạch 1. Cấu trúc hệ mạch:

PowerPoint Presentation: 

- Nhận xét tiết diện các loại mạch phù hợp với chức năng của chúng như thế nào? Động mạch Mao mạch Tĩnh mạch Mao m¹ch §éng m¹ch TÜnh m¹ch Sơ đồ tổng tiết diện mạch BÀI 19. TUẦN HOÀN MÁU (Tiếp theo) III. HOẠT ĐỘNG CỦA TIM III. HOẠT ĐỘNG CỦA HỆ MẠCH 1. Cấu trúc hệ mạch

PowerPoint Presentation: 

BÀI 19. TUẦN HOÀN MÁU (Tiếp theo) III. HOẠT ĐỘNG CỦA TIM III. HOẠT ĐỘNG CỦA HỆ MẠCH 1. Cấu trúc hệ mạch 2. Huyết áp (HA) - Hãy quan sát hình và cho biết huyết áp là gì? 1. Cấu trúc hệ mạch: 2. Huyết áp (HA) - Là áp lực máu tác dụng lên thành mạch. Đơn vị (mmHg) Tim bơm máu vào động mạch từng đợt tạo nên : + Huyết áp tâm thu ( ứng với lúc tim co) - ở người khoảng : 110-120 mmHg (HA tối đa ) + Huyết áp tâm trương ( ứng với lúc tim giãn ) - ở người khoảng : 70-80 mmHg (HA tối thiểu ) Người Việt nam trưởng thành bình thường có HA: 110 - 70

PowerPoint Presentation: 

Nhóm 2: Tại sao cơ thể bị mất máu thì huyết áp giảm? Nhóm 1: Tại sao tim đập nhanh và mạnh làm huyết áp tăng và ngược lại? Nhóm 3: Phân biệt huyết áp tâm trương và huyết áp tâm thu? Nội dung so sánh Huyết áp tâm thu (HA tối đa) Huyết áp tâm trương (HA tối thiểu) Hoạt động của tim Ví dụ HA ở người Nhóm 4: Hãy quan sát hình và cho biết: sự biến động huyết áp trong hệ mạch như thế nào và giải thích tại sao có sự biến động đó? Hoạt động nhóm BÀI 19: TUẦN HOÀN MÁU (Tiếp theo)

PowerPoint Presentation: 

Đáp án Nhóm 1: Tại sao tim đập nhanh và mạnh làm huyết áp tăng và ngược lại ? - Tim đập nhanh và mạnh sẽ bơm 1 lượng máu lớn lên ĐM gây ra áp lực mạch do đó huyết áp tăng … Ngược lại Nhóm 2: Tại sao cơ thể bị mất máu thì huyết áp giảm? - Khi bị mất máu, lượng máu trong mạch giảm nên áp lực tác dụng lên thành mạch giảm do đó huyết áp giảm Nhóm 3: Phân biệt huyết áp tâm trương và huyết áp tâm thu? N ội dung so sánh Huy ết áp tâm thu (HA t ối đa ) Huy ết áp tâm trương (HA t ối thiểu ) Ho ạt động của tim Vd huy ết áp ở người Khi tim co Khi tim dãn 110 – 120 mmHg 70 – 80 mmHg

PowerPoint Presentation: 

Nhóm 4: Hãy quan sát hình và cho biết: sự biến động huyết áp trong hệ mạch như thế nào và giải thích tại sao có sự biến động đó? - Trong hệ mạch huyết áp giảm dần từ động mạch → tiểu động mạch → mao mạch → tiểu tĩnh mạch → tĩnh mạch do: - Sự ma sát của máu với thành mạch - Sự ma sát của các phân tử máu khi vận chuyển.

PowerPoint Presentation: 

h·y chän c©u tr¶ lêi ®óng cho c¸c c©u hái sau: C©u hái: 1. T¹i sao c¬ thÓ bÞ mÊt m¸u huyÕt ¸p gi¶m? 2. T¹i sao ë ng­êi cao tuæi hay bÞ huyÕt ¸p cao? 3. T¹i sao ë nh÷ng ng­êi bÞ huyÕt ¸p cao khi bÞ xuÊt huyÕt n·o cã thÓ dÉn ®Õn tö vong? 4. HuyÕt ¸p thÊp g©y lªn t¸c h¹i nh­ thÕ nµo? 5. BiÖn ph¸p ®Ó gi¶m nguy c¬ m¾c bÖnh huyÕt ¸p ë ng­êi? Tr¶ lêi: a) XuÊt huyÕt n·o lµ hiÖn t­îng vì m¹ch m·u n·o, m¸u sÏ ®«ng l¹i thµnh côc ë n·o dÉn ®Õn tö vong. b) Gi¶m protªin trong khÈu phÇn ¨n, t¨ng c­êng ¨n rau, hoa qu¶, ¨n mì thùc vËt, sèng thanh th¶n vµ tr¸nh street. c) Do m¹ch m¸u bÞ s¬ cøng, tÝnh ®µn håi kÐm, søc c¶n t¨ng, ®Æc biÖt lµ m¹ch m¸u n·o  g©y t¨ng huyÕt ¸p. d) Khi c¬ thÓ bÞ mÊt m¸u, l­îng m¸u trong m¹ch gi¶m nªn ¸p lùc t¸c dông lªn thµnh m¹ch gi¶m  huyÕt ¸p gi¶m. e) HuyÕt ¸p thÊp do tim ®Ëp yÕu, chËm kh«ng cung cÊp ®ñ m¸u cho n·o, dÔ bÞ cho¸ng v¸ng vµ ngÊt. §¸p ¸n: 1 - d 2 - c 3 - a 4 - e 5 - b

PowerPoint Presentation: 

Huyết áp động mạch của người đo ở cánh tay; huyết áp ở trâu, bò đo ở đuôi Quả bóp Van khí Bao tay cao su Đồng hồ - Huyết áp thay đổi do những yếu tố nào? Yếu tố làm thay đổi HA: Lực co tim, nhịp tim, khối lượng máu, độ quánh của máu, sự đàn hồi của mạch máu. - Tại sao người có bệnh HA không nên ăn mặn? - Tại sao người già hạn chế hoặc kiêng ăn mỡ động vật?

PowerPoint Presentation: 

Động mạch bình thường Động mạch bị hẹp do tụ mỡ và xơ vữa Máu lưu thông qua chỗ hẹp

PowerPoint Presentation: 

BÀI 19. TUẦN HOÀN MÁU (Tiếp theo) III. HOẠT ĐỘNG CỦA TIM III. HOẠT ĐỘNG CỦA HỆ MẠCH 1. Cấu trúc hệ mạch 2. Huyết áp (HA) - Thế nào là vận tốc máu? 1. Cấu trúc hệ mạch: 2. Huyết áp (HA) 3. Vận tốc máu 3. Vận tốc máu: Vận tốc máu là tốc độ máu chảy trong một giây (mm/s) - Vận tốc máu phụ thuộc vào tổng tiết diện mạch và chênh lệch huyết áp giữa 2 đầu đoạn mạch. - Vận tốc máu trong hệ mạch giảm theo chiều: động mạch → tĩnh mạch → mao mạch

PowerPoint Presentation: 

- Vận tốc máu biến động như thế nào trong hệ mạch ? - Cho biết mối quan hệ giữa tốc độ máu , tổng tiết diện mạch và huyết áp ? Đồ thị biểu diễn: A. Huyết áp B. Vận tốc máu C. Tiết diện mao mạch a b Mao m¹ch §éng m¹ch TÜnh m¹ch a) VËn tèc m¸u b) Tæng tiÕt diÖn m¹ch BiÕn ®éng cña vËn tèc m¸u trong hÖ m¹ch - Vận tốc máu trong hệ mạch giảm theo chiều: ĐM chủ -> tiểu ĐM, thấp nhất trong MM, tăng dần từ tiểu TM-> tĩnh mạch - Tốc độ máu trong hệ mạch tỉ lệ nghịch với tổng tiết diện của mạch + Trong hệ thống ĐM tổng tiết diện tăng dần nên tốc độ máu giảm dần + M.mạch có tổng tiết diện l Ớ n nhất nên máu chảy với tốc độ chậm nhất

PowerPoint Presentation: 

VD: ở người Tổng tiết diện Tốc độ máu Huyết áp Động mạch chủ 5 – 6 cm 2 500mm/s 120-140mmHg Tĩnh mạch chủ > 5 – 6 cm 2 200mm/s 10-15mmHg Mao mạch 6000cm 2 0,5mm/s 20- 40mmHg

Câu 1: Hãy chú thích các số tương ứng vào hình Hệ dẫn truyền tim:: 

Câu 1: Hãy chú thích các số tương ứng vào hình Hệ dẫn truyền tim: 3 2 1 4 CỦNG CỐ

PowerPoint Presentation: 

Câu 2: Thứ tự nào dưới đây đúng với chu kỳ hoạt động của tim ? a. Pha co tâm thất  pha dãn chung  pha co tâm nhĩ b. Pha co tâm thất  pha co taâm nhó  pha dãn chung c. Pha co tâm nhĩ  pha co tâm thất  pha dãn chung d. Pha co tâm nhĩ  pha dãn chung  pha co tâm thất CỦNG CỐ

PowerPoint Presentation: 

3. Độ quánh của máu Câu 3: Huyết áp thay đổi do những yếu tố nào? 1. Lực co tim 2. Nhịp tim 4. Khối lượng máu 6. Sự đàn hồi của mạch máu 5. Số lượng hồng cầu Đáp án đúng là: a. 1, 2, 3, 4, 5 b. 1, 2, 3, 4, 6 c. 2, 3, 4, 5, 6 d. 1, 2, 3, 5, 6 CỦNG CỐ

PowerPoint Presentation: 

Câu 4: Huyết áp là gì? a. Là áp lực dòng máu khi tâm thất co b. Là áp lực dòng máu khi tâm thất dãn c. Là áp lực dòng máu tác dụng lên thành mạch d. Do sự ma sát giữa máu và thành mạch CỦNG CỐ

Về nhà: 

Về nhà - Học bài, trả lời các câu hỏi SGK trang 85. - Chuẩn bị bài thực hành đo m ột số chỉ tiêu sinh lý ở người: - Đọc trước cách đếm nhịp tim, cách đo huyết áp. - Kẻ bảng 21 SGK trang 93 vào bài thu hoạch thực hành

Th«ng tin bæ sung: 

Các nguyên nhân của tăng huyết áp Tăng HA nguyên phát là tăng HA không tìm được nguyên nhân, nhưng có nhiều yếu tố có thể phối hợp với nhau để làm tăng HA: - Tuổi: tuổi càng cao tỉ lệ tăng HA càng cao: hơn 1/2 những người từ 60 - 69 tuổi và gần 3/4 những người lớn hơn 70 tuổi bị tăng HA. - Di truyền : cha, mẹ bị tăng HA sẽ có con có khả năng dễ tăng HA hơn so với người khác. - Giới tính: nam > 55 tuổi, nữ > 65 tuổi. - Béo phì: làm tăng co mạch máu nên tăng HA, rối loạn chuyển hóa mỡ. Người có chỉ số khối lượng cơ thể BMI (BMI = P/h2: P trọng lượng cơ thể tính bằng kg, h: chiều cao tính bằng m) bằng 26 bị tăng HA gấp 4 lần và tiểu đường gấp 6 lần so với người có BMI = 21. - Tiểu đường- Hút thuốc lá : làm tim đập nhanh hơn, mạch máu co lại. - Ít vận động - Stress: có 2 loại stress, loại từ các áp lực bên ngoài như công việc, cuộc sống gia đình và loại từ bên trong bản thân như trạng thái lo âu, trầm cảm. Khi stress cơ thể sẽ phản ứng tăng nhịp tim và HA sẽ tăng lên. - Thói quen ăn mặn: làm giữ muối, nước gây tăng thể tích máu do đó tăng HA (Người có bệnh huyết áp không nên ăn mặn) Th«ng tin bæ sung

PowerPoint Presentation: 

Hậu quả tăng huyết áp lên các cơ quan đích như thế nào? Tim: Gây dày thành tâm thất trái, loạn nhịp sau đó dẫn đến suy tim, hẹp động mạch vành, thiếu máu cơ tim, nhồi máu cơ tim.. Não: xuất huyết não, nhũn não, cơn thiếu máu não thoáng qua, sa sút trí tuệ Thận: suy thận Mạch máu: phình và bóc tách ĐM chủ, tổn thương mạch máu đáy mắt. Làm thế nào để giảm và kiểm soát bệnh tăng HA mà không cần đến thuốc? Giảm cân : béo phì hoặc quá cân nếu giảm 10kg để BMI nằm trong khoảng 18,5 - 24,5 làm giảm HA tâm thu 5 - 20mmHg. Chế độ ăn nhiều trái cây, rau, sản phẩm sữa ít mỡ bão hòa, ít mỡ toàn phần làm giảm HA tâm thu 8 – 14mmHg. Giảm lượng muối ăn vào hàng ngày, không ăn quá 1 muỗng cà phê muối (< 6g NaCl) mỗi ngày, bao gồm cả lượng muối trong TA và nước chấm. - Vận động thể lực : tham gia vào các hoạt động thể lực vừa sức như đi bộ ít nhất 30 phút mỗi ngày và mọi ngày trong tuần. - Hạn chế hay uống rượu bia vừa phải : uống ít hơn 80ml rượu mạnh, 600ml bia và 250ml rượu vang trong 1 ngày. - Bỏ thuốc lá. - Hạn chế căng thẳng , nghỉ ngơi thư giãn, giải trí