logging in or signing up Turkistan aSGuest41178 Download Post to : URL : Related Presentations : Share Add to Flag Embed Email Send to Blogs and Networks Add to Channel Uploaded from authorPOINT lite Insert YouTube videos in PowerPont slides with aS Desktop Copy embed code: (To copy code, click on the text box) Embed: URL: Thumbnail: WordPress Embed Customize Embed The presentation is successfully added In Your Favorites. Views: 117 Category: Others/ Misc License: All Rights Reserved Like it (1) Dislike it (1) Added: March 22, 2010 This Presentation is Public Favorites: 0 Presentation Description No description available. Comments Posting comment... Premium member Presentation Transcript Slide 1: ( 12 Kasım 1933 , 12 Kasım 1944 ) ﺷﺔﺭﻗﻊتىﺭكعستان Doğu Türkistan Doğu Türkistan : Doğu Türkistan Doğu Türkistan : Doğu Türkistan Ülke Adı : Doğu Türkistan Dini : İslam Dili : Türkçenin Uygur Lehçesi Başkenti : Ürümçi Kurulduğu Tarih : 12 Kasım 1933 ,1944 Bayrağı : Ay yıldızlı gök bayrak Milli Sembolü Milli Marşıمعللع مارشع : Milli Marşıمعللع مارشع Türkiye Türkçesi Kurtuluş Marşı Kurtuluş yolunda su gibi aktı kanımız, Senin için ey yurdum, olsun feda canımız. Kan döküp hem can verip, seni kurtardık, Kalbimizde, kurtuluş için imanımız vardı. Yar oldu, himmetimiz sana, Dünyaya hükmetmişti geçmiş ecdadımız. Yurdum, kanla temizledim seni, Artık kirletmeyiz, Türk’tür adimiz. Atilla, Cengiz, Timur dünyayı titretmişti, Kan verip şan alan biz onların ahfadıyız. Can verdik, aktı kanımız, aldık düşmandan intikam, Yaşasın, hiç sönmesin parlasın istikbalimiz. Uygur Türkçesi ظذيغذر تىركحعسع Qurtulush Marşi قذرتذلذش مارشع قذرتذلذش يولعدا سذدةك ظاقتع بعزنعث قانعمعز، سةن ظىحىن ظةي يذرتعمعز بولسذن صعدا بذ جانعمعز. قان كعحعص هةم جان بعرعص ظاخعر قذرتذلدذردذق سعنع، قةلبعمعزدة قذتقذزذشقا بار ظعدع ظعمانعمعز. يارع هةمدةم بولدع بعزنعث هعممعتعمعز سةن ظىحىن، دذنيانع سورغان ظعدع ظأتكةن ظذلذغ ظةجدادعمعز. يذرتعمعز بعز يذز-كىزىثنع قان بعلةن صاكعزلعدذق، ظةمدع هعح كعرلةتمعضةيمعز حىنكع تىركتذر نامعمعز. ظاتعللا، حعثضعز، تعمذر دذنيانع تعترةتكةن ظعدع، قان بعرعص نام ظالعمعز بعز ظذلارنعث ظةؤلادع بعز. حعقتع جان هةم ظاقتع قان دذشمةندعن بولدع ظةل ظامان، .ياشعسذن هعح ظأحمعسذن صارلانسذن ظعستعقبالعمعز. Şair Mücahit Mehmet ALİ TEVPIK Slide 6: Yüzölçümü يىز ظألحعمع 1,828,418 km² Nüfusu نذصذسع 30 milyon Müslüman Türk 10 milyon Çinli göçmen % 80'den fazlası müslüman Din ve Mezhep دعن ؤة مةزهةص Çoğunluğu Hanefi, az bir kısmı da şafi 20% kafir Çinliler ve Moğol ve başka milletler Slide 7: Uygurlarda Tarihi Dinler ظذيغذرلاردا دعنلةر 1.Gök Tanri Dini 2.Zerdüşt Dini(Ateşperestlik) 3.Şaman Dini 4.Mani Dini 5.Bodda Dini 6.Hiristiyan –Nistoriyan Dini 7.Musevilik Dini 8.İslam Slide 8: Sultan Satuk Boğrahan (İlk Müslüman Karahanlılar Hakanı) Saltuk Buğra Han‘ın 932.yılında İslâmîyet’i kabul etmesi ile Türk'ler devlet ve millet olarak İslâm’a girmişlerdir. Slide 9: Dil تعلع Uygurca, Özbekçe, Kazakça, Kırgızca, Tatarca, Salırca gibi Türkçenin çeşitli lehçeleri Yazı يئزعقع 10. yüzyılından önce Urhun Yinsey Uygur Yazısı, Eski Uygur Yazısı 10. yüzyılından beri Arap alfabesi ve 1983.yılından sonra Uygurca sesleri gösteren ek işaretler ile Arap alfabesi. Doğu Türkistan Tarihi:تارعخع : Doğu Türkistan Tarihi:تارعخع Doğu Türkistan Uluğ (Büyük) Türkistan'ın bir parçasıdır. Uluğ Türkistan deyince, Batı ve Doğu Türkistan birlikte akla gelir. Batı Türkistan ise Türkiye, Azerbaycan, Türkmenistan, Özbekistan, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan ve Afganistan’ın Türkler Bölgesi, Güney Iran, Kuzey Irak, Rusya İşgali altındaki bütün Özerk Türk Cumhuriyetleri, Türkler Bölgesi, Sibirya’nın bir kısmı ve Kirimi göstermektedir. Doğu Türkistan; işte bu 5.000.000 'kilometre karelik 200 milyon nüfuslu Müslüman Türkler yaşadığı ülkenin doğusunda ve Asya Kıtası'nın tam ortasında bulunmaktadır. Üzerindeki Kurulan Türk Devletleri : Üzerindeki Kurulan Türk Devletleri Hun İmparatorluğu (M.Ö 220 - M.S 216) Göktürk Devleti (552 - 745) Uygur Devleti (740 - 860) Karahanlılar Devleti (840 - 1212) İdikut Hanlığı (840-1312) Çağatay Hanlığı (1217 - 1352) Hocalar Hakimiyeti (1679 – 1752) Kaşgarya Devleti (Yakuphan Devleti) (1863 - 1877) Doğu Türkistan İslam Cumhuriyeti (12 KASIM 1933 - 1937) Doğu Türkistan Cumhuriyeti (12 KASIM 1944 - 1949) Doğu Türkistan‘ın Bağımsızlık Dönemleri : Doğu Türkistan‘ın Bağımsızlık Dönemleri 1. MÖ 206'ya kadar geçen dönem 2. MÖ 206 -108 Hun Türk Hakanlığı'na Bağlı Yerel İdare 3. MÖ 86 - 60 Hun Türk Hakanlığı'na Bağlı Yerel İdare 4. MÖ 10 - MS 73 Hun Türk Hakanlığı'na Bağlı Yerel İdare 5. Uygur Devleti740 - 860 Tam Bağımsızlık 6. 555 - 639 Göktürk Hakanlığı'na Bağlı Yerel İdare 7. 650 - 660 Göktürk Hakanlığı'na Bağlı Yerel İdare 8. 699 - 738 Türgiş Türk Hanlığı'na Bağlı Yerel İdare 9. Karahanlılar Devleti 751 – 1216 Tam Bağımsızlık 10. İdikut Uygur Devleti 840- 1257 Tam Bağımsızlık 11. 1217 - 1352 Moğol İmparatorluğu'na Bağlı Yerel İdare 12. Çağatay Hanlığı 1352-1679 Tam Bağımsızlık 13. 1679 - 1752 Hoclar Hakimiyeti (Kalmuk Devletine Bağlı Yerel İdare) 14. Hocalar Devleti 1756 – 1759 Tam Bağımsızlık. 15. Kaşgarya Devleti 1862- 1883 Tam Bağamsızlık 16. Doğu Türkistan İslam Cumhuriyeti 1933-1937 Tam Bağımsızlık 17. Doğu Türkistan Cumhuriyeti 1944-1949 Tam Bağamsızlık Çin’in D.Türkistan‘ı İstila Ettiği Dönemler : Çin’in D.Türkistan‘ı İstila Ettiği Dönemler 1. MÖ 108 - 86 Sadece Ülkenin Güney Bölgesi 2. MÖ 60 -10 Sadece Ülkenin Güney Bölgesi 3. MS 74 - 103 Sadece Ülkenin Güney Bölgesi 4. 640 - 649 Ülkenin Tamamı 5. 660 - 699 Ülkenin Tamamı 6. 738 - 751 Ülkenin Tamamı ve Batı Türkistan'ın Bir Bölümü 7. 1753 - 1756 Ülkenin Tamamı 8. 1759 - 1861 Ülkenin Tamamı 9. 1879 - 1931 Ülkenin Tamamı 10. 1937- 1944 Ülkenin Tamamı 11. 1949- Bugüne kadar Kültür ve Sanat ظذيضارلعغع ؤة سةنظعتع : Kültür ve Sanat ظذيضارلعغع ؤة سةنظعتع TÜRK-İSLAM UYGARLIĞININ BEŞİĞİ: DOĞU TÜRKİSTAN İlim Adamları ,Alimler, Şairler… İbn-i SİNA İslam Alemindeki Büyük Tabip El FARABİ Büyük İslam Felsefe Alimi Gök Bilim Adamı, Büyük Fizik Alimi Slide 15: Kaşgarlı Mahmut Divan-ı Lugatüt Türk’ün Yazari Yusuf HAS HACİP İslam Felsefe Alimi Kutatkubilig Yazarı Alişir NEVAİ Büyük Türk Şairi Türk Dilinin Sultanı Slide 16: Abdulkadir DAMOLLAM (1862- 1924) Büyük İslam Alimi Milli Kahraman, Misyonerliğe karşi Savaşçı Mücahit Abdurrahim ÖTKÜR (1923-1995) Büyük Bağımsızlık Şairi, Tarih Yazarı Lütfullah MÜTELLİF (1922 -1945) Genç Büyük Vatansever Şair, Mücahit Abdulhalik UYGUR (1901-1933) Büyük Uygur Şairi, Mücahit Uygur Yemek Kültürü يعمةك ظذيضارلعغع : Uygur Yemek Kültürü يعمةك ظذيضارلعغع UYGUR ÇALGILARI ظذيغذر حالغذ ظةسؤاصلعرع : UYGUR ÇALGILARI ظذيغذر حالغذ ظةسؤاصلعرع Sunay Nağra Dolan Ravabı Dap Dutta Ravap Huştar Mimari معمارلعقع : Mimari معمارلعقع Giyim-Kuşam كعيعم-كعحةكلعرع : Giyim-Kuşam كعيعم-كعحةكلعرع Uygur Türklerinde Millî Başlık (Doppa) ظذيغذرلارنعث معللع باش كعيعملعرع(دوصصا) : Uygur Türklerinde Millî Başlık (Doppa) ظذيغذرلارنعث معللع باش كعيعملعرع(دوصصا) Bayramlar بايراملار : Bayramlar بايراملار 2.Kurban Bayramı قذربان هئيعت : 2.Kurban Bayramı قذربان هئيعت 3.Ramazan Bayram ﺭﻭﺯﻉﻫﺌﻴﺖ : 3.Ramazan Bayram ﺭﻭﺯﻉﻫﺌﻴﺖ Doğu Türkistanda Doğal Zenginlik : Doğu Türkistanda Doğal Zenginlik Petrol نعفعت Doğu Türkistan'daki petrol yataklarında toplam petrol 160 milyar tondan fazla olup, İran ve Irak'taki rezervlerinden on misli büyüktür. Her yıl 10 milyon ton petrol Çin'e taşınmaktadır. Ne var ki Türklerle meskun köylerin %70'inde hala ilkel gaz lambaları kullanılmaktadır. Benzin ise Çin'den iki misli daha pahalıdır. Çinliler petrolu tamamen kontrol ettiği için, çıkan zenginliklerden Doğu Türkistan Türkleri kesinlikle istifade edememektedirler. Slide 34: Doğal Gaz تةبعظع ضاز Doğu Türkistan‘ın 30 bölgesinden doğal gaz çıkarılmaktadır. Çin'in petrol rezervlerinin yüzde 30'u, doğal gaz kaynaklarının ise yüzde 34'ü bu bölgede bulunmaktadır. Doğu Türkistan'dan elde edilen doğal gazın Şan Hay'a turbo doğal gaz pompalama sistemi ile taşınması çalışmalarına da hız verilmiştir. Tarım دعهقانحعلعق : Tarım دعهقانحعلعق Doğu Türkistan esasen tarım memleketidir. İhracat malının %80'ini tarım ve gıda maddeleri teşkil eder. 150 bin km2 tarım arazisine, bir o kadar ekilebilen toprağa ve 12 bin km2 genişliğinde ormanlık alana sahiptir. Hayvancılık حارؤعحعلعق Doğu Türkistan, dünyada sayılı hayvancılık ülkelerinden biridir. Doğu Türkistan'da faydalanılabilir otlaklar 760 milyon Mo'dur. Bu otlaklarda 60 milyon baş hayvan beslenebilir. Doğu Türkistan'da şimdiki mevcut hayvan sayısı 30 milyon baştır. Slide 36: Doğu Türkistan halkı 30 yıldan beri eti karne ile almaktadır. Her aileye aylık et istihkakı 1 kg.dır. Bu miktar bazı bölgelerde 112 kg.'a kadar düşer. Hatta bazı yerlerde bu bile yoktur. Doğu Türkistan halkı yıllarca et yüzü görmeden yaşamaya mecbur edilmiştir. Orman ظورمان Doğu Türkistan ormanlar bakımından zengin bir ülkedir. Doğu Türkistan’daki toplam ormanlık alan 2.430.000 hektar olarak tahmin edilmektedir. Bu ise Doğu Türkistan’ın toplam alanının %6’sını teşkil eder. Fakat Doğu Türkistan dağları, geniş ve orman yapmaya çok elverişli sahalara sahiptir. Vedio Gosterimi Şehirler شةهةرلةرBaşkent Ürümçi: باشكةنت ﻅﻰﺭﻯﻣﺤﻊ : Şehirler شةهةرلةرBaşkent Ürümçi: باشكةنت ﻅﻰﺭﻯﻣﺤﻊ Uygur Uygarlık Beşiği Kaşgarظذيغذر ظذيضارلعق بأشىكع قةشقةر : Uygur Uygarlık Beşiği Kaşgarظذيغذر ظذيضارلعق بأشىكع قةشقةر Halk Hayatı ve Fakirlik خةلق هاياتع ؤة نامراتلعق : Halk Hayatı ve Fakirlik خةلق هاياتع ؤة نامراتلعق Zulüm ve İşkence زذلذم ؤة ظعشكةنجة : Zulüm ve İşkence زذلذم ؤة ظعشكةنجة 1. Tırnak altına iğne batırma, 2. Erkek mahkûmların cinsel organına çubuk sokma, 3. Kazığa oturtma, 4. Sol elini masaya [metal çiviyle] çakıp, sağ eliyle itirafname yazdırma, 5. Çemberle kafatasını sıkıştırma, 6. "Gang'za"ya bastırma, 7. Buruna biber suyu akıtma, 8. Çıplak bedene kızdırılmış yağ saçma, 9. Âşık kemiği ezme, 10. Aşil tendonunun kesilmesi, 11. Ayak bileklerine (yıllarca) 10 kg pranga takma Slide 45: 12. Mahpusların ellerine kelepçe takma cezası. a. Eller önde, b. Eller arkada, c. Bir el omuz üstünden, bir el omuz altından alınarak çapraz bir durumda bağlanma, 13. Boğazına kadar soğuk suya sokma 14. "Buz koğuşuna" koyup dondurma, 15. Sopalama, 16. Telle kaplanmış kamçılarla çıplak bedeni kırbaçlama, 17. Çivi kakılmış tahta [düzlem] üzerinde durdurma, 18. Küçük kömür ve cam parçaları üzerinde dizlendirme, 19. Boyu eni bir buçuk metre koğuşlara hapsetme cezası. 20. Aç bırakma cezası. 21. Sert emek cezası. 22. Birinci bağlak cezası. Slide 46: 23. Asmak işkencesi. Üç çeşittir: a. Eller yukarıda asılmak; b. Eller arkadan bağlayarak asılmak (Filistin askısı); c. Baş aşağı asılmak. 24. Küreş kılmak. 25. Emek işkencesi: Kamplarda (yazın) 12 saat çalıştırılır. Bundan başka kişi başına 1000 kg gübre, 1000 kg yemhaşek(saman, ot), 500 kg iğde, 500 kg buya yıltizi toplama cezası verilir. Bütün bunlar iş vaktinin dışında yapılması zorunlu emeklerdir. 26. Uykusuz bırakarak, sorgulama işkencesi. 27. Gündüzleri koğuşlarda istirahat ettirmeden suçunu düşünmeye zorlama işkencesi. 28. Hastayı tedavi etmeme cezası. 29. Amburla [kerpeten] tırnak çekme işkencesi. 30. Kışları koğuşa sıcak hava vermeme cezası Çin Zulmünün Tarihi حعن زذلذم تارعخع : Çin Zulmünün Tarihi حعن زذلذم تارعخع Birinci ve ikinci istila Mançu devri (1759-1864, 1883-1911) Üçüncü istila Milliyetçi Çin devri (1911–1933) Dördüncü istila Milliyetçi Çin devri (1937-1943) Beşinci istila Kızıl Çin devri (1949-bugüne kadar) 1759 - 1995 arası tolam 8 MılyonMüslüman Türkünü kaltedilmiştir. Nükleer Katliam يادرو قعرغعنع : Nükleer Katliam يادرو قعرغعنع Kızıl Çin'in, Nükleer Araştırma Merkezi Doğu Türkistan'ın Lop Nor bölgesindedir. Bu güne kadar 1964 yılından itibaren 50 civarında nükleer deneme yapılmış, neticede hava, su kaynakları, tarım arazileri tahrip olmuş ve ekolojik dengeler bozulmuştur. Ayaklanmalarظةث بىﻳىﻙ قوزغعلاث ؤة قارشعلعق هةرعكةتلةرع : Ayaklanmalarظةث بىﻳىﻙ قوزغعلاث ؤة قارشعلعق هةرعكةتلةرع Öğrenciler Hareketi(1989-1990) هةرعكعتع ظوقذغذحعلار Barın Büyük Cihadi(1991) بارعن قوزغعلعثع Barın Cihadi Baş Sangunu Mucahit Zeydin YUSUF Hotan Olayı (1995) خذتةن قوزغعلعثع : Hotan Olayı (1995) خذتةن قوزغعلعثع Bu olayda tutuklanan mücahit Liderleri: Gulca Olayı (4 ŞUBAT 1997)غذلجا قوزغعلعثع : Gulca Olayı (4 ŞUBAT 1997)غذلجا قوزغعلعثع D.Türkistan Devlet Adamları , Siyasi Dahiler … : D.Türkistan Devlet Adamları , Siyasi Dahiler … Sultan SATUK Boğrahan (904-955) İlk Müslüman Karahanılar Hakanı Yakuphan BEDEVLET (1836-1882) Kaşgarıya Devletı Hakanı Hoca Niyaz HACİ (1881-04.1937) D.Türkistan İslam Cumhuryeti Başkanı Slide 55: Sabit DAMOLLA ve Devlet Bakanları (1872-1938) D.Türkistan İslam Cumhuryeti Başbakanı Mahmut MUHİDİ (1891-1944) D. D.Türkistan İslam Cumhuryeti Baş Sangunu Slide 56: Alihan TÖRE (1890-1985) D.Türkistan Cumhuryeti Başkanı Ahmet KASİMİ (15.Nisan.1914 - 07.Ağustos.1949) D.Türkistan Cumhuryeti Başbakanı Slide 57: Delilkan D.Türkistan Ordusu Baş Sangunu İshakbeg D.Türkistan Ordusu Sangunu Osman BATUR (1890 - 1951) D.Türkistan Ordusu Sangunu Geni BATUR (1903-1978) D.Türkistan Ordusu Sangunu Slide 58: Mehmet EMİN BOĞRA (1901 – 1965) D.Türkistan Siyasi DAHİSİ Dr.Musut SABRİ (1887-1952) D.Türkistan Siyasi DAHİSİ İsa YUSUF ALİPTEKİN (1901-1995) D.Türkistan Büyük Siyasi DAHİSİ Slide 59: Erkin ALİPTEKİN Türkistan Dünya Uygur Kurultayı Başkanı Birleşmiş Milletler Vatanı Bağımsız Olmayan Milletler Örgütü Başkanı Slide 60: Rabiye KADİR (1952- Yaşıyor…) D.Türkistan Büyük Manevi Dahisi You do not have the permission to view this presentation. In order to view it, please contact the author of the presentation.
Turkistan aSGuest41178 Download Post to : URL : Related Presentations : Share Add to Flag Embed Email Send to Blogs and Networks Add to Channel Uploaded from authorPOINT lite Insert YouTube videos in PowerPont slides with aS Desktop Copy embed code: (To copy code, click on the text box) Embed: URL: Thumbnail: WordPress Embed Customize Embed The presentation is successfully added In Your Favorites. Views: 117 Category: Others/ Misc License: All Rights Reserved Like it (1) Dislike it (1) Added: March 22, 2010 This Presentation is Public Favorites: 0 Presentation Description No description available. Comments Posting comment... Premium member Presentation Transcript Slide 1: ( 12 Kasım 1933 , 12 Kasım 1944 ) ﺷﺔﺭﻗﻊتىﺭكعستان Doğu Türkistan Doğu Türkistan : Doğu Türkistan Doğu Türkistan : Doğu Türkistan Ülke Adı : Doğu Türkistan Dini : İslam Dili : Türkçenin Uygur Lehçesi Başkenti : Ürümçi Kurulduğu Tarih : 12 Kasım 1933 ,1944 Bayrağı : Ay yıldızlı gök bayrak Milli Sembolü Milli Marşıمعللع مارشع : Milli Marşıمعللع مارشع Türkiye Türkçesi Kurtuluş Marşı Kurtuluş yolunda su gibi aktı kanımız, Senin için ey yurdum, olsun feda canımız. Kan döküp hem can verip, seni kurtardık, Kalbimizde, kurtuluş için imanımız vardı. Yar oldu, himmetimiz sana, Dünyaya hükmetmişti geçmiş ecdadımız. Yurdum, kanla temizledim seni, Artık kirletmeyiz, Türk’tür adimiz. Atilla, Cengiz, Timur dünyayı titretmişti, Kan verip şan alan biz onların ahfadıyız. Can verdik, aktı kanımız, aldık düşmandan intikam, Yaşasın, hiç sönmesin parlasın istikbalimiz. Uygur Türkçesi ظذيغذر تىركحعسع Qurtulush Marşi قذرتذلذش مارشع قذرتذلذش يولعدا سذدةك ظاقتع بعزنعث قانعمعز، سةن ظىحىن ظةي يذرتعمعز بولسذن صعدا بذ جانعمعز. قان كعحعص هةم جان بعرعص ظاخعر قذرتذلدذردذق سعنع، قةلبعمعزدة قذتقذزذشقا بار ظعدع ظعمانعمعز. يارع هةمدةم بولدع بعزنعث هعممعتعمعز سةن ظىحىن، دذنيانع سورغان ظعدع ظأتكةن ظذلذغ ظةجدادعمعز. يذرتعمعز بعز يذز-كىزىثنع قان بعلةن صاكعزلعدذق، ظةمدع هعح كعرلةتمعضةيمعز حىنكع تىركتذر نامعمعز. ظاتعللا، حعثضعز، تعمذر دذنيانع تعترةتكةن ظعدع، قان بعرعص نام ظالعمعز بعز ظذلارنعث ظةؤلادع بعز. حعقتع جان هةم ظاقتع قان دذشمةندعن بولدع ظةل ظامان، .ياشعسذن هعح ظأحمعسذن صارلانسذن ظعستعقبالعمعز. Şair Mücahit Mehmet ALİ TEVPIK Slide 6: Yüzölçümü يىز ظألحعمع 1,828,418 km² Nüfusu نذصذسع 30 milyon Müslüman Türk 10 milyon Çinli göçmen % 80'den fazlası müslüman Din ve Mezhep دعن ؤة مةزهةص Çoğunluğu Hanefi, az bir kısmı da şafi 20% kafir Çinliler ve Moğol ve başka milletler Slide 7: Uygurlarda Tarihi Dinler ظذيغذرلاردا دعنلةر 1.Gök Tanri Dini 2.Zerdüşt Dini(Ateşperestlik) 3.Şaman Dini 4.Mani Dini 5.Bodda Dini 6.Hiristiyan –Nistoriyan Dini 7.Musevilik Dini 8.İslam Slide 8: Sultan Satuk Boğrahan (İlk Müslüman Karahanlılar Hakanı) Saltuk Buğra Han‘ın 932.yılında İslâmîyet’i kabul etmesi ile Türk'ler devlet ve millet olarak İslâm’a girmişlerdir. Slide 9: Dil تعلع Uygurca, Özbekçe, Kazakça, Kırgızca, Tatarca, Salırca gibi Türkçenin çeşitli lehçeleri Yazı يئزعقع 10. yüzyılından önce Urhun Yinsey Uygur Yazısı, Eski Uygur Yazısı 10. yüzyılından beri Arap alfabesi ve 1983.yılından sonra Uygurca sesleri gösteren ek işaretler ile Arap alfabesi. Doğu Türkistan Tarihi:تارعخع : Doğu Türkistan Tarihi:تارعخع Doğu Türkistan Uluğ (Büyük) Türkistan'ın bir parçasıdır. Uluğ Türkistan deyince, Batı ve Doğu Türkistan birlikte akla gelir. Batı Türkistan ise Türkiye, Azerbaycan, Türkmenistan, Özbekistan, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan ve Afganistan’ın Türkler Bölgesi, Güney Iran, Kuzey Irak, Rusya İşgali altındaki bütün Özerk Türk Cumhuriyetleri, Türkler Bölgesi, Sibirya’nın bir kısmı ve Kirimi göstermektedir. Doğu Türkistan; işte bu 5.000.000 'kilometre karelik 200 milyon nüfuslu Müslüman Türkler yaşadığı ülkenin doğusunda ve Asya Kıtası'nın tam ortasında bulunmaktadır. Üzerindeki Kurulan Türk Devletleri : Üzerindeki Kurulan Türk Devletleri Hun İmparatorluğu (M.Ö 220 - M.S 216) Göktürk Devleti (552 - 745) Uygur Devleti (740 - 860) Karahanlılar Devleti (840 - 1212) İdikut Hanlığı (840-1312) Çağatay Hanlığı (1217 - 1352) Hocalar Hakimiyeti (1679 – 1752) Kaşgarya Devleti (Yakuphan Devleti) (1863 - 1877) Doğu Türkistan İslam Cumhuriyeti (12 KASIM 1933 - 1937) Doğu Türkistan Cumhuriyeti (12 KASIM 1944 - 1949) Doğu Türkistan‘ın Bağımsızlık Dönemleri : Doğu Türkistan‘ın Bağımsızlık Dönemleri 1. MÖ 206'ya kadar geçen dönem 2. MÖ 206 -108 Hun Türk Hakanlığı'na Bağlı Yerel İdare 3. MÖ 86 - 60 Hun Türk Hakanlığı'na Bağlı Yerel İdare 4. MÖ 10 - MS 73 Hun Türk Hakanlığı'na Bağlı Yerel İdare 5. Uygur Devleti740 - 860 Tam Bağımsızlık 6. 555 - 639 Göktürk Hakanlığı'na Bağlı Yerel İdare 7. 650 - 660 Göktürk Hakanlığı'na Bağlı Yerel İdare 8. 699 - 738 Türgiş Türk Hanlığı'na Bağlı Yerel İdare 9. Karahanlılar Devleti 751 – 1216 Tam Bağımsızlık 10. İdikut Uygur Devleti 840- 1257 Tam Bağımsızlık 11. 1217 - 1352 Moğol İmparatorluğu'na Bağlı Yerel İdare 12. Çağatay Hanlığı 1352-1679 Tam Bağımsızlık 13. 1679 - 1752 Hoclar Hakimiyeti (Kalmuk Devletine Bağlı Yerel İdare) 14. Hocalar Devleti 1756 – 1759 Tam Bağımsızlık. 15. Kaşgarya Devleti 1862- 1883 Tam Bağamsızlık 16. Doğu Türkistan İslam Cumhuriyeti 1933-1937 Tam Bağımsızlık 17. Doğu Türkistan Cumhuriyeti 1944-1949 Tam Bağamsızlık Çin’in D.Türkistan‘ı İstila Ettiği Dönemler : Çin’in D.Türkistan‘ı İstila Ettiği Dönemler 1. MÖ 108 - 86 Sadece Ülkenin Güney Bölgesi 2. MÖ 60 -10 Sadece Ülkenin Güney Bölgesi 3. MS 74 - 103 Sadece Ülkenin Güney Bölgesi 4. 640 - 649 Ülkenin Tamamı 5. 660 - 699 Ülkenin Tamamı 6. 738 - 751 Ülkenin Tamamı ve Batı Türkistan'ın Bir Bölümü 7. 1753 - 1756 Ülkenin Tamamı 8. 1759 - 1861 Ülkenin Tamamı 9. 1879 - 1931 Ülkenin Tamamı 10. 1937- 1944 Ülkenin Tamamı 11. 1949- Bugüne kadar Kültür ve Sanat ظذيضارلعغع ؤة سةنظعتع : Kültür ve Sanat ظذيضارلعغع ؤة سةنظعتع TÜRK-İSLAM UYGARLIĞININ BEŞİĞİ: DOĞU TÜRKİSTAN İlim Adamları ,Alimler, Şairler… İbn-i SİNA İslam Alemindeki Büyük Tabip El FARABİ Büyük İslam Felsefe Alimi Gök Bilim Adamı, Büyük Fizik Alimi Slide 15: Kaşgarlı Mahmut Divan-ı Lugatüt Türk’ün Yazari Yusuf HAS HACİP İslam Felsefe Alimi Kutatkubilig Yazarı Alişir NEVAİ Büyük Türk Şairi Türk Dilinin Sultanı Slide 16: Abdulkadir DAMOLLAM (1862- 1924) Büyük İslam Alimi Milli Kahraman, Misyonerliğe karşi Savaşçı Mücahit Abdurrahim ÖTKÜR (1923-1995) Büyük Bağımsızlık Şairi, Tarih Yazarı Lütfullah MÜTELLİF (1922 -1945) Genç Büyük Vatansever Şair, Mücahit Abdulhalik UYGUR (1901-1933) Büyük Uygur Şairi, Mücahit Uygur Yemek Kültürü يعمةك ظذيضارلعغع : Uygur Yemek Kültürü يعمةك ظذيضارلعغع UYGUR ÇALGILARI ظذيغذر حالغذ ظةسؤاصلعرع : UYGUR ÇALGILARI ظذيغذر حالغذ ظةسؤاصلعرع Sunay Nağra Dolan Ravabı Dap Dutta Ravap Huştar Mimari معمارلعقع : Mimari معمارلعقع Giyim-Kuşam كعيعم-كعحةكلعرع : Giyim-Kuşam كعيعم-كعحةكلعرع Uygur Türklerinde Millî Başlık (Doppa) ظذيغذرلارنعث معللع باش كعيعملعرع(دوصصا) : Uygur Türklerinde Millî Başlık (Doppa) ظذيغذرلارنعث معللع باش كعيعملعرع(دوصصا) Bayramlar بايراملار : Bayramlar بايراملار 2.Kurban Bayramı قذربان هئيعت : 2.Kurban Bayramı قذربان هئيعت 3.Ramazan Bayram ﺭﻭﺯﻉﻫﺌﻴﺖ : 3.Ramazan Bayram ﺭﻭﺯﻉﻫﺌﻴﺖ Doğu Türkistanda Doğal Zenginlik : Doğu Türkistanda Doğal Zenginlik Petrol نعفعت Doğu Türkistan'daki petrol yataklarında toplam petrol 160 milyar tondan fazla olup, İran ve Irak'taki rezervlerinden on misli büyüktür. Her yıl 10 milyon ton petrol Çin'e taşınmaktadır. Ne var ki Türklerle meskun köylerin %70'inde hala ilkel gaz lambaları kullanılmaktadır. Benzin ise Çin'den iki misli daha pahalıdır. Çinliler petrolu tamamen kontrol ettiği için, çıkan zenginliklerden Doğu Türkistan Türkleri kesinlikle istifade edememektedirler. Slide 34: Doğal Gaz تةبعظع ضاز Doğu Türkistan‘ın 30 bölgesinden doğal gaz çıkarılmaktadır. Çin'in petrol rezervlerinin yüzde 30'u, doğal gaz kaynaklarının ise yüzde 34'ü bu bölgede bulunmaktadır. Doğu Türkistan'dan elde edilen doğal gazın Şan Hay'a turbo doğal gaz pompalama sistemi ile taşınması çalışmalarına da hız verilmiştir. Tarım دعهقانحعلعق : Tarım دعهقانحعلعق Doğu Türkistan esasen tarım memleketidir. İhracat malının %80'ini tarım ve gıda maddeleri teşkil eder. 150 bin km2 tarım arazisine, bir o kadar ekilebilen toprağa ve 12 bin km2 genişliğinde ormanlık alana sahiptir. Hayvancılık حارؤعحعلعق Doğu Türkistan, dünyada sayılı hayvancılık ülkelerinden biridir. Doğu Türkistan'da faydalanılabilir otlaklar 760 milyon Mo'dur. Bu otlaklarda 60 milyon baş hayvan beslenebilir. Doğu Türkistan'da şimdiki mevcut hayvan sayısı 30 milyon baştır. Slide 36: Doğu Türkistan halkı 30 yıldan beri eti karne ile almaktadır. Her aileye aylık et istihkakı 1 kg.dır. Bu miktar bazı bölgelerde 112 kg.'a kadar düşer. Hatta bazı yerlerde bu bile yoktur. Doğu Türkistan halkı yıllarca et yüzü görmeden yaşamaya mecbur edilmiştir. Orman ظورمان Doğu Türkistan ormanlar bakımından zengin bir ülkedir. Doğu Türkistan’daki toplam ormanlık alan 2.430.000 hektar olarak tahmin edilmektedir. Bu ise Doğu Türkistan’ın toplam alanının %6’sını teşkil eder. Fakat Doğu Türkistan dağları, geniş ve orman yapmaya çok elverişli sahalara sahiptir. Vedio Gosterimi Şehirler شةهةرلةرBaşkent Ürümçi: باشكةنت ﻅﻰﺭﻯﻣﺤﻊ : Şehirler شةهةرلةرBaşkent Ürümçi: باشكةنت ﻅﻰﺭﻯﻣﺤﻊ Uygur Uygarlık Beşiği Kaşgarظذيغذر ظذيضارلعق بأشىكع قةشقةر : Uygur Uygarlık Beşiği Kaşgarظذيغذر ظذيضارلعق بأشىكع قةشقةر Halk Hayatı ve Fakirlik خةلق هاياتع ؤة نامراتلعق : Halk Hayatı ve Fakirlik خةلق هاياتع ؤة نامراتلعق Zulüm ve İşkence زذلذم ؤة ظعشكةنجة : Zulüm ve İşkence زذلذم ؤة ظعشكةنجة 1. Tırnak altına iğne batırma, 2. Erkek mahkûmların cinsel organına çubuk sokma, 3. Kazığa oturtma, 4. Sol elini masaya [metal çiviyle] çakıp, sağ eliyle itirafname yazdırma, 5. Çemberle kafatasını sıkıştırma, 6. "Gang'za"ya bastırma, 7. Buruna biber suyu akıtma, 8. Çıplak bedene kızdırılmış yağ saçma, 9. Âşık kemiği ezme, 10. Aşil tendonunun kesilmesi, 11. Ayak bileklerine (yıllarca) 10 kg pranga takma Slide 45: 12. Mahpusların ellerine kelepçe takma cezası. a. Eller önde, b. Eller arkada, c. Bir el omuz üstünden, bir el omuz altından alınarak çapraz bir durumda bağlanma, 13. Boğazına kadar soğuk suya sokma 14. "Buz koğuşuna" koyup dondurma, 15. Sopalama, 16. Telle kaplanmış kamçılarla çıplak bedeni kırbaçlama, 17. Çivi kakılmış tahta [düzlem] üzerinde durdurma, 18. Küçük kömür ve cam parçaları üzerinde dizlendirme, 19. Boyu eni bir buçuk metre koğuşlara hapsetme cezası. 20. Aç bırakma cezası. 21. Sert emek cezası. 22. Birinci bağlak cezası. Slide 46: 23. Asmak işkencesi. Üç çeşittir: a. Eller yukarıda asılmak; b. Eller arkadan bağlayarak asılmak (Filistin askısı); c. Baş aşağı asılmak. 24. Küreş kılmak. 25. Emek işkencesi: Kamplarda (yazın) 12 saat çalıştırılır. Bundan başka kişi başına 1000 kg gübre, 1000 kg yemhaşek(saman, ot), 500 kg iğde, 500 kg buya yıltizi toplama cezası verilir. Bütün bunlar iş vaktinin dışında yapılması zorunlu emeklerdir. 26. Uykusuz bırakarak, sorgulama işkencesi. 27. Gündüzleri koğuşlarda istirahat ettirmeden suçunu düşünmeye zorlama işkencesi. 28. Hastayı tedavi etmeme cezası. 29. Amburla [kerpeten] tırnak çekme işkencesi. 30. Kışları koğuşa sıcak hava vermeme cezası Çin Zulmünün Tarihi حعن زذلذم تارعخع : Çin Zulmünün Tarihi حعن زذلذم تارعخع Birinci ve ikinci istila Mançu devri (1759-1864, 1883-1911) Üçüncü istila Milliyetçi Çin devri (1911–1933) Dördüncü istila Milliyetçi Çin devri (1937-1943) Beşinci istila Kızıl Çin devri (1949-bugüne kadar) 1759 - 1995 arası tolam 8 MılyonMüslüman Türkünü kaltedilmiştir. Nükleer Katliam يادرو قعرغعنع : Nükleer Katliam يادرو قعرغعنع Kızıl Çin'in, Nükleer Araştırma Merkezi Doğu Türkistan'ın Lop Nor bölgesindedir. Bu güne kadar 1964 yılından itibaren 50 civarında nükleer deneme yapılmış, neticede hava, su kaynakları, tarım arazileri tahrip olmuş ve ekolojik dengeler bozulmuştur. Ayaklanmalarظةث بىﻳىﻙ قوزغعلاث ؤة قارشعلعق هةرعكةتلةرع : Ayaklanmalarظةث بىﻳىﻙ قوزغعلاث ؤة قارشعلعق هةرعكةتلةرع Öğrenciler Hareketi(1989-1990) هةرعكعتع ظوقذغذحعلار Barın Büyük Cihadi(1991) بارعن قوزغعلعثع Barın Cihadi Baş Sangunu Mucahit Zeydin YUSUF Hotan Olayı (1995) خذتةن قوزغعلعثع : Hotan Olayı (1995) خذتةن قوزغعلعثع Bu olayda tutuklanan mücahit Liderleri: Gulca Olayı (4 ŞUBAT 1997)غذلجا قوزغعلعثع : Gulca Olayı (4 ŞUBAT 1997)غذلجا قوزغعلعثع D.Türkistan Devlet Adamları , Siyasi Dahiler … : D.Türkistan Devlet Adamları , Siyasi Dahiler … Sultan SATUK Boğrahan (904-955) İlk Müslüman Karahanılar Hakanı Yakuphan BEDEVLET (1836-1882) Kaşgarıya Devletı Hakanı Hoca Niyaz HACİ (1881-04.1937) D.Türkistan İslam Cumhuryeti Başkanı Slide 55: Sabit DAMOLLA ve Devlet Bakanları (1872-1938) D.Türkistan İslam Cumhuryeti Başbakanı Mahmut MUHİDİ (1891-1944) D. D.Türkistan İslam Cumhuryeti Baş Sangunu Slide 56: Alihan TÖRE (1890-1985) D.Türkistan Cumhuryeti Başkanı Ahmet KASİMİ (15.Nisan.1914 - 07.Ağustos.1949) D.Türkistan Cumhuryeti Başbakanı Slide 57: Delilkan D.Türkistan Ordusu Baş Sangunu İshakbeg D.Türkistan Ordusu Sangunu Osman BATUR (1890 - 1951) D.Türkistan Ordusu Sangunu Geni BATUR (1903-1978) D.Türkistan Ordusu Sangunu Slide 58: Mehmet EMİN BOĞRA (1901 – 1965) D.Türkistan Siyasi DAHİSİ Dr.Musut SABRİ (1887-1952) D.Türkistan Siyasi DAHİSİ İsa YUSUF ALİPTEKİN (1901-1995) D.Türkistan Büyük Siyasi DAHİSİ Slide 59: Erkin ALİPTEKİN Türkistan Dünya Uygur Kurultayı Başkanı Birleşmiş Milletler Vatanı Bağımsız Olmayan Milletler Örgütü Başkanı Slide 60: Rabiye KADİR (1952- Yaşıyor…) D.Türkistan Büyük Manevi Dahisi