Về những cái chết

Views:
 
Category: Entertainment
     
 

Presentation Description

No description available.

Comments

Presentation Transcript

Về những cái chết trong Thần thoại Hy Lạp:

Về những cái chết trong Thần thoại Hy Lạp (Click sang trang)

1 Cái chết của Ajax Lớn (Tướng Hy Lạp) :

1 Cái chết của Ajax Lớn (Tướng Hy Lạp) 

:

Trong đội ngũ viễn chinh của phe Hy Lạp có hai chiến tướng cùng tên Ajax: Ajax Lớn và Ajax Nhỏ. Ajax Lớn là một tráng sỹ dũng cảm, lập được rất nhiều chiến công. Khi Achilles bị Paris bắn trúng gót chân và tử thương, quân sỹ phe Troy đã lao vào cướp xác chàng. Paris là người đầu tiên dẫn chiến binh lao vào cướp xác, nhưng bị Ajax Lớn chặn lại; không những thế còn bị Ajax Lớn ném một hòn đá trúng mũ sắt ngã lăn. Q uân Troy phải khênh Paris về thành.    

:

Ajax Lớn

:

Ajax Lớn

:

Phía Hy Lạp có Odysseus chiến đấu hết sức dũng cảm, ngăn không cho quân Troy xông vào cướp xác Achilles. Cả Odysseus lẫn Ajax Lớn đều có công giữ xác người anh hùng Achilles.

:

“Ajax Lớn cõng xác Achilles về” – tranh vẽ bình gốm cổ. Chẳng có tranh nào vẽ Odysseus cõng xác Achilles.

:


:

Người Hy Lạp mang được xác Achilles về, tổ chức lễ hỏa thiêu trọng thể. Đến lúc đó, mẹ của Achilles - nữ thần Thetis - tuyên bố: Sẽ tặng lại bộ áo giáp của Achilles do thần Hephaestos rèn cho ai là người đã có công mang xác Achilles về.  

:

  Ajax Lớn và Odysseus tranh cãi nhau kịch liệt. Cả hai đều cho mình có công lớn trong việc giữ được xác Achilles toàn vẹn. Họ tranh cãi hăng đến nỗi ai cũng nhìn thấy trước sau sẽ dẫn tới một cuộc đọ sức. Mà nếu điều đó xảy ra, sẽ có một tổn thất rất lớn cho quân Hy Lạp.

:

“Cuộc cãi cọ giữa Ajax và Odysseus” của họa sĩ Hà Lan thế kỷ 16 Leonaert Bramer. Họa sĩ khá táo bạo khi vẽ tiền cảnh cái mông ngựa và người cưỡi ngựa

:


:

Lúc đó, Nestor, một chiến binh Hy Lạp già cả và thông thái đã đưa ra một giải pháp: Để cho bọn binh sĩ Troy mà quân Hy Lạp bắt được làm tù binh bỏ phiếu quyết định xem ai là người có công nhất! Bọn tù binh Troy bỏ phiếu kín. Kết quả cho thấy Odysseus chiếm đa số phiếu. Odysseus được nhận bộ giáp trụ của Achilles!   Ajax Lớn choáng váng! Khi màn đêm buông xuống, Ajax Lớn ngồi trong lều, càng nghĩ càng căm hận Odysseus; hận cả Agamemnon, người đã mù quáng thông qua kết quả bỏ phiếu của bọn tù binh Troy.

:

Không phải chỉ mất bộ giáp quý, Ajax Lớn còn cảm thấy bị sỉ nhục. Ajax Lớn bèn xách kiếm đi tìm Odysseus và Agamemnon để lập lại lẽ công bằng. Nữ thần Athene, người bảo trợ cho Odysseus, hóa phép để Ajax Lớn mất trí. Trên đường đi, nhìn thấy một đàn cừu, Ajax lại tưởng rằng đó là quân Hy Lạp – những kẻ đã sỉ nhục chàng. Ajax Lớn cầm kiếm xông vào tàn sát đàn cừu, không những thế còn bắt một con cừu đực, lôi về buộc vào cột lều rồi dùng roi da đánh một trận không thương tiếc, vì tưởng đó là Odysseus!

:

  Tất cả những việc này đều diễn ra trước sự chứng kiến đầy ngơ ngác của quân Hy Lạp.   Đúng lúc đang xỉ vả con cừu, thần Athene ác độc thu phép, trả lại trí óc bình thường cho Ajax Lớn. Tỉnh cơn, Ajax Lớn vô cùng hổ thẹn bởi hành động điên rồ của mình. Cảm thấy nhục nhã, không còn mặt mũi nào để nhìn mọi người nữa, Ajax cầm thanh kiếm thu được của Hector trong trận chiến trước đó, từ giã vợ con, nguyền rủa Agamemnon rồi tự vẫn!

:

Ajax Lớn chỉnh kiếm để tự vẫn. Tranh trên bình gốm khoảng 530-525 trước CN.

:


:

Và sau đó Ajax Lớn cắm mình xuống như thế này. Đây là tranh “Cuộc tự vẫn của Ajax Lớn”, khoảng 400 đến 350 trước CN.  

:


:

“Tekmessa phủ xác Ajax”, tranh vẽ khoảng 490 trước CN. Ajax từng giết cha Tekmessa trong chiến tranh thành Troy, sau đó bắt cô về vì cô quá đẹp. Hai người có chung một đứa con trai. Khi biết Ajax định tự vẫn, Tekmessa can ngăn nhưng không được. Cô là người đầu tiên phát hiện ra xác Ajax, và vội vàng cởi áo ra phủ xác Ajax để khỏi đau lòng hơn.

:


:

Nghe tin Ajax Lớn tự sát, các chiến binh Hy Lạp đổ đến lều trận của chàng khóc than. Thậm chí người em chàng là Teucer còn định tự sát theo anh, may nhờ mọi người giật lại thanh gươm nên mới còn sống để lo tang lễ cho anh trai.   Tuy nhiên, đối với người Hy Lạp, tự sát bị xem không khác gì phản bội, thậm chí còn tệ hơn kẻ thù! Bởi thế chủ tướng quân Hy Lạp là Agamemnon kiên quyết không cho hỏa táng xác Ajax Lớn – một hành động bày tỏ sự tôn trọng – mà chỉ đồng ý cho chôn.    

:

Đúng lúc ấy Odysseus xuất hiện! Trước sự ngạc nhiên của Agamemnon, Odysseus lớn tiếng đòi phải thực hiện một lễ hỏa táng xứng đáng cho Ajax Lớn, người mà Odysseus đã không giấu diếm thừa nhận rằng mình rất hận khi còn sống, nhưng nay đã chết thì cần phải được đối xử cho tử tế. Trước uy tín của Odysseus, Agamemnon đã phải đồng ý.  

:

“Odysseus và cái bóng của Ajax”, tranh sơn dầu của họa sĩ Đức Johann Heinrich Füssli vẽ năm 1804. Đây là cảnh Odysseus xuống Âm phủ, muốn nói chuyện với hồn ma Ajax, nhưng Ajax vẫn giận, quay đi, không thèm nói tiếng nào.  

:


2 Orpheus chết vì đa nghi    :

2 Orpheus chết vì đa nghi   

:

Orpheus là con của Oeagrus – vua xứ Trace, và nàng thơ Calliope. Orpheus là một nghệ sĩ tài năng xuất chúng. Khi Orpheus đàn, chim muông bay tới nghe, hổ, báo, sư tử chạy lại gần để thưởng thức, thậm chí đá cũng phải lăn tới chỗ chàng ngồi, cây cối phải nhích rễ lại gần chàng hơn.

:

“Orpheus làm muông thú say mê”, Aelbert Cuyp, 1640. Aelbert vẽ cảnh muông thú rủ nhau kéo đến chỗ Orpheus chơi đàn. Theo đúng tích, Orpheus gảy đàn lia, nhưng họa sĩ lại vẽ Orpheus kéo violon. Aelbert là một họa sĩ vẽ tranh phong cảnh nổi tiếng của Hà Lan vào thế kỷ 17 Orpheus của ông – với mái tóc trắng, bù xù đặc trưng của thời đó, trông hơi già .

:


:

Tác phẩm “Orpheus và các con thú”, Sebastian Vrancx, 1595. Orpheus kéo đàn violon. Trong số các muông thú; ngoài chó mèo, bò, ngựa, gà… còn có một con bạch kỳ mã (ngựa một sừng) vốn chỉ có trong truyền thuyết. Con sư tử (cạnh báo đốm và ngựa, bên phải), nhìn hơi lạ và còn sai tỷ lệ. Các họa sĩ Châu Âu thời này chỉ nghe tả về sư tử chứ cũng hiếm có cơ hội nhìn tận mặt nên hay vẽ theo trí tưởng tượng là chính.

:


:

Vì tài năng như vậy nên Orpheus được rất nhiều cô gái mê. Nhưng chàng chỉ mê mỗi một cô, tên là Eurydice. Eurydice là tiên nữ, rất đẹp, cũng yêu Orpheus đắm đuối. Cả hai cùng nhau tổ chức đám cưới.

:

“Phong cảnh với Orpheus và Eurydice”, Nicolas Poussin, 1648. Orpheus đang gảy đàn lia, còn Eurydice là cô nào? Bên cạnh Orpheus có vô số cô, sao biết được đây? Cô quấn khăn đang đứng chăng? Hình như Orpheus đang ngước mặt nhìn cô này. Thường khi Orpheus chơi đàn, ai nấy cũng phải bỏ công việc, chạy lại nghe nhạc như bị thôi miên; nhưng trong tranh lại có một chàng vẫn ngồi ung dung câu cá, mặt ngoái lại nhìn Orpheus, nhưng không thấy xúc động gì cả.

:


:

Chung sống với nhau chẳng được bao lâu thì Eurydice chết. Eurydice bị rắn độc cắn lúc đang nhảy múa.  

:

“Cái chết của Eurydice”, 1630, Jan Erasmus Quellinus. Chân phải của Eurydice bị rắn cắn chảy máu, Orpheus hốt hoảng quăng đàn lia xuống đất để ôm vợ. Chàng nghệ sĩ này trông vừa già, vừa vạm vỡ, chẳng “thư sinh” mấy; còn Eurydice có bắp thịt cuồn cuộn, y như một gã đàn ông phải lao động chân tay quần quật.

:


:

Vợ chết, Orpheus buồn lắm, kêu gào thảm thiết. Chàng muốn cứu sống vợ, nhưng Eurydice đã trở thành một bóng ma dưới âm phủ. Muốn cứu, chàng phải xuống dưới đó đem hồn nàng về. Có điều âm phủ chẳng phải nơi ai cũng có thể bén mảng tới, vào đã khó, ra lại càng khó hơn.  

:

Nhưng chàng nghệ sĩ Orpheus không biết sợ, cứ thế vừa đi vừa gảy đàn xộc thẳng xuống vương quốc của Hades. Người trần mà làm vậy thì chết chắc, nhưng tài đàn hát của Orpheus khiến các quái vật địa ngục cảm động rơi lệ giúp anh tới gặp Diêm Vương. Ngay cả con chó ba đầu Cerberus, nổi tiếng dữ dằn, cũng phải nhường lối cho anh bước qua cái cổng địa ngục mà nó canh gác, vì tiếng đàn của anh quá hay.  

:

  Gặp Hades và Persephone đang ngồi trên ngai, Orpheus gảy một giai điệu buồn và hát về tình yêu của anh dành cho Eurydice. Bài hát quá xúc động, làm tan chảy cả trái tim lạnh băng của Hades. Ông khóc thương cho chuyện tình của Orpheus và quyết định trả Eurydice về cho anh.

:

Tác phẩm “Orpheus biểu diễn cho Hades và Persephone”, Francois Perrier, thế kỷ 17. Họa sĩ vẽ sai nhạc cụ, vẽ violon thay vì đàn lia. Cupid đứng cạnh Orpheus chắc là để nhấn mạnh rằng chàng lặn lội xuống âm phủ là vì tình yêu, chứ thực ra làm sao Cupid bén mảng xuống đây được? Hades và Persephone đang lắng nghe Orpheus biểu diễn một cách chăm chú. Để mọi người không lầm Hades với Zeus, họa sĩ vẽ con chó 3 đầu nằm dưới chân. Hades cầm cây gậy trông như đũa phép, chả giống trượng gì hết. Cảnh nền cũng không giống địa ngục mấy.  

:

 

:

Tác phẩm “Orpheus biểu diễn cho Hades và Persephone”, Jules Marchard, 1865. Đàn của Orpheus trông giống đàn cithara hơn là đàn lia; Hades và Persephone ngự trên ngai ở phía sau. Để thể hiện cảnh âm phủ, Jules vẽ vào đấy vài oan hồn và một con ma trắng. Con ma và oan hồn phía bên trái trông hơi lạ lùng, nhìn nhỏ bé như trẻ con. 

:


:

“Orpehus biểu diễn cho Hades và Persephone”, Jan Brueghel the Elder, 1594. Cảnh địa ngục này nhìn kinh dị ghê! Có những con quái vật lai tạp giữa bò sát, động vật có vú và côn trùng. Dòng sông chết đen ngòm đầy ma, các oan hồn bị hành hình theo đủ kiểu, một số bị ngâm trong vạc dầu, một số bị cột vào cọc, vào bánh xe. Nhạc cụ lại bị vẽ sai, đàn lia chứ có phải đàn hạc đâu. Hades trồng rất già, có chòm râu bạc phơ; lại vẽ nhầm: Hades có râu đen, Zeus mới có râu trắng.  

:


:

Sau khi giao linh hồn của Eurydice cho anh, Hades chỉ Orpheus lối ra khỏi địa ngục và dặn rằng: D ù thế nào thì cũng phải ra khỏi đây mới được ngoái lại nhìn Eurydice, nếu nhìn trước thì nàng sẽ biến mất và quay về âm phủ vĩnh viễn.   Orpheus đồng ý và bắt đầu trở về mặt đất. Khổ một nỗi, Eurydice vẫn chỉ là một bóng ma, nên bước chân của nàng không phát thành tiếng. Orpheus đi mãi, đi mãi, nhưng không nghe thấy tiếng chân của nàng theo sau. Anh nghệ sĩ này rất lo lắng, nghĩ rằng Hades không giữ lời hứa.

:

Tác phẩm “Orpheus dẫn Eurydice đi khỏi địa ngục”, Jean Baptiste Camille Corot, 1861. Cảnh này đẹp ghê, trông chả giống địa ngục gì hết; mấy bà đứng bên kia sông cũng không giống hồn ma; rồi Orpheus nắm tay Eurydice nữa, hồn ma sao nắm tay được? Nhưng phải nói rằng tranh rất thơ mộng, chỉ muốn ngắm thôi, có vẽ sai tí cũng chẳng sao.  

:


:

Lúc vừa sắp bước ra khỏi địa ngục, chàng mất niềm tin vào Hades và ngoái lại nhìn. Thế là linh hồn của Eurydice bị cuốn xuống âm phủ vĩnh viễn.

:

Tác phẩm “Orpheus mất Eurydice mãi mãi”, C. G Kratzenstein Stub, 1806. Eurydice bị lôi xuống địa ngục lần nữa, cả hai đã đứng ngay trước cửa hang rồi, chỉ còn chút xíu nữa thôi, tiếc quá. Orpheus đưa tay ôm vợ, làm rơi cả đàn xuống đất.  

:

 

:

Mất vợ tới hai lần, Orpheus đau khổ quá, chẳng thiết sống nữa. Anh gảy một khúc nhạc thiểu não, cầu cho được chết. Thế là muông thú nhào vào xé xác anh ra, vừa xé vừa khóc rên rỉ. Xác của Orpheus cũng bị tan tác thành nhiều mảnh.

:

Tác phẩm “Các nàng tiên tìm thấy đầu của Orpheus”, John William Waterhouse, 1900. Các cô tiên sông này chắc là đang hãi hùng lắm, chưa kịp tắm rửa thì thấy đầu của chàng này nổi lềnh bềnh cạnh cây đàn lia.  

:


:

Về cái chết của Orpheus, có bản nói anh bị quẫn trí, nên bắt đầu hành hạ, ngược đãi các phụ nữ vùng Thrace. Họ chịu không nổi, cùng nhau xé xác anh ra thành từng mảnh.  

:

“Cô gái xứ Thrace ôm đầu Orpheus trên cây đàn lia”, Gustave Moreau. Gustave bị ảnh hưởng bởi văn hóa Ấn. Cô gái trong tranh mặc trang phục lai phong cách Ấn Độ.

:


:

Lại có bản nói Orpheus chán nản, nên phạm thượng với thần rượu Dionysus, và bị đám thuộc hạ Bacchantes (hay Maenads) của ông này băm vằm

:

“Orpheus và các Bacchantes”, Gregorio Lazzarini, 1710. Họa sĩ này vẽ cảnh Orpheus bị đám Maenads giết chết. Maenads hung tợn chẳng kém gì quái vật (dù là đàn bà, nhưng theo thần rượu nên họ rất dữ tợn). Một cô còn cầm violon của Orpheus (lý ra phải vẽ đàn lia) để phang vào đầu anh này. Họa sĩ vẽ con báo đốm (biểu tượng của Dionysus) bên góc trái của tranh, để mọi người biết đây là Maenads chứ không phải phụ nữ xứ Thrace.

:


:

Kết cục thật là bi thảm cho một nghệ sĩ tài năng.  

3 Cái chết của Adonis:

3 Cái chết của Adonis

:

Adonis sinh ra từ cây sim, rất xinh trai. Venus chết mê chết mệt cậu bé. Venus vốn không thích chăm sóc trẻ con, nên quẳng cậu cho Persephone nuôi.  Persephone yêu Adonis như con, nhưng đến lúc Adonis lớn thành một thiếu niên đẹp ngời ngời, Venus đến đòi lại Adonis. Persephone bực tức, lôi Adonis và Venus lên Olympia, nhờ Zeus giải quyết vụ việc.  

:

Zeus muốn được lòng cả đôi bên, nên phán rằng: Adonis sẽ dành 1/3 thời gian trong năm cho Persephone, 1/3 thời gian với Venus và 1/3 còn lại cho riêng mình. Có điều, chàng Adonis này mê gái, nên thay vì dành 1/3 thời gian cho bản thân, cậu lại ở với Venus.  

:

Tác phẩm “Venus và Adonis”, Paolo Veronese, 1586. Adonis ra dáng một gã ham chơi, vòng tay ôm Venus và còn lộ liễu sờ ngực nữ thần. Để không lẫn với Persephone, họa sĩ vẽ thêm Cupid. Xung quanh cả ba là đám chó săn – điềm báo cho cái chết của Adonis.

:


:

Một trong những tác phẩm nổi tiếng về tích Adonis và Venus là bức tượng điêu khắc này, do Canova sáng tác. Ông làm nó từ năm 1789 đến 1794. Adonis nhìn rất trẻ, ra dáng thiếu niên, còn Venus chết mê chết mệt chàng trai .

:


:

Adonis lúc nào cũng ở cạnh Venus, không nghĩ gì tới Persephone hết. Nhưng thỉnh thoảng chàng lại vác cung đi săn với Artemis. Venus khuyên: Adonis quá yếu, không hợp với chuyện săn bắn, nên đi săn ít thôi.

:

Tác phẩm “Venus và Adonis”, Paolo Veronesse, 1562. Trong tranh, Venus ra sức cản Adonis lại, không cho cậu đi săn, cả Cupid cũng nhảy vào giúp mẹ, ghì chặt chú chó, quyết không cho Adonis dắt đi. Chẳng biết họa sĩ nghĩ gì, chứ đúng ra Venus không cấm cản, Venus chỉ khuyên Adonis, cậu không nghe theo và nữ thần này mặc kệ.  

:

 

:

“Venus và Adonis”, Bartholomaeus Spranger, 1587. Họa sĩ này coi chuyện tình của hai người là kiểu “ăn chơi sa đọa”, ngoài Adonis đang ôm Venus khỏa thân, xa xa còn thấy cảnh các dâm thần Satyr đùa giỡn với các cô gái. Để tránh nhầm với Artemis – người hay có chó săn đi theo – Spranger cũng vẽ Cupid vào tranh, nhưng cánh của Cupid màu mè y như cánh con vẹt.  

:


:

Tác phẩm “Venus và Adonis”, Peter Paul Rubens, 1614. Cũng lại cảnh Venus và Cupid níu kéo không cho Adonis đi săn. Rõ khổ! Venus là thần, đâu có phải van nài ai? Đằng sau Venus là hai con thiên nga đang yêu nhau. Thiên nga là biểu tượng của Venus, như vậy ý nói dù gì Venus cũng vẫn yêu Adonis?  

:


:

Cũng một tác phẩm nữa về tích này của Rubens, vẽ năm 1630, và cũng lại màn níu kéo. Được một người đẹp khỏa thân giữ chân mà không chịu yên vị, cứ nhất quyết đòi đi săn.  

:

 

:

Trong một lần đi săn, Adonis bị con lợn rừng húc chết. Máu của Adonis sau đó biến thành hoa hồng và hoa anemones có màu đỏ tươi.  

:

Tác phẩm “Cái chết của Adonis”, Poussin, 1591. Venus và Cupid lấy nước dội mặt Adonis, nhưng cậu vẫn không sống lại. Poussin không vẽ cảnh máu của Adonis làm hoa hồng nở, nhưng có vẽ mấy chú bồ câu (biểu tượng của Cupid) đậu trên chiếc xe kéo.  

:


:

Tác phẩm “Đánh thức Adonis”, John Williams Waterhouse. 1900. Đánh thức ở đây không có nghĩa là Adonis đang ngủ, mà ý là Venus đang cố cứu sống Adonis. Chàng đã chết rồi, cũng vì vậy mà hoa anemone và hoa hồng nở kìa. Nhưng ai trong số hai cậu bé là Cupid?

:


:

  Tích về Adonis thực ra không tượng trưng cho một chuyện tình bi đát kiểu Romeo và Juliette, mà lại là một câu chuyện dùng để khuyên răn các chàng trai trẻ giữ mình, tránh sa ngã trước đàn bà. Lợn là một trong những vật tế dành cho Venus, gần như là biểu tượng của nữ thần này. Nhưng từ “lợn” trong tiếng Hy Lạp cổ còn là một từ lóng, chỉ… chỗ nhạy cảm của đàn bà. Adonis mê gái nên bị lợn húc chết.

:

Tác phẩm “Cái chết của Adonis”, Sebastiano del Piombo. 1511. Họa sĩ vẽ cảnh Adonis bị lơn rừng húc chết, nhưng tính hình học của bức này hơi kém, Adonis trông dẹp lép như tờ giấy.  

:


authorStream Live Help