Nükleer Atıkların Depolanmasına Genel Bir Bakış

Slide 1: 

NÜKLEER ATIKLARIN DEPOLANMASINA GENEL BİR BAKIŞ Atihan ÇELİK 1, Emriye AY 2, *H. Kürşat ÇELİK 3   1Anadolu Üniversitesi, Müh.-Mim. Fakültesi, Çevre Mühendisliği Bölümü, ESKİŞEHİR 2Celal Bayar Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kimya ABD, MANİSA 3Akdeniz Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarım Makineleri ABD, ANTALYA

Slide 2: 

Nükleer enerji atomun çekirdeğinden elde edilen bir enerji türüdür. Enerji üretimi sonrası ortaya çıkan atıklar radyoaktif özelliktedir. NÜKLEER ENERJİ NEDİR ?

Alternatif Enerji Kaynakları : 

Alternatif Enerji Kaynakları Enerji ihtiyacının artması Fosil yakıtların elde edildiği doğal kaynakların tükenme riski Bu yakıtların çevreye ve atmosfere verdikleri zararın kanıtlanmış olması Alternatif enerji kaynağı arayışına sebep olmaktadır.

Nükleer santraller : 

Nükleer santraller Nükleer tesisler temiz enerji kaynakları arasında sayılabilir mi?

Slide 5: 

İTÜ Enerji Enstitüsü Nükleer enerji üretimine olumlu yaklaşımı oluşturur. Olumlu Yaklaşımlar Enerji kaynağı sınırlı olan ülkelerin, kendilerine ait güçlü bir enerji kaynağına ihtiyaç duymaları Fosil yakıt kullanan enerji tesislerinin çevreye yaydığı sera etkisi yaratan gazlardan kurtulmak Uygun işletme koşulları sağlandığında çevresel açıdan risk taşımadığı görüşü

Slide 6: 

Nükleer tehdit Kaza riski Ham maddenin taşınması Nükleer atıkların depolanması Nükleer enerji üretimine olumsuz bir bakış sergilenmesine neden olmaktadır. Olumsuz Yaklaşımlar

Radyoaktif atıklar, her türlü radyoaktif maddenin değişik alanlarda kullanılması sonucu meydana gelirler. : 

Radyoaktif atıklar, her türlü radyoaktif maddenin değişik alanlarda kullanılması sonucu meydana gelirler. Radyoaktif atıkların büyük bir bölümü; Uranyum madeninin işlenmesi, zenginleştirilmesi Yakıt üretimi Reaktör işletimi Kullanılmış yakıtların tekrar işletilmesi Nükleer tesislerin sökülmesi İşlemlerinden ortaya çıkan atıklardır. Radyoaktif Atıkların Oluşumu

Nükleer atık sınıflandırılması, farklı ülkelerde değişik kriterler göz önüne alınarak yapılmaktadır.Oluşum kaynaklarıAtık formları (katı, sıvı, gaz)Yarılanma süresiYayılan radyasyon türüRadyoaktivite : 

Nükleer atık sınıflandırılması, farklı ülkelerde değişik kriterler göz önüne alınarak yapılmaktadır.Oluşum kaynaklarıAtık formları (katı, sıvı, gaz)Yarılanma süresiYayılan radyasyon türüRadyoaktivite Nükleer Atıkların Sınıflandırılması

Radyoaktif elementlerin yarı ömürlerine bağlı olarak sınıflandırılmasındaki 3 temel prensip; : 

Radyoaktif elementlerin yarı ömürlerine bağlı olarak sınıflandırılmasındaki 3 temel prensip; Seyreltilmesi ve çevreye dağıtılması Konsantre edilmesi ve kontrol altına alınması Bekletilmesi ve parçalanmasıdır.

Radyoaktif Atıkların Sahip Oldukları Radyoaktiviteye Göre Sınıflandırılması : 

Radyoaktif Atıkların Sahip Oldukları Radyoaktiviteye Göre Sınıflandırılması Radyoaktif atıklar sahip oldukları radyoaktiviteye göre düşük, orta ve yüksek seviyeli atıklar olarak sınıflandırılırlar.

Düşük Seviyeli Nükleer Atıkların İdaresi : 

Düşük Seviyeli Nükleer Atıkların İdaresi Genelde tıbbi ve laboratuar atıklarıdır Radyoaktivite değerleri düşük olmasına karşın hacimce büyük yer kaplarlar Genellikle kapalı konteynırlarda taşınır ve yakılarak hacimleri azaltılır

Orta Seviyeli Nükleer Atıkların İdaresi : 

Orta Seviyeli Nükleer Atıkların İdaresi Tüm radyoaktif atıkların %7 sini; radyoaktivite yönünden %4 ünü oluştururlar. Yarı ömrü kısa olan atıklar yakılır ve konteynırlarda depolanır. Uzun yarı ömürlü atıklar ise uygun koşullarda derin yeraltı yapılarında zararsız hale gelinceye kadar depolanır. Sellafield yeniden işleme tesisinde kullanılmış yakıt depolama havuzu

Slide 13: 

Uzun yarı ömürlü atıklar genellikle yakıt yeniden işleme tesislerinden kaynaklanır. Kullanılmış nükleer yakıtın %96.4 lük kısmı tekrar yakıt olarak kullanılabilecek değerli maddelerden oluşur ve yüksek derecede radyoaktiviteye sahiptirler, yüksek oranda ısı yayarlar. Yeniden işlenmiş yüksek seviyeli atıkların camlaştırılmış miktarını alan, paslanmaz çelikten yapılmış taşıma ve depolama kabı. Uzun Yarı Ömürlü Nükleer Atıklar

Slide 14: 

Yüksek seviyeli radyoaktif atıklar üretim yerlerinde soğutma havuzlarında soğutulur ve böylece ilk andaki ısı üretiminin aynı zamanda radyoaktifliğin azaltılması sağlanır. Yüksek Seviyeli Radyoaktif Atıklara İlk Müdahele

Radyoaktif Atıkların Nihai Depolanması : 

Radyoaktif Atıkların Nihai Depolanması Son depolama işlemi için karasal (jeofizik tavsiye) ve okyanusal ortamlardan yararlanılmaktadır. Depolama işlemi karasal düzenlemelerde halk sağlığını riske sokmayacak formlarda, bölgelerde ve toprak derinliklerinde gerçekleştirilmelidir.

Slide 16: 

Yakıt çubukları metal silindirlere ve muhafazalara konularak yeraltı deposuna gönderilir. Silindirler yeraltı deposunun zemininde açılmış deliklere yerleştirilir, kenarları betonit ile doldurularak delikler tıkanır. Tüm depo dolduğu zaman yer altındaki tüneller ve boşluklar da dolgu maddesi ile kapatılarak depo mühürlenir. Radyoaktif Atıkların Nihai Depolama İşlemi

Yeraltı Suları, Zaman ve Bakımı : 

Yeraltı Suları, Zaman ve Bakımı Yeraltı suları düşük bir risk olsa da- radyoaktivitenin yeryüzüne taşınmasına sebep olabilir. Herhangi bir riske yer vermemek için en iyi yöntem yeraltı sularından uzak konumlarda depolamanın yapılmasıdır. Depolama özellikleri özellikle yüksek yarı ömre sahip atıkların zararsız hale dönüşmeleri için gereken süre göz önünde bulundurularak belirlenmelidir. Nükleer atık depolarının kontrol ve bakım altında tutulması gerekmektedir.

Slide 18: 

Nükleer enerji günümüz teknolojisinde alternatif enerji kaynakları arasında önem derecesi yüksek ve dikkat çeken bir konu olarak karşımıza çıkmaktadır. Üretim esnasında ve sonrasında gereken önlemler alındığı takdirde ülkemiz için de iyi bir enerji kaynağı olarak değerlendirilebilir. Söz konusu insan ve yaşadığı çevre olduğu için bu konu ayrıntılı bir şekilde değerlendirilmelidir. Sonuç ve Değerlendirme

Slide 19: 

Teşekkürler…