Πυριγενή πετρώματα

Views:
 
Category: Education
     
 

Presentation Description

No description available.

Comments

Presentation Transcript

Πυριγενή πετρώματα:

Πυριγενή πετρώματα Αλέξανδρος Χατζηπέτρος users.auth.gr/ac

Slide 2:

Μανδυακό υλικό Μερική τήξη Μάγμα Στερεοποίηση Διάβρωση και αποσάθρωση Διαγένεση Μεταμόρφωση Πυριγενές πέτρωμα Ίζημα Ιζηματογενές πέτρωμα Μεταμορφωμένο πέτρωμα geophy.weebly.com 2

Slide 3:

geophy.weebly.com 3

Εισαγωγή: τι είναι ένα πυριγενές πέτρωμα;:

Εισαγωγή: τι είναι ένα πυριγενές πέτρωμα; Υπάρχει μεγάλη ποικιλία στα πυριγενή πετρώματα . Μερικά περιέχουν μεγάλους κρυστάλλους ορυκτών . Άλλα περιέχουν κρυστάλλους τόσο μικρούς, που είναι ορατοί μόνο με ισχυρά μικροσκόπια. Τα πυριγενή πετρώματα διαφέρουν πάρα πολύ και στο χρώμα. Όλα τα πυριγενή πετρώματα προέρχονται από την ψύξη και τη στερεοποίηση του μάγματος. geophy.weebly.com 4

Πλουτωνικά και ηφαιστειακά πετρώματα:

Πλουτωνικά και ηφαιστειακά πετρώματα Τα πλουτωνικά πετρώματα (πλουτωνίτες) δημιουργούνται όταν το μάγμα ψύχεται μέσα στο φλοιό της Γης. Τα ηφαιστειακά πετρώματα (ηφαιστίτες) δημιουργούνται όταν το μάγμα ψύχεται στην επιφάνεια της Γης. geophy.weebly.com 5

Υφή των πυριγενών πετρωμάτων (1):

Υφή των πυριγενών πετρωμάτων (1) Οι δύο σημαντικότερες δομές υφής είναι το μέγεθος των κόκκων του πετρώματος και η διάταξή τους. Μέγεθος κόκκων (κρυστάλλων) : Τα πλουτωνικά πετρώματα είναι αδρόκοκκα. Το μάγμα που στερεοποιείται στο φλοιό ψύχεται αργά και έχει αρκετό χρόνο για τη δημιουργία μεγάλων κόκκων. geophy.weebly.com 6

Υφή των πυριγενών πετρωμάτων (2):

Υφή των πυριγενών πετρωμάτων (2) Τα ηφαιστειακά πετρώματα είναι λεπτόκοκκα. Το μάγμα που στερεοποιείται στην επιφάνεια συνήθως ψύχεται γρήγορα, μην αφήνοντας αρκετό χρόνο για τη δημιουργία μεγάλων κρυστάλλων. Ένα αδρόκοκκο πυριγενές πέτρωμα ονομάζεται φανερίτης (φανεριτική υφή). Ένα πυριγενές πέτρωμα που περιέχει μεγάλους κρυστάλλους (>2 cm ) ονομάζεται πηγματίτης. Ένα λεπτόκοκκο πυριγενές πέτρωμα ονομάζεται αφανίτης (αφανιτική υφή). geophy.weebly.com 7

Υφή των πυριγενών πετρωμάτων (3):

Υφή των πυριγενών πετρωμάτων (3) Οι μεμονωμένοι μεγάλοι κόκκοι (κρύσταλλοι) ονομάζονται φαινοκρύσταλλοι . Ένας πορφύρης είναι ένα πυριγενές πέτρωμα στο οποίο το 50% ή παραπάνω του πετρώματος είναι μεγάλοι κόκκοι ορυκτών διασκορπισμένοι σε λεπτόκοκκο υλικό (πορφυριτική υφή). geophy.weebly.com 8

Υφή των πυριγενών πετρωμάτων (4):

Υφή των πυριγενών πετρωμάτων (4) Υαλώδη πετρώματα . Τα άτομα δεν έχουν αρκετό χρόνο για να ορθωθούν σε ένα πλέγμα και να δημιουργήσουν ορυκτά. Το ηφαιστειακό πέτρωμα που είναι εξολοκλήρου υαλώδες λέγεται οψιδιανός. Έχει χαρακτηριστική κογχοειδή θραυσμό. geophy.weebly.com 9

Slide 10:

Οψιδιανός με χαρακτηριστικό κογχοειδή θραυσμό. geophy.weebly.com 10

Υφή των πυριγενών υλικών (5):

Υφή των πυριγενών υλικών (5) Μία άλλη κοινή μορφή υαλώδους πετρώματος είναι και η κίσσηρη (ελαφρόπετρα), η οποία είναι μία μάζα υαλωδών φυσαλίδων ηφαιστειακής προέλευσης. Η ηφαιστειακή σποδός (στάχτη) είναι και αυτή κυρίως υαλώδης λόγω της πολύ ταχείας ψύξης του μάγματος. geophy.weebly.com 11

Ιστοί πυριγενών πετρωμάτων:

Ιστοί πυριγενών πετρωμάτων Πλουτωνικά Γρανιτικός Πορφυροειδής Ποικιλτικός Οφειτικός Υποφειτικός Απλιτικός Πηγματιτικός Γραφικός Γρανοφυρικός Μυρμηκιτικός Ηφαιστειακά Πορφυριτικός Μικροπορφυριτικός Υαλοφυρικός ή βιτροφυρικός Αφυρικός Φελσιτικός geophy.weebly.com 12

Υφές πυριγενών πετρωμάτων:

Υφές πυριγενών πετρωμάτων Πρισματική ή στηλοειδής κατάτμηση. Μαξιλαροειδείς λάβες (pillow lavas) . Σφαιροειδείς αποχωρισμοί. Κισσηρώδης και σκωριώδης υφή. Ρευστική ή τραχειτική υφή. Περλιτική υφή. Σφαιρολιθική υφή. Μιαρολιθική υφή. Φυλλοειδής (σχιστώδης) υφή. Κλαστικές υφές. geophy.weebly.com 13

Ορυκτά πυριγενών πετρωμάτων:

Ορυκτά πυριγενών πετρωμάτων Εφόσον καθοριστεί η υφή του, το είδος του πετρώματος εξαρτάται από την παραγένεσή του. Τα κυριότερα ορυκτά των πυριγενών πετρωμάτων είναι: Χαλαζίας . Άστριοι και πλαγιόκλαστα. Μαρμαρυγίες (μοσχοβίτης και βιοτίτης). Αμφίβολος. Πυρόξενος. Ολιβίνης. geophy.weebly.com 14

Ταξινόμηση με βάση το SiO2:

Ταξινόμηση με βάση το SiO 2 Όξινα  SiO 2 > 65%. Ενδιάμεσα  65% > SiO 2 > 52%. Βασικά  52% > SiO 2 > 45%. Υπερβασικά  4 5% > SiO 2 . geophy.weebly.com 15

Χρώμα:

Χρώμα Το χρώμα είναι ένδειξη της ορυκτολογικής σύστασης του πετρώματος. Τα ανοικτόχρωμα (σαλικά) ορυκτά είναι : Χαλαζίας . Άστριοι και πλαγιόκλαστα . Μοσχοβίτης . Τα σκουρόχρωμα (φεμικά) ορυκτά είναι : Βιοτίτης . Αμφίβολος . Πυρόξενος . geophy.weebly.com 16

Πλουτωνικά πετρώματα (1):

Πλουτωνικά πετρώματα (1) Ο Γρανίτης είναι ένα χαλαζιακό πέτρωμα στο οποίο οι καλιούχοι άστριοι αποτελούν τουλάχιστον το 65% των συνολικών αστρίων . Ο Γρανοδιορίτης είναι ένα χαλαζιακό πέτρωμα στο οποίο τα πλαγιόκλαστα αποτελούν τουλάχιστον το 65% των συνολικών αστρίων. geophy.weebly.com 17

Slide 18:

Ονοματολογία πυριγενών πετρωμάτων με βάση τις παραγενέσεις τους. Ρυόλιθος Δακίτης Ανδεσίτης Βασάλτης Λεπτόκοκκα Αδρόκοκκα Γρανίτης Γρανοδιορίτης Διορίτης Γάββρος Περιδοτίτης Χαλαζίας Αλκαλικοί άστριοι Νατριούχοι άστριοι Ασβεστούχοι άστριοι Μοσχοβίτης Βιοτίτης Αμφίβολος Πλαγιόκλαστα Πυρόξενοι Ολιβίνης Το χρώμα των πετρωμάτων σκουραίνει (λευκοκρατικά  μελανοκρατικά ή μαφικά) Περιεκτικότητα σε πυρίτιο Ποσοστά ορυκτών επί του όγκου geophy.weebly.com 18

Slide 19:

geophy.weebly.com 19

Slide 20:

geophy.weebly.com 20

Πλουτωνικά πετρώματα (2):

Πλουτωνικά πετρώματα (2) Τα γρανιτικά πετρώματα περιλαμβάνουν τους γρανίτες και τους γρανοδιορίτες. Απαντώνται μόνο στον ηπειρωτικό φλοιό. Το γρανιτικό μάγμα δημιουργείται όταν ο ηπειρωτικός φλοιός θερμαίνεται σε θερμοκρασία τήξεως. Το πιο κοινό σημείο όπου υπάρχουν τέτοιες θερμοκρασίες είναι τα κατώτερα τμήματα των ορογενετικών ζωνών που σχηματίζονται από τη σύγκρουση δύο ηπειρωτικών μαζών. geophy.weebly.com 21

Πλουτωνικά πετρώματα (3):

Πλουτωνικά πετρώματα (3) Διορίτης: Το κύριο ορυκτό του διορίτη είναι το πλαγιόκλαστο. Πάντα υπάρχει αμφίβολος και/ή πυρόξενος. Δημιουργείται με τον ίδιο τρόπο όπως ο γρανίτης και ο γρανοδιορίτης. Απαντάται μόνο σε ηπειρωτικό φλοιό. geophy.weebly.com 22

Πλουτωνικά πετρώματα (4):

Πλουτωνικά πετρώματα (4) Ο μαφικός διορίτης μεταπίπτει σε γάββρο. Στο γάββρο, τα σαλικά ορυκτά πυρόξενος και ολιβίνης ξεπερνούν το 50% του όγκου του πετρώματος. Ένα αδρόκοκκο πυριγενές πέτρωμα στο οποίο το κυρίαρχο ορυκτό είναι ο ολιβίνης ονομάζεται περιδοτίτης. Οι γάββροι και οι περιδοτίτες απαντώνται τόσο στον ωκεάνειο, όσο και στον ηπειρωτικό φλοιό. geophy.weebly.com 23

Ηφαιστειακά πετρώματα (1):

Ηφαιστειακά πετρώματα (1) Οι ρυόλιθοι και οι δακίτες είναι χαλαζιακά πετρώματα. Στους ρυόλιθους κυριαρχούν οι αλκαλικοί άστριοι. Στους δακίτες κυριαρχούν τα πλαγιόκλαστα. Οι δακίτες διακρίνονται από τους ρυόλιθους συνήθως μόνο σε μικροσκοπική παρατήρηση. geophy.weebly.com 24

Slide 25:

Γρανίτης Ρυόλιθος geophy.weebly.com 25

Ηφαιστειακά πετρώματα (2):

Ηφαιστειακά πετρώματα (2) Ανδεσίτης : Ένα πέτρωμα παρόμοιο με το δακίτη, αλλά χωρίς χαλαζία. Πήρε το όνομά του από τις Άνδεις. Βασάλτης : Παρόμοιος στη σύσταση με το γάββρο, αποτελεί τον πιο κοινό τύπο ηφαιστειακού πετρώματος. Το κυρίαρχο πέτρωμα του ωκεάνιου φλοιού. geophy.weebly.com 26

Slide 27:

Διορίτης Ανδεσίτης geophy.weebly.com 27

Πυροκλαστικά πετρώματα, τέφρα και τόφφοι (1):

Πυροκλαστικά πετρώματα, τέφρα και τόφφοι (1 ) Το πέτρωμα που εξέρχεται από ένα ηφαίστειο κατά τη διάρκεια μίας ηφαιστειακής έκρηξης ονομάζεται πυροκλάστης . Τα πετρώματα που σχηματίζονται από πυροκλάστες ονομάζονται πυροκλαστικά πετρώματα. Γενικά οι αποθέσεις πυροκλαστών αναφέρονται και ως τέφρα. Η τέφρα είναι γενικός όρος για όλους τους εναέριους πυροκλάστες . geophy.weebly.com 28

Πυροκλαστικά πετρώματα, τέφρα και τόφφοι(2):

Πυροκλαστικά πετρώματα, τέφρα και τόφφοι (2) Η τέφρα κατατάσσεται ανάλογα με το μέγεθος των κόκκων: Βόμβες (οβίδες): > 64 mm. Λάπιλλοι (χαλίκια): 2-64 mm. Σποδός: < 2 mm. Η τέφρα είναι πυριγενές πέτρωμα κατά τη διαδρομή προς τα πάνω, αλλά ιζηματογενές όταν πέφτει προς τα κάτω. geophy.weebly.com 29

Slide 30:

Γάββρος Βασάλτης geophy.weebly.com 30

Πυροκλαστικά πετρώματα, τέφρα και τόφφοι (3):

Πυροκλαστικά πετρώματα, τέφρα και τόφφοι (3) Τα πυροκλαστικά πετρώματα είναι μεταβατικές μορφές μεταξύ των πυριγενών και των ιζηματογενών πετρωμάτων. Όταν οι λάπιλλοι ή η σποδός λιθοποιούνται και συγκολλούνται ονομάζονται τόφφοι. Όταν οι βόμβες λιθοποιούνται και συγκολλούνται ονομάζονται τοφφικά λατυποπαγή . geophy.weebly.com 31

Slide 32:

Figure 4.8 B geophy.weebly.com 32

Πυροκλαστικά πετρώματα, τέφρα και τόφφοι (4):

Πυροκλαστικά πετρώματα, τέφρα και τόφφοι (4) Η τέφρα μπορεί να γίνει πυροκλαστικό πέτρωμα με δύο τρόπους: Με την προσθήκη συγκολλητικού υλικού, όπως ο χαλαζίας ή ο ασβεστίτης, λόγω κυκλοφορίας νερού. Με την πήξη θερμών, υαλωδών σωματιδίων σποδούς. geophy.weebly.com 33

Πλουτωνικά σώματα :

Πλουτωνικά σώματα Όλα τα σώματα των πλουτωνικών πετρωμάτων, ανεξαρτήτως σχήματος ή μεγέθους, ονομάζονται πλουτωνικά σώματα. Τα πλουτωνικά σώματα ταξινομούνται σε διάφορες κατηγορίες, ανάλογα με το μέγεθός τους και το σχήμα τους . geophy.weebly.com 34

Slide 35:

geophy.weebly.com 35

Slide 36:

Λακκόλιθος Φλέβα Κοίτη Σωρός Βαθόλιθος Ξενόλιθοι Ηφαιστειακός σωλήνας Φλέβα Ηφαίστειο Ψυχρή τέφρα Ενεργή ροή λάβας 36

Μικρά πλουτωνικά σώματα (1):

Μικρά πλουτωνικά σώματα (1) Μία φλέβα είναι ένα επίμηκες φυλλοειδές (λεπτό αλλά με μεγάλη πλευρική έκταση) σώμα πυριγενούς πετρώματος το οποίο διασχίζει εγκάρσια τη στρώση ή την υφή του πετρώματος μέσα στο οποίο διεισδύει. Ένας σωρός είναι επίσης ένα φυλλοειδές σώμα, αλλά είναι παράλληλο με τη στρώση ή την υφή του πετρώματος μέσα στο οποίο διεισδύει. geophy.weebly.com 37

Μικρά πλουτωνικά σώματα (2):

Μικρά πλουτωνικά σώματα (2) Ένας λακκόλιθος είναι παράλληλος με τη στρώση του πετρώματος μέσα στο οποίο διεισδύει, αλλά προκαλεί την κάμψη των υπερκείμενων στρωμάτων δημιουργώντας ένα δόμο. Ένας ηφαιστειακός σωλήνας είναι ένας περίπου κυλινδρικός αγωγός τροφοδοσίας μάγματος σε μία ηφαιστειακή φλέβα. geophy.weebly.com 38

Μεγάλα πλουτωνικά σώματα:

Μεγάλα πλουτωνικά σώματα Ο βαθόλιθος είναι ο μεγαλύτερος τύπος πλουτωνικού σώματος. Είναι ένα πυριγενές σώμα ακανόνιστου σχήματος το οποίο τέμνει τη στρώση ή την υφή του πετρώματος μέσα στο οποίο διεισδύει. Το μάγμα από το οποίο δημιουργείται ένας βαθόλιθος προέρχεται από μία πηγή βαθιά μέσα στον ηπειρωτικό φλοιό. geophy.weebly.com 39

Slide 40:

40

Ξενόλιθοι και σωροί:

Ξενόλιθοι και σωροί Το ανερχόμενο μάγμα μπορεί να εκτοπίσαι τεμάχη του υπερκείμενου πετρώματος. Αυτά τα τεμάχη βυθίζονται στο μάγμα και σχηματίζουν τους ξενόλιθους. Κάθε τέμαχος πετρώματος που βρίσκεται εγκλεισμένο σε ένα μαγματικό σώμα όταν στερεοποιηθεί ονομάζεται ξενόλιθος. Οι σωροί είναι ασύμμετρες διεισδύσεις μικρότερες από 10 km. geophy.weebly.com 41

Slide 42:

Ανερχόμενο μάγμα Ηπειρωτικός φλοιός Ανδεσιτικά στρωματοηφαίστεια Ανδεσιτικά στρωματοηφαίστεια Καλδέρα και ρυολιθική τέφρα Λιθόσφαιρα Λιθόσφαιρα Ασθενόσφαιρα Θερμή κηλίδα Θερμή κηλίδα Βασαλτικό ασπιδικό ηφαίστειο Βασαλτική ηαφαιστειότητα Ζώνη διάρρηξης Μεσοωκεάνια ράχη Ωκεάνιος φλοιός Τάφρος Τάφρος geophy.weebly.com 42

Κατανομή ηφαιστείων (1):

Κατανομή ηφαιστείων (1) Ρυολιθικό μάγμα: Τα ηφαίστεια που εκλύουν ρυολιθικό μάγμα αφθονούν στον ηπειρωτικό μανδύα. Η διαδικασία που δημιουργεί ρυολιθικό μάγμα δε συμβαίνει στον ωκεάνιο φλοιό. Η διαδικασία που δημιουργεί ρυολιθικό μάγμα περιορίζεται στον ηπειρωτικό φλοιό (συμπεριλαμβανομένων ορισμένων σημείων στον ωκεανό όπου δημιουργείται νέος φλοιός ηπειρωτικού χαρακτήρα). geophy.weebly.com 43

Κατανομή ηφαιστείων (2):

Κατανομή ηφαιστείων (2) Ανδεσιτικό μάγμα : Ηφαίστεια που εκλύουν ανδεσιτικό μάγμα υπάρχουν τόσο σε ωκεάνειο, όσο και σε ηπειρωτικό φλοιό. Σε ορισμένες περιοχές (π.χ. γύρω από τον Ειρηνικό Ωκεανό, εξ ου και το όνομα) τα ανδεσιτικά ηφαίστεια διατάσσονται παράλληλα με τα όρια των συγκλινουσών λιθοσφαιρικών πλακών. Τα ανδεσιτικά ηφαίστεια διακρίνονται σαφώς από τα βασαλτικά. geophy.weebly.com 44

Slide 45:

geophy.weebly.com 45

Κατανομή ηφαιστείων (3):

Κατανομή ηφαιστείων (3) Βασαλτικό μάγμα: Τα ηφαίστεια που εκλύουν βασαλτικό μάγμα απαντώνται επίσης τόσο σε ωκεάνειο, όσο και σε ηπειρωτικό φλοιό. Η πηγή του βασαλτικού μάγματος είναι ο μανδύας. Τα ηφαίστεια στις μεσοωκεάνιες ράχες εκλύουν αποκλειστικά βασαλτικό μάγμα. Μερικά μεγάλα βασαλτικά ηφαίστεια δεν βρίσκονται στις μεσοωκεάνιες ράχες. Η ηφαιστειακή αλυσίδα της Χαβάης π.χ. δημιουργήθηκε τα τελευταία 70 εκ. έτη καθώς η πλάκα του Ειρηνικού κινείται προς τα ΒΔ επάνω από μία θερμή κηλίδα. geophy.weebly.com 46

Προέλευση βασαλτικού μάγματος (1):

Προέλευση βασαλτικού μάγματος (1) Για να διαπιστωθεί η προέλευση του βασαλτικού μάγματος, πρέπει να απαντηθούν τα ακόλουθα ερωτήματα: Είχε το τηγμένο πέτρωμα νερό; Η παρουσία νερού χαμηλώνει τη θερμοκρασία τήξης. Τι είδους πέτρωμα τήχθηκε; Το είδος του πετρώματος καθορίζει τη σύσταση του μάγματος. Το πέτρωμα τήχθηκε εξολοκλήρου ή μερικώς; geophy.weebly.com 47

Προέλευση βασαλτικού μάγματος(2):

Προέλευση βασαλτικού μάγματος (2) Η διαδικασία δημιουργίας μάγματος μέσω ατελούς τήξης του πετρώματος, ονομάζεται χημική διαφοροποίηση λόγω μερικής τήξης. Το βασαλτικό μάγμα είναι ξηρό ή φτωχής περιεκτικότητας σε νερό. Η χημική σύσταση του ολιβίνη, του πυρόξενου και των πλαγιοκλάστων δεν περιλαμβάνει νερό. Το νερό που περιέχεται στο βασαλτικό μάγμα σπάνια υπερβαίνει το 0,2%. Η διαδικασία επομένως πρέπει να λαμβάνει χώρα στο μανδύα. geophy.weebly.com 48

Προέλευση βασαλτικού μάγματος (3):

Προέλευση βασαλτικού μάγματος (3) Εργαστηριακά πειράματα για τις ιδιότητες του γρανατούχου περιδοτίτη δείχνουν ότι σε ασθενοσφαιρικές πιέσεις και θερμοκρασίες (βάθος 100 km) , ένα 5-10% τηγμένο μάγμα έχει βασαλτική σύσταση. Το ανώτερο τμήμα του μανδύα περιέχει γρανατούχους περιδοτίτες. geophy.weebly.com 49

Slide 50:

geophy.weebly.com 50

Slide 51:

ΣΤΕΡΕΟ ΤΗΓΜΑ ΜΙΓΜΑ ΤΗΓΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΜΗ ΤΗΓΜΕΝΩΝ ΚΡΥΣΤΑΛΛΩΝ Έναρξη τήξης Πλήρης τήξη Θερμοκρασία Πίεση ( = Βάθος) 25% τήξη 50% τήξη 75% τήξη Διαστήματα μερικής τήξης 51

Προέλευση ανδεσιτικού μάγματος (1):

Προέλευση ανδεσιτικού μάγματος (1) Το ανδεσιτικό μάγμα είναι κοντά στη μέση σύσταση του ηπειρωτικού φλοιού. Τα πυριγενή πετρώματα που προέρχονται από ανδεσιτικό μάγμα βρίσκονται συνήθως στον ηπειρωτικό φλοιό. Είναι πιθανό ότι το ανδεσιτικό μάγμα σχηματίζεται από την ολική τήξη ενός μέρους του ηπειρωτικού φλοιού. geophy.weebly.com 52

Προέλευση ανδεσιτικού μάγματος (2):

Προέλευση ανδεσιτικού μάγματος (2) Στο εργαστήριο, η υγρή μερική τήξη πετρωμάτων του μανδύα κάτω από κατάλληλες υψηλές πιέσεις έδωσε μάγμα ανδεσιτικής σύστασης. Το ανδεσιτικό μάγμα μπορεί να εκλυθεί από ηφαίστεια που είναι μακρυά από τον ηπειρωτικό φλοιό. Όταν μία λιθοσφαιρική πλάκα βυθίζεται στην ασθενόσφαιρα, μεταφέρει ένα μέρος βασαλτικού ωκεάνιου φλοιού κορεσμένο με θαλάσσιο νερό. geophy.weebly.com 53

Προέλευση ανδεσιτικού μάγματος (3):

Προέλευση ανδεσιτικού μάγματος (3) Η ένυδρη μερική τήξη που ξεκινά σε μία πίεση ισοδύναμη ενός βάθους 80 km παράγει ένα τήγμα παρόμοιας σύστασης με το ανδεσιτικό μάγμα. Η ανδεσιτική γραμμή αντιστοιχεί με τα όρια των λιθοσφαιρικών συγκλίσεων. geophy.weebly.com 54

Slide 55:

geophy.weebly.com 55

Προέλευση ρυολιθικού μάγματος (1):

Προέλευση ρυολιθικού μάγματος (1) Τα ηφαίστεια που εκλύουν ρυολιθικό μάγμα περιορίζονται στον ηπειρωτικό φλοιό ή σε περιοχές ανδεσιτικής ηφαιστειότητας. Τα ηφαίστεια που εκλύουν ρυολιθικό μάγμα απελευθερώνουν πολλούς υδρατμούς. Τα πετρώματα που προέρχονται από ρυολιθικό μάγμα (γρανιτικό) περιέχουν σημαντικές ποσότητες από ΟΗ ορυκτά, όπως μαρμαρυγίες και αμφιβόλους. geophy.weebly.com 56

Προέλευση ρυολιθικού μάγματος(2):

Προέλευση ρυολιθικού μάγματος (2) Η γένεση του ρυολιθικού μάγματος προϋποθέτει την ένυδρη μερική τήξη πετρωμάτων με ανδεσιτική σύσταση. Μόλις δημιουργηθεί ένα ρυολιθικό μάγμα, αρχίζει την άνοδό του. Η ταχύτητα ανόδου είναι αργή, καθώς έχει μεγάλο ιξώδες (μεγάλη περιεκτικότητα σε SiO 2 ). Το μεγαλύτερο μέρος του ρυολιθικού μάγματος στερεοποιείται σε μεγάλα βάθη με τη μορφή λακκολίθων . geophy.weebly.com 57

Στερεοποίηση του μάγματος (1):

Στερεοποίηση του μάγματος (1) Ένα μάγμα συγκεκριμένης σύστασης μπορεί να κρυσταλλωθεί με τη μορφή πολλών διαφορετικών ειδών πυριγενών πετρωμάτων. Το στερεοποιούμενο μάγμα σχηματίζει πολλά διαφορετικά ορυκτά τα οποία αρχίζουν να κρυσταλλώνονται από το ψυχόμενο μάγμα σε διαφορετικές θερμοκρασίες. geophy.weebly.com 58

Στερεοποίηση του μάγματος (2):

Στερεοποίηση του μάγματος (2) Ο διαχωρισμός ενός μίγματος κρυστάλλων-τήγματος μπορεί να γίνει με διάφορους τρόπους: Η πίεση μπορεί να προκαλέσει την έξοδο του τήγματος από ένα μίγμα κρυστάλλων-τήγματος. Πυκνά ορυκτά που δημιουργούνται πρώτα μπορούν να βυθιστούν στον πυθμένα ενός μαγματικού θαλάμου, σχηματίζοντας ένα συμπαγές στρώμα ορυκτών που καλύπτεται από το τήγμα. Με όποιον τρόπο και να συμβεί ο διαχωρισμός, η αλλαγή στη σύσταση που αυτός επιφέρει ονομάζεται μαγματική διαφοροποίηση λόγω κλασματικής κρυστάλλωσης. geophy.weebly.com 59

Σειρά κρυστάλλωσης του Bowen (1):

Σειρά κρυστάλλωσης του Bowen (1) Ο Καναδός N. L. Bowen (1887-1956) ήταν ο πρώτος που αναγνώρισε τη σημασία της μαγματικής διαφοροποίησης λόγω κλασματικής κρυστάλλωσης. Ο Bowen υποστήριξε ότι ένα μάγμα μπορεί να κρυσταλλωθεί τόσο με τη μορφή βασάλτη, όσο και ρυολίθου, λόγω της κλασματικής κρυστάλλωσης. geophy.weebly.com 60

Σειρά κρυστάλλωσης του Bowen(2):

Σειρά κρυστάλλωσης του Bowen(2) Ο Bowen γνώριζε ότι τα πλαγιόκλαστα που κρυσταλλώνονται από βασαλτικό μάγμα είναι συνήθως πλούσια σε ασβέστιο ( ανορθιτικά ). Τα πλαγιόκλαστα που δημιουργούνται από ρυολιθικό μάγμα είναι πλούσια σε αλκάλια ( αλβιτικά ). Ο Bowen ονόμασε τη συνεχή αντίδραση μεταξύ κρυστάλλων και τήγματος συνεχή σειρά αντίδρασης. geophy.weebly.com 61

Σειρά κρυστάλλωσης του Bowen (3):

Σειρά κρυστάλλωσης του Bowen (3) Ο Bowen όρισε πολλές σειρές αντιδράσεων εκτός από τη συνεχή σειρά αντιδράσεων. Όταν ο βασάλτης αρχίζει να ψύχεται, ένα από τα πρώτα ορυκτά που σχηματίζονται είναι ο ολιβίνης. Ο ολιβίνης περιέχει περίπου 40% SiO 2 . Το βασαλτικό μάγμα περιέχει 50% SiO 2 . Η κρυστάλλωση του ολιβίνη αφήνει το υπολειμματικό υγρό πλουσιότερο σε SiO 2 . geophy.weebly.com 62

Slide 63:

Κρύσταλλοι ολιβίνη. 63

Slide 64:

geophy.weebly.com 64

Σειρά κρυστάλλωσης του Bowen (4):

Σειρά κρυστάλλωσης του Bowen (4) Ο στερεός ολιβίνης αντιδρά με το SiO 2 στο τήγμα για να σχηματίσει ένα ορυκτό πλουσιότερο σε SiO 2 , τον πυρόξενο. Ο πυρόξενος αντιδρά και σχηματίζει αμφίβολο. Η αμφίβολος αντιδρά και σχηματίζει βιοτίτη. Μία τέτοια σειρά αντιδράσεων ονομάζεται ασυνεχής σειρά αντιδράσεων. geophy.weebly.com 65

Slide 66:

Ασυνεχής σειρά Συνεχής σειρά geophy.weebly.com 66

Οικονομική σημασία (1):

Οικονομική σημασία (1) Οι διαδικασίες μερικής τήξης και κλασματικής κρυστάλλωσης στα μάγματα, μερικές φορές μπορεί να οδηγήσει στη δημιουργία μεγάλων και πολύτιμων κοιτασμάτων ορυκτών. Ένα παράδειγμα τέτοιου τύπου συγκέντρωσης είναι οι πηγματίτες, ειδικά όσοι προέρχονται από την κρυστάλλωση ρυολιθικού μάγματος. geophy.weebly.com 67

Οικονομική σημασία (2):

Οικονομική σημασία (2) Οι πηγματίτες μπορεί να περιέχουν σημαντικές συγκεντρώσεις σπάνιων στοιχείων, όπως το βηρύλλιο, το ταντάλιο, το νιόβιο, το ουράνιο και το λίθιο. Το μεγαλύτερο ποσοστό των κοιτασμάτων χρωμίου δημιουργήθηκαν από τη συγκέντρωση του ορυκτού χρωμίτη (FeCr 2 O 4 ). Τεράστιες ποσότητες ιλμενίτη (FeTiO 3 ), μία σημαντική πηγή τιτανίου, δημιουργήθηκαν από μαγματική διαφοροποίηση. geophy.weebly.com 68

Slide 69:

Figure 4.21 B geophy.weebly.com 69

Οικονομική σημασία (4):

Οικονομική σημασία (4) Ορισμένα μάγματα διαχωρίζονται σε δύο διακριτά υγρά. Το ένα είναι θειούχο υγρό πλούσιο σε σίδηρο, χαλκό και νικέλιο, το οποίο βυθίζεται στον πυθμένα του μαγματικού θαλάμου λόγω του ότι είναι πυκνότερο. Το αντίστοιχο πέτρωμα είναι πλούσιο σε χαλκό και νικέλιο. geophy.weebly.com 70

Slide 71:

geophy.weebly.com 71

authorStream Live Help