Ρήγματα και πτυχές

Views:
 
Category: Education
     
 

Presentation Description

No description available.

Comments

Presentation Transcript

Ρήγματα και πτυχές:

Ρήγματα και πτυχές Χατζηπέτρος Αλέξανδρος u sers.auth.gr/ac

Ρηγματα:

Ρηγματα Είδη και τρόποι δημιουργίας 04:54 users.auth.gr/ac 2

Διαρρήξεις:

Διαρρήξεις Τα πετρώματα στο φλοιό είναι εύθραυστα ( brittle) και τέμνονται από διαρρήξεις που ονομάζονται διακλάσεις ή ρήγματα. Διάκλαση : ρηξιγενής τεκτονική ασυνέχεια εκατέρωθεν της οποίας δεν παρατηρούνται μετατοπίσεις. Ρήγμα: ρηξιγενής τεκτονική ασυνέχεια εκατέρωθεν της οποίας παρατηρούνται μετατοπίσεις. 04:54 users.auth.gr/ac 3

Ταξινόμηση ρηγμάτων:

Ταξινόμηση ρηγμάτων Τα ρήγματα ταξινομούνται ανάλογα με: Την κλίση τους. Τη διεύθυνση της σχετικής κίνησης. Διακρίνονται τρεις κύριες κατηγορίες ρηγμάτων: Κανονικά (ή μεταπτωτικά ). Ανάστροφα  επωθήσεις και εφιππεύσεις . Οριζόντιας μετατόπισης (ή οριζόντια)  δεξιόστροφα και αριστερόστροφα. Τα περισσότερα ρήγματα είναι ενδιάμεσες μορφές (πλάγια ρήγματα). 04:54 users.auth.gr/ac 4

PowerPoint Presentation:

04:54 users.auth.gr/ac 5

Ρήγματα:

Ρήγματα Τα περισσότερα ρήγματα είναι κεκλιμένα. Για να περιγραφεί η σχετική θέση των εκατέρωθεν τεμαχών του ρήγματος, χρησιμοποιούνται οι παρακάτω παλιοί όροι των μεταλλωρύχων. Το τέμαχος επάνω από ένα κεκλιμένο ρήγμα ονομάζεται άνω τέμαχος (ανελθόν στα ανάστροφα, κατελθόν στα κανονικά). Το τέμαχος κάτω από ένα κεκλιμένο ρήγμα ονομάζεται κάτω τέμαχος ( κατελθόν στα ανάστροφα, ανελθόν στα κανονικά). Αυτοί οι όροι δεν έχουν εφαρμογή σε κατακόρυφα ρήγματα. 04:54 users.auth.gr/ac 6

Το ελλειψοειδές των τάσεων:

Το ελλειψοειδές των τάσεων 04:54 users.auth.gr/ac 7

Σχέση αξόνων τάσεων:

Σχέση αξόνων τάσεων σ 1 (συμπιεστικός) > σ 2 > σ 3 ( εφελκυστικός ). σ 1 κατακόρυφος – σ 2 , σ 3 οριζόντιοι  κανονικό ρήγμα. σ 3 κατακόρυφος – σ 1 , σ 2 οριζόντιοι  ανάστροφο ρήγμα. σ 2 κατακόρυφος – σ 1 , σ 3 οριζόντιοι  ρήγμα οριζόντιας μετατόπισης. 04:54 users.auth.gr/ac 8

PowerPoint Presentation:

04:54 users.auth.gr/ac 9 Το αρχικό πέτρωμα πριν διαρραγεί.

PowerPoint Presentation:

04:54 users.auth.gr/ac 10 ΚΑΝΟΝΙΚΟ ΡΗΓΜΑ Κατακόρυφη κίνηση λόγω εφελκυσμού. Συνήθως μεγάλης κλίσης ρήγμα, στο οποίο το άνω τέμαχος κινήθηκε προς τα κάτω.

Ορολογία κανονικών ρηγμάτων:

Ορολογία κανονικών ρηγμάτων Μία καταβύθιση λέγεται τεκτονική λεκάνη (ή τεκτονική τάφρος - graben) αν οριοθετείται από δύο κανονικά ρήγματα. Μία καταβύθιση λέγεται τεκτονική ημιλεκάνη (ή τεκτονική ημιτάφρος - half-graben) αν η μετάπτωση συμβαίνει σε ένα ρήγμα. Ένα ανυψωμένο τέμαχος λέγεται τεκτονικό κέρας (horst) αν οριοθετείται από δύο κανονικά ρήγματα. 04:54 users.auth.gr/ac 11

PowerPoint Presentation:

04:54 users.auth.gr/ac 12 Τεκτονική λεκάνη Τεκτονική ημιλεκάνη Τεκτονικό κέρας

Ανάστροφα ρήγματα:

Ανάστροφα ρήγματα Τα ανάστροφα ρήγματα δημιουργούνται από συμπιεστικές τάσεις. Η κίνηση στα ανάστροφα ρήγματα είναι τέτοια ώστε το άνω τέμαχος να κινείται προς τα πάνω σε σχέση με το κάτω τέμαχος . Η κίνηση στα ανάστροφα ρήγματα μικραίνει το μήκος και αυξάνει το πάχος του φλοιού. Διαχωρίζονται σε επωθήσεις και εφιππεύσεις . Επώθηση : γωνία κλίσης < 45 ο . Εφίππευση : γωνία κλίσης > 45 ο . 04:54 users.auth.gr/ac 13

PowerPoint Presentation:

04:54 users.auth.gr/ac 14 ΑΝΑΣΤΡΟΦΟ ΡΗΓΜΑ Κατακόρυφη κίνηση λόγω συμπίεσης. Μπορεί να είναι μεγάλης ή μικρής κλίσης ρήγμα, στο οποίο το άνω τέμαχος κινήθηκε προς τα πάνω.

PowerPoint Presentation:

04:54 users.auth.gr/ac 15

PowerPoint Presentation:

04:54 users.auth.gr/ac 16

Δομές που σχετίζονται με ανάστροφα ρήγματα:

Δομές που σχετίζονται με ανάστροφα ρήγματα Οι περισσότερες δομές που σχετίζονται με ανάστροφα ρήγματα συνδέονται με ορογενετικές κινήσεις. Τεκτονικά παράθυρα. Τεκτονικά ράκη. Καλύμματα. Τεκτονικά λέπια. 04:54 users.auth.gr/ac 17

Ρήγματα οριζόντιας μετατόπισης:

Ρήγματα οριζόντιας μετατόπισης Τα ρήγματα οριζόντιας μετατόπισης (ή οριζόντια ρήγματα) είναι αυτά στα οποία η κύρια κίνηση γίνεται οριζόντια, επομένως παράλληλα με την παράταξη του ρήγματος (ρήγματα παράταξης ή ρήγματα διεύθυνσης). Οφείλονται σε διατμητικές τάσεις. Τα πιο γνωστά ρήγματα οριζόντιας μετατόπισης είναι της Βόρειας Ανατολίας (Τουρκία) και του Αγίου Ανδρέα (Η.Π.Α.). 04:54 users.auth.gr/ac 18

PowerPoint Presentation:

04:54 users.auth.gr/ac 19 ΡΗΓΜΑ ΟΡΙΖΟΝΤΙΑΣ ΜΕΤΑΤΟΠΙΣΗΣ Οριζόντια κίνηση λόγω διάτμησης. Συνήθως μεγάλης κλίσης έως κατακόρυφο. Ονομάζεται δεξιόστροφο ή αριστερόστροφο, εάν η σχετική κίνηση των τεμαχών έχει γίνει προς τα δεξιά ή αριστερά αντίστοιχα. Δεν παρατηρείται κατακόρυφη κίνηση.

PowerPoint Presentation:

04:54 users.auth.gr/ac 20 ΡΗΓΜΑ ΠΛΑΓΙΑΣ ΟΛΙΣΘΗΣΗΣ (ΠΛΑΓΙΟ ΡΗΓΜΑ) Οριζόντια και κατακόρυφη κίνηση. Οι άξονες των τάσεων δεν είναι ούτε κατακόρυφοι ούτε οριζόντιοι.

PowerPoint Presentation:

04:54 users.auth.gr/ac 21

Ρήγματα μετασχηματισμού:

Ρήγματα μετασχηματισμού Το σημείο στο οποίο τελειώνει το όριο μίας λιθοσφαιρικής πλάκας και αρχίζει το όριο μίας άλλης ονομάζεται σημείο μετασχηματισμού. Τα ρήγματα οριζόντιας μετατόπισης που οριοθετούν τις λιθοσφαιρικές πλάκες ονομάζονται ρήγματα μετασχηματισμού. 04:54 users.auth.gr/ac 22

PowerPoint Presentation:

04:54 users.auth.gr/ac 23

Ενδείξεις κινήσεων στα ρήγματα:

Ενδείξεις κινήσεων στα ρήγματα Η μετακίνηση μίας μάζας πετρώματος και η τριβή της με μία άλλη μπορεί να λειάνει την επιφάνεια του ρήγματος (κατοπτρική επιφάνεια ή καθρέπτης). Οι γραμμώσεις που σχηματίζονται λόγω της μετακίνησης και της τριβής ονομάζονται γραμμώσεις τεκτονικής ολίσθησης. Πολλές φορές η κίνηση του ρήγματος προκαλεί το θρυμματισμό του πετρώματος που βρίσκεται στην επαφή με αυτό, σχηματίζοντας κατακλασίτη ή τεκτονικό λατυποπαγές. 04:54 users.auth.gr/ac 24

PowerPoint Presentation:

04:54 users.auth.gr/ac 25

PowerPoint Presentation:

04:54 users.auth.gr/ac 26

PowerPoint Presentation:

04:54 users.auth.gr/ac 27

PowerPoint Presentation:

04:54 users.auth.gr/ac 28

PowerPoint Presentation:

04:54 users.auth.gr/ac 29

PowerPoint Presentation:

04:54 users.auth.gr/ac 30

PowerPoint Presentation:

04:54 users.auth.gr/ac 31

PowerPoint Presentation:

04:54 users.auth.gr/ac 32

PowerPoint Presentation:

04:54 users.auth.gr/ac 33

ΠτυχEς:

Πτυχ E ς 04:54 users.auth.gr/ac 34

Τι είναι οι πτυχές;:

Τι είναι οι πτυχές; Πτυχές είναι δομές που προκαλούν την «κύρτωση» των αρχικών μορφών των γεωλογικών σχηματισμών. Σχηματίζονται από συμπίεση. Σχετίζονται με ορογένεση. 04:54 users.auth.gr/ac 35

Σχηματισμός μίας πτυχής:

Σχηματισμός μίας πτυχής 04:54 users.auth.gr/ac 36 Συμπίεση Συμπίεση Συμπίεση Αρχικό επίπεδο

Πτυχωσιγενής παραμόρφωση:

Πτυχωσιγενής παραμόρφωση Η κάμψη των πετρωμάτων ονομάζεται πτύχωση. Μονοκλινές: η απλούστερη πτυχή. Τα στρώματα κλίνουν προς μία κατεύθυνση. Αντίκλινο: το άνω μέρος της πτυχής που έχει το σχήμα «αψίδας». Σύγκλινο: το κάτω μέρος της πτυχής που έχει σχήμα «κοιλώματος». Τα σύγκλινα και τα αντίκλινα συνήθως εμφανίζονται σε ζεύγη. 04:54 users.auth.gr/ac 37

PowerPoint Presentation:

04:54 users.auth.gr/ac 38

Αντίκλινα και σύγκλινα:

Αντίκλινα και σύγκλινα 04:54 users.auth.gr/ac 39 Αντίκλινο Σύγκλινο Πτέρυγες Πυρήνας Πυρήνας

PowerPoint Presentation:

04:54 users.auth.gr/ac 40 Αντίκλινο Σύγκλινο Αντίκλινο

Η δομή των πτυχών (1):

Η δομή των πτυχών (1) Οι πλευρές μίας πτυχής ονομάζονται πτέρυγες. Η γραμμή που ενώνει τα σημεία μέγιστης κάμψης μεταξύ δύο πτερύγων ονομάζεται άξονας της πτυχής ( b- άξονας). Μία πτυχή με βυθιζόμενο b- άξονα ονομάζεται βυθιζόμενη πτυχή. Η γωνία μεταξύ του b- άξονα και το οριζόντιο επίπεδο ονομάζεται κλίση της πτυχής. Το επίπεδο που ενώνει τους b- άξονες σε ένα σύγκλινο ή ένα αντίκλινο ονομάζεται αξονικό επίπεδο. 04:54 users.auth.gr/ac 41

PowerPoint Presentation:

04:54 users.auth.gr/ac 42 Οριζόντιο επίπεδο Αξονικό επίπεδο Άξονας αντικλίνου Άξονας συγκλίνου Πτέρυγα Πτέρυγα Άξονας πτυχής Κλίση

b-άξονας και αξονικό επίπεδο:

04:54 users.auth.gr/ac 43 b- άξονας και αξονικό επίπεδο b -άξονας Αξονικό επίπεδο Ο b- άξονας (ή άξονας πτυχής) είναι η γραμμή που συνδέει τα σημεία των ισχυρότερων κάμψεων των στρωμάτων της πτυχής. Το αξονικό επίπεδο (ή αξονική επιφάνεια) είναι το νοητό επίπεδο που ορίζεται από τους b- άξονες των επάλληλων στρωμάτων μίας πτυχής.

b-άξονας και αξονικό επίπεδο:

04:54 users.auth.gr/ac 44 b- άξονας και αξονικό επίπεδο b- άξονας Αξονικό επίπεδο 1 Αξονικό επίπεδο 2

Άλλα στοιχεία πτυχής:

04:54 users.auth.gr/ac 45 Άλλα στοιχεία πτυχής

Στοιχεία συμμετρίας πτυχής:

04:54 users.auth.gr/ac 46 Στοιχεία συμμετρίας πτυχής Μία πτυχή περιγράφεται με βάση ένα τρισορθογώνιο σύστημα αξόνων, οι οποίοι είναι οι a, b και c: Ο άξονας b συνδέει τα σημεία μέγιστης κάμψης της πτυχής. Ο άξονας c είναι η διχοτόμος της μικρότερης γωνίας. Ο άξονας a είναι κάθετος στους άλλους δύο. b c a

Φορά πτυχής:

04:54 users.auth.gr/ac 47 Φορά πτυχής Δ Α Αξονικό επίπεδο Διεύθυνση κίνησης Η φορά της πτυχής είναι αντίθετη από τη διεύθυνση κλίσης του αξονικού επιπέδου, επομένως στο παράδειγμά μας η φορά είναι προς τα Α

Ταξινόμηση των πτυχών:

Ταξινόμηση των πτυχών Οι πτυχές μπορούν να ταξινομηθούν σε πολλές κατηγορίες, ανάλογα με τα κριτήρια ταξινόμησης. Οι πιο συνηθισμένες ταξινομήσεις είναι ανάλογα με: Τη θέση του αξονικού επιπέδου και τη φορά τους. Τη γωνία ανοίγματος των πτερύγων. Την ακτίνα καμπυλότητας της πτύχωσης. 04:54 users.auth.gr/ac 48

Η δομή των πτυχών:

Η δομή των πτυχών Σε μία ορθή (συμμετρική) πτυχή οι δύο πτέρυγες κλίνουν προς αντιδιαμετρικές διευθύνσεις με ίση γωνία σε σχέση με το αξονικό επίπεδο. Σε μία κεκλιμένη (ασύμμετρη) πτυχή οι δύο πτέρυγες κλίνουν προς αντιδιαμετρικές διευθύνσεις με διαφορετική γωνία σε σχέση με το αξονικό επίπεδο. Σε μία ανεστραμμένη πτυχή οι δύο πτέρυγες κλίνουν προς την ίδια διεύθυνση . Σε μία ισοκλινή πτυχή οι δύο πτέρυγες είναι παράλληλες μεταξύ τους. 04:54 users.auth.gr/ac 49

PowerPoint Presentation:

04:54 users.auth.gr/ac 50 Ορθή (συμμετρική) Οι δύο πτέρυγες κλίνουν με την ίδια γωνία. Ισοκλινής Οι δύο πτέρυγες είναι παράλληλες μεταξύ τους, ανεξάρτητα με τον κλίση του αξονικού επιπέδου.

Ορθές πτυχές:

04:54 users.auth.gr/ac 51 Ορθές πτυχές Οι πτέρυγες κλίνουν αντίρροπα. Αξονικό επίπεδο κατακόρυφο.

Κεκλιμένες πτυχές:

04:54 users.auth.gr/ac 52 Κεκλιμένες πτυχές Οι πτέρυγες κλίνουν αντίρροπα. Αξονικό επίπεδο υπό γωνία.

Ανεστραμμένες πτυχές:

04:54 users.auth.gr/ac 53 Ανεστραμμένες πτυχές Οι πτέρυγες κλίνουν ομόρροπα. Αξονικό επίπεδο υπό γωνία.

Η δομή των πτυχών:

Η δομή των πτυχών Με την αύξηση της συμπίεσης, η ανεστραμμένη πτυχή μπορεί να γίνει κατακείμενη, στην οποία και οι δύο πτέρυγες είναι οριζόντιες. Τέτοιου είδους πτυχές είναι κοινές σε οροσειρές που προήλθαν από σύγκρουση λιθοσφαιρικών πλακών (Ιμαλάια, Άλπεις). Τα αντίκλινα δεν συμπίπτουν απαραίτητα με ράχες, ούτε τα σύγκλινα με κοιλάδες. 04:54 users.auth.gr/ac 54

PowerPoint Presentation:

04:54 users.auth.gr/ac 55 Κεκλιμένη πτυχή Η μία πτέρυγα κλίνει με μεγαλύτερη γωνία από ότι η άλλη. Ανεστραμμένη Τα πετρώματα στη μία πτέρυγα έχουν περιστραφεί πέρα από την κατακόρυφο. Και οι δύο πτέρυγες κλίνουν προς την ίδια διεύθυνση με διαφορετικές γωνίες. Κανονική πτέρυγα (μικρή κλίση) Ανεστραμμένη πτέρυγα (μεγάλη κλίση) Κατακείμενη πτυχή Το αξονικό επίπεδο είναι οριζόντιο ή υπο-οριζόντιο. Τα στρώματα στην κάτω πτέρυγα των αντικλίνων και στην άνω πτέρυγα των συγκλίνων είναι ανεστραμμένα. Κανονικά στρώματα Ανεστραμμένα στρώματα

Κατακείμενες πτυχές:

04:54 users.auth.gr/ac 56 Κατακείμενες πτυχές Οι πτέρυγες κλίνουν αντίρροπα. Αξονικό επίπεδο οριζόντιο.

Καταδυόμενες πτυχές:

04:54 users.auth.gr/ac 57 Καταδυόμενες πτυχές Οι πτέρυγες κλίνουν ομόρροπα. Αξονικό επίπεδο υπό γωνία, κάτω από το οριζόντιο επίπεδο.

Ταξινόμηση ως προς τη γωνία ανοίγματος:

04:54 users.auth.gr/ac 58 Ταξινόμηση ως προς τη γωνία ανοίγματος Ανοικτές (γωνία ανοίγματος ô > 45 ο ). Κλειστές (γωνία ανοίγματος 20 ο < ô <45 ο ). Ισοκλινείς (γωνία ανοίγματος ô <20 ο ). Οι πτέρυγες τείνουν να γίνουν παράλληλες. ô

Ταξινόμηση ως προς την καμπυλότητα:

04:54 users.auth.gr/ac 59 Ταξινόμηση ως προς την καμπυλότητα Αποστρογγυλεμένες . Χαρακτηρίζονται από μεγάλη ακτίνα καμπυλότητας. Τύπου knick. Πολύ μικρή ακτίνα καμπυλότητας, με εντελώς οξύληκτα πυθμαία και κορυφαία τμήματα. Γωνιώδεις. Ενδιάμεσος τύπος. Αποστρογγυλεμένη Τύπου knick

PowerPoint Presentation:

04:54 users.auth.gr/ac 60

PowerPoint Presentation:

04:54 users.auth.gr/ac 61

PowerPoint Presentation:

04:54 users.auth.gr/ac 62

PowerPoint Presentation:

04:54 users.auth.gr/ac 63 Δορυφορική εικόνα πυρήνων μεγα-αντικλίνων στα όρη Ζάγκρος του Ιράν.

PowerPoint Presentation:

04:54 users.auth.gr/ac 64

PowerPoint Presentation:

04:54 users.auth.gr/ac 65

PowerPoint Presentation:

04:54 users.auth.gr/ac 66

PowerPoint Presentation:

04:54 users.auth.gr/ac 67

PowerPoint Presentation:

04:54 users.auth.gr/ac 68

authorStream Live Help