Monika PuszWacław RożekOśrodek Pomocy Społecznej w SwarzędzuSekcja Profilaktyki i Terapii :Monika PuszWacław RożekOśrodek Pomocy Społecznej w SwarzędzuSekcja Profilaktyki i Terapii NARKOMANIA - o czym powinien wiedzieć każdy rodzic?


Narkomania – podstawowe definicje :Narkomania – podstawowe definicje Narkomania to stałe lub okresowe używanie w celach innych niż medyczne środków odurzających lub substancji psychotropowych albo środków zastępczych, w wyniku czego może powstać lub powstało uzależnienie od nich. (Ustawa z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii)


Narkomania – podstawowe definicje :Narkomania – podstawowe definicje Uzależnienie to choroba duszy i emocji, która wynika z braku zaspokojenia podstawowych potrzeb człowieka: miłości, akceptacji, poczucia bezpieczeństwa. (K. Zajączkowski, Uzależnienia od substancji psychoaktywnych, Warszawa 2003)


Rodzaje uzależnień :Rodzaje uzależnień Wyróżniamy trzy rodzaje uzależnienia: fizyczne – fizjologiczne psychiczne – psychologiczne społeczne – socjologiczne (Cz. Cekiera, Psychoprofilaktyka uzależnień oraz terapia i resocjalizacja osób uzależnionych, Lublin 1993)


Drogi przyjmowania narkotyków :Drogi przyjmowania narkotyków Doustnie: droga pokarmowa lub pod język Wąchanie Inhalacja Iniekcje: podskórne, domięśniowe, dożylne Przez skórę (I. Niewiadomska, P. Stanisławczyk, Narkotyki, Lublin 2004)


Drogi przyjmowania narkotyków :Drogi przyjmowania narkotyków Droga pokarmowa: Najmniej szkodliwy sposób wprowadzenia substancji. Połknięty środek przechodzi przez żołądek i jest wchłaniany do krwiobiegu w jelicie cienkim. Czynnikiem osłabiającym efekt działania substancji jest obecność pokarmu w układzie trawiennym.


Drogi przyjmowania narkotyków :Drogi przyjmowania narkotyków Umieszczenie narkotyku pod językiem powoduje jego rozpuszczenie w ślinie i doprowadza do wchłaniania środka przez błonę śluzową jamy ustnej. Ten sposób przyjmowania jest rzadko stosowany ze względu na nieprzyjemny smak wielu substancji chemicznych.


Drogi przyjmowania narkotyków :Drogi przyjmowania narkotyków Wąchanie: Polega na wdychaniu substancji psychoaktywnej przez nos. W przypadku narkotyku drażniącego i zakłócającego przepływ krwi może dojść do uszkodzenia błony śluzowej.


Drogi przyjmowania narkotyków :Drogi przyjmowania narkotyków Inhalacja: Za pomocą inhalacji przyjmowane są narkotyki mające postać gazową. Narkotyki dostają się do krwiobiegu przez płuca, co jest bardzo szkodliwe ze względu na silny i szybki efekt.


Drogi przyjmowania narkotyków :Drogi przyjmowania narkotyków Iniekcje: Zastrzyki podskórne Zastrzyki domięśniowe Zastrzyki dożylne: polegają na bezpośrednim wstrzyknięciu narkotyku do krwiobiegu, najbardziej niebezpieczny sposób przyjmowania substancji psychoaktywnej.


Drogi przyjmowania narkotyków :Drogi przyjmowania narkotyków Wchłanianie przez skórę: To sposób mało skuteczny, gdyż skóra jest słabo przepuszczalna dla wielu substancji chemicznych. (I. Niewiadomska, P. Stanisławczyk, Narkotyki, Lublin 2004)


Fazy używania narkotyków :Fazy używania narkotyków Faza 1. Eksperymentowanie Faza 2. Regularne zażywanie narkotyku w większych ilościach Faza 3. Szkodliwe zażywanie narkotyku Faza 4. Uzależnienie się (powstanie nałogu) (P. D. Rogers i L. Goldstein, Narkotyki i nastolatki, Gdańsk 2004)


Faza 1. Eksperymentowanie :Faza 1. Eksperymentowanie Model używania: na imprezach, pod presją otoczenia, w weekendy. Zachowanie: łatwy dostęp do narkotyków, bez widocznych zmian, drobne kłamstwa. Samopoczucie: jest dobre, czasem występują przykre następstwa zażycia.


Faza 2. Regularne zażywanie narkotyku :Faza 2. Regularne zażywanie narkotyku Model używania: zaplanowane zażycie wraz z zakupem środka, często samotna konsumpcja. Zachowanie: początki podwójnego życia, zmiana środowiska, zły nastrój. Samopoczucie: doświadczanie stanów maksymalnej euforii w odurzeniu.


Faza 3. Szkodliwe zażywanie narkotyku :Faza 3. Szkodliwe zażywanie narkotyku Model używania: przyjmowanie narkotyku codziennie, ciągły stan odurzenia. Zachowanie: zaniechanie kontaktów z kolegami nie zażywającymi narkotyków, kradzieże. Samopoczucie: zły nastrój bez narkotyku, zwiększona tolerancja, sięganie po coraz mocniej działające środki.


Faza 4. Uzależnienie się :Faza 4. Uzależnienie się Model używania: brak kontroli nad używaniem, częste przedawkowania. Zachowanie: całkowite wyniszczenie fizyczne, agresja wobec bliskich, stany depresji. Samopoczucie: możność funkcjonowania i normalne samopoczucie jedynie po przyjęciu środka.


Rodzaje środków narkotycznych :Rodzaje środków narkotycznych Alkohol Opiaty Kanabinole Leki uspokajające i nasenne Kokaina i inne substancje stymulujące (Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10)


Rodzaje środków narkotycznych :Rodzaje środków narkotycznych Substancje halucynogenne Tytoń Rozpuszczalniki lotne Inne niewymienione substancje psychoaktywne Użycie kilku substancji łącznie (Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10)


Rodzaje środków narkotycznych :Rodzaje środków narkotycznych Opiaty Morfina: biały proszek, bezbarwne kryształki. Heroina: „polska” heroina lub „kompot” ma postać lekko oleistego płynu w kolorze od jasnobrązowego do ciemnobrązowego. biała heroina to biały, krystaliczny proszek bez zapachu. brown sugar to brunatna heroina o niższym stopniu czystości.


Morfina :Morfina


Heroina :Heroina


Rodzaje środków narkotycznych :Rodzaje środków narkotycznych Kanabinole Marihuana: susz z liści konopi, w postaci sproszkowanej lub zrolowanej przeznaczony jest do palenia w skrętach, fajkach, fifkach (trawa, trawka, marycha, maryśka, ziele, ziółko). Haszysz: najczęściej występuje w postaci ciemnych płatków lub bryłek, może być palony z tytoniem, marihuaną lub spożywany z żywnością czy napojami.


Marihuana :Marihuana


Rodzaje środków narkotycznych :Rodzaje środków narkotycznych Leki uspokajające i nasenne Barbiturany: pastylki, kapsułki, płyny Benzodiazepiny: diazepam, relanium


Rodzaje środków narkotycznych :Rodzaje środków narkotycznych Substancje stymulujące Kokaina: biała substancja zazwyczaj w postaci proszku. Crack: najbardziej uzależniająca postać kokainy. Amfetamina: biały lub beżowy proszek, tabletki, kapsułki. Ecstasy: najczęściej są to tabletki, kapsułki, proszek.


Kokaina Crack :Kokaina Crack


Amfetamina Ecstasy :Amfetamina Ecstasy


Rodzaje środków narkotycznych :Rodzaje środków narkotycznych Substancje halucynogenne LSD: krystaliczny proszek, bardzo małe tabletki, kapsułki, żelki, cukierki, kartonikowe znaczki, tubki z płynem do nasączania kostek cukru Grzyby halucynogenne


LSD Grzyby halucynogenne :LSD Grzyby halucynogenne


Rodzaje środków narkotycznych :Rodzaje środków narkotycznych Rozpuszczalniki lotne Najtańsze i najłatwiej dostępne narkotyki dla młodych ludzi. Są nimi lotne środki chemiczne, będące w codziennym użyciu: farby, kleje, rozpuszczalniki, zmywacze do paznokci, płyny czyszczące, paliwa. W Polsce najbardziej rozpowszechniony jest butapren.


Rodzaje środków narkotycznych :Rodzaje środków narkotycznych Inne substancje psychoaktywne Sterydy anaboliczne: dostępne w postaci pigułek i zastrzyków. Pigułka gwałtu: wywołuje senność oraz kilkugodzinną amnezję u osoby, której podano środek.


Sterydy Pigułka Gwałtu :Sterydy Pigułka Gwałtu


Objawy używania narkotyków :Objawy używania narkotyków Wygląd i ogólny stan zdrowia: charakterystyczny zapach włosów, ubrania zaburzenia snu, napady drgawkowe męczliwość, drżenie rąk częste przeziębienia, przewlekły kaszel bóle żołądka i bóle głowy bóle w klatce piersiowej częste urazy (www.narkomania.gov.pl , www.narkomania.org.pl)


Objawy używania narkotyków :Objawy używania narkotyków Wygląd i ogólny stan zdrowia: przekrwienie spojówek rozszerzone lub zwężone źrenice obrzęk powiek podwójne widzenie zapalenie skóry pod nosem obrzęk śluzówki nosa krwawienie z nosa słodki zapach z ust próchnica


Objawy używania narkotyków :Objawy używania narkotyków Wygląd i ogólny stan zdrowia: obrzęk dłoni i podudzi podrapania, poparzenia palców przebarwienia skóry, ślady po wkłuciach świąd i pieczenie skóry wzmożona potliwość powolny chód lub pobudzenie ruchowe zaburzenia równowagi


Objawy używania narkotyków :Objawy używania narkotyków Rozwój fizyczny: zahamowanie wzrostu widoczny spadek energii zaburzenia odżywiania


Objawy używania narkotyków :Objawy używania narkotyków Stan psychiczny: utrata zainteresowań trudności w koncentracji okresy niepamięci gonitwa myśli bełkotliwa mowa drażliwość urojenia prześladowcze iluzje, omamy, napady lęku (www.narkomania.gov.pl , www.narkomania.org.pl)


Konsekwencje używania narkotyków :Konsekwencje używania narkotyków Skutki zdrowotne: liczne schorzenia układu krążenia uszkodzenie układu nerwowego schorzenia układu oddechowego zaburzenia układu dokrewnego zmiany w układzie mięśniowo – szkieletowym uszkodzenia skóry (W. Twardosz (red.), Wielka Encyklopedia Zdrowia tom VI, Wągrowiec 2005)


Konsekwencje używania narkotyków :Konsekwencje używania narkotyków Zaburzenia psychiczne: zaburzenia nastroju zaburzenia lękowe np. ataki paniki zaburzenia świadomości stany depresyjne i związane z nimi myśli samobójcze zaburzenia percepcji zaburzenia uwagi i koncentracji (I. Namysłowska (red.), Psychiatria dzieci i młodzieży, Warszawa 2004)


Konsekwencje używania narkotyków :Konsekwencje używania narkotyków Konsekwencje społeczne i karne: skłonność do łamania prawa brak zainteresowań negatywna postawa wobec szkoły zaniedbania w pracy, porzucenie pracy lub nauki łamanie norm moralnych agresja wobec innych, konflikty z otoczeniem (Cz. Cekiera, Toksykomania, Warszawa 1985)


System leczenia uzależnień :System leczenia uzależnień Formy pomocy osobom uzależnionym: Oddziały detoksykacyjne Placówki ambulatoryjne (pierwszego kontaktu) Placówki stacjonarne Oddziały dzienne Programy postrehabilitacyjne (J. Brągiel, S. Badora (red.), Formy opieki, wychowania i wsparcia w zreformowanym systemie pomocy społecznej, Opole 2005)


System leczenia uzależnień :System leczenia uzależnień W ramach Ośrodka Pomocy Społecznej działają: Punkt Konsultacyjny ds. Narkomanii (dyżuruje terapeuta uzależnień) Punkt Konsultacyjny dla Osób Uzależnionych od Alkoholu i Ich Bliskich (dyżuruje terapeuta uzależnień, psycholog) Pomoc psychologiczna w rozwiązywaniu problemów życiowych (dyżur psychologa) Internetowy Punkt Konsultacyjno-Informacyjny (dyżurują pracownicy sekcji Profilaktyki i Terapii) zadajpytanie.przemoc@swarzedz.pl zadajpytanie.narkomania@swarzedz.pl zadajpytanie.alkoholizm@swarzedz.pl zadajpytanie.anoreksjabulimia@swarzedz.pl