Kraska erozija

Views:
 
Category: Education
     
 

Presentation Description

No description available.

Comments

Presentation Transcript

Kraška erozija:

Kraška erozija

Slide2:

Kraška erozija je proces izgradjivanja oblika reljefa delovanjem vode na lako rastvorljive stene – krečnjak, gips i dolomit . Za razliku od ostalih koje se svrstavaju u mehaničke, kraška erozija je hemijska .

Slide3:

Krečnjak je stena sastavljena uglavnom od kalcijum-karbonata. Rastvara se u prirodno kiseloj vodi. Kišnica upija ugljen-dioksid iz vazduha i mikroorganizama iz tla i stvara slabu ugljenu kiselinu. Jedan litar vode koja sadrži ugljenu kiselinu može da rastvori i do jedan gram krečnjaka.

Slide4:

Tako vremenom,rastvaranjem krečnjaka,nastaju kraški erozivni oblici. Rastvoreni krečnjak se transportuje vodom, a kada se voda prezasiti,kalcijum-karbonat se taloži i formiraju se kraški akumulativni oblici. Kraški oblici se ,prema mestu formiranja,mogu podeliti na površinske i podzemne .

Površinski kraški oblici:

škrape,vrtače,uvale i kraška polja Površinski kraški oblici

Slide6:

Škrape

Slide7:

Škrape su uske paralelne brazde izmedju kojih su oštri grebeni. Nastaju na strmim krečnjačkim površinama slivanjem atmosferske vode i njenim hemijskim. Škrapar ili ljuti kras (najsuroviji i najneprohodniji predeli u krasu) – velika površina pod škrapama.

Slide8:

Škrape

Slide9:

Vrtače su zatvorena okruglasta udubljenja u krečnjaku prečnika do 200m i dubine 5-10. To su najbrojniji površinsksi oblici reljefa u krasu. Nastaju proširivanjem pukotina koje se međusobno seku i duž kojih ponire atmosferska voda vršeći hemijsku eroziju. Ako su na nekoj površini vrtače gusto rasporedjene takav prostor se naziva boginjavi kras .

Slide10:

Vrtače u Bosni

Slide11:

Vrtača

Slide12:

Uvale n astaju spajanjem više vrtača ili proširivanjem nekadašnjih dolina usečenih u krečnjacima. Izdužena udubljenja u krečnjaku dužine nekoliko kilometara i širine do nekoliko stotina metara.

Slide14:

Uvala

Slide15:

Kraško polje je najveći površinski kraški oblik koji ima oblik velike kotline strmih strana i zaravnjenog dna. Nastaje kao poligenetski oblik u tektonskim rovovima ili ugibima i delovanjem kraške erozije. Neka polja su bila jezera,o čemu govore naslage jezerskih sedimenata.

Slide16:

Kraško polje

Slide17:

Ribniško kraško polje

Podzemni kraški oblici:

Krečnjaci su ispresecani mnogobrojnim pukotinama kroz koje atmosferska voda ponire,kreće se i mehaničkom snagom i hemijskom erozijom stvara podzemne oblike – jame i pećine . Podzemni kraški oblici

Slide20:

Jame su vertikalni kanali,koji nastaju proširivanjem pukotina u krečnjaku. Mogu biti duboke do nekoliko stotina metara. U nekim jamama se preko cele godine nalazi sneg ili led, a u nekima se javljaju rečni tokovi.

Slide21:

Pećine se sastoje od mahom horizontalnih kanala, prolaza i dvorana,koji su najčešće ispunjeni pećinskim nakitom. Nastaju radom podzemne vode,koja hemijski i mehanički proširuje pukotine, ili rušenjem stenovitog materijala sa zidova i tavanica peđinskih kanala. Najduža pećina na svetu je Mamut u SAD-u sa dužinom od 590km.

Slide22:

Mamut pećina

Slide23:

Mamut pećina

Slide24:

Mamut pećina

Slide25:

Najveća pećina na svetu je Son Doong u Vijetnamu

Slide26:

Son Doong

Slide27:

Son Doong

Slide28:

Son Doong

Slide29:

Son Doong

Slide30:

Son Doong

Slide31:

Prerasti su poseban kraški oblik i predstavljaju prirodne kamene mostove iznad reka,nastale urušavanjem tavanica nekadašnjih pećina. Veoma se retko javljaju,u Srbiji ih ima 12. Prerasti Vratne

Slide32:

Prerast Vratne

Akumulativni kraški oblici:

Voda koja teče kroz krečnjačke predele sadrži veliku količinu kalcijum-karbonata,koji može da se nataložiti na površini i u kraškom podzemlju. Izdvajanjem kalcijum-karbonata iz vode koja se kreće niz zidove ili kaplje sa tavanica pećina nastaje pećinski nakit. Akumulativni kraški oblici

Slide34:

Na tavanicama pećina nastaju stalaktiti , koji vise prema podu pećina.na podovima se stvaraju stalagmiti ,koji se vertikalno dižu ka tavanicama.

Slide37:

Neprekidnom akumulacijom i narastanjem stalaktiti i stalagmiti se mogu spojiti. Tako se formiraju stalaktoidi (pećinski stubovi )

Slide38:

Bigrene kade (Stopića pećina)

Slide39:

Bigrene kade (Stopića pećina)

Slide40:

Bigrene kade (Stopića pećina)

Dinarski kras:

Dinarski kras se prostire od planine Triglav u Sloveniji do Prokletija u Crnoj Gori, dužine od preko 700km. U njemu su razvijeni svi kraški oblici i pojave pa se naziva još i potpuni kras ili holokras . Dinarski kras

Slide42:

Holokras je izgrađen od debelih naslaga čistog krečnjaka sa malim procentom nerastvorljivih materija. Najveći kraški oblici reljefa u Dinaridima su kraška polja, među kojima su najveća Ličko , Livanjsko , Glamočko , Nevesinjsko i Nikšićko . Među brojnim pećinama izdvajaju se : Postojnska jama i Škocjanska jama u Sloveniji. Osim u Dinaridima , holokras je zastupljen i na Peloponezu u Grčkoj,u južnoj Kini,na Kubi itd.

Slide43:

Glamočko polje

Slide44:

Postojnska jama

Slide45:

Postojnska jama

Slide46:

Postojnska jama

Slide47:

Postojnska jama

Slide48:

Za razliku od holokrasa, merokras ili nepotpuni kras sadrži veliku količinu nerastvorljivih komponenti, zbog čega su kraški oblici reljefa slabije izraženi. Merokras je zastupljen u okolini Beograda,u Sremčici, gde se uočavaju brojne vrtače.

Kraški reljef u Srbiji:

Od kraških oblika,osim vrtača,u našoj zemlji zastupljene su uvale i pećine. U krasu Srbije nalaze se dva kraška polja – Peštersko na jugozapadu i Odorovsko polje kod Dimitrovgrada. Kraški reljef u Srbiji

Slide50:

Od pećina najznačajnije su Resavska kod Despotovca, Rajkova kod Majdanpeka, Ceremošnja kod Kučeva , Zlotska , Ravanička , Stopića Kraški oblici reljefa zastupljeni su u Istočnoj Srbiji , ali ih ima malo i u Zapadnoj, na pešterskoj visoravni i u okolini Užica i Valjeva. Resavska pećina

Slide51:

Resavska pećina

Slide52:

Resavska pećina

Slide53:

Resavska pećina

Slide54:

P rof. M. Grujić 2013.

authorStream Live Help