nuray

TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ : 

1 TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ BİLGİSAYAR

Bilgisayar nedir? : 

2 Bilgisayar; verileri kabul eden, saklayabilen, değerlendiren ve sonuçları kullanıcının istediği biçimde verebilen elektronik cihazlardır. Verileri, program adı verilen bir dizi komuta göre işleyip bunun sonucunda insanlara bilgi üretir. Bilgisayar nedir?

Slide 3: 

3 Girdi: Kullanıcı tarafından ya da bilgisayar tarafından sağlanan verilerdir. Bu veriler, sayılar, harfler, sözcükler ve komutlardır.   İşlem: Gereken verilere göre, programın yetenekleri ölçüsünde yapılan işlemlerdir. Bu süreç oldukça karmaşıktır. Çünkü işlemler sırasında bellek hizmetleri ve diğer bileşenlerle uyum içinde çalışma gibi birçok işlem gerekir.   Çıktı: Bilgisayar tarafından üretilen rapor, belgeler. İşlenmiş sonuçların yazılı olarak ekrandan veya diğer çıkış birimlerinden çıkarılmasıdır.

Slide 4: 

4 Bilgisayarın temel fonksiyonlarını yerine getirmede kullanılan birimler: Ana işlem birimi: Bu birimde bütün işlemler denetlenir (Aritmetik işlemler, bellek). Aritmetik/Mantık birimi: Toplama, çıkarma gibi aritmetik işlemler ve mantık işlemleri yapılır. Ana Bellek: Verilerin, komutların ve ara sonuçların saklandığı alan. Kontrol birimi: Diğer bileşenleri uyumlu hale getirir. Giriş/Çıkış birimi: Veri girişini ve işlenen bilgilerin kullanıcıya gösterilmesini sağlayan işlemleri yönetir.

BİLGİSAYARIN TARİHİ : 

5 BİLGİSAYARIN TARİHİ

brlescII1 : 

6 brlescII1

vax780 : 

7 vax780

BİLGİSAYARIN TARİHİ : 

8 BİLGİSAYARIN TARİHİ İlk Kuşak: Vakum Tüpleri(1942-1956) ENIAC gibi ilk elektronik bilgisayarlar vakumlu tüp olarak bilinen teknolojiye dayanmaktadır. Bu kuşakta yazılım diye bir şey yoktu. Teknolojinin çoğu donanıma dayanıyordu. İkinci Kuşak: Transistörler(1956-1963) İkinci kuşak bilgisayarlarda vakum tüplerinin yerine yarı iletken materyallerden yapılan transistorlar kullanıldı. Bu kuşak yazılım kavramını ortaya çıkarmıştır.   Üçüncü Kuşak: Entegre Devreler (1964-1971) Bu kuşakta transistörlerden yonga (chip) adı verilen entegre devrelere geçildi. Yongalar içinde elektronik devreleri içeren küçük kare parçalardır. Genellikle silikondan ve ileri teknoloji kullanılarak üretilirler. Dördüncü Kuşak: Mikro Devreler (1971-?) 1970'li yıllarda entegre devreler iyice küçülmeye devam etmiştir. Bu işlem büyük çapta tümleşme (very large scale entegration) olarak adlandırılmıştır.   Beşinci (Ve Gelecek) Kuşak Beşinci kuşak bilgisayarlar özellikle yeni teknolojilerin kullanıldığı ve buna bağlı olarak hızlı çalışan ve daha akıllı bilgisayarlar geliştirilecek. Yapay zekaya sahip olan bu bilgisayarlar yaşamımıza daha çok girecekler.

BİLGİSAYARLARIN TÜRLERİ : 

9 BİLGİSAYARLARIN TÜRLERİ Süper Bilgisayarlar Süper bilgisayarlar önemli kuruluşların elinde bulunan ve özellikle çok büyük hesaplama işlemlerini yapan bilgisayarlardır. Genellikle uzman kişiler tarafından programlanan bu bilgisayarlar araştırma işlerinde kullanılır.   Ana Bilgisayarlar Büyük bilgisayarlar ya da ana bilgisayarlar olarak adlandırabileceğimiz bu bilgisayarlar özellikle kurumsal alan kullanılır. Ana bilgisayar bir ana bilgisayar ve ona bağlı istemci bilgisayarlardan oluşan bir bilgisayar ağı şeklinde çalışırlar. Örneğin bir üniversite içinde kullanılan bilgisayar sistemi. IBM sistemlerini örnek gösterebiliriz.   Mini Bilgisayarlar Ana bilgisayarlar ile aynı kapsamda ancak daha küçük olan bilgisayar sistemleridir.   Kişisel Bilgisayarlar/Mikro Bilgisayarlar Genelde tek kişi tarafından kullanılırlar. Bu sebepten daha çok “kişisel bilgisayar” (Personal Computer/PC) olarak adlandırılırlar. Her biçim ve boyutta üretilirler. Masaüstü bilgisayarlar (desktop computers), dizüstü bilgisayarlar (laptop computers) gibi...

BİLGİSAYAR UYGULAMA ALANLARI : 

10 BİLGİSAYAR UYGULAMA ALANLARI Mimarlar çizimlerinde eğitmenler derslerinde mühendisler modellerini üretmekte iş dünyası; grafik, satış analizi, ileriye dönük tahminler, proje yönetimi, üretim planlama, yatırım gibi konularda Havayolları, iniş kalkış saatleri, uğrak yerleri ve uçuş programlarını düzenlemek, rezervasyon ve idari bilgiler için Trafik kontrol sisteminde gecikmeleri minimum seviyeye indirmek, trafik akışında optimalliği sağlamak amacıyla perakende satış uygulamalarında, stok kontrol işlemlerinde Kütüphanelerde kitap ödünç verme işlemlerinin yürütülmesi ve takibi amacı ile

BİLGİSAYAR UYGULAMA ALANLARI : 

11 BİLGİSAYAR UYGULAMA ALANLARI Turizm sektöründe rezervasyon ve tanıtım amacı ile Hastanelerde hasta takibi, hastaların durumları, kuruluşun mali tablosunu güncel bir şekilde takip etmek için İş yerlerinde müşterilere ait bilgileri depolamak, yazışmalarda etiket basmak, muhasebe işlemlerini yürütmek amacı ile Güvenlik unsurunun ön plana çıktığı kuruluşlarda ses, görüntü ve parmak izlerinden tanıma amacı ile Oyun oynamak için Grafik Uygulamaları için: Tıpta bilgisayarlı tomografi İmalat alanında CAD/CAM uygulamaları …………………………………..

DONANIM : 

12 DONANIM

DONANIM : 

13 DONANIM Bilgisayarı oluşturan elektronik devreler ve mekanik kısımların oluşturduğu fiziksel parçalardır. Donanım bileşenleri 5 ana başlıkta toplanabilir. Giriş Birimleri (Fare, Klavye, vb.) İşlem Birimleri (Mikroişlemci, vb) Bellek ve Depolama Birimleri Çıkış Birimleri (Yazıcı, Çizici) İletişim Birimleri (Modem vb.)

1.GİRİŞ BİRİMLERİKlavye : 

14 1.GİRİŞ BİRİMLERİKlavye Bilgisayara metin girebilmek için en çok kullanılan aygıt klavyedir. Kullanıcılara, alfabetik ve sayısal tuşlara basarak metinleri girebilmelerini sağlayan klavyeler, üzerlerindeki harflerin sıralanışına göre üçe ayrılırlar. Sol baştaki ilk karakteri Q olan ve üzerinde hiç Türkçe karakter bulundurmayan Q-klavye, Sağ tarafında Türkçe karakterleri içeren Türkçe-Q klavye ve Sol baştaki ilk karakteri F olan F-Klavye. Not: Bu konuda ilk hafta verilen “klavye kullanımı” başlıklı fotokopiden sorumlusunuz.

1.GİRİŞ BİRİMLERİ Fare (Mouse) : 

15 1.GİRİŞ BİRİMLERİ Fare (Mouse) Klavye dışında fare de PC sistemi içinde önemli bir giriş aygıtıdır. Fare grafik kullanıcı arabirimleriyle çalışırken ve çizimler ve grafikler yaparken vazgeçilmez bir araçtır. Windows kullanılan bir bilgisayarın faresinin olmaması düşünülemez. Fare ikon’lara tıklayıp, programların çalıştırılmasında, dosyaların taşınmasında vb. pek çok iş için kullanılmaktadır. Yeni programlarda farenin sağ tuşuna tıkladığımızda, imlecin bulunduğu yerde gerçekleştirebileceğimiz komutları içeren bir menü açılır. Fare temel olarak ekrandaki imleci hareket ettirmekte kullanılır. Genellikle fareler bir kablo ile kapıya (port) bağlanırlar. Bilgisayara ileti göndermek için kızıl- ötesi teknoloji kullanan kordonsuz fare aygıtları giderek yaygınlaşmaktadır. Farenin yerine, ters dönmüş bir fareyi andıran TrackBall (İz topu) onun alternatifi olarak kullanılabilir.

1.GİRİŞ BİRİMLERİ Diz-üstü bilgisayarlar için Gösterme aygıtları : 

16 1.GİRİŞ BİRİMLERİ Diz-üstü bilgisayarlar için Gösterme aygıtları Diz üstü bilgisayarlarda “touch pad” veya “track-point” (iz-noktası, GBH düğmesi) denen aygıtlar farenin işlevini üstlenmektedir. “Touch Pad” lerde imleci hareket ettirmek için işaret parmağımızı dokunma alanında sürükleriz. Tıklama için alana hafifçe vurmamız yeterlidir. İz noktası, klavyedeki GBH tuşlarının kesişme noktasına yerleştirildiği için GBH düğmesi veya bir silgi kafasına benzediği için “eraser head” olarak da anılır. İz noktaları minyatür bir oyun çubuğu gibi işaret parmağımızla yönetilir. Diz üstü bilgisayarlarda normal mouse’lar veya Trackball’lar da kullanılabilir.

1.GİRİŞ BİRİMLERİ Dokunmatik Ekranlar : 

17 1.GİRİŞ BİRİMLERİ Dokunmatik Ekranlar İşi parmağınıza yükleyen diğer bir gösterme aygıtı, turizm danışma bürolarında, bankalarda, metroda, alışveriş merkezlerinde, müzelerde ve hava alanlarında sıkça görülen dokunmatik ekranlardır (touch screen). Kullanıcılar komut vermek yada bilgi almak için ekrana dokunurlar.

1.GİRİŞ BİRİMLERİ Oyun çubuğu : 

18 1.GİRİŞ BİRİMLERİ Oyun çubuğu Bilgisayar oyunlarında sıkça kullanılan bir gösterme aygıtıdır. Bir taban birimine yerleştirilmiş el büyüklüğündeki her yöne hareket edebilen çubuklardır.

1.GİRİŞ BİRİMLERİ Diğer girdi aygıtları : 

19 1.GİRİŞ BİRİMLERİ Diğer girdi aygıtları Işıklı kalemler Grafik tabletleri …..

1.GİRİŞ BİRİMLERİ Tarayıcı (Scanners) : 

20 1.GİRİŞ BİRİMLERİ Tarayıcı (Scanners) Tarayıcılar kağıt üzerindeki grafik ve resimleri bilgisayar ortamına aktaran (sayısallaştıran) aygıtlardır. Taranacak kağıt üst tarafından alta doğru satır satır ışığa duyarlı elemanlar tarafından taranarak sayısallaştırılır. Taranmış belgeler grafik görüntü olarak depolandığından taranan belge bir metin ise bilgisayar bunu resim olarak görür. Optik Karakter Tanıma (Optical Character Recognition) adı verilen programlar aracılığı ile çözülüp metin dosyalarına dönüştürülür. OCR ile taranmış metinler bilgisayar kullanılarak düzeltilebilir, yeniden formatlanabilir ve depolanabilir. Barkodlar, farklı kalınlıktaki düşey çizgiler ve boşluklarla veriyi tanımlayan bir optik kod türüdür. Barkodlar barkod sistemine ve sembol düzenine bağlı olarak sayıları ve harfleri temsil eder. Bu sayılar, sembolleri karakterlere çevirmek için tasarlanmış olan barkod okuyucularıyla bilgisayarlara taranır. Bu okuyucular el-tipi tabancalar, wand denilen kaleme benzeri aygıtlar ve birçok mağazada görülen yatık okuyuculardır.

2. İŞLEM BİRİMLERİAnakart : 

21 2. İŞLEM BİRİMLERİAnakart İşlem grubuna dahil olan bileşenler, PC’nin anakart dediğimiz fiberglastan yapılmış üzerinde bakır yolların bulunduğu levhada bulunur. Anakart üzerinde mikroişlemci, yardımcı işlemciler, RAM soketleri, ROM çipleri, genişleme yuvaları, veri ve adres yolları, dahili ve harici kapılar (port) yer alır. Anakart tüm sistemin temelini oluşturur. Diğer kartlar anakart üzerindeki genişleme yuvalarına (slot) takılır. Anakartlar destekledikleri mikroişlemci türlerine göre adlandırılır. Örneğin PentiumII mikroişlemcisini destekleyen bir Anakart PentiumII anakart diye adlandırılır. Anakart boyutları teknolojik gelişmelere paralel olarak her gün biraz daha küçülmektedir.

Slide 22: 

22

2. İŞLEM BİRİMLERİ İşlemci (CPU) : 

23 2. İŞLEM BİRİMLERİ İşlemci (CPU) Mikroişlemciler, bir bilgisayarın en önemli parçalarıdır. Bilgisayardan beklediğimiz işlerin hepsi gerçekte mikroişlemci tarafından gerçekleştirilir. Bu nedenle Merkezi İşlem Birimi (Central Processing Unit / CPU) olarak adlandırılır. CPU verinin işlenmesinin her aşamasını yönetir. Ayrıca doğrudan veya dolaylı olarak anakart üzerindeki tüm bileşenlerle bağlantısı vardır. En iyi bilinen işlemci üreticileri Intel, AMD ve Cyrix’tir. İşlemci, görevlerini yerine getirebilmesi için adres yolları, veri yolları ve kontrol yolları ile donatılmıştır.

2. İŞLEM BİRİMLERİ İşlemci (CPU) … : 

24 2. İŞLEM BİRİMLERİ İşlemci (CPU) … Bütün bir PC sisteminin hangi performans sınıfına ait olacağını belirleyen mikroişlemcidir. İşlemci performansının belirlenmesinde önemli bir faktör saat frekansı veya hızıdır. Saat frekansı saniyedeki darbe sayısı ile ölçülür ve Megahertz (MHz) birimi ile gösterilir. 1MHz saniyede 1 milyon darbeye karşılık gelir. Buna göre 33MHz saat frekansında çalışan bir 80386 CPU bir işi saniyede 33 milyon defa yapabilir. CPU, tek bir yonga üzerinde bir entegre devredir. Aritmetik, mantık ve kontrol işlemlerini yerine getirir

2. İŞLEM BİRİMLERİ Veri Yolları : 

25 2. İŞLEM BİRİMLERİ Veri Yolları PC’de bütün işlemleri mikroişlemci yapmaktadır. Bu işlemler için kullanılacak veriler, mikroişlemciye veri yolu (bus) adı verilen elektronik kanallardan gelmektedir. Bir işlemci gibi veri yolu da 8, 16, 32 ve 64bit olabilir. Bit’lerin sayısı arttıkça ya da diğer bir değişle veri yolu genişledikçe daha fazla verinin aktarımı sağlanır ve bu akış daha hızlı gerçekleşir. Bu nedenle bilgisayarın performansı, işlemci hızı ile birlikte veri yolu hızına da bağlıdır.

3.BELLEK VE DEPOLAMA BİRİMLERİ : 

26 3.BELLEK VE DEPOLAMA BİRİMLERİ Bellek bir bilgisayarda bir programlama ile ilgili bütün komut ve verilerin işlem görmek üzere depo edildiği, değişik işlemler sırasında oluşan ara sonuç ve bilgilerin saklandığı kayıt ortamlarıdır. Örneğin bir programı çalıştırmak istediğinizde, program belleğe yüklenir; harf yazdığınızda, harf bellekte saklanır. Bu nedenle bellek miktarı, çalıştırılabilecek program büyüklüğünü belirler.

BELLEK : 

27 Belleğin Ölçülmesi Bir bilgisayar belleğinin kapasitesi bellek üzerinde tutulabilecek bilgi miktarını ifade eder. Kapasite bayt olarak ölçülür. Ancak bilgisayarların bellek kapasiteleri milyonlarca bayt olduğundan bayt biriminin katları kullanılır.   Depolama Birimi Değeri Bit 1/0 Bayt 8 bit Word (sözcük) 16 bit Kilobayt (kB) 1024 Bayt (210) Megabayt (MB) 1,048,576 Bayt (220) Gigabayt (GB) 1,073,741,824 Bayt (230) BELLEK

BELLEK.. : 

28 BELLEK.. İki tür bellek vardır. Nonvolatile (sabit) ve volatile (uçucu). Nonvolatile bellekler elektrik kesildiğinde de içindeki bilgileri tutarlar. Volatile belleklerde ise elektrik kesildiğinde içindeki bilgiler yok olur.

ANA BELLEK (RAM - RANDOM ACCESS MEMORY RASTGELE ERİŞİMLİ BELLEK) : 

29 ANA BELLEK (RAM - RANDOM ACCESS MEMORY RASTGELE ERİŞİMLİ BELLEK) Programların ve verilerin kullanıldıkları zaman geçici olarak depolandıkları yerdir. CPU'da işlemler yapılırken ana bellekte saklanan veriler kullanılır ve işlenen veriler (bilgi) RAM bellekte tutulur. Elektrik kesildiğinde ana bellekteki veriler kaybolur. Birimi megabayt (MB)'dır. PC'lerde yaygın olarak 128, 256, 512 MB gibi bellek büyüklükleri kullanılmaktadır.

B. ROM (Read Only Memory) : 

30 B. ROM (Read Only Memory) ROM salt okunur bellek olarak bilinir. Genel olarak bilgisayar firmaları tarafından özel bir içeriğe sahip olan bu bellekler özel programları içerirler ve bunlar bilgisayarın açılışıyla yüklenerek belli kontrol işlemlerinin yapılmasını sağlar. ROM uçucu olmayan bellek türlerindendir. ROM üzerindeki bilgiler okunabilir, ancak üzerinde bir değişiklik yapılamaz. Bu bilgiler makineyi kapatma veya elektrik kesintisinden etkilenmezler ve silinmezler.

C. ÖnBellek (Cache Memory): : 

31 C. ÖnBellek (Cache Memory): Çok sık kullanılan veri ve komutları işlemciden hızla çağırabilmek için belirlenmiş bellek alanıdır. Bunlar RAM’ dan daha hızlı ve çok daha pahalıdır. Bu sebepten önbellek ana belleğe göre kapasite olarak daha düşük oranda kullanılmaktadır ve sadece işlemci tarafından bir sonra kullanılması en muhtemel verilerin bir kopyasının tutulduğu bellek parçası olarak kullanılmaktadır. Ön belleklerin kullanılması bilgisayarların performansını büyük ölçüde arttırmaktadır.

DEPOLAMA : 

32 Sabit Disk- (Hard Disk) Bilgisayarda bilgilerin kalıcı olarak saklandığı ortama sabit disk denir. Sabit disk bir merkez etrafında dönen üst üste yerleştirilmiş birkaç diskten oluşur. Bu diskler alüminyum dan yapılmış ve üzerleri veri taşıyıcısının yüzeyinin mıknatıslanması için çok düzgün demir oksit ile kaplanmıştır. Sabit disk içerisin her disk yüzeyi için ayrılmış bir okuma-yazma kafası mevcuttur. Bu kafa tamamen manyetik alan mantığı ile okuma/yazma işlemi yapar. Hard disklerin en önemli parametreleri kapasiteleri ve erişim süreleridir. DEPOLAMA

DEPOLAMA : 

33 Disket (floppy disc) Disketler özellikle küçük bilgi ve programları depolamak için kullanılan ortamlardır. Disketler kapasite, yüzey sayısı ve yoğunluklarına göre çeşitli türlerde üretilirler. Yaygın olarak 3.5 inch boyutlarında ve 1.44 MB kapasiteli olanlar kullanılır. Disketler üzerindeki verileri korumak bakımından yetersiz ve kapasite olarak da yetersiz olduklarından günümüzde artık CD'lere göre popüleritesini kaybetmiştir DEPOLAMA

DEPOLAMA : 

34 CD-ROM- CD-ROM’lar bilgilerin optik olarak kaydedildiği ve okunabildiği ortamlardır. Kapasiteleri disketlerin çok üstünde olup 700 MB’a kadar çıkmaktadır. Diskette manyetik ortamda saklanan veriler CD-ROM’larda üzerlerindeki girinti ve çıkıntı yardımı ile saklanır. Sabit disk ve disketlerdeki bilgiler okuma/yazma kafaları yardımı ile okunurken, CD-ROM’larda diskin yüzeyini tarayan bir lazer okuyucu vardır. Diskler üzeri şeffaf polikarbonat ile kaplanmış sentetik bir taban üzerine serilmiş yansıtıcı bir alüminyum tabakasından oluşur. Diski tozdan, kirden ve çizilmelerden koruyan bir koruyucu cila ile disk kaplanmıştır. CD’lere sadece bir spiral veri izi çizilmiştir. İz “6” mikrometre genişliğinde ve spiral aralığı sadece 1 mikrometredir. Veri bu ize alüminyum tabaka üzerindeki dikey çukurlar şeklinde kaydedilir. CD-ROM Sürücü: CD-ROM ‘lardaki bilgilere, bilgisayar üzerindeki CD-ROM sürücü aracılığı ile erişilir. Lazer okuyucu kafa bir ışın demeti yollar. Bu ışın bir dizi mercekler yardımı ile CD-ROM üzerindeki belirli bir alana odaklanır. Laser ışını plastik kaplamadan geçerek alüminyum tabaka üzerindeki girinti ve çıkıntılardan yansıtılır. Yansıyan ışın elektriksel sinyallere çevrilir. CD-ROM sürücüler bir sabit diske göre daha yavaş çalışmaktadır. CD-ROM sürücünün erişim süresi sabit disk erişim süresinin 10-15 katıdır. DEPOLAMA

DEPOLAMA : 

35 DVD- Digital Video Disc) DVD ler görünüşte CD leri andırır. DVD sürücüler de CD sürücülere benzer. DVD ler Cd lerin 20 katı kadar veri depolayabilir. Bu özellikleri yüzünden genellikle sinema filmlerinin sayısal ortamda saklanması amacıyla kullanılmaktadırlar. DEPOLAMA

4. ÇIKIŞ BİRİMLERİ : 

36 4. ÇIKIŞ BİRİMLERİ Monitör (ekran) Monitör genellikle ekran olarak bilinen görüntüleri sunan önemli bir çıktı aygıtıdır. Bilgisayarların çoğunda CRT(Cathod Ray Tube –Katot Işınlı) monitörler kullanılır. Monitör büyüklüğü (televizyonlarda olduğu gibi) çapraz olarak ölçülür ve inç olarak ifade edilir. 15”, 17”, 19” ve 21” büyüklüklerde monitörler vardır.

4. ÇIKIŞ BİRİMLERİ : 

37 4. ÇIKIŞ BİRİMLERİ Monitör (ekran)… Monitörlerdeki görüntü kalitesini doğrudan belirleyen faktörlerden biri bizim göremediğimiz ancak ekranda var olan noktaların sıklığıdır. Ekrandaki görüntü bu noktaların aydınlatılması ile oluşur. Ekran üzerinde bulunan aynı renkte iki nokta arasındaki mesafe nokta aralığı (dot pitch) ile tanımlanır. Bu değer 0.39, 0.28, 0.26 ve 0.21mm arasında değişmektedir. Bir ekranda nokta aralığı (dot pitch) değeri küçüldükçe görüntü kalitesi artar.

4. ÇIKIŞ BİRİMLERİ : 

38 4. ÇIKIŞ BİRİMLERİ Monitör (ekran)… LCD ekranlar: Günümüzde diz-üstü bilgisayarların çoğunluğunda, ince olması ve az yer kaplaması sebebiyle “sıvı kristal ekran” (liquid crystal display-LCD) kullanılır. LCD ekran ışığı yansıtan bir sıvının molekülleri ile doludur. Ekran bilgisayar tarafından tarandığında bazı moleküller ışığı kapatacak şekilde hareket eder. Böylece görüntünün bir parçası oluşur. Plazma ekranlar: Bir “gaz plazma” ekranı, plazma adı verilen bir gazla birbirinden ayrılmış üç cam tabakasından oluşur. Elektrik, ekrandaki bir noktaya gönderildiğinde plazmayı değiştirir ve plazma bir fluoresan ampulün beyaz ışık yaymasına benzer şekilde, ışık formunda enerji yayar. Çok ince ve estetik olan plazma ekranlar diz-üstü bilgisayarlarda da kullanılır. Bunların bir boyut sınırlaması olmadığından büyük duvar boyutlu ekranlar için de kullanılırlar. Fakat plazma ekranların güç sarfiyatı fazladır ve görüntüleyebildikleri renk sayısı da sınırlıdır.

4. ÇIKIŞ BİRİMLERİ : 

39 4. ÇIKIŞ BİRİMLERİ Grafik Kartları Ekranda oluşacak görüntü; işlemci ile monitör arasında bir arabirim olan grafik kartı tarafından toplanır. Bilgisayarın oluşturduğu bilgiler, grafik kartı tarafından monitöre video sinyali olarak gönderilir. Bir grafik kartı: Bir video denetleyicisi, Bir ekran belleği veya video RAM ve Bir karakter üreticiden oluşur.

4. ÇIKIŞ BİRİMLERİ : 

40 4. ÇIKIŞ BİRİMLERİ Grafik Kartları … Grafik kartı monitöre sürekli bir video işareti yollar. Video RAM’da saklanan bilgiler, video denetleyicisi tarafından düzenli aralıklarla okunarak monitöre gönderilir. Video RAM’in bir saniyede kaç kez okunduğunu ve monitöre gönderildiğini gösteren değere grafik kartının resim frekansı denir. Resim frekansı grafik kartının kalitesini belirleyen faktörlerden biridir. Grafik kartları çözünürlük, renk ve hızlarına göre çeşitlere ayrılmaktadır. En çok kullanılanı VGA (Video graphics Array) grafik kartıdır.Üzerinde gerekli frekansları üreten 7 farklı kuvartz kristali bulunur. Bunlar önceki tüm kartlara göre çok daha iyi bir görüntü kalitesi sunarlar. 16 milyon rengi görüntüleyebilirler. Video RAM’ı genelde 32-64 MB arasındadır.

4. ÇIKIŞ BİRİMLERİ : 

41 4. ÇIKIŞ BİRİMLERİ Çözünürlük Renk Seçeneği ve Gereken Bellek Miktarı Arasındaki İlişki: Gereken video RAM miktarı çözünürlük satır ve sütunları çarpılarak bulunabilir. Böylece 800x600 piksellik bir çözünürlük 480000 bit bellek gerektirir. 640x480 piksel bir çözünürlük sadece 307200 bit video RAM gerektirir. Sonra bu değer renk faktörü ile çarpılır. Renk faktörü kullanılan renk bitlerinin sayısına karşılık gelir. Kullanılabilecek renk sayısı değildir. Tek renkli ekranlarda her nokta bir bit ile temsil edilir (aydınlık veya karanlık: 1 veya 0) 16 renk 4 bit (24) 256 renk 8 bit (28) 65536 renk 16 bit (216) ve 16 milyon renk 24 bit (224)

4. ÇIKIŞ BİRİMLERİ : 

42 4. ÇIKIŞ BİRİMLERİ Yatay ve Düşey Tarama Frekansları ve Çözünürlük: Ekrandaki frekansın oluşması için en kritik frekanslar satır frekansı (yatay frekans) ve resim frekansı (düşey frekans) tır. Düşey tarama frekansı ekranın ne kadar sıklıkla yenileneceğini (tüm ekranın saniyede kaç defa tarandığını), yatay tarama frekansı ise, pixel satırlarının ne kadar hızlı oluşturulacağını belirler. 70 Hz’in üzerindeki düşey frekanslar, durağan (kırpışmasız) bir görüntü verdiklerinden, uzun bilgisayar çalışmaları için ergonomiktirler. Bir monitörün maksimum düşey frekansı çözünürlüğü ile sınırlıdır. Ekran maskesindeki satırların sayısını çözünürlük belirler ve bir monitörün satır sayısı ile düşey tarama frekansının çarpımı yatay tarama frekansını verir.

4. ÇIKIŞ BİRİMLERİ : 

43 4. ÇIKIŞ BİRİMLERİ Yatay ve Düşey Tarama Frekansları ve Çözünürlük… Bu elektron demetinin ekranın solundan sağına saniyede kaç defa gideceğini gösterir. Buna göre 480 satır çözünürlüğünde 70 Hz düşey tarama frekansı olan bir monitörün tarama frekansı 480x70 veya =33600Hz dir. Bu durumda elektron demeti saniyede 33600 satırı tarayacaktır. Çözünürlük örneğin 768 satıra çıkarılırsa ve düşey tarama frekansı aynı kalırsa yatay tarama frekansı 53.7 kHz olur. Ancak VGA monitörlerin çoğu maksimum 35kHz yatay tarama frekansına göre tasarlanmıştır. Buna göre 14” monitörlerin çoğu 70 kHz düşey tarama frekansında daha yüksek çözünürlükleri görüntüleyemez.

4. ÇIKIŞ BİRİMLERİ : 

44 4. ÇIKIŞ BİRİMLERİ Ses Kartı: PC’ler geliştikçe, dahili hoparlörün çıkardığı bip sesinden daha kaliteli seslere ihtiyaç duyulmuştur. Çünkü programları (özellikle oyun programları) geliştirecek fon müzikleri ve efektleri üretmek çok sınırlı oluyordu. Ses kartları PC’nin gösterişsiz tek sesli dahili hoparlörünü, bir çok sesi üretebilen çok sesli bir sistemle değiştirmek üzere tasarlanmıştır. Bir ses kartı ne kadar çok ses üretebiliyorsa o kadar geniş bir tonal zenginliğe ulaşılır.

4. ÇIKIŞ BİRİMLERİ : 

45 4. ÇIKIŞ BİRİMLERİ Ses Kartının Örnekleme Yeteneği: Eğer bir ses kartının örnekleme yeteneği varsa, örneklenen sesi çalabilirde. Bazı durumlarda sayısallaştırılan sesleri veya örnekleri kaydetmek de mümkündür. Birçok kartta analog işaretleri sayısal örneklere dönüştüren ADC’de (Analog to Digital/Analog’tan Sayısal’a Çevirici) vardır. Bu kartlara sesin doğrudan örneklenebilmesi için mikrofon girişleri konmuştur. Örnekleme hızı ses örneğinin kalitesini belirler. Bu değer bir ses örneğinde saniyede kaç Analog değer sayısallaştırıldığını gösterir. Bir örnek çalındığında üretilen en yüksek frekans kullanılan örnekleme frekansının yarısıdır.

4. ÇIKIŞ BİRİMLERİ : 

46 4. ÇIKIŞ BİRİMLERİ Ses Kartının Örnekleme Yeteneği… Örneğin 6 kHz’e kadar sesleri üretebilmek için kullanılması gereken en düşük frekans 12 kHz dir. Verilen bir örneğin kalitesini belirleyen bir başka faktör de örnekleme derinliğidir. Bu değer Analog işaretinin kodlanması için kodlayıcının kullandığı bit sayısını belirtir. 8,16,32,64 hatta 128 bit lik DAC’ leri olan ses kartları mevcuttur. Örnekleme hızı ve örnekleme derinliği arttıkça bir örnek gerekli veri miktarının (dosya büyüklüğünün) arttığı unutulmaması gereken bir noktadır. Örnek: 11,025 kHz örnekleme frekansı, 8 bit örnekleme derinliği kullanarak, örneklenen 1 dakikalık konuşma 11025x60=661500 bayt yer tutar. Ses dosyasının büyüklüğü, örnekleme işlemi stereo olsaydı 2 kat, double stereo olsaydı 4 kat artacaktı. Bu nedenle birçok ses kartı, dosyaları kısaltmak için bir sıkıştırma yöntemi kullanır.

4. ÇIKIŞ BİRİMLERİ : 

47 4. ÇIKIŞ BİRİMLERİ Yazıcı Yazıcılar, bilgisayar ortamında üretilen şekil, grafik ve yazıların kağıda aktarılmasını sağlayan araçlardır. Sınıflandırılmasındaki temel ölçüt, karakterlerin basımında kullanılan teknolojik farklılıktır. Kalitesini belirleyen ölçütler ise, baskı hızı, renk ve birim alandaki nokta yoğunluğudur. Baskı hızı: Bir yazıcının hızı saniyede basılan karakter sayısı CPS(Charecters Per Second) veya dakikada basılan sayfa sayısı PPM(Pages Per Minute) ile belirlenir. (Üreticiler genellikle taslak kalitesindeki (draft quality) baskı hızını verirler. Aynı yazıcının mektup kalitesinde (letter quality) basması çok daha uzun zaman alabilir. ) Belirli bir aralığa basılabilecek nokta sayısı DPI yazıcının çözünürlüğünü verir. (Dots Per Inch/Inch başına nokta sayısı) Değişik baskı yöntemleri ile erişilebilen çözünürlükler 75 DPI’dan 600 DPI’a kadar değişir, bazen 1200DPI olabilir.

4. ÇIKIŞ BİRİMLERİ : 

48 4. ÇIKIŞ BİRİMLERİ Yazıcı Tipleri 1. Nokta Vuruşlu Yazıcılar: En yavaş ve en gürültülü çalışan fakat en ekonomik yazıcılardır. Ayırt edici özellikleri kaç iğneli (pin) olduğu, hızı, boyutları ve renkleridir. 2. Mürekkep Püskürtmeli Yazıcılar (Ink Jet): bunlar da yazıları karakter karakter basarlar fakat şerit kullanma yerine mürekkep damlacıkları püskürtür. Bunların ayırt edici özellikleri ise çözünürlüğü, hızı, boyutları ve renkleridir. 3. Lazer Yazıcılar: Şu ana kadar üretilen yazıcılar içinde, hızlı ve kaliteli baskı yapabilen, en iyi yazıcılardır. Satır satır yazmak yerine sayfa sayfa yazarlar. Bu nedenle geniş bir bellek gerektirirler. Bunların ayırt edici özellikleri çözünürlüğü, hızı, belleği, boyutları ve renkleridir.

4. ÇIKIŞ BİRİMLERİ : 

49 4. ÇIKIŞ BİRİMLERİ Çizici Standart bir yazıcı ile çizilmesi mümkün olmayan resim ve grafiklerin çizilmesi için kullanılan aygıtlardır. Özellikle Mühendislik ve Mimarlık alanlarında, ayrıntılı planlar ve karmaşık tasarımlar için kullanılan çiziciler şekilleri çizmek için kalem kullanırlar. İki Tür çizici vardır: Drum Çizici: Çizim sırasında kağıt da kalem gibi hareket eder. Daha büyük kağıtlarla çalışma olanağı tanır. Flatbed (yatık) Çizici: Kağıt sabittir. Çizimler daha hassas ve kesindir.

5. İLETİŞİM BİRİMLERİ : 

50 5. İLETİŞİM BİRİMLERİ Fax-Modem kartı İnternete bağlanmak, bilgisayarı kullanarak fax çekmek veya almak için gerekli olan donanım elemanıdır. Modemler doğrudan veya telefon hatları ile bilgisayarları birbirine bağlarlar. Böylece dünyanın her yerindeki bilgisayarlar birbirleri ile veri alışverişinde bulunabilirler. Modemlerin hızları bps (bits per second / saniyede aktarılan bit sayısı) ile ölçülür. Standart olarak 28.8-33.6-56 kbps sıralaması geçerli olsa da günümüzde en çok 56kbps hızındaki modemler kullanılmaktadır.

5. İLETİŞİM BİRİMLERİ : 

51 5. İLETİŞİM BİRİMLERİ Fax-Modem kartı … Standart telefon hatları sadece ses transferi yapabilir. Yani verileri bilgisayarın anlayacağı digital formda değil, dalga şeklinde taşır. Modem, elektriksel impulsları dalga şekline çevirerek telefon hattından gönderir. Ulaşılan yerdeki bilgisayarın modemi de tersi işlemle dalgaları tekrar impuslara çevirir. Bu çalışma şekli sebebiyle “modem” ismi, modulator ve demodulator sözcüklerinin ilk hecelerinin bir araya gelmesi ile oluşmuştur. Modemler bilgisayarın içine monte edilecek şekilde (dahili) veya dıştan takılabilecek şekilde (harici) olmak üzere iki çeşittir.

5. İLETİŞİM BİRİMLERİ : 

52 5. İLETİŞİM BİRİMLERİ Ethernet kartı Birbirine yakın olan (örneğin aynı binadaki) bilgisayarlar arasında iletişim ve veri paylaşımı sağlamak istendiğinde, bu bağlantı ethernet kartları ile sağlanır. Örneğin bir iş yerinde bulunan bilgisayarlar birbirlerine bağlı ise birinin sattığı maldan diğerinin de haberi olacak, böylece ortak stoklar birlikte kullanılabilecektir. Ethernet kartları kullanarak bir network (ağ) oluşturmanın ana nedeni kaynaklara erişimdir. Kaynaklar (resources), bilgisayarlara bağlı yazıcılar, sabit diskler üzerindeki dizinler ve dosyalardır. Bilgisayarların bir ağ oluşturmak üzere birbirine bağlanması şu yararları sağlar:   -Bilgilerin paylaşımı. -Merkezi yönetim ve desteği. -Kurumsal çalışma, güvenlik,