II[1]. Podstawy prawne i struktura pomoc

II. Podstawy prawne i struktura pomocy społecznej : 

II. Podstawy prawne i struktura pomocy społecznej I 1

Zamiast wstępu : 

Zamiast wstępu W XV wieku, za panowania króla Jana Olbrachta wydano dokument zwany statutem, w którym nakazano magistratom w miastach i plebanom na wsiach policzenie wszystkich ubogich i uprawnionych do żebrania oraz oznakować ich w szczególny sposób, gdyż osoby żebrzące bez zezwolenia miały podlegać surowej karze. 2

Statut : 

Statut 1. Jakie imię i nazwisko ? 2. Skądeś ? 3. Dawnoś tu ? 4. Masz żonę, albo męża, albo dzieci? 5. Masz pana, albo powinne, którzy by cię winni żywić, albo syny, albo córki dorosłe ? 6. Co za lata masz ? 7. Co za chorobę ? 8. Skąd ci choroba przyszła ? 9. Jakoś do ubóstwa przyszedł i dawno żebrzesz ? 10. Zna cie tu kto ? 11. Gdzie mieszkasz? 12. Byłeś w którym szpitalu ? 13. Robisz co, albo możesz robić, jeśli umiesz rzemiosło jakie ? 3

Lata 1923-1991 : 

Lata 1923-1991 Do 1991 r. pomoc społeczna regulowała ustawa o opiece społecznej z 1923 roku oraz wiele aktów wykonawczych, które dostosowywały stan rozwiązań prawnych do aktualnych w danym czasie potrzeb i sytuacji. W historii państwa polskiego była to jedna z najdłużej obowiązujących ustaw. 4

Dlaczego brakowało ustawy nowej ? : 

Dlaczego brakowało ustawy nowej ? Brak nowej ustawy wynikał z przyczyn doktrynalnych; oficjalnie w ,,realnym socjalizmie” nie mogło być osób ubogich, bezdomnych, niewydolnych ekonomicznie i wychowawczo. 5

Polityka społeczna po 1989 r. : 

Polityka społeczna po 1989 r. Przełom ustrojowy w Polsce, zapoczątkowany w 1989 roku, zmienił zasadniczo sytuację społeczno-gospodarczą i warunki życia ludności w Polsce. Zmieniła się także polityka społeczna prowadzona w uprzednio socjalistycznym, totalitarnym państwie opiekuńczym 6

c/d : 

c/d Model ten charakteryzowały takie zjawiska jak: - wysokie dotacje do cen podstawowych towarów, Szeroko rozbudowana działalność socjalna zakładów pracy, Dobrze rozbudowany system świadczeń socjalnych 7

Demontaż podstaw polityki społecznej : 

Demontaż podstaw polityki społecznej Reformy gospodarcze, zapoczątkowane po 1989 r., doprowadziły do demontażu dotychczasowych podstaw polityki społecznej, tj. szerokiego systemu subsydiów państwowych oraz realizowanego przez państwowe podmioty gospodarcze paternalizmu socjalnego. 8

Co w zamian : 

Co w zamian Likwidacji starego systemu nie towarzyszyło wprowadzenie nowego modelu polityki społecznej, nawet nie próbowano rekompensować utraty dotychczasowych przywilejów. W ten sposób dokonał się proces społecznej degradacji dużych grup zagrożonych pauperyzacją ( samotne matki, wielodzietne rodziny) 9

Niewygodna polityka społeczna : 

Niewygodna polityka społeczna Polityka społeczna jest miejscem ujawniania i ścierania się interesów różnych grup, jest dziedzina konfliktogenną, a przez to niewygodna dla elit rządzących. 10

Krytyka : 

Krytyka Krytyka polityki społecznej odbywa się zazwyczaj z pozycji ideologicznych: lewica zarzuca jej zbytnią polaryzację społeczeństwa i pogłębianie nierówności; prawica – np. brak polityki prorodzinnej. Podstawową wadą polityki społecznej jest brak całościowego widzenia problemów społecznych we wzajemnych związkach, wymagających skoordynowanego działania. 11

Tytuły z gazet… : 

Tytuły z gazet… Kiedy zerwiemy z iluzją państwa opiekuńczego (,, Wprost ”); Aspiracje, owszem mamy, za to polityki społecznej – nie (,, Polityka”) 12

Ustawa o pomocy społecznej : 

Ustawa o pomocy społecznej Zasady funkcjonowania pomocy społecznej po 1989 r. określiła uchwalona 29 listopada 1990 roku ustawa o pomocy społecznej. Celem działań stała się pomoc wszystkim osobom i rodzinom, które same nie są w stanie przezwyciężyć trudności życiowych. Jedną z form działania stałą się po raz pierwszy ustawowo zapisana praca socjalna. Powstałe ośrodki pomocy społecznej stały się głównym podmiotem świadczącym pomoc w gminie. Partnerem ośrodków pomocy społecznej są wojewódzkie zespoły pomocy społecznej ( jednostki merytoryczno-kontrolne i koordynujące), będące agendami rządowymi. 13

Zasady funkcjonowania pomocy po 1989 r. : 

Zasady funkcjonowania pomocy po 1989 r. Transformacja ustrojowa nie ominęła pomocy społecznej. Przed wyborami samorządowymi 1990 roku dokonano transferu organizacji pomocy społecznej z Ministerstwa Zdrowia do Ministerstwa Pracy i Polityki Socjalnej 14

Podsumowanie pierwszego okresu : 

Podsumowanie pierwszego okresu System pomocy społecznej po 1989 r. odbywał się pod hasłami decentralizacji państwa i tworzenia samorządności lokalnej. Niesie na sobie ciężar ułomności całego okresu transformacji, Wobec braku rozwiązań całościowych w polityce społecznej i przebudowy systemu zabezpieczeń samorządowa pomoc społeczna stała się swego rodzaju substytutem działań innych organizacji. 15

Inni partnerzy : 

Inni partnerzy Innymi, potencjalnymi partnerami samorządowej pomocy społecznej są, w świetle ustawy: lokalne instytucje, organizacje, Kościół, zakłady pracy. Partnerami realnymi są w tym zakresie przede wszystkim stowarzyszenia i fundacje. 16

Podstawowy cel : 

Podstawowy cel Podstawowym celem tak pojmowanej pomocy społecznej jest zaspokajanie podstawowych potrzeb, tak, by umożliwić podopiecznym bytowanie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Działania pomocy społecznej – w miarę możliwości – powinny prowadzić do usamodzielnienia osób i ich rodzin oraz do integracji ze środowiskiem. 17

Główny cel : 

Główny cel Głównym celem jest doprowadzenie podopiecznego do całkowitego usamodzielnienia. Skuteczna pomoc powinna działać tak, aby podopieczny nie był zmuszony ponownie ubiegać się o pomoc i z niej korzystać. 18

Atrybuty ustawy : 

Atrybuty ustawy Kładzie nacisk na rozwój niematerialnych form pomocy; Wytycza nowy kierunek myślenia o nowoczesnej pomocy społecznej, Zadania wykraczają poza działania o charakterze naprawczym, obejmując m.in. zapobieganie i pomoc o charakterze niematerialnym w rozwiązywaniu trudnych sytuacji życiowych. Instytucja pomocy ma dążyć do upodmiotowienia świadczeniobiorcy poprze współdecydowanie o rodzaju najbardziej skutecznej pomocy. Podniesiony został zakres i ranga świadczeń niematerialnych, wprowadzony został nowy rodzaj pomocy jakim jest praca socjalna. Akcent na zaspokajanie potrzeb całej rodziny, a nie tylko jej poszczególnych członków. Ustala dla potrzeb pomocy ,,próg ubóstwa” Jasno określa zadania państwa i samorządu terytorialnego jako organizatorów pomocy 19

Ustawa a Konstytucja : 

Ustawa a Konstytucja Przyjęte rozwiązania znalazły swoje potwierdzenie w uchwalonej w 1997 r. Konstytucji RP (art. 71: ,,rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, maja prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych”). 20

Europejska Karta Społeczna : 

Europejska Karta Społeczna Polskie regulacje prawne pozostają w zgodzie z postanowieniami zrewidowanej Europejskiej Karty Społecznej, uchwalonej w październiku 1991 r., w Turynie. Art. 13, pkt. 1: strony ratyfikujące umowę zobowiązują się ,,zapewnić, by każdej osobie, która nie posiada dostatecznych zasobów i która nie jest zdolna do zapewnienia ich sobie z innych źródeł, szczególnie poprzez świadczenia z systemu zabezpieczenia społecznego, została przyznana odpowiednia pomoc oraz , w razie choroby, opieka konieczna ze 3względu na jej stan”. 21

Europejska Konwencja : 

Europejska Konwencja Zgodnie z Europejską Konwencją Zabezpieczenia Społecznego z 1964 r., pomoc społeczna jest zorganizowana w każdym kraju z uwzględnieniem jego specyfiki, doświadczeń i rozpoznanych potrzeb. 22

Nowa ustawa : 

Nowa ustawa 15 maja 2004 roku weszła w życie ustawa o pomocy społecznej; nie wprowadza istotnych zmian w zakresie organizacji i administrowania , a większość nowych przepisów dotyczy świadczeń. 23

Struktura organizacji pomocy społecznej : 

Struktura organizacji pomocy społecznej Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Departament Pomocy Społecznej Wojewoda Wojewódzki Zespół Pomocy Społecznej Domy Pomocy Społecznej Ośrodki wsparcia o zasięgu wojewódzkim -dzienne domy pomocy, -świetlice środowiskowe, terapeutyczne, -ośrodki adaptacyjne, -noclegownie, inne ośrodki opiek. Gmina Wójt lub prezydent lub burmistrz miasta Ośrodki Pomocy Społecznej -miejskie -gminne -miejsko-gminne Ośrodki wsparcia o zasięgu lokalnym dzienne domy pomocy, świetlice środowiskowe, terapeutyczne, ośrodki adaptacyjne, noclegownie, inne ośrodki opiek. Organizacje pozarządowe 24