GER� D�N���M ve GER� D�N���M B�L�NC�N� K

GERİ DÖNÜŞÜM ve GERİ DÖNÜŞÜM BİLİNCİNİ KAZANDIRMA : 

GERİ DÖNÜŞÜM ve GERİ DÖNÜŞÜM BİLİNCİNİ KAZANDIRMA Hazırlayan: İdil SEZER & Yunus Emre DİRİL 1

İçerik : 

İçerik Geri Dönüşüm Nedir ? Geri Kazanım Nedir ? Geri Dönüşüm Metodları 2

Geri Dönüşüm Nedir ? : 

Geri Dönüşüm Nedir ? Cam, metal, plastik ve kâğıt-karton gibi değerlendirilebilir atıklar çeşitli fiziksel ve kimyasal işlemlerden geçirilerek yeni bir hammaddeye veya ürüne dönüştürülebilir. Bu atıkların bir takım işlemlerden geçirildikten sonra ikinci bir hammadde olarak üretim ürecine sokulmasına geri dönüşüm denir. Geri dönüşüm, kullanım dışı kalan geri dönüştürülebilir atık malzemelerin tekrar üretim süreçlerine kazandırılmasıdır. 3 1

Geri Kazanım Nedir ? : 

Geri Kazanım Nedir ? Değerlendirilebilir atıkların kaynağında ayrı toplanması, sınıflandırılması, fiziksel ve kimyasal yöntemlerle başka ürünlere veya enerjiye dönüştürülmesi geri kazanım olarak adlandırılır. Geri kazanım, tekrar kullanım ve geri dönüşüm kavramlarını da içerdiğinden daha geniş kapsamlıdır. 4

Slide 5: 

5

Geri Dönüşüm Metodları : 

Geri Dönüşüm Metodları 6

Slide 7: 

Cam: Cam atıklar (şişe, kavanoz vb.) toplama kutularında toplanır ve bu atıklar renklerine göre ayrılarak geri dönüşüm tesislerine verilir. Burada atık ve katkı maddelerinden ayrılır. Burada cam kırılır ve hammadde karışımına karıştırılarak eritme ocaklarına dökülür. Bu şekilde tekrar cam olarak kullanıma geçer. Kırılan cam, beton katkısı ve camasfalt olarak da kullanılmaktadır. Camasfalta %30 civarında geri dönüşmüş cam katılmaktadır. Cam bu şekilde sonsuz bir döngü içinde geri dönüştürülebilir, yapısında bozulma olmaz. 7

Slide 8: 

8

Slide 9: 

Kağıt: Kağıt öncelikle kağıt çamuru hazırlamak için, su içerisinde liflerine ayrılır. Eğer gerekirse içindeki lif olmayan yabancı maddeler için temizleme işlemine tutulur. Mürekkep ayırıcı olarak, sodyum hidroksit veya sodyum karbonat kullanılır. Daha sonra hazır olan kağıt lifleri, geri dönüşmüş kağıt üretiminde kullanılır. 9

Slide 10: 

Alüminyum: Atık alüminyum küçük parçacıklar halinde doğranır. Daha sonra bu parçalar büyük ocaklarda eritilerek, dökme alüminyum üretilir. Bu sayede atık alüminyum, saf alüminyum ile neredeyse aynı hale gelir ve üretimde kullanılabilir. Beton: Beton parçalar, yıkım alanlarından toplanarak kırma makinalarının bulunduğu yerlere getirilir. Kırma işleminden sonra ufak parçalar, yeni işlerde çakıl olarak kullanılır. Parçalanmış beton, eğer içeriğinde katkımaddeleri yoksa yeni beton için kuru harç olarak da kullanılabilir. 10

Slide 11: 

Plastik: Plastik atıklar öncelikle cinslerine göre ayrılarak geri dönüşüm işlemine tabi tutulur. Cinslerine göre ayrılan geri dönüşebilir plastik atıklar, kırma makinalarında kırılıp küçük parçalara ayrılır. İşletmeler bu parçaları direkt olarak belli oranlarda, orijinal hammadde ile karıştırarak üretim işleminde kullanabildiği gibi; tekrar eritip katkı maddeleri katarak ikinci sınıf hammadde olarak da kullanabilir. 11

Slide 12: 

12

Ambalaj Nedir ? : 

Ambalaj Nedir ? Ambalaj, içine konulan ürünü en iyi şekilde koruyan, temiz kalmasını sağlayan ve taşınmasını kolaylaştıran değerli bir malzemedir. Gündelik yaşamımızda yiyecekten,bakım ürünlerine, çiçekten mobilyaya kadar birçok şeyi ambalajıyla satın alıyoruz ve genellikle geri kazandırılabilir nitelikte ambalajlı ürünler kullanıyoruz. Tükettiğimiz ürünlerin, kâğıt/karton, cam, metal ve plastik maddelerinden üretilmiş ambalajları, işimize yaramaz hale geldiğinde ambalaj atıklarını oluşturur. Gündelik hayatımızda kullandığımız ürünlerin boş ambalajlarının oluşturduğu ambalaj atıkları, evsel atıklara örnektir. Gıda, temizlik ürünleri ambalajları, süt ve meyve suyu kutuları, cam veya plastik şişeler, konserve, salça, bal veya reçellerincam kavanozları, teneke ve metal konserve kutuları, alüminyum içecek kutuları ambalaj atıklarına örnektirler. Ambalaj atıklarını geri kazanmak için, çöpten ayrı biriktirmemiz yeterlidir.

Ambalaj Atığı Nedir? : 

Ambalaj Atığı Nedir? Kullanıldıktan sonra işe yaramayan her şeye “atık” veya “çöp” denir. Katı atıklar bulunduğumuz her yerde (ev, iş yeri, okul, park, hastane, fabrika gibi) oluşur. Katı atıkları oluştukları yerlere ve içeriklerine göre türlere ayırırız. Gündelik hayatımızda kullandığımız ürünlerin boş ambalajlarının oluşturduğu cam, metal, kâğıt-karton ve plastik atıklara “ambalaj atıkları” diyoruz. Ambalaj atıklarını geri kazandırmak için, çöpe atmayıp, ayrı biriktirmemiz yeterlidir. Ülkemizde bir kişi günde yaklaşık 1 kilogram katı atık üretir. Bu miktarın önemli bir kısmı, meyve-sebze ve yiyecekartıklarından oluşur. Ambalaj atığı olarak tanımladığımız cam, metal, kâğıt-karton ve plastik malzemeler, ağırlık olarak toplam atıkların yaklaşık yüzde 15’ini oluşturur.

Geri Kazandırılabilir Nitelikteki Ambalajlar : 

Geri Kazandırılabilir Nitelikteki Ambalajlar

Slide 16: 

Plastik Ambalajlar: Plastikler, petrol ve petrol türevlerinden elde edilir. Kimyasal yapılarına göre, değişik türlerde plastik ambalajlar vardır. Günlük hayatta kullandığımız plastik ambalaj malzemelerine örnekler: Su ve meşrubat ambalajları,Sıvı yağ ambalajları, Deterjan ve şampuan kutuları, Kullanılmış plastik ev eşyaları (leğen, bulaşıklık, naylon kaplar, vs...) Yoğurt ve margarin kapları, Plastik bidonlar, vs...

Slide 17: 

Cam Ambalajlar: Camın hammaddesi silisli kumdur. Cam ambalajlar içine konulan ürünün görülebilmesi ve sağlıklı olması nedeni ile tercih edilen bir ambalaj çeşididir. Camın geri dönüşümü uzun yıllardır yapılmaktadır.Günlük hayatta kullandığımız cam ambalaj malzemeleri cam şişe ve kavanozlardır.

Slide 18: 

Kâğıt ve Karton Ambalajlar: Kâğıt ve karton en çok kullanılan ambalaj malzemesi türüdür. Kağıdın hammaddesini selüloz adı verilen madde oluşturur. Selüloz çok kıymetli bir maddedir, kaynağı ormanlarımız ve özel yetiştirilen bitki türleridir. Bu nedenle, belki de en kıymetli atık cinsi kâğıt ve kartondur. Kâğıt ve karton atıkların sağlıklı bir şekilde geri kazanımı için temiz bir şekilde toplanması ve cinslerine göre ayrılması şarttır. Kağıdın geri dönüştürülmesi, ormanları korumamızı sağlar. 1 Ton kağıdın geri dönüştürülmesi ile, 17 adet büyük ağacın kesilmesini önlemişoluruz. Ayrıca, kâğıt ve karton atıkların geri dönüşümü ile enerji tasarrufu sağlanır.