b�i thuy?t tr?nh (09cddt)

Bài thuyết trình mạch đèn nháy : 

Bài thuyết trình mạch đèn nháy Lớp 09CDDT Trường Cao Đẳng Đông Du – Đà nẵng

Sau khi chúng ta đã dùng những phần mềm mô phỏng mạch trên máy tính xong, mạch đã chạy theo ý muốn, nhưng chúng ta chưa nên vội vàng làm mạch in ngay, vì có những lý do thực tế mà không lường trước được, vd như: theo điều kiện thực tế thì mạch phải cần thay đổi đôi chút thì mới đảm bảo mạch chạy được lâu dài. Vì vậy chúng ta cần dùng Breadboard, nó là một dụng cụ đã nối sẵn dây theo quy tắc và chúng ta chỉ cần cắm linh kiện vào đó, nếu chạy trên thực tế không có trục trặc gì thì chúng ta hãy sẵn sàng làm mạch in thành phẩm : 

Sau khi chúng ta đã dùng những phần mềm mô phỏng mạch trên máy tính xong, mạch đã chạy theo ý muốn, nhưng chúng ta chưa nên vội vàng làm mạch in ngay, vì có những lý do thực tế mà không lường trước được, vd như: theo điều kiện thực tế thì mạch phải cần thay đổi đôi chút thì mới đảm bảo mạch chạy được lâu dài. Vì vậy chúng ta cần dùng Breadboard, nó là một dụng cụ đã nối sẵn dây theo quy tắc và chúng ta chỉ cần cắm linh kiện vào đó, nếu chạy trên thực tế không có trục trặc gì thì chúng ta hãy sẵn sàng làm mạch in thành phẩm

Giới thiệu cấu tạo của BreadboardBread  board  là  một  dạng  đế  cắm  nhiều  lỗ,  dùng  cắm  các  vi  mạch  (IC), transistor, dây nối và các linh kiện thụ động khác để tạo thành các mạch điện tử thí nghiệm  (mà không cần hàn nối và đồng  thời giữ cho các chân  linh kiện còn nguyên). : 

Giới thiệu cấu tạo của BreadboardBread  board  là  một  dạng  đế  cắm  nhiều  lỗ,  dùng  cắm  các  vi  mạch  (IC), transistor, dây nối và các linh kiện thụ động khác để tạo thành các mạch điện tử thí nghiệm  (mà không cần hàn nối và đồng  thời giữ cho các chân  linh kiện còn nguyên). hình dạng 1 Breadborad tiêu chuẩn

Giới thiệu cấu tạo của Breadboard : 

Giới thiệu cấu tạo của Breadboard - Bread board  có  cấu  tạo dạng  tấm phẳng, đế được  chế  tạo bằng  sứ  (cách điện và chịu nhiệt cấp H hay C) hoặc bằng nhựa cứng (loại cách điện chịu nhiệt thông thường, cấp A hay E). Trong các lỗ cắm có các lá nhíp tiếp xúc làm bằng đồng có mạ bạc, vàng hoặc nickel. Các lá nhíp này có độ đàn hồi và tiếp xúc tốt với chân các linh kiện hay dây nối khi chúng được cắm vào lỗ. - Một bread board thông thường được chia làm 3 phần: hai thanh nhỏ ở hai bên và hai thanh lớn ở giữa. - Hai thanh nhỏ nằm dọc theo bề dài ở hai mép của tấm board, mỗi thanh có hai hàng  lỗ  riêng biệt. Các  lỗ nằm  trên  cùng hàng  (dọc  theo bề dài  thanh nhỏ)  liên  lạc với nhau về phương diện điện. Các  lỗ nằm  trong  thanh nhỏ này dùng làm vị trí cấp nguồn cho mạch hoặc cũng có thể tạo thành một nút trong mạch có nhiều nhánh cùng giao tại một nút. -Hai thanh lớn nằm tại vị trí giữa của tấm board mạch ngăn cách với nhau bằng một rãnh lõm cách điện. Khoảng rộng của rãnh bằng khoảng cách giữa hai hàng chân IC thông dụng. -Trên mỗi thanh lớn bao gồm 5 hàng lỗ xếp song song dọc theo bề dài của tấm mạch. Những  lỗ nằm  trên  cùng một hàng dọc  song  song  theo  bề  dài  của tấm mạch. Những lỗ nằm trên cùng một hàng dọc song song theo bề dài không liên lạc với nhau. Năm lỗ xếp trên cùng hàng ngang liên lạc với nhau về điện. để dễ hiểu, các bạn hãy xem hình dưới dây, dây màu xanh dương có nghĩa là bên trong Breadboard có dây nối, và chúng bị ngắt bằng các dây màu đỏ

mạch tháo rời (hinh 2) : 

Vì vậy nếu bạn muốn dòng diện đi từ điểm 1 đến điểm 2, thì bạn phải lấy 1 dây đồng nối giống vào vị trí dây màu đỏ, còn nấu bạn muốn dòng điện dẫn từ điểm 1 đến điểm 3 thì cần 3 dây đồng nối lại. Hai thanh nhỏ đầu và cuối thì Breadboard thì điện sẽ dẫn theo chiều ngang, còn 2 thanh lớn ở giữa thì diện sẽ đi theo chiều dọc. Và bạn theo quy tắc đó để gắn linh kiện cho hợp lý. Và dưới dây sẽ là 1 mạch điện để bạn gắn thực hành : mạch tháo rời (hinh 2)

Mạch đèn chạy đơn giản dùng IC 555 + 4017 : 

Mạch đèn chạy đơn giản dùng IC 555 + 4017 Vi dụ : Bài thuyết trình này lấy mạch đèn chạy đơn giản dùng 555 + 4017 Mạch này dùng để tìm hiểu nguyên lý hoạt động của CD4017Đây là 1 mạch ứng dụng khá là quen thuộc đối với mọi người học điện điện tử. Mạch này là mạch số ứng dụng của môn học kĩ thuật điện tử số và vài môn về cơ bản liên quan khác+ LM7555 là loại linh kiện của dòng CMOS có chức năng là tạo xung và điều chỉnh độ rộng xung.+ CD4017 là con đếm sườn xung chia 10 hay nó chia tần số ra 10 lần.

Việc đầu tiên chúng ta hãy đi tìm hiểu các phần sau : 

Việc đầu tiên chúng ta hãy đi tìm hiểu các phần sau 1) Tìm mua linh kiện+ 1 con LM7555 sẽ có giá là 2-3K/con.+ CD4017 có giá là 4k/con+ 10 con LED bình thường : 3K+ 1 con tụ điện,vài con trở , mấy dây cắm, bo mạch là ok+ Điện áp vào 5V/ 2 ) Phần tạo dao động dùng LM555555 là loại linh kiện tạo dung vuông có điều chỉnh được độ rộng xung (PWM). Mạch tạo xung vuông của nó khá là đơn giản chỉ cần 2 con trở và 1 con tụ điện là có thể tạo được dao động xung vuông được rồi và cấp cho con CD4017.Sơ đồ đơn giản để tạo được xung vuông.

Slide 8: 

tạo xung555 nó đã khá là quen thuộc đối với chúng ta rồi. Các con R1, R2 , C1 nó dùng để tính được giá trị tần số xung vuông đầu ra của bộ dao động và tần số được tính bởi :f = 1/(ln2.C.(R1+2R2)Bài này ta không cần tính đến độ rộng xung làm gì cho phức tạp ta chỉ cần tính tần số của dao động là đủ. Như công thức trên muốn thay đổi tần số của 555 chỉ cần thay đổi các giá trị của R1 , R2, C là xong. Nhưng ở đây là tôi muốn thay đổi giá trị của R2 khi đó tần số sẽ thay đổi bằng 1 biến trở . Các pác có thể thay đổi C hay R1 cũng được. NHưng mà C thì hơi phức tạp mà lại còn đắt nữa. Thôi mình thay đổi R2 cho nó dễ+ Xung được 555 tạo ra là xung vuông chỉ có 2 giá trị là 0 hoặc 1 và CD4017 có thể đếm được 1 trong 2 giá trị này.

Mạch dao động tạo xung bằng IC 555(phần bổ xung) : 

Mạch dao động tạo xung bằng IC 555(phần bổ xung) Bạn hãy mua một IC họ 555 và tự lắp cho mình một mạch tạo dao động theo sơ đồ nguyên lý như trên.Vcc cung cấp cho IC có thể sử dụng từ 4,5V đến 15V , đường mạch mầu đỏ là dương nguồn, mạch mầu đen dưới cùng là âm nguồn.Tụ 103 (10nF) từ chân 5 xuống mass là cố định và bạn có thể bỏ qua ( không lắp cũng được )Khi thay đổi các điện trở R1, R2 và giá trị tụ C1 bạn sẽ thu được dao động có tần số và độ rộng xung theo ý muốn theo công thức.T = 0.7 × (R1 + 2R2) × C1 và f = 1.4 / ( (R1 + 2R2) × C1 )T = Thời gian của một chu kỳ toàn phần tính bằng (s)f = Tần số dao động tính bằng (Hz)R1 = Điện trở tính bằng ohm (W )R2 = Điện trở tính bằng ohm ( W )C1 = Tụ điện tính bằng Fara ( W )T = Tm + Ts T : chu kỳ toàn phầnTm = 0,7 x ( R1 + R2 ) x C1 Tm : thời gian điện mức caoTs = 0,7 x R2 x C1 Ts : thời gian điện mức thấpChu kỳ toàn phần T bao gồm thời gian có điệnmức cao Tm và thời gian có điện mức thấp TsTừ các công thức trên ta có thể tạo ra một dao động xung vuông có độ rộng Tm và Ts bất kỳ.Sau khi đã tạo ra xung có Tm và Ts ta có T = Tm + Ts và f = 1/ TTs và f = 1/ T Chu kỳ toàn phần T bao gồm thời gian có điệnmức cao Tm và thời gian có điện mức thấp TsTừ các công thức trên ta có thể tạo ra một dao động xung vuông có độ rộng Tm và Ts bất kỳ.Sau khi đã tạo ra xung có Tm và Ts ta có T = Tm + Ts và f = 1/ T

+ Từ chân 1,2,3,4,5,6,7,8,9,11 tương ứng với 10 xung đầu ra của CD4017. Các chân này được xuất ra mức 1 khi số xung được đếm tương ứng với thứ tự các chân đầu ra.+ Chân 15 là chân Reset. Khi chân này tác động ở mức 1 thì đếm sẽ bị Reset về đầu.+ Chân 14 là chân xung đầu vào và đếm ở sườn dương+ Chân 13 là chân xung đầu vào và đếm ở sườn âm+ Chân 12 là chân xung báo hiệu là đã đếm xong 1 chu kì đếm ( Có nghĩa là khi CD4017 đếm từ 1 đến 5 thì chân 12 ở mức 1 và CD4017 đếm từ 6 đến 10 thì chân 12 ở mức 0).+ Chân 8 và 16 là chân nguồn : 

+ Từ chân 1,2,3,4,5,6,7,8,9,11 tương ứng với 10 xung đầu ra của CD4017. Các chân này được xuất ra mức 1 khi số xung được đếm tương ứng với thứ tự các chân đầu ra.+ Chân 15 là chân Reset. Khi chân này tác động ở mức 1 thì đếm sẽ bị Reset về đầu.+ Chân 14 là chân xung đầu vào và đếm ở sườn dương+ Chân 13 là chân xung đầu vào và đếm ở sườn âm+ Chân 12 là chân xung báo hiệu là đã đếm xong 1 chu kì đếm ( Có nghĩa là khi CD4017 đếm từ 1 đến 5 thì chân 12 ở mức 1 và CD4017 đếm từ 6 đến 10 thì chân 12 ở mức 0).+ Chân 8 và 16 là chân nguồn 2 ) Phần đếm xung dao động : CD4017CD4017 là dòng CMOS dùng đếm xung thập phân. Nó có thể đếm xung ở sườn dương và sườn âm và kết thúc 1 chu kì đếm tự động Reset. Nó được ứng dụng nhiều vào trong các ứng dụng như : điều khiển tự động làm các công cụ âm nhạc, điện tử y sinh, hệ thống cảnh báo, điện tử công nghiệp, và thiết bị đo từ xa.. a) Sơ đồ kiểu chân và tác dụng của các chân : IC 4017

b) Bảng giá trị của CD4017 : 

b) Bảng giá trị của CD4017 xungNhìn vào bảng trên ta thấy được CD4017 nó đếm nào nhưng hiểu qua thế này : Khi xung đầu vào nó đang ở mức dương thì xung đầu tiên được đếm và khi xung đầu vào xuống mức âm thì chân 1 vẫn giữ trạng thái là ở mức 1. Khi xung đầu vào lại đến sườn dương thứ 2 thì ngày lập tức xung thứ 2 được đếm và xung đầu tiên bị mất trạng thái và xuống mức âm. Cứ như thế nó đếm đến 10 là kết thúc 1 chu kì đếm và quay trở về chu kì mới.Nhìn vào bảng đếm để đếm tới 10 thì chân Reset luôn phải ở mức 0 và chân 13 phải ở mức âm.

Dựa vào sơ đồ trên chúng ta có thể dễ dàng lắp dáp được mạch này. Nhưng cơ bản là chúng ta hiểu được nguyên lý hoạt động của con CD4017. sơ đồ : 

Dựa vào sơ đồ trên chúng ta có thể dễ dàng lắp dáp được mạch này. Nhưng cơ bản là chúng ta hiểu được nguyên lý hoạt động của con CD4017. sơ đồ C) Chú ý : CD4017 nó có thể đếm được ở 2 mức : Đếm sườn âm và Đếm sườn dương1 + Nếu mà đếm sườn dương thì :Clock vào chân 14 và Chân 13 phải nối xuống đất+ Nếu đếm sườn âm thì : Clock được vào chân 13 và Chân 14 phải được nối lên Vcc+ CD4017 không chỉ đếm từ 1 đến 10. Nó có thể đếm từ 1 đến 2 hay đến 3....Nhưng lớn nhất là 10 dựa vào chân Reset3) Sơ đồ mạch nguyên lý.Vì cũng có nhiều mạch nói về kiểu này vì họ nói về đếm sườn dương và tôi muốn các pác bit thêm về chức năng đếm sườn âm nên mạch này tôi sẽ vẽ theo kiểu đếm sườn âm.+ Dùng 10 con LED để hiện thị số xung được đếm. Mỗi xung tương ứng với 1 con LED sáng.