ตารางธาตุ โดย ครูรุ่งฤดี

Views:
 
Category: Education
     
 

Presentation Description

บทเรียนเรื่องตารางธาตุ

Comments

Presentation Transcript

หน่วยที่ 2 ธาตุและสารประกอบ เรื่อง สมบัติของธาตุตามตารางธาตุ : 

หน่วยที่ 2 ธาตุและสารประกอบ เรื่อง สมบัติของธาตุตามตารางธาตุ ครูรุ่งฤดี มโนรัตน์

ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง : 

ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง อธิบายแนวโน้มของสมบัติของธาตุในตารางธาตุ จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. เปรียบเทียบสมบัติของธาตุหมู่ 1A และ หมู่ 2A 2. สรุปสมบัติของโลหะแทรนซิชัน 3. บอกความสำคัญของธาตุหมู่ 3A-8A และ ไฮโดรเจนได้

วิธีใช้ : 

นักเรียนสามารถศึกษาข้อมูล สมบัติของธาตุตามตารางธาตุได้โดย ทำแบบทดสอบก่อนเรียน (ในแบบทดสอบที่ครูแจก) ศึกษาเนื้อหาในบทเรียนโดยศึกษาทีละหน้า หรืออาจใช้หน้าหลัก(ตารางธาตุ) เพื่อเลือกศึกษาในหัวข้อที่ต้องการ เช่น เลือก เพื่อศึกษาข้อมูลเกี่ยวกับไฮโดรเจน เมื่อจบบทเรียนให้ทำแบบฝึก และตรวจโดยขอเฉลยจากครู ทำแบบทดสอบหลังเรียน วิธีใช้

Slide 4: 

http://www.dayah.com/periodic/?lang=th ตารางธาตุ

หมู่ 1 โลหะอัลคาไล (alkali metal) : 

หมู่ 1 โลหะอัลคาไล (alkali metal) ธาตุหมู่นี้มีความว่องไวต่อปฏิกิริยามาก จนไม่พบอยู่ในรูปอะตอมอิสระ(ตามธรรมชาติ) โลหะอัลคาไลบริสุทธิ์จะมีลักษณะเป็นมันวาวและอ่อนนิ่ม สามารถตัดได้ด้วยมีดพลาสติก ที่มา : http://www.msu.ac.th/satit/studentProj/2546/M102/preriodict/alkali.htm

ประโยชน์ของธาตุหมู่ 1 : 

แบตเตอรี่ลิเทียม สรุปธาตุหมู่1 - เรียกว่าโลหะอัลคาไล - เป็นโลหะอ่อนนิ่มต้องเก็บไว้ในน้ำมัน - มีความหนาแน่นและจุดหลอมเหลวต่ำ - มีประกายแวววาวเมื่อตัดใหม่ๆ แต่จะหมองเร็วเมื่ออยู่ในอากาศ - เป็นหมู่โลหะที่ว่องไวต่อปฏิกิริยาที่สุด - ความว่องไวต่อปฏิกิริยาเพิ่มขึ้น เมื่อเรียงจากบนลงล่าง ใช้ไอของโซเดียมในไฟถนน โซเดียมในเตาปฏิกรณ์ปรมาณู ที่มา : จินดา อุชชาชนและคณะ(แปล).เคมี.2545:8 ประโยชน์ของธาตุหมู่ 1 Back>

หมู่ 2 โลหะอัลคาไลน์เอิร์ท (alkaline earth metal) : 

หมู่ 2 โลหะอัลคาไลน์เอิร์ท (alkaline earth metal) โลหะกลุ่มนี้ไม่ว่องไวต่อปฏิกิริยาเท่าหมู่ 1 แต่ก็ว่องไวมากกว่าโลหะส่วนใหญ่ ในธรรมชาติ จึงไม่พบในรูปอิสระ อะตอมของโลหะอัลคาไลน์เอิร์ทมีเวเลนซ์อิเล็กตรอน 2 ตัว ซึ่งมักจะสูญเสียเวเลนซ์อิเล็กตรอนให้แก่อะตอมอื่นในปฏิกิริยาเคมี โลหะอัลคาไลน์เอิร์ทบริสุทธิ์จะค่อนข้างแข็ง มีสีขาวปนเทาและเป็นตัวนำไฟฟ้าที่ดี ที่เรารู้จักกันดีคือแมกนีเซียมและแคลเซียม มากที่สุด ความว่องไวต่อปฏิกิริยา น้อยที่สุด

ประโยชน์ของธาตุหมู่ 2 : 

ประโยชน์ของธาตุหมู่ 2 1 http://ec-deal.com/ebay/argus/left1.jpg แคลเซียมเป็นส่วนประกอบสำคัญของฟันและกระดูก และยังช่วยให้กล้ามเนื้อทำงานเป็นปกติ แมกนีเซียมใช้เป็นส่วนประกอบของแฟลช และเมื่อนำแมกนีเซียมมาผสมกับอะลูมิเนียมจะได้โลหะผสมที่มีน้ำหนักเบาแต่แข็งแรงใช้เป็นส่วนประกอบของเครื่องบินและผลิตภัณฑ์อื่น ๆ 4 http://www.nsm.or.th/images/220749_1.jpg 2 http://www.icaen.uiowa.edu/~dip/examples/images/airplane.gif 3 http://imaginetheirsurprise.com/images/tooth.jpg

Slide 9: 

สรุปธาตุหมู่2 - เรียกว่าโลหะอัลคาไลน์เอิร์ท - มีจุดหลอมเหลวและ ความหนาแน่นสูงกว่าหมู่ 1 - ว่องไวต่อปฏิกิริยาน้อยกว่าธาตุ ข้างเคียงที่เป็นหมู่ 1 - ความว่องไวต่อปฏิกิริยาจะเพิ่มขึ้น เมื่อเรียงจากบนลงล่าง ที่มา : http://www.msu.ac.th/satit/studentProj/2546/M102 /preriodict/AlkaliEarth.htm Back>

โลหะแทรนซิชัน (transition metal) : 

โลหะแทรนซิชัน (transition metal) คือธาตุที่อยู่ระหว่างหมู่ 2 และ 3A เป็นโลหะที่เรามีความคุ้นเคยกัน เช่น เหล็ก ทองแดง นิกเกิล เงิน และทอง โลหะแทรนซิชันส่วนใหญ่มีความเสถียร คือทำปฏิกิริยาอย่างช้า ๆ กับอากาศและน้ำหรือไม่ทำเลย โลหะกลุ่มแทรนซิชันมีสมบัติเฉพาะคล้ายคลึงกันมาก จนไม่สามารถแยกความแตกต่างระหว่างกลุ่มที่อยู่ใกล้กันได้ ส่วนใหญ่มีลักษณะแข็ง และ เป็นมันวาว นำไฟฟ้าได้ดี สารประกอบของโลหะแทรนซิชันจะมีสีที่ต่างกัน

ประโยชน์ของโลหะแทรนซิชัน : 

ประโยชน์ของโลหะแทรนซิชัน แท็งก์น้ำ อาบด้วยสังกะสี ลวดทังสเตน ในหลอดไฟ ลูกบิดประตู ทองเหลือง ทองแดง+สังกะสี ก๊อกน้ำชุบโครเมียม อ่างสเตนเลส เหล็ก+โครเมียม+นิกเกิล ตู้เย็นเหล็กกล้าเคลือบด้วยพลาสติก ลวดทองแดง ในสายไฟฟ้า ใบมีดโกน โลหะผสมของโคบอลต์ ท่อน้ำ ทำจากทองแดง ที่มา : จินดา อุชชาชนและคณะ(แปล).เคมี.2545:8

Slide 12: 

โลหะแทรนซิชันส่วนมากเกิดเป็นสารประกอบที่มีสี สรุปโลหะแทรนซิชัน - แข็งและหนาแน่น - มีจุดหลอมเหลวสูง - ว่องไวต่อปฏิกิริยาน้อยกว่าโลหะหมู่ 1 และหมู่ 2 - เกิดสารประกอบที่มีสี - สามารถเกิดสารประกอบมากกว่าหนึ่งชนิดในสูตรต่างๆ ตัวอย่างเช่น เหล็ก(II)ออกไซด์ (FeO) และเหล็ก(III)ออกไซด์ (Fe2O3) - เป็นสารเร่งปฏิกิริยาที่สำคัญในอุตสาหกรรม Back>

หมู่ 3A : 

หมู่ 3A ธาตุหมู่ 3A ประกอบด้วย โบรอน (B) เป็นธาตุกึ่งโลหะ ส่วนอลูมิเนียม (Al) และธาตุอื่นๆเป็นโลหะ อลูมิเนียมมีสีเทาเงิน ความหนาแน่นต่ำ น้ำหนักค่อนข้างเบาและแข็ง นำไฟฟ้าและความร้อนได้ดี อลูมิเนียมในธรรมชาติมีอยู่ค่อนข้างมาก แต่อยู่ในรูปของสารประกอบ เช่น บอกไซด์ (Al2O32H2O) ใช้ทำวัสดุโลหะอลูมิเนียม และอลูมิเนียมออกไซด์ (Al2O3) ที่เรียกว่าคอรันดัม เป็นอัญมณีที่มีสีเนื่องจากธาตุแทรนซิชันที่ปนอยู่ http://www.readypremium.com/ecommerce/aiyaragems/Article/images/Picture2122547231601.jpg http://www.sgs.ac.th/Upload/News/20071019031018_550000013824501.jpg Back> 1 ทับทิมมีสีแดงจากโลหะโครเมียม 2 ไพลินมีสีน้ำเงินจากเหล็กและไทเทเนียม

หมู่ 4A หมู่ธาตุของคาร์บอน : 

หมู่ 4A หมู่ธาตุของคาร์บอน ธาตุในหมู่นี้ทุกชนิดมีอะตอมที่ประกอบด้วยเวเลนซ์อิเล็กตรอน 4 ตัว ซึ่งมีธาตุอโลหะเพียง 1 ชนิด คือ คาร์บอน สองธาตุต่อมา คือ ซิลิกอน และเจอร์เมเนียมเป็นธาตุกึ่งโลหะ ส่วนดีบุกกับตะกั่วเป็นโลหะ Back> ความสำคัญของคาร์บอนคือการเป็นองค์ประกอบทางเคมีที่สำคัญของสิ่งมีชีวิต องค์ประกอบทางเคมีของสิ่งมีชีวิตทุกชนิดประกอบด้วยสารประกอบที่เป็นโซ่ยาวของคาร์บอน 1www.ks.uiuc.edu/Research/vmd/images/collections/dof/dna/dna.jpg 3http://www.smethai.com/shop/thaicharcoal/images/prod_2006032914002875_1.jpg 4upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/6f/Brillanten.jpg 2www.costa-brava-spain.com/images/iStock_000003108614XSmall.jpg

หมู่ 5A หมู่ไนโตรเจน : 

หมู่ 5A หมู่ไนโตรเจน ประกอบด้วยธาตุที่อะตอมมีเวเลนซ์อิเล็กตรอน 5 ตัว หมู่นี้มีธาตุอโลหะ 2 ชนิดคือ ไนโตรเจนและฟอสฟอรัส Back> ฟอสฟอรัส(P) เป็นธาตุที่ไม่เสถียรเท่าไนโตรเจน จึงพบอยู่ในรูปของสารประกอบเสมอ เนื่องจากฟอสฟอรัสมีความว่องไวต่อปฏิกิริยามาก จึงนำไปใช้ทำไม้ขีดไฟ ในบรรยากาศของโลก ประกอบด้วยไนโตรเจน(N2)เกือบ 80% มักจะไม่ทำปฏิกิริยากับธาตุชนิดอื่น สิ่งมีชีวิตส่วนใหญ่จึงไม่สามารถนำไนโตรเจนจากอากาศไปใช้ได้ แต่จะได้รับธาตุไนโตรเจนจากอาหาร kaawrowkaw.files.wordpress.com/200705/tonnam11.jpg

หมู่ 6A หมู่ออกซิเจน : 

หมู่ 6A หมู่ออกซิเจน ประกอบด้วยธาตุที่อะตอมมีเวเลนซ์อิเล็กตรอน 6 ตัว กำมะถัน (S) ถูกนำไปใช้ผสมในยางรถยนต์ ยาชนิดต่างๆ และที่คุ้นกันคือกำมะถันในรูปสารประกอบก๊าซไข่เน่า มีกลิ่นเหม็นและฉุน Back> ในกลุ่มนี้ประกอบด้วยธาตุอโลหะ 3 ชนิด คือ ออกซิเจน กำมะถัน และซีลีเนียม ออกซิเจน (O) มีความว่องไวต่อปฏิกิริยามาก สามารถรวมตัวเป็นสารประกอบกับธาตุอื่นๆได้เกือบทุกชนิด พบได้มากในเปลือกโลกและบรรยากาศ http://www.ok4wd.com/images/product/776/images/michelin_crossterrain.jpg

หมู่ 7A ธาตุเฮโลเจน(halogen family) : 

หมู่ 7A ธาตุเฮโลเจน(halogen family) อะตอมของธาตุเฮโลเจนจะประกอบด้วย เวเลนซ์อิเล็กตรอน 7 ตัว เมื่อทำปฏิกิริยาจะได้รับอิเล็กตรอนเพิ่มขึ้น 1 ตัว หรืออาจใช้อิเล็กตรอนร่วมกับอะตอมอื่น น้อยที่สุด ความว่องไวต่อปฏิกิริยา มากที่สุด ธาตุในหมู่เฮโลเจนทุกชนิดมีความว่องไวต่อปฏิกิริยาและมีอันตรายต่อมนุษย์ แต่สารประกอบที่เกิดจากเฮโลเจนส่วนใหญ่มักมีประโยชน์ ธาตุในหมู่นี้ยกเว้นแอสทาทีนเป็นอโลหะที่มีคุณสมบัติคล้ายกัน

ประโยชน์ของธาตุเฮโลเจน : 

คลอรีน ทั้งคลอรีนและสารประกอบ ของคลอรีนพบได้ทั่วไป เช่น กรดไฮโดรคลอริก เกลือแกง2 และน้ำยาฆ่าเชื้อโรค โบรมีน ใช้ทำยาฆ่าแมลง และยาบางชนิด ฟลูออรีน ไอโอดีน3 ในสารละลายน้ำหรือ แอลกอฮอล์ ใช้เป็นยาฆ่าเชื้อโรค ประโยชน์ของธาตุเฮโลเจน 3 http://www.siribuncha.com/thai/img/p_B_F.jpg 1http://www.ohiocitizen.org/campaigns/dupont_c8/pan.jpg 2http://www.gpo.or.th/various_pharmacy/images/pearlash.gif เป็นอโลหะที่ว่องไวต่อปฏิกิริยามากที่สุด แต่เมื่ออยู่ในรูปของสารประกอบ จะมีคุณสมบัติเปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิง เช่น เทฟลอน1ที่ใช้เคลือบกระทะ ฟลูออไรด์ป้องกันฟันผุ

Slide 19: 

สรุป ธาตุหมู่ 7 เรียกว่าเฮโลเจน เกิดอยู่ในรูปโมเลกุลที่มีสองอะตอม (F2 Cl2 Br2 และ I2) เป็นหมู่ธาตุของอโลหะที่ว่องไวต่อการเกิดปฏิกิริยา ความว่องไวต่อการเกิดปฏิกิริยาน้อยลง เมื่อเรียงตามลำดับลงมาในหมู่เดียวกัน Back>

หมู่ 8A ก๊าซเฉื่อย(inert gas) : 

หมู่ 8A ก๊าซเฉื่อย(inert gas) มักจะไม่ค่อยทำปฏิกิริยากับธาตุชนิดอื่น เพราะธาตุในหมู่นี้จะไม่ให้ ไม่รับ ไม่ใช้อิเล็กตรอนวงนอกร่วมกันกับอะตอมอื่น ไม่ว่องไวต่อปฏิกิริยา หรือเรียกว่ามีความเสถียรทางเคมีเป็นอย่างมาก ที่มา : จินดา อุชชาชนและคณะ(แปล).เคมี.2545:8

Slide 21: 

ก๊าซเฉื่อยชอบที่จะอยู่โดดเดี่ยว ที่มา : จินดา อุชชาชนและคณะ(แปล).เคมี.2545:8

ประโยชน์ของก๊าซเฉื่อย : 

ฮีเลียมมีจุดเดือดต่ำถึง -269 c จึงสามารถนำไปใช้ลดอุณหภูมิแก่โลหะเพื่อให้เกิดเป็น ตัวนำไฟฟ้ายิ่งยวด ในเครื่องมือทางการแพทย์ ฮีเลียมมีน้ำหนักเบากว่าอากาศมาก จึงนำมาใช้ในบอลลูน หรือลูกโป่งต่างๆ ที่ความดันสูง ก๊าซไนโตรเจนจะละลายในเลือดได้ ดังนั้นจึงใช้ก๊าซฮีเลียมผสมในถังออกซิเจนสำหรับนักดำน้ำ นีออน ใช้ในหลอดไฟ ให้แสงสีแดง คริปตอน ใช้เป็นแสงเลเซอร์ เพื่อซ่อมแซมเรตินาในดวงตา อาร์กอน บรรจุในหลอดไฟแบบไส้ เพราะไม่ทำปฏิกิริยากับลวดทังสเตน ใช้ในงานเชื่อม เพื่อป้องกันไม่ให้โลหะร้อนทำปฏิกิริยากับออกซิเจน ฮีเลียม ประโยชน์ของก๊าซเฉื่อย ที่มา : จินดา อุชชาชนและคณะ(แปล).เคมี.2545:8

Slide 23: 

สรุป ธาตุที่อยู่ในหมู่สุดท้าย (หมู่ 8 ) เรียกว่า ก๊าซมีตระกูลหรือก๊าซเฉื่อย เกิดอยู่ในรูปของอะตอมเดี่ยวซึ่งไม่ว่องไวต่อการเกิดปฏิกิริยาเลย เป็นอะตอมที่เสถียรมาก เนื่องจากมีอิเล็กตรอนชั้นนอกเต็ม Back>

ไฮโดรเจน : 

ไฮโดรเจน ไฮโดรเจนจะแยกอยู่เดี่ยวๆทางด้านบนซ้ายของตารางธาตุ เพราะสมบัติทางเคมีต่างกับธาตุอื่นอย่างชัดเจน จึงไม่สามารถจัดแบ่งให้อยู่กับหมู่ใดๆได้ ธาตุไฮโดรเจนนั้นมีความซับซ้อนน้อยประกอบด้วยโปรตอนและอิเล็กตรอนอย่างละ 1 ตัว

Slide 25: 

พลังงานจากดวงอาทิตย์1 ได้มาจาก ปฏิกิริยานิวเคลียร์ฟิวชั่น ของไฮโดรเจน 1http://stloe.most.go.th/html/lo_index/LOcanada9/901/images/1_2.jpg ไฮโดรเจนมักจะรวมกับออกซิเจน อยู่ในรูปของน้ำ2 ถ้าสลายพันธะออกจากกัน จะได้เป็นก๊าซไฮโดรเจน (H2) 2http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/ec/Water_droplet.jpg Back>

จบบทเรียนหน่วยที่ 2 ธาตุและสารประกอบ เรื่อง สมบัติของธาตุตามตารางธาตุ : 

จบบทเรียนหน่วยที่ 2 ธาตุและสารประกอบ เรื่อง สมบัติของธาตุตามตารางธาตุ ทำแบบฝึกและแบบทดสอบหลังเรียน

เอกสารอ้างอิง : 

เอกสารอ้างอิง จินดา อุชชาชนและคณะ,ผู้แปล. (2545). เคมี(พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพฯ : นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่นส์. พูนพัฒน์ ฟูกุล. (บก.). (2546). ปฏิกิริยาทางเคมี. กรุงเทพฯ : เพียร์สัน เอ็ดดูเคชั่น อินโดไชน่า. พูนพัฒน์ ฟูกุล. (บก.). (2546). องค์ประกอบพื้นฐานทางเคมี. กรุงเทพฯ : เพียร์สัน เอ็ดดูเคชั่น อินโดไชน่า. สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2548). สารและสมบัติของสาร(พิมพ์ครั้งที่ 5). กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว. ขอบคุณฟอนต์ Layiji MaHaNiYom (1.3) จาก www.f0nt.com

authorStream Live Help