cong nghe cay truyen phoi cho gia suc

c«ng nghÖ cÊy truyÒn ph«i : 

1 c«ng nghÖ cÊy truyÒn ph«i

I. Kh¸i niÖm : 

I. Kh¸i niÖm 2 C«ng nghÖ cÊy truyÒn ph«i lµ mét qu¸ tr×nh ®­a ph«i ®ưîc t¹o ra tõ c¸ thÓ bß mÑ nµy (bß cho ph«i) vµo c¸ thÓ bß mÑ kh¸c (bß nhËn ph«i). Ph«i vÉn sèng, ph¸t triÓn b×nh thư­êng trªn c¬ së tr¹ng th¸i sinh lý sinh dôc cña bß nhËn ph«i phï hîp víi tr¹ng th¸i sinh lý, sinh dôc cña bß nhËn ph«i ho¹c phï hîp víi tuæi ph«i (sù phï hîp nµy gäi lµ sù ®ång pha).

Nguyªn t¾c cña c«ng nghÖ CTP : 

Nguyªn t¾c cña c«ng nghÖ CTP 3

II. ý nghÜa C¤NG NGHÖ CÊY TRUYÒN PH¤I : 

II. ý nghÜa C¤NG NGHÖ CÊY TRUYÒN PH¤I 4 1. CÊy truyÒn ph«i phæ biÕn vµ nh©n nhanh gièng tèt, nh÷ng ®Æc tÝnh quý hiÕm ra thùc tÕ s¶n xuÊt trªn c¬ së khai th¸c triÖt ®Ó tiÒm n¨ng di truyÒn cña nh÷ng c¸ thÓ c¸i cao s¶n th«ng qua viÖc lÊy - b¶o qu¶n ph«i vµ cÊy truyÒn nh÷ng ph«i cña chóng. 2. N©ng cao cu­êng ®é chän läc, ®Èy m¹nh c«ng t¸c gièng trªn c¬ së t¨ng nhanh tiÕn bé di truyÒn hµng năm

ý nghÜa C¤NG NGHÖ CÊY TRUYÒN PH¤I (tt) : 

ý nghÜa C¤NG NGHÖ CÊY TRUYÒN PH¤I (tt) 5 4. H¹n chÕ møc tèi thiÓu sè l­ưîng gia sóc lµm gièng, tõ ®ã gi¶m c¸c chi phÝ kh¸c ®i kÌm nh­: chuång tr¹i, vËt t­, nh©n lùc. 5. Gióp cho con ng­êi dÔ dµng thuËn lîi trong viÖc xuÊt khÈu, vËn chuyÓn, trao ®æi con gièng gi÷a c¸c n­íc, c¸c vïng, c¸c ®Þa ph­¬ng. 6. Mét ph­¬ng ph¸p b¶o tån, gi÷ g×n con gièng d­íi d¹ng trøng, ph«i, tinh trïng - ph­ư¬ng ph¸p gi÷ g×n vËt liÖu di truyÒn. 7. H¹n chÕ mét sè dÞch bÖnh vµ n©ng cao kh¶ n¨ng chèng chÞu bÖnh, kh¶ n¨ng thÝch nghi cho con vËt ë m«t tr­ưêng míi: (kh«ng l©y truyÒn bÖnh, t¨ng søc ®Ò kh¸ng...) 8. Lµm cë së thóc ®Èy m¹nh sù nghiªn cøu vµ ph¸t triÓn mét sè ngµnh khoa häc cã liªn quan: sinh lý, di truyÒn, Thó y...

lÞch sö C¤NG NGHÖ CÊY TRUYÒN PH¤I Bß : 

lÞch sö C¤NG NGHÖ CÊY TRUYÒN PH¤I Bß 6 1890 thÝ nghiÖm ®Çu tiªn vÒ CTP thµnh c«ng trªn thá bëi Walter Heap. ¤ng lµ ng­êi s¸ng lËp ra c«ng nghÖ CTP. 1932: CTP thµnh c«ng trªn dª - Warwick vµ Berry. 1933: CTP thµnh c«ng trªn chuét cèng - Nicholas. 1934: CTP thµnh c«ng trªn cõu - Warwick vµ Berry. 1951: Bª ®Çu tiªn trªn thÕ giíi ra ®êi b»ng CTP-Willet vµ cs. 1970: Thµnh c«ng trong viÖc b¶o qu¶n ph«i ®«ng l¹nh. 1972: CTP ph«i ®«ng l¹nh thµnh c«ng trªn bß-Bilton vµ More; Wilmut vµ Rowson. 1978: Em bÐ ®Çu tiªn ra ®êi tõ TTON vµ CTP-Steptoe vµ Edward.

Slide 7: 

7 1982: Vi phÉu thuËt ph«i bß ®· thµnh c«ng trong phßng thÝ nghiÖm (theo Vlahov, 1987). 1984: CÊy ph«i sau khi chia 2 thµnh c«ng trªn bß-William vµ cs. 1987: Cã bª sinh ra do cÊy ghÐp gene t¨ng tr­ëng nhanh (theo Vlahov, 1987). 1992: B»ng kü thuËt Cloning tõ mét ph«i bß ®· cho ra 5 ph«i (ViÖn INRA Ph¸p, 1992). Mét con cõu ra ®êi vµ tr­ëng thµnh tõ nh©n tÕ bµo tuyÕn vó cña mét cõu c¸i 6 n¨m tuæi t¹i Scotland-Ian Wilmut cµ ctv.

Slide 8: 

8

C¸c trung t©m ®Çu tiªn ho¹t ®éng vÒ CTP giai ®o¹n 1972-1974 : 

C¸c trung t©m ®Çu tiªn ho¹t ®éng vÒ CTP giai ®o¹n 1972-1974 9

C¸c tæ chøc ho¹t ®éng vÒ CTP trªn thÕ giíi : 

C¸c tæ chøc ho¹t ®éng vÒ CTP trªn thÕ giíi 10 Sè liÖu cña Héi CTP thÕ giíi 12-1982 - Héi kü thuËt ch¨n nu«i NhËt B¶n - 1995

Sè l­Ưîng bß ®­îc CTP trªn thÕ giíi : 

Sè l­Ưîng bß ®­îc CTP trªn thÕ giíi 11

Sè lư­îng bß ®ùc gièng ®­îc sinh ra tõ c«ng nghÖ CTP : 

Sè lư­îng bß ®ùc gièng ®­îc sinh ra tõ c«ng nghÖ CTP 12 * Sè ®ùc ®­îc nhËp tõ bªn ngoµi vµo ** Sè liÖu cña 100 ®ùc gièng tèt nhÊt ®­îc sö dông ë Mü

lÞch sö C¤NG NGHÖ CTP bß ë ViÖt Nam : 

lÞch sö C¤NG NGHÖ CTP bß ë ViÖt Nam 13 1978: TT Khoa häc tù nhiªn vµ c«ng nghÖ quèc gia ®· cã mét bé phËn b¾t ®Çu nghiªn cøu CTP thá. 1980: nghiªn cøu CTP bß 1986: con bª ®Çu tiªn ë n­íc ta ra ®êi tõ CTP. 1989: cÊy 50 ph«i ®«ng l¹nh (gióp ®ì cña 2 chuyªn gia Cuba) 1994: bß sinh ®«i trong ®ã 1 bª do trøng rông tù nhiªn vµ 1 bª do CTP. 1996,1997: 150 ph«i ®«ng l¹nh cÊy trªn bß miÒn Nam vµ Hµ Néi: nh÷ng bª sinh ra sinh tr­ëng, ph¸t triÓn, sinh s¶n b×nh th­êng, cho s÷a v­ît toµn ®µn 20-30%.

Bª sinh ra tõ c«ng nghÖ cÊy truyÒn ph«i : 

Bª sinh ra tõ c«ng nghÖ cÊy truyÒn ph«i 14

Bª sinh ®«i ra tõ mét ph«i c¾t ®«i : 

Bª sinh ®«i ra tõ mét ph«i c¾t ®«i 15

Bª sinh ra tõ thô tinh trong èng nghiÖm (IVF) : 

Bª sinh ra tõ thô tinh trong èng nghiÖm (IVF) 16

Slide 17: 

17 Chu kú ®éng dôc b×nh thư­êng cña bß c¸i IV. c¬ së cña c«ng nghÖ CTP 4.1 Chu kú ®éng dôc

Slide 18: 

18 Estrus Estrus 5 10 15 Nồng độ Hormone Deviation Dominance Atresia Recruitment 4.2 Chu kú ®éng dôc - sÓng nang

Slide 19: 

19 4.3 Sóng nang và tính trội của nang: Trứng rụng từ chu kỳ trước Sóng nang 1 Sóng nang 2 Rụng trứng Động dục Động dục Ngày của chu kỳ Đường kính của nang (mm)

Slide 20: 

20 v. quy tr×nh cÊy truyÒn ph«i

Slide 21: 

21 3. G©y ®éng dôc hµng lo¹t 4. G©y rông trøng nhiÒu ë bß cho ph«i 7. Thu ho¹ch ph«i 9. Bß cho ph«i trë l¹i b×nh thư­êng chê chu kú sinh s¶n tiÕp theo 5. Bß nhËn ph«i ®éng dôc 8. CÊy ph«i cho bß nhËn 10. Bß nhËn ph«i cã chöa 11. §µn con mang tiÒm n¨ng di truyÒn tèt cña bß cho ph«i 6. Phèi gièng víi ®ùc gièng tèt

5.1 chän bß cho ph«i : 

5.1 chän bß cho ph«i 22 - Bß c¸i n¨ng suÊt cao vÒ mét hoÆc vµi tÝnh tr¹ng mong muèn vµ c¸c tÝnh tr¹ng ®ã ph¶i ®­îc di truyÒn cho thÕ hÖ sau

5.1 chän bß cho ph«i : 

5.1 chän bß cho ph«i 23 Yªu cÇu cña bß cho ph«i: + N¨ng suÊt vÒ tÝnh tr¹ng mong muèn ®Æc biÖt cao, di truyÒn cho thÕ hÖ sau. ­u tiªn nh÷ng tÝnh tr¹ng cã hÖ sè di truyÒn cao vµ gi¸ trÞ th­ư¬ng phÈm lín. + Kh«ng m¾c bÊt cø mét khuyÕt tËt hoÆc bÖnh di truyÒn nµo. + Kh¶ n¨ng sinh s¶n tèt, qu¸ tr×nh sinh s¶n b×nh thư­êng. Cæ tö cung dÔ dµng khi ®­a dÉn tinh qu¶n, sóng cÊy ph«i vµ ®Æc biÖt lµ dông cô géi röa ph«i

5.1 chän bß cho ph«i : 

5.1 chän bß cho ph«i 24 + ThÓ tr¹ng, søc khoÎ tèt, vËt nhanh nhÑ, kh«ng hung d÷ vµ ®­îc tiªm phßng tÊt c¶ c¸c bÖnh + Kh«ng qu¸ giµ (kh«ng nªn qu¸ 10 tuæi) + Chu kú ®éng dôc b×nh th­êng, biÓu biÖn chu kú râ rµng. + Buång trøng ho¹t ®éng tèt.

5.2 chän bß nhËn ph«i : 

5.2 chän bß nhËn ph«i 25 - Bß c¸i nhËn ph«i kh«ng ®ãng gãp vÒ kiÓu di truyÒn cña con nh­ng cã t¸c ®éng ®Õn kiÓu h×nh cña con non trong thêi gian mang thai vµ nu«i con

5.2 chän bß nhËn ph«i : 

5.2 chän bß nhËn ph«i 26 Yªu cÇu cña bß nhËn ph«i: + Sinh tr­ëng vµ ph¸t triÓn b×nh th­êng, kh«ng khuyÕt tËt, thÓ tr¹ng t«t, kh«ng qu¸ gÇy vµ kh«ng qu¸ bÐo. + Kh«ng m¾c bÖnh di truyÒn vµ bÖnh truyÒn nhiÔm (Brucellois, Trichomoniasis..., ph¶i ®­îc tiªm chñng ®Þnh kú c¸c bÖnh ®Çy ®ñ. + Tr¹ng th¸i sinh lý sinh s¶n b×nh th­êng.

5.2 chän bß nhËn ph«i : 

5.2 chän bß nhËn ph«i 27 Yªu cÇu vÒ ch¨m sãc, nu«i d­ìng bß nhËn ph«i + Ch¨m sãc, nu«i d­ìng tèt. + Chñ ®éng theo dâi qu¸ tr×nh mang thai, can thiÖp nÕu cã sù cè x¶y ra nh­ s¶y thai, ®Î non, ®Î khã... + Chän bß t¬ hoÆc bß sinh s¶n kh«ng qu¸ giµ vµ hung d÷ + Sè l­îng bß nhËn ph«i gÊp ®«i sè ph«i cÇn cÊy(10 ph«i cÇn 20 bß nhËn ph«i) Khi tiªm PGF2 (Prostaglandin F2), tØ lÖ ®éng dôc 80%, tØ lÖ ®éng dôc cã rông trøng 90%, tØ lÖ ®éng dôc ®ång pha (1ngµy) 70% Sè bß cã kh¶ n¨ng cÊy: 20 x 0,8 x 0,9 x 0,7 = 10.08 (bß)

5.3 G©y ®éng dôc ®ång pha : 

5.3 G©y ®éng dôc ®ång pha 28 G©y ®éng dôc ®ång pha lµ qu¸ tr×nh kÝch thÝch cho c¸i nhËn ph«i ®éng dôc ®óng vµo thêi ®iÓm ®éng dôc cña c¸i cho ph«i §ång pha gi÷a c¸i nhËn ph«i vµ c¸i cho ph«i cßn cã nghÜa tr¹ng th¸i sinh lý sinh dôc cña c¸i nhËn ph«i phï hîp víi tuæi ph«i. Môc ®Ých cña g©y ®éng dôc ®ång pha lµ t¹o ®­îc nhiÒu bß nhËn cã thêi gian ®éng dôc ®ång thêi víi bß cho ph«i hoÆc phï hîp víi tuæi ph«i

5.4 G©y siªu bµi no·n : 

5.4 G©y siªu bµi no·n 29 G©y siªu bµi no·n lµ qu¸ tr×nh t¸c ®éng ®Ó mét lÇn ®éng dôc, buång trøng bß cã nhiÒu trøng ph¸t triÓn, chÝn vµ rông ®ång thêi. Môc ®Ých: thu ®­îc nhiÒu ph«i ph«i chÊt l­îng cao Hormone: PMSG (Pregnant Mare’s Serum Gonadotropin) FSH (Follicle Stimulating Hormone) HMG (Human Menopausal Gonadotropin)

5.6 Phèi gièng cho bß cho ph«i : 

5.6 Phèi gièng cho bß cho ph«i 30 Thêi gian phèi gièng: Sau khi tiªm PGF2 42-48h (th­êng phèi 2 lÇn vµo chiÒu ngµy thø 5 vµ s¸ng ngµy thø 6 cña chu kú) Gièng ®ùc ®­îc phèi ph¶i cã nhiÒu ®Æc ®iÓm tèt, ®Æc tr­ng cho gièng.

5.7 giéi röa thu ho¹ch ph«i bß : 

5.7 giéi röa thu ho¹ch ph«i bß 31 Thu ho¹ch ph«i sau khi phèi gièng 6-9 ngµy, tèt nhÊt vµo ngµy thø 7-8.

dông cô lÊy ph«i (giéi röa ph«i) : 

dông cô lÊy ph«i (giéi röa ph«i) 32 Dông cô lÊy ph«i 2; 3 ®­êng. Lâi thÐp cho vµo catherter Dung dÞch PBS Thuèc g©y tª C¸c lo¹i hormone .........

Ph­¬ng ph¸p giéi röa ph«i : 

Ph­¬ng ph¸p giéi röa ph«i 33 1. PhÉu thuËt 2. Kh«ng phÉu thuËt

Ph­¬ng ph¸p giéi röa ph«i : 

Ph­¬ng ph¸p giéi röa ph«i 34 1. PhÉu thuËt 2. Kh«ng phÉu thuËt

soi t×m ph«i : 

soi t×m ph«i 35 Thanh läc liªn tôc Ph­¬ng ph¸p l¾ng ®äng Soi t×m ph«i

Slide 36: 

36 C¸c giai ®o¹n ph¸t triÓn cña ph«i bß

Slide 37: 

37 CÊu taä ph«i

Slide 38: 

38 C¸c giai ®o¹n ph¸t triÓn cña ph«i bß

Slide 39: 

39 C¸c giai ®o¹n ph¸t triÓn cña ph«i bß

Slide 40: 

40 Ph«i d©u - Ph«i nang

Slide 41: 

41 Ph«i d©u [5-6ngµy]

Slide 42: 

42 Ph«i nang tho¸t mµng

Slide 43: 

43 5.8 cÊy truyÒn ph«i cho bß nhËn

Slide 44: 

44 Introduced by Phan Vò h¶I, huaF

b¶o qu¶n ph«i - kü thuËt ®«ng l¹nh vµ gi¶i ®«ng ph«i : 

b¶o qu¶n ph«i - kü thuËt ®«ng l¹nh vµ gi¶i ®«ng ph«i 45 Introduced by Phan Vò h¶I, huaF