Υδρογραφικά δίκτυα

Views:
 
Category: Education
     
 

Presentation Description

No description available.

Comments

Presentation Transcript

Ρέματα και υδρογραφικά δίκτυα :

Ρέματα και υδρογραφικά δίκτυα Αλέξανδρος Χατζηπέτρος

Εισαγωγή: ρέματα :

2 Εισαγωγή: ρέματα Ένα ρέμα (υδρόρεμα, ποταμός) είναι ένα υδάτινο σώμα το οποίο: Ρέει προς τα κατάντη κατά μήκος ενός φυσικού αγωγού. Μεταφέρει κλαστικά τεμάχη και διαλυμένες ουσίες. Ο φυσικός αγωγός ονομάζεται κοίτη. Το φορτίο είναι το ίζημα και οι διαλυμένες ουσίες που μεταφέρονται από το ρέμα. Η ποσότητα του νερού που περνά από μία συγκεκριμένη διατομή του ρέματος στη μονάδα του χρόνου ονομάζεται παροχή. Στα παρακάτω, η λέξη ρέμα θα χρησιμοποιείται για οποιαδήποτε μορφή ρέοντος νερού (ρυάκι, χείμαρρος, ποταμός, κλπ). geophy.weebly.com

Slide 3:

3 geophy.weebly.com

Τα ρέματα ως γεωλογικοί παράγοντες:

4 Τα ρέματα ως γεωλογικοί παράγοντες Τα ρέματα είναι σημαντικοί γεωλογικοί παράγοντες. Τα ρέματα μεταφέρουν την πλειοψηφία του νερού που μεταφέρεται από τη στεριά στη θάλασσα (σημαντικό μέρος του υδρολογικού κύκλου). Τα ρέματα μεταφέρουν δισεκατομμύρια τόνους ιζημάτων στη θάλασσα κάθε χρόνο. Η λεκάνη που αποστραγγίζεται από ένα συγκεκριμένο ρέμα ονομάζεται λεκάνη απορροής. geophy.weebly.com

Κοίτες ρεμάτων:

5 Κοίτες ρεμάτων Η παροχή των ρεμάτων μπορεί να μεταβληθεί λόγω αλλαγών στον υετό ή στην παροχή νερού από το λιώσιμο των χιονιών. Λόγω της μεταβαλλόμενης παροχής και φορτίου, η κοίτη συνεχώς προσαρμόζει το σχήμα και τον προσανατολισμό της. Υπάρχουν δύο τρόποι για τον χαρακτηρισμό μίας κοίτης: Μετρώντας το εγκάρσιο σχήμα της. Μετρώντας το προφίλ της κατά μήκος της ροής. geophy.weebly.com

Εγκάρσιο σχήμα (τομή):

6 Εγκάρσιο σχήμα (τομή) Λόγω του ότι ο όγκος του νερού που κινείται σε μία κοίτη γενικά αυξάνεται προς τα κατάντη, η αναλογία πλάτους - βάθους σε μία κοίτη είναι πολύ πιθανό να αλλάζει. Βάθος Πλάτος Επιφάνεια λεκάνης απορροής Αυξανόμενη παροχή geophy.weebly.com

Προφίλ ρέματος (1):

7 Προφίλ ρέματος (1) Η κλίση ενός ρέματος είναι ο λόγος της κατακόρυφης προς την οριζόντια απόσταση δύο σημείων επάνω σε αυτό. Η κλίση των ρεμάτων μειώνεται προς τα κατάντη. Το προφίλ του ρέματος είναι η γραμμή που ακολουθεί την επιφάνειά του από τις πηγές έως τις εκβολές. Είναι μία καμπύλη της οποίας η κλίση μειώνεται προς τα κατάντη. geophy.weebly.com

Προφίλ ρέματος (2):

8 Προφίλ ρέματος (2) Ένα προφίλ ρέματος δεν είναι μία απόλυτα ομαλή καμπύλη, λόγω των ανωμαλιών που μπορεί να προέρχονται από: Ενστρώσεις ανθεκτικών πετρωμάτων. Κατολισθήσεις. Ρήγματα. Τεχνικά έργα (π.χ. υδροηλεκτρικά εργοστάσια). geophy.weebly.com

Slide 9:

geophy.weebly.com 9

Δυναμική ανάλυση της ροής (1):

10 Δυναμική ανάλυση της ροής (1) Έστω ότι τα κατακρημνίσματα σε μία περιοχή είναι 100 cm (ένα στρώμα νερού πάχους 1 m) . Σε κλιματικές συνθήκες παρόμοιες με αυτές που επικρατούν στην Ελλάδα θα συμβούν τα παρακάτω: 59 cm θα επιστρέψουν στην ατμόσφαιρα λόγω εξάτμισης και διαπνοής. 1,5 cm θα κατεισδύσει στο έδαφος (διήθηση). Τα υπόλοιπα 39,5 cm θα απομακρυνθούν με επιφανειακή απορροή. geophy.weebly.com

Δυναμική ανάλυση της ροής (2):

11 Δυναμική ανάλυση της ροής (2) Αρχικά, το νερό ρέει στα πρανή με τη μορφή πλατιών και λεπτών υμένων (υδροστρωματοροή). Μετά από σύντομη διαδρομή, η παραπάνω υδροστρωματοροή αρχίζει να συγκεντρώνεται σε τοπογραφικά χαμηλά και να σχηματίζει τα ρέματα. Επιφανειακή απορροή. geophy.weebly.com

Παράγοντες που επηρεάζουν την απορροή:

12 Παράγοντες που επηρεάζουν την απορροή Πολλοί βασικοί παράγοντες καθορίζουν τον τρόπο συμπεριφοράς ενός ρέματος: Η κλίση (συνήθως εκφράζεται σε m/km) . Η εγκάρσια επιφάνεια απορροής του ρέματος (πλάτος x μέσο βάθος, εκφράζεται σε m 2 [A]). Η μέση ταχύτητα ροής (εκφράζεται σε m/sec [V]). Η παροχή (εκφράζεται σε m 3 /sec [Q]). Το φορτίο (εκφράζεται σε m3/sec). Το διαλυμένο υλικό γενικά δεν επηρεάζει τη συμπεριφορά του ρέματος. geophy.weebly.com

Παροχή, ταχύτητα και σχήμα της κοίτης:

13 Παροχή, ταχύτητα και σχήμα της κοίτης Η σχέση που συνδέει την παροχή, την ταχύτητα και το σχήμα της κοίτης του ρέματος εκφράζεται από την εξίσωση: Q = A x V Q: Παροχή. Α: Εγκάρσια επιφάνεια απορροής (σχήμα κοίτης). V: Ταχύτητα ροής. geophy.weebly.com

Αλλαγές προς τα κατάντη (1):

14 Αλλαγές προς τα κατάντη (1) Καθώς η ροή προχωρά από τις πηγές ενός ρέματος προς τις εκβολές (προς τα κατάντη), παρατηρούνται τα παρακάτω: Η παροχή αυξάνει. Η εγκάρσια διατομή ανεβαίνει. Η ταχύτητα αυξάνει ελαφρά. Η κλίση μειώνεται. geophy.weebly.com

Slide 15:

geophy.weebly.com 15

Αλλαγές προς τα κατάντη (2):

16 Αλλαγές προς τα κατάντη (2) Σε απότομα πρανή η παροχή είναι χαμηλή, έτσι το ρέον νερό είναι ρηχό. Η κοίτη του ρέματος ασκεί πολύ μεγαλύτερη αντίσταση στη ροή ρηχού νερού. Η παροχή αυξάνει προς τα κατάντη καθώς κάθε παραπόταμος (ένα ρέμα που ενώνεται με ένα μεγαλύτερο ρέμα) και η εκφόρτιση υπόγειων υδροφορέων προσθέτουν περισσότερο νερό. Για να ικανοποηθεί η ανάγκη για μεγαλύτερη μεταφορική ικανότητα του νερού, αυξάνεται η ταχύτητα όπως και η εγκάρσια διατομή του ρέματος. geophy.weebly.com

Πλημμύρες (1):

17 Πλημμύρες (1) Μία πλημμύρα συμβαίνει όταν η παροχή ενός ρέματος υπερβεί τη δυνατότητα της κοίτης του, προκαλώντας έτσι την υπερπήδηση των οχθών. Οι πλημμύρες θεωρούνται φυσικά και αναμενόμενα γεγονότα. Καθώς αυξάνεται η παροχή, η στάθμη του νερού στην κοίτη ανεβαίνει, με αποτέλεσμα την αυξημένη διάβρωση της κοίτης. geophy.weebly.com

Slide 18:

Διαδοχικές τομές που δείχνουν την αλλαγή της στάθμης του νερού και της μορφολογίας της κοίτης του ποταμού Colorado κατά τη διάρκεια των πλημμυρών του 1956. geophy.weebly.com 18

Πλημμύρες (2):

19 Πλημμύρες (2) Με την αύξηση της ταχύτητας, η διευρυμένη κοίτη είναι ικανή να υποστηρίξει μεγαλύτερη παροχή και να μεταφέρει μεγαλύτερο φορτίο. Καθώς η παροχή πέφτει, το ρέμα δεν είναι πλέον ικανό να μεταφέρει τόσο πολύ ίζημα, οπότε παρατηρείται απόθεση των ιζημάτων. Στο τέλος της πλημμύρας το ρέμα επιστρέφει στις προπλημμυρικές του διαστάσεις. geophy.weebly.com

Πλημμύρες (3):

20 Πλημμύρες (3) Οι υψηλές παροχές που συνδέονται με πλημμύρες εμφανίζονται ως κορυφές σε ένα υδρογράφημα. Το υδρογράφημα είναι το γράφημα της παροχής σε συνάρτηση με το χρόνο. Ανεξάρτητα με το μέγεθος της κοιλάδας του ρέματος, όσο αυξάνει η παροχή κατά τη διάρκεια μίας πλημμύρας, τόσο αυξάνει και η ταχύτητα. Η αύξηση της ταχύτητας έχει ως αποτέλεσμα το ρέμα να μπορεί να μεταφέρει: Μεγαλύτερο φορτίο. Μεγαλύτερα τεμάχη ιζήματος. geophy.weebly.com

Slide 21:

geophy.weebly.com 21

Πρόγνωση πλημμυρών:

22 Πρόγνωση πλημμυρών Μία καμπύλη συχνότητας πλημμυρών δείχνει τις προηγούμενες πλημμύρες διαφόρων μεγεθών σε ένα γράφημα πιθανοτήτων. Περίοδος επανάληψης ονομάζεται το μέσο χρονικό διάστημα επανάληψης πλημμυρών ενός δεδομένου μεγέθους. Μία πλημμύρα με περίοδο επανάληψης 10 ετών ονομάζεται «πλημμύρα 10ετίας». Εάν παρατηρηθεί αλλαγή κλίματος, οι καμπύλες συχνότητας δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για πρόγνωση. geophy.weebly.com

Slide 23:

geophy.weebly.com 23

Βασικό επίπεδο (1):

24 Βασικό επίπεδο (1) Καθώς ένα ρέμα ρέει προς τα κατάντη, η κινηματική του ενέργεια μειώνεται και φτάνει το 0 στο επίπεδο της θάλασσας. Το επίπεδο κάτω από το οποίο το ρέμα δεν μπορεί να διαβρώσει την κοίτη του, ονομάζεται βασικό επίπεδο. Το βασικό επίπεδο για τα περισσότερα ρέματα είναι το επίπεδο της θάλασσας. geophy.weebly.com

Βασικό επίπεδο (2):

25 Βασικό επίπεδο (2) Εξαίρεση αποτελούν τα ρέματα που εκβάλλουν σε κλειστές εσωτερικές λεκάνες που δεν έχουν έξοδο προς τη θάλασσα. Όταν ο πυθμένας μίας λεκάνης βρίσκεται κάτω από το επίπεδο της θάλασσας (π.χ. Νεκρά Θάλασσα), το βασικό επίπεδο συμπίπτει με τον πυθμένα της λεκάνης. Όταν ένα ρέμα εκβάλλει σε μία λίμνη, η επιφάνεια της λίμνης δρα ως ένα τοπικό βασικό επίπεδο. geophy.weebly.com

Slide 26:

geophy.weebly.com 26

Φυσικά και τεχνητά φράγματα (1):

27 Φυσικά και τεχνητά φράγματα (1) Οι ροές πολλών ρεμάτων διακόπτονται από λίμνες που μπορεί να σχηματίζονται από φυσικά φράγματα, όπως: Κατολισθήσεις. Παγετώδεις αποθέσεις. Πάγο. Ροές λάβας. Αυτά τα φράγματα δρουν ως τοπικά βασικά επίπεδα και δημιουργούν ανωμαλίες στο επίμηκες προφίλ του ρέματος. geophy.weebly.com

Φυσικά και τεχνητά φράγματα (2):

28 Φυσικά και τεχνητά φράγματα (2) Μεγάλα τεχνητά φράγματα μπορούν επίσης να διακόψουν την ομαλή ροή του νερού σε ένα ρέμα, πολύ συχνά δημιουργώντας μεγάλες ανωμαλίες. Τα τεχνητά φράγματα κατασκευάζονται για διάφορους σκοπούς, όπως: Ύδρευση. Άρδευση. Αντιπλημμυρικό έλεγχο. Υδροηλεκτρική ενέργεια. geophy.weebly.com

Φυσικά και τεχνητά φράγματα (3):

29 Φυσικά και τεχνητά φράγματα (3) Η υδροηλεκτρική ενέργεια λαμβάνεται από τη μετατροπή της κινητικής ενέργειας του νερού στα ρέματα καθώς αυτά ρέουν προς τα κατάντη. Η υδροηλεκτρική ενέργεια ανήκει στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Ένα τεχνητό φράγμα δημιουργεί μία υδατοδεξαμενή (τεχνητή λίμνη) που παγιδεύει σχεδόν όλα τα ιζήματα που μεταφέρει το ρέμα. Η ιζηματογένεση μειώνει τον αναμενόμενο χρόνο ζωής ενός υδροηλεκτρικού φράγματος. geophy.weebly.com

Σχήματα ρεμάτων:

30 Σχήματα ρεμάτων Τα ευθύγραμμα ρέματα είναι σπάνια. Η υψηλότερη ταχύτητα σε ένα ευθύγραμμο ρέμα ή σε ένα ευθύγραμμο τμήμα ρέματος συνήθως απαντάται κοντά στην επιφάνεια του νερού στη μέση του ρέματος. Αν ένα ρέμα έχει πολλές καμπύλες ονομάζεται μαιανδρικό (μικρής ή μεγάλης καμπυλότητας). Αποθέσεις υλικών τείνουν να συγκεντρώνονται στα σημεία όπου η ταχύτητα είναι μικρότερη και σχηματίζουν φραγμούς. geophy.weebly.com

Slide 31:

Ευθύγραμμο ρέμα geophy.weebly.com 31

Slide 32:

Μαιανδρικό ρέμα geophy.weebly.com 32

Slide 33:

Δικτυωτό ρέμα geophy.weebly.com 33

Slide 34:

geophy.weebly.com 34

Μαίανδροι (1):

35 Μαίανδροι (1) Οι μαίανδροι συνήθως σχηματίζονται σε ρέματα που βρίσκονται σε λεπτόκοκκα ιζήματα και έχουν μικρές κλίσεις. Η ταχύτητα είναι μικρότερη κοντά στην κοίτη και στις όχθες όπου παρατηρείται και η μέγιστη αντίσταση στη ροή. geophy.weebly.com

Slide 36:

geophy.weebly.com 36

Μαίανδροι (2):

37 Μαίανδροι (2) Με την πάροδο του χρόνου, οι μαίανδροι μεταναστεύουν προς τα κατάντη. Στην εσωτερική πλευρά κάθε μαιάνδρου, το νερό είναι πιο ρηχό και η ταχύτητα μικρή, οπότε αποτίθενται αδρόκοκκα ιζήματα και σχηματίζουν φραγμούς (μηνοειδή φράγματα). Όταν το τμήμα του μαιάνδρου που βρίσκεται προς τα κατάντη συναντήσει λιγότερο διαβρώσιμα ιζήματα, όπως π.χ. άργιλο, η μετανάστευσή του καθυστερεί. geophy.weebly.com

Μαίανδροι (3):

38 Μαίανδροι (3) Ο επόμενος μαίανδρος προς τα ανάντη, λόγω του ότι μεταναστεύει πιο γρήγορα, μπορεί να προλάβει τον πιο αργό μαίανδρο. Οι μαίανδροι αποκόπτονται. Ο αποκομμένος μαίανδρος σχηματίζει μία μηνοειδή λίμνη (παλιομάνα). geophy.weebly.com

Slide 39:

geophy.weebly.com 39

Δικτυωτά ρέματα (1):

40 Δικτυωτά ρέματα (1) Η γεωμετρία ενός δικτυωτού ρέματος δημιουργείται από τη ροή του νερού σε κοίτες που διαχωρίζονται από φραγμούς ή νησιά. Αν ένα ρέμα δεν έχει την ικανότητα να μετακινήσει όλο το διαθέσιμο φορτίο, αποθέτει τα πιο αδρόκοκκα υλικά με τη μορφή ενός φραγμού που διαιρεί τη ροή τοπικά. Η δικτυωτή μορφή δημιουργείται συνήθως σε ρέματα με πολύ μεταβλητή παροχή και ευδιάβρωτες όχθες. geophy.weebly.com

Δικτυωτά ρέματα (2):

41 Δικτυωτά ρέματα (2) Τα ρέματα νερού που προέρχονται από το λιώσιμο των πάγων ή των χιονιών έχουν γενικά δικτυωτή μορφή επειδή: Η παροχή αλλάζει σε εποχική ή ακόμα και σε ημερήσια βάση. Ο παγετώνας τροφοδοτεί το ρέμα με μεγάλες ποσότητες ιζημάτων. geophy.weebly.com

Slide 42:

geophy.weebly.com 42

Διάβρωση από ρέον νερό (1):

43 Διάβρωση από ρέον νερό (1) Η διάβρωση από το νερό ξεκινά πριν δημιουργηθεί ένα ρέμα. Συμβαίνει με δύο τρόπους: Λόγω πρόσκρουσης των σταγόνων της βροχής στο έδαφος. Λόγω της επιφανειακής ροής κατά τη διάρκεια σημαντικών βροχών. Η διάβρωση λόγω των σταγόνων και της επιφανειακής ροής εμποδίζεται από τη βλάστηση. geophy.weebly.com

Διάβρωση από ρέον νερό (2):

44 Διάβρωση από ρέον νερό (2) Η διαβρωτική ικανότητα των ρεμάτων εξαρτάται από τον τρόπο κίνησης του νερού στην κοίτη του ρέματος. Αν η ταχύτητα είναι πολύ αργή, το νερό ταξιδεύει σε παράλληλα στρώματα, οπότε παρατηρείται στρωτή ροή. Με την αύξηση της ταχύτητας, η κίνηση μεταβαίνει σε τυρβώδη (στροβιλώδη) ροή, η οποία είναι η πιο συνηθισμένη. Η δυνατότητα ενός ρέματος για την απομάκρυνση υλικού από την κοίτη του και τη μετακίνησή του κατά μήκος της εξαρτάται από: Τη στροβιλότητα. Την ταχύτητα. geophy.weebly.com

Slide 45:

Μεταφορά Διάβρωση Απόθεση Ταχύτητα (cm/sec) Διάμετρος κόκκων (mm) geophy.weebly.com 45

Φορτίο ρεμάτων:

46 Φορτίο ρεμάτων Η στερεή φάση του φορτίου ενός ρέματος αποτελείται από δύο μέρη: Το φορτίο της κοίτης: τα αδρόκοκκα υλικά που μετακινούνται κατά μήκος του πυθμένα. Το αιωρούμενο φορτίο: λεπτόκοκκα υλικά που αιωρούνται στο νερό. Στα σημεία στα οποία αποτίθενται, αυτά τα στερεά σχηματίζουν το αλλούβιο. Τα ρέματα μεταφέρουν επίσης και διαλυμένα υλικά που ονομάζονται διαλυμένο φορτίο. Είναι κυρίως προϊόντα χημικής διάβρωσης. geophy.weebly.com

Φορτίο κοίτης:

47 Φορτίο κοίτης Το φορτίο της κοίτης γενικά αποτελεί το 5 έως 50 % του συνολικού φορτίου ενός ρέματος. Τα σωματίδια κινούνται ασυνεχώς με κύλιση ή ολίσθηση με μικρότερη ταχύτητα από ότι το νερό του ρέματος. Το φορτίο της κοίτης μπορεί να διανύσει μικρές αποστάσεις με μικρά ασυνεχή άλματα. Τα αδρόκοκκα ιζήματα συγκεντρώνονται στα σημεία όπου η ταχύτητα είναι μεγάλη. Τα πιο λεπτόκοκκα ιζήματα αποτίθενται σε ζώνες προοδευτικά χαμηλότερης ταχύτητας. geophy.weebly.com

Slide 48:

geophy.weebly.com 48

Slide 49:

geophy.weebly.com 49

Προσχωματικά κοιτάσματα (1):

50 Προσχωματικά κοιτάσματα (1) Πολλά από τα αποθέματα χρυσού και άλλων βαρέων μετάλλων παγκόσμια, προέρχονται από προσχωματικά κοιτάσματα (π.χ. Γαλλικός ποταμός). Ένα προσχωματικό κοίτασμα είναι ένα κοίτασμα βαρέων ορυκτών που συγκεντρώνονται μηχανικά: Πίσω από φραγμούς. Σε τρύπες του υποβάθρου. Κάτω από καταρράκτες. Στην κοίτη ενός μαιάνδρου. geophy.weebly.com

Προσχωματικά κοιτάσματα (2):

51 Προσχωματικά κοιτάσματα (2) Ο περισσότερος προσχωματικός χρυσός έχει κόκκους στο μέγεθος της ιλύος, σχηματίζοντας τη σκόνη χρυσού. Μερικές φορές ο προσχωματικός χρυσός σχηματίζει μεγαλύτερα σώματα, τα οποία ονομάζονται βώλοι χρυσού. Πολλά άλλα βαριά και ανθεκτικά ορυκτά σχηματίζουν επίσης προσχωματικά κοιτάσματα (λευκόχρυσος, χαλκός, διαμάντια, ρουμπίνια, ζαφείρια, κ.ά.). geophy.weebly.com

Slide 52:

geophy.weebly.com 52

Slide 53:

geophy.weebly.com 53

Slide 54:

geophy.weebly.com 54

Αιωρούμενο φορτίο:

55 Αιωρούμενο φορτίο Η ιλυώδης εμφάνιση πολλών ρεμάτων οφείλεται στην παρουσία λεπτόκοκκων σωματιδίων ιλύος και αργίλου που μετακινούνται σε αιώρηση. Λόγω του ότι σε ένα τυρβώδες ρέμα τα ρεύματα που κινούνται προς την επιφάνεια υπερβαίνουν την ταχύτητα κατακάθισης των σωματιδίων ιλύος και αργίλου, αυτά τα σωματίδια παραμένουν σε αιώρηση περισσότερο χρόνο από ότι σε στρωτή ροή. Κατακάθονται και αποτίθενται σε θέσεις όπου η ταχύτητα μειώνεται και η στροβιλότητα μηδενίζεται, όπως π.χ. σε μία λίμνη ή στη θάλασσα. geophy.weebly.com

Διαλυμένο φορτίο:

56 Διαλυμένο φορτίο Σε όλα τα ρέματα, το νερό περιέχει διαλυμένες χημικές ουσίες που αποτελούν μέρος του συνολικού του φορτίου. Η πλειοψηφία του διαλυμένου υλικού στα περισσότερα ρέματα αποτελείται από επτά ιοντικές κατηγορίες: Ανθρακικά (HCO 3 1- ). Ασβεστιτικά (Ca 2+ ). Θειικά (SO 4 2- ). Χλωριούχα (CI 1- ). Νατριούχα (Na 1+ ). Μαγνησιούχα (Mg 2+ ). Καλιούχα (K 1+ ). Διαλυμένο πυρίτιο με τη μορφή Si(OH) 4 . geophy.weebly.com

Αλλαγή του μεγέθους των σωματιδίων προς τα κατάντη:

57 Αλλαγή του μεγέθους των σωματιδίων προς τα κατάντη Το ίζημα σε κανονικές συνθήκες μειώνεται σε μέγεθος προς τα κατάντη. Σε ορεινές περιοχές, τα ρέματα μπορούν να μεταφέρουν μεγάλους ογκόλιθους. Όταν το ρέμα φτάσει στη θάλασσα, το φορτίο της κοίτης του αποτελείται κυρίως από ίζημα όχι μεγαλύτερο από άμμο. geophy.weebly.com

Slide 58:

geophy.weebly.com 58

Παροχή ιζήματος (1):

59 Παροχή ιζήματος (1) Η παροχή ιζήματος εξαρτάται από: Τον τύπο και τη δομή του πετρώματος. Το τοπικό κλίμα. Το ανάγλυφο και την κλίση του αναγλύφου. Όσο μεγαλύτερος είναι ο υετός, τόσο μεγαλύτερη είναι η διάβρωση. Σε υγρές περιοχές (π.χ. δυτική Ευρώπη) οι ρίζες των φυτών συγκρατούν τα εδάφη, εμποδίζοντας έτσι τη διάβρωση. geophy.weebly.com

Slide 60:

geophy.weebly.com 60

Παροχή ιζήματος (2):

61 Παροχή ιζήματος (2) Σε πιο ξηρές περιοχές, ο μικρός υετός περιορίζει τη βλάστηση, αυξάνοντας έτσι την τρωτότητα στη διάβρωση, Περιοχές με αυξημένο υετό, μπορούν να παρουσιάζουν μικρότερη διάβρωση από μερικές σχετικά ξηρές περιοχές. Έχει δειχθεί από έρευνες ότι μερικές από τις μεγαλύτερες τοπικές παροχές ιζημάτων προέρχονται από ερημικά περιβάλλοντα. Μερικές από τις μεγαλύτερες παροχές ιζημάτων παγκοσμίως προέρχονται από λεκάνες που αποστραγγίζουν απότομες οροσειρές στα όρια των λιθοσφαιρικών πλακών. Οι περιοχές των μουσώνων στη ΝΑ Ασία δέχονται υπερβολικό υετό που προκαλεί μεγάλη απορροή. geophy.weebly.com

Παροχή ιζήματος (3):

62 Παροχή ιζήματος (3) Στη νότια Αλάσκα και τις νότιες Άνδεις μεγάλοι ενεργοί παγετώνες προκαλούν μεγάλες παροχές ιζημάτων. Τα πετρώματα με μεγαλύτερο βαθμό διάρρηξης είναι πιο δεκτικά σε διάβρωση από ότι τα μαζώδη. Η αποψίλωση των δασών, οι καλλιέργειες, η κατασκευή φραγμάτων, η επέκταση των πόλεων και άλλες ανθρώπινες δραστηριότητες επηρεάζουν επίσης το ρυθμό διάβρωσης και την αντίστοιχη παροχή ιζήματος. geophy.weebly.com

Αποθέσεις ρεμάτων:

63 Αποθέσεις ρεμάτων Όταν η στροβιλότητα ενός ρέματος μειώνεται, η μεταφορική του ικανότητα μειώνεται και αποθέτει μέρος του φορτίου του. Όταν η στάθμη ενός ρέματος ανέβει κατά τη διάρκεια μίας πλημμύρας, το νερό υπερχειλίζει τις όχθες και ρέει στο παρακείμενο πλημμυρικό πεδίο (ή λεκάνη κατάκλισης). Στο πλημμυρικό πεδίο η ταχύτητα ροής μειώνεται, οπότε αποτίθεται μέρος του φορτίου. Πολλές κοιλάδες ρεμάτων περιέχουν μία ή περισσότερες σχετικά επίπεδες αναβαθμίδες που βρίσκονται επάνω από ένα πλημμυρικό πεδίο. Μία αναβαθμίδα είναι ένα υπόλειμμα ενός εγκαταλελειμμένου πλημμυρικού πεδίου. geophy.weebly.com

Slide 64:

Αναβαθμίδα (εγκαταλελειμμένο πλημμυρικό πεδίο) Φυσικά αναχώματα Πλημμυρικό πεδίο Αναβαθμίδα geophy.weebly.com 64

Αλλουβιακά ριπίδια:

65 Αλλουβιακά ριπίδια Όταν ένα ρέμα που ρέει σε μία απότομη κοιλάδα βγει απότομα σε μία επίπεδη κοιλάδα ή σε ένα πλημμυρικό πεδίο, υφίσταται αλλαγή στην κλίση, μείωση στην ταχύτητά του και επομένως μείωση της μεταφορικής του ικανότητας. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την απόθεση του φορτίου του ρέματος σε ένα ριπιδοειδές σχήμα που ονομάζεται αλλουβιακό ριπίδιο. geophy.weebly.com

Δέλτα (1):

66 Δέλτα (1) Όταν ένα ρέμα εισέρχεται στο νερό της θάλασσας ή μίας λίμνης, η ταχύτητά το μειώνεται απότομα, η μεταφορική του ικανότητα μηδενίζεται και αποθέτει το στερεό του φορτίο. Ένα ριπιδοειδές δέλτα συνήθως απαντάται στη γειτονία βουνών. Ένα δικτυωτό δέλτα είναι ένα αδρομερές δέλτα που σχηματίζεται από ένα δικτυωτό ρέμα που αποθέτει το φορτίο του σε ένα σώμα νερού. geophy.weebly.com

Δέλτα (2):

67 Δέλτα (2) Το αδρόκοκκο, παχύ και απότομο μέρος των αποθέσεων σε ένα δέλτα ονομάζεται προελαύνουσα σειρά στρωμάτων. Καθώς οι αποθέσεις γίνονται γρήγορα λεπτότερες και πιο λεπτόκοκκες, καλύπτουν τον πυθμένα σε μία μεγάλη περιοχή και ονομάζονται σειρά πυθμένα. Τα κανάλια διανομής είναι μακριά κανάλια που διακλαδίζονται από το κύριο κανάλι σε ένα δέλτα. geophy.weebly.com

Slide 68:

Ριπιδοειδές δέλτα Κανάλια διανομής Δικτυωτό δέλτα Σειρά κορυφής Προελαύνουσα σειρά Σειρά πυθμένα geophy.weebly.com 68

Δέλτα (3):

69 Δέλτα (3) Πολλοί από τους μεγαλύτερους ποταμούς του κόσμου έχουν τεράστια δέλτα στις εκβολές τους: Γάγγης – Βραχμαπούτρα. Κίτρινος ποταμός. Αμαζόνιος. Μισισιπής. Νείλος. geophy.weebly.com

Συστήματα απορροής (1):

70 Συστήματα απορροής (1) Κάθε ρέμα περιβάλλεται από τη λεκάνη απορροής του, που είναι η συνολική επιφάνεια που αποστραγγίζεται από το συγκεκριμένο ρέμα. Η γραμμή που διαχωρίζει γειτονικές λεκάνες απορροής ονομάζεται υδροκρίτης. Η διάταξη και οι διαστάσεις των ρεμάτων σε μία λεκάνη απορροής ακολουθούν μία σειρά. Τα μικρότερα ρέματα δεν έχουν παραποτάμους και ταξινομούνται ως ρέματα πρώτης τάξης. Όταν δύο ρέματα πρώτης τάξης συναντώνται, σχηματίζουν ένα ρέμα δεύτερης τάξης, κ.ο.κ . geophy.weebly.com

Slide 71:

geophy.weebly.com 71

Slide 72:

Λεκάνη 3 ης τάξης Λεκάνη 2 ης τάξης Λεκάνη 1 ης τάξης Περίμετρος λεκάνης 4 ης τάξης Ρέμα υψηλότερης τάξης Τάξη ρέματος Αριθμός ρεμάτων geophy.weebly.com 72

Slide 73:

geophy.weebly.com 73

Υδρογραφικά δίκτυα (1):

74 Υδρογραφικά δίκτυα (1) Στη φύση παρατηρούνται πολλοί τύποι υδρογραφικών δικτύων: Δενδριτικά: διακλάδωση των ρεμάτων σε μορφή δέντρου. Οι διαφορές στην αντίσταση των πετρωμάτων είναι τόσο μικρές, που θεωρούνται αμελητέες. Παράλληλα: παράλληλα ή υποπαράλληλα ρέματα που δημιουργήθηκαν σε επικλινείς επιφάνειες ομογενών πετρωμάτων, Ακτινωτά: τα ρέματα αποκλίνουν όπως οι ακτίνες ενός τροχού από μία τοπογραφικά υψηλή περιοχή, όπως ένας δόμος ή ένας ηφαιστειακός κώνος. geophy.weebly.com

Υδρογραφικά δίκτυα (2):

75 Υδρογραφικά δίκτυα (2) Ορθογώνια: το υδρογραφικό δίκτυο ορίζεται από κάθετες κάμψεις των ρεμάτων που προκαλούνται από την παρουσία διακλάσεων και ρηγμάτων κάθετων μεταξύ τους. Κλιμακωτά: ορθογώνια διάταξη ρεμάτων, στην οποία οι κύριοι παραπόταμοι είναι παράλληλοι και πολύ μακριοί. Συνήθως παρατηρούνται στις πτέρυγες πτυχωμένων εναλλαγών ασθενών και ανθεκτικών πετρωμάτων. Κυκλικά: τα ρέματα ακολουθούν διαδρομές που είναι τμήματα κύκλων που περιβάλλουν π.χ. ένα διαβρωμένο δόμο. Συγκεντρικά: Τα ρέματα συγκλίνουν προς μία κεντρική καταβύθιση, όπως π.χ. ένας κρατήρας ή μία καλδέρα. geophy.weebly.com

Slide 76:

Δενδριτικό Παράλληλο Ακτινωτό Ορθογώνιο Κλιμακωτό Κυκλικό Συγκεντρικό geophy.weebly.com 76