Takamol%20%20(Golzar)

Views:
 
Category: Entertainment
     
 

Presentation Description

No description available.

Comments

Presentation Transcript

Slide 2: 

تکامل موجودات زنده تعداد واحد درسی: 2 نام منبع: کتاب تکامل موجودات زنده مؤلف: دکتر اصغر نیشابوری تهیه کننده اسلایدها: هوشنگ گلزار

Slide 3: 

این کتاب شامل 8 گفتار می باشد:

Slide 4: 

مقدمه

Slide 5: 

همه افراد انساني به اقتضاء انگيزه دروني خود به دو موضوع زير علاقه دارند: 1- جهان را درك كنند و بدانند كه جهان چكونه و چرا به وجود آمده و در بخشي از جهان يعني كره زمين چكونه ظاهر شده است؟ (جهان بيني) 2- انسان چكونه بايد زندگي كند؟ چه رفتارها و اهدافي را در زندگي فردي و جمعي خود انتخاب نمايد؟ (ايدئولوژی)

Slide 6: 

عناوين اصلي و مباحث عمده زير كه در بخش تكامل يا تحول موجودات دانش زيست شناسي مطرح مي شود به خوبي ارتباط اين مباحث را با مسئله عقيدتي نشان مي دهد: 1- چرا موجودات زنده دستجات متمايز و يا گونه هاي مشخص دارند؟ 2- چرا بين گونه ها درجات متفاوتي از شباهت ها و اختلافات وجود دارد؟ 3-آيا گونه هاي جانداران هريك مستقلا به وجود آمده اند يا از يكدیگر اشتقاق يافته اند؟ و در صورت قبول دوم چه فرايند هايي اشتقاق چونه ها را موجب شده اند؟ 4- حيات چكونه پديد آمده و ماهيت تفاوت اشيا زنده و غير زنده چيست؟

Slide 7: 

از سوي ديگر مبحث تحول يا تكامل با دو گستره متفاوت مطرح مي شود: كه هرد و تحول در بين گونه ها و سرانجام اشتقاق گونه ها از يكديگر است اين فرايند بعد از پيدايش جانداران روي كره زمين آغاز مي گردد. كه منظور كليه صورت هاي تحول از بدو پيدايش جهان يا شكل گيري جهان است. با قبول اين معنا تحول زيستي به عنوان بخش محدودي از تحول عام جهاني در نظر گرفته مي شود . الف: تكامل يا تحول زيستي ب: تحول عام جهاني

Slide 8: 

هدف نهايي آموزشي اين كتاب عبارت است از: كسب ديد جامع و نقادانه از پديده تحول موجودات زنده از طريق درك مكانيزم هاي وقوع تغيير و در عين حال حراست از ثبات ساختار ژنتيكي جمعيت ها.

Slide 9: 

گفتار نخست برخي مفاهيم بنيادي

Slide 10: 

هدف آموزشي كلي اين گفتار آشنايي با برخي مفاهيم بنيادي براي درك مفهوم تحول در جانداران و مفهوم تحول عام جهاني و مراحل اصلي آن.

Slide 11: 

كثرت و وحدت در عالم جانداران عالم فعلي جانداران درروي كره زمين ازتنوع حيرت انگيزي برخورداراست . روان (Rovan) تعداد گونه هاي حاضر را رقمي معادل 10 ميليون تخمين مي زند ولي اكثر زيست شناسان مجموعه گونه هاي شناخته شده ياناشناخته راحدود 3 تا 5 ميليون برآورد مي كنند.

Slide 12: 

حدود 1.5 ميليون گونه اي كه تا به حال شناخته و نامگذاري شده اند به ترتيب مندرج در جدول بعد بين گروه هاي اصلي جانداران توزيع مي شوند.

Slide 13: 

حيوانات: ماهي ها 20000 خزندكان و دوزيستي ها 6000 برندكان 8600 بستانداران 3200 طناب داران خارپوستان (ستاره دريايي، توتيا) 7000 بند پايان 923000 كرمهاي بندبند 7000 نرمتنان (حلزون ها، دوكفه اي ها، اكتابوس ها ) 80000 نماتودها 10000 كرمهاي پهن 6000 سالانتره ها (مرجان ها) 9000 اسفنج ها 4500 گروه هاي متفرقه كوحك 7300 جمع تقريبي 1090000

Slide 14: 

گياهان: گياهان گلدار 286000 مخروطيان و سيكاده ها 640 سرخسها 10000 بريوفيت ها (خزه ها و كبدي شكل ها) 23000 جلبك ها 8700 جلبك ها سبز 5275 جلبك هاي قرمز 2500 جلبك هاي قهوه اي 900 جمع تقريبي 328000

Slide 15: 

قارچ ها قارچ ها ی حقيقي 40000 كپك ها ی مخاطي 400 بروتيت ها جلبك هاي سبز آبي 1400 باكترها 1630 ويروس ها 200 جمع كل 1492000 بروتو زوبر ها، دياتومه ها و گياهان تاژك دار 30000 مونرها 3200 40400

Slide 16: 

تنوع عامل حياتي علاوه بركثرت گونه هاي جانداران، ناشي از عوامل زير است: 1- شكل و ابعاد 2- تنوع شرايط زيست 3- محدوده گسترش

Slide 17: 

جانداران كره زمين به دليل عوامل بالا عميقا متفاوت از يكديگرند ولي در همان حال شباهت هاي اساسي بين آنها وجود دارد كه روند و خصلت كثرت در عالم حياتي را به سوي وحدت سوق مي دهد.

Slide 18: 

مهمترين وجوه اشتراك بين همه جانداران از لحاظ ساختار و عملكرد موارد زيرند: 1- وجود DNA يا RNA به عنوان پايه هاي اصلي براي انتقال اطلاعات ژنتيكي و هدايت تحولات اونتورنتيك يا مراحل مختلف تطور فردي. 2- استفاده از تركيبات مادي مشابه شامل 20 اسيد آمينه براي تبلور محمل مادي اطلاعات ژنتيكي 3- وجود ساختار سلولي يا بخشي از ان در تمام ارگانيسم هاي زنده. 4- يكساني روش استفاده از انرژي شيميايي در سلول ها، عموميت استفاده از ATP و نحوه اكسيداسيون اسيدهاي چرب، گليكوليز و سيكل كربن در متابوليسم گياهان، جيوانات و ميكروارگانيسم ها.

Slide 19: 

توجه انسان به عالم حياتي هر دو جنبه وحدت و كثرت را مد نظر قرار داده است.

Slide 20: 

الف : نظريه ثبات گونه ها يا فيكسيسم، بر اساس اين نظريه اختلاف بين گونه ها به عنوان يك اختلاف بنيادين پذيرفته مي شود اين اختلاف در بدو پيدايش گونه ها وجود داشته، و نه تنها در حال حاضر بلكه استمرار آن در آينده نيز مورد قبول است.

Slide 21: 

ب : نظريه برآمدن يا تحول گونه ها يا اولورشن، يعني پذيرش منشأ هاي واحد براي همه يا اكثر گونه ها و تلقي پيدايش آنها به صورت انشعاب از يك شجره واحد.

Slide 22: 

برآورد دانشمندان از تعداد گونه هاي منقرض شده به فرض تعداد گونه هاي زنده عصر حاضر 3 ميليون. 1- ئی ماير : مجموعه گونه هاي زنده فعلي 1% همه گونه هايي است كه تا به حال روي كره زمين پديد آمده اند. 2- لونيتن: تعداد گونه هاي زنده حاضر يك صد هزارم گونه هايي است كه تا به حال روي كره زمين پديد آمده اند. 3- سيمبسون: گونه هاي منقرض شده اعصار گذشته را رقمي بين 50 ميليون تا 4 ميليارد گونه تخمين زده است.

Slide 23: 

مباني و مفروضاتي كه براي رسيدن به اين برآورد ها توسط وي گرانت در كتاب "منشأ سازش ها“ ارائه شده است عبارتند از: 1- تعداد گونه هاي حاضر را سه برابر گونه هاي شناخته شده فعلي يعني حدود 4.5 ميليون گونه فرض مي كند و تعداد گونه هاي زنده را در ابتداي دوره كامبرين يعني ششصد هزار سال پيش 25000 گونه در نظر مي گيرد. 2- كيفيت اشتقاق گونه ها از يكديگر تابع قاعده رشد نمايي است ( شكل 1). 3- انتخاب و قبول يك دوره زماني براي تبديل يا اشتقاق گونه ها كه اصطلاحا ”زمان چرخش گونه اي“ مي نامند و سيمبسون آن را بين 500 هزار تا 5 ميليون سال تخمين مي زند.

Slide 24: 

روش محاسبه گونه هاي منقرض شده: رسم منحني رشد نمايي بر اساس فرض هاي گرانت و علامت گذاري محور افقي به فاصله هاي 5 ميليون سال و رسم خطوط موازي با محور عمودي از هريك از مقاطع علامت گذاري شده و سپس جمع كردن مقادير بدست آمده براي اين مقاطع زماني در اين صورت با فرض 5 ميليون سال عمر متوسط گونه ها (زمان چرخش گونه اي ) تعداد كل گونه ها از دوره كامبرين تا كنون 1،6ميليارد و با فرض 500 هزارسال 16 ميليارد تخمين زده مي شود.

Slide 25: 

مباني و مفروضاتي كه توسط سيمبسون براي رسيدن به اين برآوردها ارائه شده به شرح زير است: 1- تعداد گونه هاي حاضر را 2 ميليون برآورد مي كند. 2- تعداد گونه ها را در دوره هاي قبل از كامبرين و از رقم 1 گونه آغاز مي كند. 3- تمام دوره زماني را كه گونه واحد اوليه از آن شروع شده را يك بار بر 500 هزار و يك بار بر 5 ميليون تقسيم مي كند تا دفعات تكرار گونه ها بدست آيد سپس به استناد منحني رشد نمايي كه از رقم يك آغاز و به رقم 2 ميليون ختم مي شود،يك رقم ميانگين بدست مي آوردو آن را به عددهاي حاصل براي تكرار گونه ها ضرب مي كند با فرض 5 ميليون سال تعداد گونه ها معادل 50 ميليون و با فرض 500 هزار سال معادل 4 ميليارد بدست مي آید.

Slide 26: 

تعريف تحول بيولوژيكي: تحول بيولوژيكي يا اورگانيك مجموعه تغييراتي است كه در موجودات زنده رخ مي دهد. برخي از اين تحولات موجب پيدايش تنوعات و يا تفاوت هايي در بين افراد متعلق به يك گونه و گاهي شكافته شدن چهار چوب گونه و در نتيجه اشتقاق گونه هاي جديد از گونه هاي قبلي مي گردد.

Slide 27: 

دو تفسیر در مورد اشیاء زنده و اشیاء غیر زنده وجود دارد: 1- تمایز اشیاء زنده از هستی غیر زنده یک تفاوت بنیادین و اصیل است که در اثر افزوده شدن نیروی مولد حیات از بیرون به هستی مادی و غیر زنده حاصل می شود. 2- یا اینکه هستی موسوم به غیر زنده در نهاد و ساختار خود توان بروزحیات رانهفته داردو درشرایطی که به آرایش وترکیب مقتضی دست یابد، این توان و استعداد بالقوه ظهور و فعالیت می یابد.

Slide 28: 

شرح مختصر دیدگاه موسوم به تحول عام جهانی: وضع فعلی جهان هستی، کره زمین و پدیده حیات بر روی کره محصول یک تحول دراز مدت قبلی است.

Slide 29: 

1- تحول اتمی، در این تحول ذرات اولیه مادی ( الکترون ها، پروتونها، نوترون ها و غیره ) از تجمع انرژی یا ماده اولیه حاصل آمده اند و سپس با یکدیگر اجتماع حاصل کرده و عناصرشیمیایی موجودمانند هیدروژن، هلیوم، اکسیژن، ازت، کربن و غیره را پدید آورده اند. در این تحول 4 مرحله متمایز می توان تشخیص داد:

Slide 30: 

2- تحول شیمیایی، در این مقطع عناصر با یکدیگر ترکیب می شوند و صورت های جدیدی از تشکل مادی ایجاد می کنند. این مرحله یک میلیارد سال طول کشیده و مواد معدنی و مواد عالی بدون منشاء حیاتی به وجود آمده اند. در این تحول 4 مرحله متمایز می توان تشخیص داد:

Slide 31: 

3- مرحله سوم حدود 3 الی 3.2 میلیارد سال قبل آغاز شده و در این مدت تنوع عظیم عالم حیاتی با ظهور میلیونها و احتمالا میلیارد ها گونه زنده شکوفا شده است. در این تحول 4 مرحله متمایز می توان تشخیص داد:

Slide 32: 

4- تحول فرهنگی، چهارمین مرحله تحول جهانی، یک میلیون سال پیش با ظهور انسان اندیشمند شروع شده است. در این تحول 4 مرحله متمایز می توان تشخیص داد:

Slide 33: 

بارز ترین تفاوت انسان با سایر جانداران دیگر عبارت است از: 1- شناخت جهان اطراف خود که به مدد آن بر محیط و نیروهای طبیعت سلطه می یابد. 2- انفقال تجارب و یافته هی خود به دیگران و به ویژه نسلهای آتی(توارث فرهنگی)

Slide 34: 

دو نکته دیگر در مورد تحول عام جهانی قابل ذکر است: 1- مراحل تحول به صورت یک پیکان (فلش) واحد و مستمر نیست که آغاز یک مرحله با پایان مرحله قبلی مترادف باشد، بلکه بعد از ظهور هر مرحله در تحول، مرحله قبلی همچنان به روند و کار خود ادامه می دهد. 2- نظریه تحول عام جهانی و تشخیص 4 مرحله از آن بازتاب اندیشه انسان مرکزی و زمین مرکزی است و نسبت به آنچه که در همه جهان می گذرد بی توجه است

Slide 35: 

گفتار دوم تحول زیستی، مفهوم گونه و جمعیت

Slide 36: 

هدف آموزشي كلي اين گفتار صفحه 23

Slide 37: 

تحول وتکامل: 1- تحول: مراد از تحول در یک شیئ اعم از غیر زنده و زنده آن است که شیئ مورد نظر حالت یا خصلتی را از دست بدهد و حالت و خصلت تازه ای بدست آورد.

Slide 38: 

تحول وتکامل: 2- تکامل: وقتی یک شیئ از حالتی به حالت دیگر در می آید، ولی حالت جدید به دلیل برتری و ؟؟؟؟ که نسبت به حالت قبلی دارد، کاملتر و به تعبیری پیشرفته تر می شود.

Slide 39: 

رابطه تحول و تکامل: تکامل حالت خاصی از تحول است.

Slide 40: 

اختلاف تحول و تکامل: تکامل مسیر اعتلایی دارد. به عبارت دیگر تحول همراه با سیر اعتلایی، تکامل نامیده می شود

Slide 41: 

به دو دلیل در عالم بحث از تحول مناسبتر و صحیح تر از تکامل است: 1- جاندارانی که حلقه های ارتباط انسان با سایر جانداران از لحاظ برخورداری از کمالات و مزیت های انسان حالت پیشرفت تدریجی نشان نمی دهند.

Slide 42: 

به دو دلیل در عالم بحث از تحول مناسبتر و صحیح تر از تکامل است: 2- تحول جانداران یک مسیر واحد و انحصاری به سوی انسان ندارد بلکه تحول جانداران در هزاران و شاید صدها هزار مسیر مختلف سیر کرده و هم امروز نیز سیر می کند و جهت نهایی این مسیرها، انسان شدن نیست.

Slide 43: 

تعریف تحول بیولوژیکی: مراد از تحول زیستی یا بیولوژیکی تغییر در گونه هاست.

Slide 44: 

نظریه معتقدین به اشتقاق گونه ها یا تحول بیولوژیکی: اختلاف بین گونه ای یعنی تمایزهایی که بین گونه های مختلف وجود دارند، از لحاظ ماهیت و منشا پیدایش، همان تفاوت های درون گونه ای یعنی همان تفاوت های موجود بین افراد یک گونه هستند.

Slide 45: 

با این نگرش شیئ تحول یابنده یا محل رخ دادن تحول زیستی گونه در نظر گرفته می شود.

Slide 46: 

تعریف گرانت از تحول زیستی: ایولوشن ارگانیک (تحول زیستی) عبارتند از تغییر در فرکانس ژنها ، این تغییرات در ابعاد زمان و مکان در داخل جمعیت روی می دهند.

Slide 47: 

تعریف دوبژینسکی از تحول زیستی: ایولوشن ارگانیک (تحول زیستی) عبارتند از یک سری تغییرات جزئی یا کلی درترکیب ژنتیکی جمعیت که حالت برگشت ناپذیر دارد.

Slide 48: 

گونه به عنوان واحد مورد تحول تعریف گونه زیستی: گونه زیستی مجموعه افراد زنده ایست که شباهت بیشتر با یکدیگر دارند و از تکثیر نظایر خود پدید می آیند.

Slide 49: 

سه دیدگاه در جهت تفسیر ارتباط گونه با هستی بیرون از ذهن ما و ماهیت گونه بین فلاسفه غرب وجود دارد: 1- دیدگاه مفهوم تیپیولوژیک یک گونه 2- دیدگاه اصالت تسمیه با تعبیر نومنیالیستی؟؟؟ 3- دیدگاه اصالت ذهن

Slide 50: 

متخصصین علوم تجربی و فلاسفه اسلامی نیز دیدگاه های دیگری دارند.

Slide 51: 

مفهوم و تعریف جمعیت: جمعیت مجموعه افراد متعلق به یک گونه است که در زمان مشخص و در مکان معین زندگی می کنند.

Slide 52: 

اشکال اصلی در انتخاب جمعیت به عنوان واحد تحول یابنده عبارتند از: وقتی تحولات درون یک جمعیت یا گونه به حدی برسد که یک گونه جدید پدید آورد. طبعا دیگر جمعیت جدید به حکم اینکه به گونه متفاوتی تعلق دارد، استمرار جمعیت قبلی نیست و شیئ واحدی که بتوان از تحول در آن سخن گفت باقی نمی ماند.

Slide 53: 

کل عالم هستی به عنوان واحد مورد تحول: گونه، جنس، خانواده و سطوح بالای رده بندی یا به طور کلی عالم حیاتی همه انتزاعی هستند و فقط فرد زنده انتزاعی نیست که آن هم دوام و پایداری ندارد. پس کل عالم هستی واحد تحول یابنده است.

Slide 54: 

گفتار سوم مکاتب مختلف در زمینه تحول

Slide 55: 

هدف آموزشي كلي اين گفتار آشنایی با نظریه های مختلف در زمینه تحول موجودات زنده، چگونگی تکوین نظریه رایج فعلی و احراز توانایی برای مقایسه این نظریه ها با یکدیگر

Slide 56: 

اصول نظرات لامارک درباره شکل گیری تحول در موجودات زنده اصل اول: وجود یک نیروی درونی و ذاتی در جانداران برای حفظ حیات و افزایش رشد و جثه تا رسیدن به مرز خود تنظیمی.

Slide 57: 

اصول نظرات لامارک درباره شکل گیری تحول در موجودات زنده اصل دوم: وجود یک نیروی ذاتی با توان درک درونی برای تشخیص نیازها و هدایت واکنشهای جانداران در جهت رفع این نیازها.

Slide 58: 

اصول نظرات لامارک درباره شکل گیری تحول در موجودات زنده اصل سوم: میزان رشد اندام ها و قدرت حمل آنها در نتیجه استعمال مداوم افزایش می یابد.

Slide 59: 

اصول نظرات لامارک درباره شکل گیری تحول در موجودات زنده اصل چهارم: توارث و صفات اکتسابی، معروفترین اصل در نظرات لامارک که به رواج عبارت "لامارکیسم " منتهی شده است.

Slide 60: 

دو نکته مهم قابل توجه در میان نظرات لامارک: 1- توانایی های ذاتی و مفهوم ذات. 2- نوع تآثیر عوامل محیط در تحول جانداران و مفهوم نیاز.

Slide 61: 

نظریه مالتوس: جمعیت انسانی بر اساس قاعده رشد هندسی افزایش می یابد، در حالی که افزایش تولیدات غذایی بر پایه قاعده رشد عددی است.

Slide 62: 

خلاصه اصول نظریه داروین به شرح زیر است: 1- تنازع برای بقاء یا مبارزه بین خود موجودات زنده. 2- انتخاب طبیعی. 3- سازش و ارثی شدن صفات اکتسابی. 4- همبستگی متقابل یا اثرات غیر مستقیم موجودات زنده بر یکدیگر.

Slide 63: 

ثبات و تحول در ساختار ژنتیکی جمعیت گفتار چهارم

Slide 64: 

هدف آموزشي كلي اين گفتار آشنایی با نقش جهش در تغییر ساختار ژنتیکی جمعیت، نحوه بروز نوسان و تعادل در ساختار ژنتیکی و مکانیسم پیدایش تنوع از طریق روند نو ترکیبی.

Slide 65: 

تعریف تکامل زیستی یا ارگانیک در ساده ترین شکل بیان آن عبارتست از: تغییر در فرکانس ژنها یا آللهای ژنها در داخل جمعیت.

Slide 66: 

پولیمورفیسم ژنی عبارتست از: تفاوت در مشخصات ظاهری و خواص فیزیولوژیکی ناشی از اختلاف در ساختار ژنتیکی، پولیمورفیسم ژنی نامیده می شود.

Slide 67: 

علت پلیمورفیسم ژنی عبارتست از: ظهور الل های مختلف برای ژنها.

Slide 68: 

کیفیت تعداد الل ها در پلیمورفیسم ژنی: ارتباط بیا تعداد الل های یک ژن و تعداد انواع ژنوتیپ ها را می توان به ترتیب زیر نشان داد: g = r ( r + 1 ) / r که در آن r تعداد الل ها و g تعداد ژنوتیپ ها است.

Slide 69: 

قاعده بقا در جمعیت یا قاعده منسوب به هاردی و وینبرگ: اگر علت خاصی در جهت تغییر فرکانس هر یک از الل ها تآثیر نکند در ضمن تجدید نسل، سهم الل ها ( g ) ثابت و بدون تغییر باقی می ماند.

Slide 70: 

دو فرض اساسی پذیرفته شده برای رسیدن به قانون هاردی و وینبرگ عبارتند از: 1-افراد جمعیت همه با نسبت مساوی ایجاد گامت می کنند. 2- مجموعه گامت های تولید شده به طور تصادفی با یکدیگر تلاقی و ترکیب می شوند.

Slide 71: 

عوامل مؤثر بر تثبیت یا تغییر ساختار ژنتیکی:

Slide 72: 

تاثیر وقوع جهش روی تعادل ژنتیکی فرض کنیم ژنی مانند A ابتدا تنها به صورت یک الل یعنی a1 در جمعیت وجود دارد، جهش روی a1 ها شروع به رخ دادن می کند و با قرکانسی مانند µ، a1 را به a2 تبدیل می کند.

Slide 73: 

تاثیر وقوع جهش روی تعادل ژنتیکی اگر سهم الل a1 رت در آغاز امر p0 و سهم a2 را q0 بگیریم با فرض بالا p0=0 و q0=0 خواهد بود و بعد از n نسل شهم a1 یعنی pn از رابظه زیر بدست می آید: P0(1-µ)n Pn=

Slide 74: 

تاثیر وقوع جهش روی تعادل ژنتیکی حال اگر جهش دو طرفه باشد یعنی a1 با فرکانس u به a2 و a2 بافرکانس v به a1 تبدیل شود مقادیرp وq از روابط زیر بدست می آیند: P=v/(u+v) q=u/(u+v)

Slide 75: 

عوامل درونی جمعیت مثل وقوع جهش و تجدید نسل اساسا در دراز مدت در جهت تثبیت سهم الل ها عمل می کنند.

Slide 76: 

دو مورد زیر باعث تنوع، تحول و تغییر ساختار ژنتیکی می شوند: 1- روند نوترکیبی. 2- عوامل بیرونی نظیر رانش، مهاجرت و انتخاب طبیعی.

Slide 77: 

تاثیر نوترکیبی در بروز تنوع در ساختار ژنتیکی: یک ژن و 2 الل. تعداد ژنوتیپها: 3= 2 / (1+2)2 دو ژن و 2 الل. تعداد ژنوتیپها: 9=2[2/(1+2)2] سه ژن و 3 الل. تعداد ژنوتیپها: 216=3[2/(1+3)3] n ژن و r الل. تعداد ژنوتیپها: [r(r+1)/2]n

Slide 78: 

در صورتی که سه ژن مستقل و از هر کدام به ترتیب 3، 4 و 5 الل داشته باشیم تعداد انواع ژنوتیپها مساوی: = 2/(1+5)5 * 2/(1+4)4 * 2/(1+3)3 900 = 15 * 10 * 6 خواهد بود.

Slide 79: 

در حاشیه بحث از نو ترکیبی اشاره به دو نکته ضرورت دارد: 1- نوترکیبی حاصل تفکیک ژنها و الل ها در موقع تشکیل گامتها است. 2- احتمال وجود دو یا چند جهش روی یک خط تکثیر بسیار اندک است.

Slide 80: 

گفتار پنجم عوامل بیرونی مؤثر در تغییر ساختار ژنتیکی جمعیت

Slide 81: 

هدف آموزشي كلي اين گفتار آشنایی با ویژگی های پدیده «رانش ژنتیکی» و «مهاجرت» به عنوان دو عامل بیرونی مؤثر بر تغییر ساختار ژنتیکی جمعیت.

Slide 82: 

الف: رانش ژنتیکی قوانین آماری در تعداد تکرارهای کوچک صدق نمی کند. لذا گاهی در جمعیت های کوچک فرکانس ژنها به دلیل تصادف دستخوش نوسان می گردد که اصطلاحا این قبیل تغییرات تصادفی در فرکانس ژنها را «رانش ژنتیکی» می نامند.

Slide 83: 

رایت تاثیر پدیده رانش ژنتیکی را روی مثال های فرضی بسیار متعدد و همچنین با تکیه بر محاسبات نظری و آماری، بررسی کرد و منحنی U شکل خوابیده به پهلو را به شکل زیر بدست آورد.

Slide 84: 

شکل تغییر در فرکانس الل های بی تفاوت از لحاظ انتخاب طبیعی در جمعیت های کوچک

Slide 85: 

دو دسته مطالعات تجربی درباره ی اثر رانش صورت گرفته است: 1- در شرایط آزمایشگاهی 2- در شرایط طبیعی

Slide 86: 

دو دیدگاه درباره نقش و سهم رانش ژنتیکی در تحولات جانداران 1- روند رانش در تحول جانداران مؤثر است. 2- Mayr و عده ای دیگر از متخصصین اهمیتی برای نقش رانش قائل نیستند.

Slide 87: 

در دیدگاه نخست سه نوع ارزیابی در برخورد بین اثر رانش و انتخاب طبیعی وجود دارد. 1- نقش رانش چنان قوی است که می تواند اثر انتخاب طبیعی را تحت الشعاع قرار دهد.

Slide 88: 

در دیدگاه نخست سه نوع ارزیابی در برخورد بین اثر رانش و انتخاب طبیعی وجود دارد. 2- روند رانش وقتی می تواند یک الل را تثبیت کند که در مقایسه با رقیب یا رقبای خود در قبال انتخاب طبیعی حالت خنثی و بی تفاوت داشته باشد.

Slide 89: 

در دیدگاه نخست سه نوع ارزیابی در برخورد بین اثر رانش و انتخاب طبیعی وجود دارد. 3- اکثریت عقیده دارند که روند رانش تنها وقتی مؤثر است که جهت عمل آن با زاویه انتخاب طبیعی منطبق باشد.

Slide 90: 

ب: جریان ژن یا مهاجرت وارد شدن یک ژن از بیرون به جمعیت (مهاجرت به درون) و یا خارج شدن یک ژن از جمعیت (مهاجرت به بیرون) را جریان ژن یا مهاجرت می گویند.

Slide 91: 

تفاوت جهش و جریان ژن جهش a1 به a2 از فرکانس a1 کم می کند ولی در روند جریان ژن و ورود الل به a2 از بیرون به جمعیت با کاهش تعداد a1 همراه نیست.

Slide 92: 

جریان ژن به یکی از دو صورت زیر اتفاق می افتد: 1- وارد شدن یک فرد یا تخم لقاح یافته از یک جمعیت به جمعیت دیگر. 2- انتقال یک گامت از جمعیتی به جمعیت دیگر.

Slide 93: 

گفتار ششم عوامل بیرونی مؤثر بر ساختار ژنتیکی

Slide 94: 

هدف آموزشي كلي اين گفتار آشنایی با مفهوم انتخاب طبیعی، تحول نگرشها درباره این مفهوم و نقش آن به عنوان یک عامل بیرونی مؤثر بر تغییر ساختار ژنتیکی جمعیت.

Slide 95: 

عقیده داروین درباره انتخاب طبیعی: داروین مکانیسم تاثیر انتخاب طبیعی را اساسا به ایجاد تفاوت در مرگ و میر محدود مودانست و عقیده داشت که افراد ناسازگار با غربال طبیعت حذف می شوند و افراد سازگار تر باقی می مانند.

Slide 96: 

نگرش امروزی درباره ی انتخاب طبیعی و نحوه تاثیر آن دو تفاوت اساسی به دیدگاه داروین دارد: 1-نقش انتخاب طبیعی را به جای ایجاد تفاوت درمرگ و میر، ایجاد تفاوت در میزان باروری می داند. 2- روند حذف و ابقا را یک روند نسبی می داند. یعنی به تدریج سهم گروهی را در تشکیل نسل آتی افزایش و سهم دسته ای را کم می کند.

Slide 97: 

عوامل مؤثر بر تغییر سهم الل ها در پدیده انتخاب طبیعی: 1- ضریب انتخاب طبیعی. 2- بارز یا نهفته بودن الل نسبت به رقیب. 3- سهم اولیه الل ها درترکیب اولیه جمعیت.

Slide 98: 

تعریف انتخاب طبیعی: ضریب انتخاب طبیعی تفاوت و به بین دقیقتر میزان کاهشی است که در ضمن یک بار تجدید نسل در سهم یک الل حاصل می شود.

Slide 99: 

فرمول ضریب انتخاب طبیعی در حالت یک ژن و دو الل وقتی که سهم هر الل 0.5 باشد: (تعداد a2 /تعداد a1 ) –1 S =

Slide 100: 

نکته: ضریب انتخاب طبیعی را روی اللی که سهم آن کاهش یافته است محاسبه می کنیم.

Slide 101: 

فرمول محاسبه ضریب انتخاب طبیعی در حالت یک ژن و در الل وقتی که سهم الل متفاوت باشد. q1=q0-Sq0

Slide 102: 

نحوه تاثیر انتخاب طبیعی در تغییر سهم الل ها تنها متاثر از شدت و ضعف انتخاب طبیعی یعنی مقدار ضریب انتخاب طبیعی نیست، بلکه دو عامل زیر نیز دخالت دارند: 1- غالب یا مغلوب بودن الل نسبت به رقیب. 2- سهم اولیه الل ها در ترکیب ژنتیکی جمعیت.

Slide 103: 

پلیوتروپی چیست؟ برخی از ژنها روی چند خصلت متفاوت تاثیر دارند و از این لحاظ سهم آنها با ظهور چندین فنوتیپ تظاهر می کند. این خاصیت ژنها را اصطلاحا پلیوتروپی می نامند.

Slide 104: 

تاثیر انتخاب طبیعی وقتی هر چند ژن موجد یک صفت است: 1- وقتی الل های برتر حالت بارز داشته باشند ژنوتیپهای بیشتری به صورت هتروزیگوت در معرض حمایت انتخاب طبیعی است. 2- وقتی الل های برتر حالنت نهفته داشته باشند ژنوتیپهای کمتری به صورت هموزیگوت در معرض حمایت طبیعی خواهند بود.

Slide 105: 

اثر انتخاب طبیعی در ژنهای موجد صفات مختلف: 1- تاثیر چند ژن مستقل در نوسان فرکانس یکدیگر 2- اثر ژنهای تغییر دهنده بارزیت.

Slide 106: 

صورت های اثر انتخاب طبیعی: 1- انتخاب تثبیت کننده یا متعادل کننده. 2- انتخاب پیش برنده یا جهت دار. 3- انتخاب متلاشی کننده یا تنوع بخش.

Slide 107: 

منحنی انتخاب تثبیت کننده منحنی انتخاب پیش برنده منحنی انتخاب متلاشی کننده شکل

Slide 108: 

مثال های تجربی در بررسی اثر انتخاب طبیعی: 1- ماهی پشه خوار 2- شب پره 3- نتایج انتخاب نژاد روی ذرت 4-افزایش توان حیاتی در اثر تشدید رقابت بین مگس های سرکه 5- ایجاد مقاومت در برابر ددت 6-بروز نژادهای مقاوم در برابر آنتی بیوتیک ها در میان باکتری ها

Slide 109: 

اثرات تلفیقی عوامل مؤثر بر تغییر ساختار ژنتیکی:

Slide 110: 

الف: تلفیق اثر رانش ژنتیکی و انتخاب طبیعی.

Slide 111: 

بر پایه نتیجه گیری رایت اگر ابعاد جمعیت ( تعداد افراد جمعیت) را با N و ضریب انتخاب طبیعی را با S نشان دهیم: 1- وقتی که N ≥ 1/4 S باشد انتخاب طبیعی عامل اصلی در نوسان فرکانس الل هاست. 2- وقتی که N ≤ 1/2 S باشد رانش ژنتیک نقش برتر را دارد. 3- بین این دو مرز یعنی 1/2 S ≥N≥1/4 S هر دو عامل مشترکا اثر می کنند.

Slide 112: 

ب: تلفیق اثر رانش با وقوع جهش و مهاجرت:

Slide 113: 

اگر نسبت وقوع جهش برای هر الل، با حرف u و فرکانس مهاجرت با حرف m و تعداد جمعیت با N نشان داده شود: 1- وقتی 1/4u یا N≥1/4m باشد اثر جهش و مهاجرت در نوسان فرکانس الل ها نقش حاکم و برتر دارد. 2- وقتی 1/2u یا N<1/2m باشد، نقش رانش ژنتیکی اساسی تر است. 3-بین دو مرز یعنی 1/4u یا 1/2m>N>1/4m یا 1/2u باشد، نقش رانش و مهاجرت با جهش به صورت همزمان تلفیق می شود.

Slide 114: 

ج: تلفیق اثرات انتخاب طبیعی و جهش د: تلفیق اثرات انتخاب طبیعی و مهاجرت

Slide 115: 

گفتار هفتم حراست از تنوع ساختار ژنتیکی

Slide 116: 

هدف آموزشي كلي اين گفتار آشنایی با مکانیسم های حفاظت از تنوع ساختار ژنتیکی دلایل بقای ژن ها و الل ها به ظاهر غیر مفید خزانه ژنتیکی جمعیت و علل پایداری حصار؟؟؟؟ گونه.

Slide 117: 

پیچیدگی بحث از این لحاظ است که در واقع دو مطلب متضاد باید تفسیر شود: 1- چرا تنوع درون گونه ای حفاظت می شود؟ 2- چرا حفظ و تقویت این تنوع حصار گونه را متلاشی نمی کند؟

Slide 118: 

دو عامل که در تئوری کلاسیک در مورد تنوع ساختار ژنتیکی مورد فراموشی و غفلت قرار گرفته عبارتند از: 1- آنچه در معرض انتخاب طبیعی واقع می شود، فرد زنده یعنی مجموعه ای از ژنها با کنش های؟؟؟؟ متقابل است. 2- این تئوری شرایط محیط را ثابت و اقتضاء انتخاب طبیعی را در یک جهت معین و تغییر ناپذیر فرض می کند.

Slide 119: 

مکانیسم های حفاظت از تنوع ساختار ژنتیکی عبارتند از: الف: روندهای منبعث از خود موجود زنده یا روندهای درونی. ب: روندهای منبعث از محیظ موجود زنده یا روندهای بیرونی. ج: اثر کاهش فرکانس ژنها در افزایش سازگاری آنها.

Slide 120: 

الف: مکانیسم های منبعث از خود موجود زنده عبارتند از: 1- مغلوبیت یا نهفته ماندن. 2- تغییر در قابلیت نفوذ یا بارزیت ژن. 3- هتروزیس. 4- وابستگی ژنها. 5- اپی ستازیس.

Slide 121: 

علل برتری هتروزیگوت ها: 1- برگرداندن ژنهای بارز با ترکیب ژنتیکی. 2- پیدایش حالت فوق بارز در هتروزیگوت ها.

Slide 122: 

علل پیدایش حالت فوق بارز از توجه به نکات زبر درک می شود: 1- الل های مغلوب یا نهفته به صورت کامل راکد و بی اثر نمی مانند بلکه شکلی از فعالیت را دارا می باشند. 2- ین تصور که اللی کشنده یا نیمه کشنده باشد، در معرض تردید قرار می کیرد.

Slide 123: 

دو عامل میزان وقوع نوترکیبی را کنترل می کند: 1- وجود کروموزوم ها و تعداد الل ها. 2- پدیده کراسینگ آور.

Slide 124: 

فرمول زیر تعداد انواع گامت ها را در رابطه با کروموزوم ها نشان می دهد: G تعداد انواع گامت ها و n تعداد جفت کروموزوم ها G = 2n

Slide 125: 

نقش کروموزوم ها در ایجاد تنوع: 1- تعدیل درجه تنوع در ساختار ژنتیکی جانداران. 2- نقشی معادل پیدایش حصار گونه ای.

Slide 126: 

نقش کراسینگ آور در ایجاد تنوع: در حالی که پیدایش کروموزوم ها در جهت کاستن از تنوع ترکیب ژن ها عمل می کند، کراسینگ آور، دقیقا در جهت افزودن بر تنوع ساختار ژنتیکی اثر می نماید.

Slide 127: 

عوامل محدود کننده کراسینگ آور عبارتند از: 1- نزدیکی زیاد ژن ها روی کروموزوم ها. 2- وجود سوپر ژنها.

Slide 128: 

فواید وجود سوپر ژنها به شرح زیر است: 1- پدیده هتروزیس را که در حالت عادی بین دو الل یک ژن رخ می دهد می تواند به سطح وسیعی از کروموزوم، یعنی ده ها، صدها و شاید هزاران ژن گسترش دهد.

Slide 129: 

فواید وجود سوپر ژنها به شرح زیر است: 2- بسیاری از صفات اصلی گونه ای با سوپرژنها کنترل و حراست می شود.

Slide 130: 

فواید وجود سوپر ژنها به شرح زیر است: 3-ترکیبات متعادل بین ژنها در صورت ؟؟؟؟ سوپرژن از خطر پاشیده شدن و انفکاک مصون می مانند.

Slide 131: 

ب: روندهای منبعث از محیط-عوامل اکولوژیکی

Slide 132: 

در روندهای منبعث از محیط جنبه های متمایز زیر در نحوه ی اثر محیط قابل تشخیص است.

Slide 133: 

الف- وجود فشارهای مختلف الجهت در انتخاب طبیعی. ب- شرایط محیطی در بعد زمان شامل: 1- تغییرات فصلی 2- تغییرات ناشی از چرخه اقلیمی 3- تغییرات بلند مدت و غیر چرخه ای در اقلیم ج- تغییرات شرایط محیطی در بعد مکان

Slide 134: 

اصل لودویگ عبارت است از: یک ژنوتیپ تازه می تواند در یک محدوده ی جدید استقرار یابد و بر محدوده جمعیت اضافه گردد ولو اینکه در شرایط میدان اولیه (محدوده اولیه انتشار ) نسبت به افراد موجود ضعیفتر باشد.

Slide 135: 

انواع پلیمورفیسم عبارتند از: 1- پولیمورفیسم ناشی از اصل لودویگ 2- پلیمورفیسم زمینه ای 3- پلیمورفیسم ناشی از تقلید

Slide 136: 

تعریف پولیمورفیسم ناشی از اصل لودویگ: پولیمورفیسم ناشی از اختلاف سازگاری افراد گونه با شرایط محیط را پولیمورفیسم ناشی از اصل لودویگ می نامند.

Slide 137: 

تعریف پلیمورفیسم زمینه ای وقتی محیط زندگی یک جاندار از لحاظ شکل و ظاهر، و اغلب رنگ دارای بخش های متمایز باشد در برخی گونه ها، دستجات متمایزی که هر دسته با بخشی از محیط همرنگ تر و شبیه تر است پدید می آید.

Slide 138: 

تعریف پلیمورفیسم ناشی از تقلید پولیمورفیسم ناشی از اختلاف سازگاری افراد گونه با شرایط محیط را پولیمورفیسم ناشی از اصل لودویگ می نامند.

Slide 139: 

ج: اثر کاهش فرکانس ژنها در افزایش سازگاری آنها

Slide 140: 

گفتار هشتم جمع بندی و تحلیل کلی پدیده تحول

Slide 141: 

هدف آموزشي كلي اين گفتار شناخت عوامل اصلی و فرعی در روند تحول، مفهوم تصادف و علیت، هدف و هدف داری، ماهیت جهش ها. اشاره به دیدگاه های معتقدین به هدف داری و تصادف در تحول جانداران.

Slide 142: 

مفهوم تصادف: کلمه تصادف در طول تاریخ اندیشه بشر دو معنای کاملا متفاوت داشته است: 1- نفی قانون عام علیت 2- اعتقاد به تصادفی بودن برخی پدیده ها در ضمن قبول قانون علیت

Slide 143: 

مجموعه پدیده هایی که اطراف ما رخ می دهند به دو گروه اصلی تقسیم می شوند: 1- پدیده های غیر تصادفی ( دارای علت و هدف). 2- پدیده های تصادفی ( دارای علت و لی فاقد هدف).

Slide 144: 

انواع علت ها عبارتند از: 1- علت مادی 2- علت صوری 3- علت فاعلی 4- علت غایی

Slide 145: 

تعاریف جهش 1- بروز تغییر تدریجی یعنی بدون مقدمه و غیر تدریجی در یک یا چند صفت از مجموعه صفات ارثی.

Slide 146: 

تعاریف جهش 2- ظهور یک خصلت جدید در جاندار به صورت غیر تدریجی با توان توارث و انتقال به نسل های بعد یا زوال ناگهانی یک خصلت قبلا موجود با توان توارث در نسل های بعد.

Slide 147: 

تعاریف جهش 3- اشتباه در روند کپی برداری از مواد ناقا صفات ارثی.

Slide 148: 

تعاریف جهش 4- بروز تغییر در ساختار و کیفیت استقرار در اجزاء DNA.

Slide 149: 

دو نکته قابل طرح درباره ی علی بودن و زمینه دار بودن جهش ها: 1- جهش ها بی علت رخ نمی دهند. 2- صفات ناشی از جهش ها بدون علت و بی نیاز از استعداد و زمینه قبلی پدید نمی آیند.

Slide 150: 

دو دیدگاه درباره ی جهش وجود دارد: 1- دیدگاه هدفدار بودن جهش ها و تحول. 2- دیدگاه تصادفی بودن جهش ها و تحول.

Slide 151: 

جهش ها را بر حسب خصلت هایی که الل های ناشی از جهش ها ایجاد می کنند، اغلب در سه گروه زیر طبقه بندی می کنند: الف: صفات مفید. ب: صفات مضر. ج: صفاتی که نه مضرند و نه مفید.

Slide 152: 

اصول قانون علیت عبارتند از: 1- اصل ضرورت یا حتمیت- در صورت حاضر بودن علت یا علت ها بروز معلول حتمی و اجتناب ناپذیر است. 2- اصل سنخیت- از یک علت یا مجموعه مشخص از علت ها یک معلول واحر ویکسان بروز می کند.

authorStream Live Help