BG CAO HOC VSV( VK )

PowerPoint Presentation: 

Giíi thiÖu ch­¬ng tr×nh m«n häc PhÇn thø nhÊt

Vi sinh vËt thó y : 

Vi sinh vËt thó y 1. VÞ trÝ m«n häc. Vi sinh vËt thó y lµ m«n häc nghiªn cøu vÒ ho¹t ®éng sèng cña c¸c vi sinh vËt g©y bÖnh cho ®éng vËt vµ mèi quan hÖ cña chóng víi m«i tr­êng xung quanh, ®Æc biÖt víi vËt chñ mµ c¸c vi sinh vËt ký sinh. M«n häc cã tÇm quan träng ®èi víi häc viªn chuyªn ngµnh thó y: - H­íng dÉn c¸c ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu vi sinh vËt; - Ph­¬ng ph¸p chÈn ®o¸n: vi sinh vËt häc, huyÕt thanh häc; - Ph­¬ng ph¸p phßng chèng bÖnh cho gia sóc, gia cÇm.

PowerPoint Presentation: 

2. Môc tiªu ch­¬ng tr×nh m«n häc Những thµnh tùu míi cña chuyªn ngµnh vi sinh vËt. 3. Néi dung ch­¬ng tr ình m«n häc Ph­¬ng ph¸p chung nghiªn cøu vÒ vi khuÈn, virus; Hä vi khuÈn ®­êng ruét, ®­êng h« hÊp, hä vi khuÈn yÕm khÝ; C¸c ph­¬ng ph¸p chÈn ®o¸n ph©n lËp vi khuÈn ®­êng ruét, vi khuÈn yÕm khÝ; Những nguyªn t¾c c¬ bản trong nghiªn cøu sản xuÊt vacxin; Mét sè vi khuÈn, virus chñ yÕu g©y bÖnh cho gia sóc, gia cÇm.

PowerPoint Presentation: 

Ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu vi khuÈn

PowerPoint Presentation: 

Ph©n lËp vµ gi¸m ®Þnh Salmonella (Theo Carter G.R, 1995) Gia sóc b×nh th­êng Ph©n Gia sóc tiªu ch¶y Muller Kauffman vµ Istrati (khuÈn l¹c thuÇn khiÕt d¹ng S mµu xanh) Pha lo·ng 10 x E.M.B (khuÈn l¹c ®á hång) §Õm sè khuÈn l¹c Macconkey (khuÈn l¹c kh«ng mµu) Endo (khuÈn l¹c vµng) KhuÈn l¹c thuÇn khiÕt Brilliant Green (khuÈn l¹c ®á) Gi÷ trªn th¹ch m¸u TÝnh chÊt sinh häc H×nh th¸i nu«i cÊy §Þnh type §Æc tÝnh sinh hãa H×nh th¸i (gram) N­íc thÞt Th¹ch th­êng Di ®éng Sacacroza Galactoza Glucoza Lactoza Kligler VP MR M«i tr­êng SS (khuÈn l¹c tr¾ng) Sinh H 2 S

Thö nghiÖm IMVIC ph©n biÖt mét sè loµi vi khuÈn ®­êng ruét: 

Thö nghiÖm IMVIC ph©n biÖt mét sè loµi vi khuÈn ®­êng ruét

PowerPoint Presentation: 

Mét sè hiÓu biÕt c¬ b¶n vÒ vi khuÈn 1 ĐÆc ®iÓm cña vi khuÈn Lµ nhãm vi sinh vËt ®¬n bµo CÊu t¹o tÕ bµo ch­a hoµn chØnh, ch­a cã nh©n thËt Ьn vÞ ®o kÝch th­íc vi khuÈn:  m VÝ dô: Trùc khuÈn 0,1-1 x 1-8  m Nu«i cÊy trªn c¸c m«i tr­êng nh©n t¹o Quan s¸t ®­îc b»ng kÝnh hiÓn vi quang häc Cã 5 lo¹i h ì nh th¸i chÝnh: cÇu khuÈn, trùc khuÈn, cÇu trùc khuÈn, xo¾n khuÈn, phÈy khuÈn Đa sè kh«ng g©y bÖnh, ch ỉ cã mét sè Ýt g©y bÖnh cho ng­êi, ®éng vËt.

Ph­¬ng ph¸p lÊy mÉu bÖnh phÈm: 

Ph­¬ng ph¸p lÊy mÉu bÖnh phÈm 1. Kh¸i niÖm BÖnh phÈm dïng ®Ó chÈn ®o¸n, xÐt nghiÖm lµ tæ chøc hay chÊt chøa, chÊt thải lÊy tõ con bÖnh ®Ó t×m nguyªn nh©n g©y bÖnh. 2. TÇm quan träng cña viÖc lÊy mÉu - Đảm bảo tÝnh chÝnh x¸c khi lÊy mÉu - Đảm bảo an toµn, tr¸nh l©y lan mÇm bÖnh - C¬ së l­u trữ ph¸p lý khi cã kÕt luËn chÈn ®o¸n kh¸c nhau.

PowerPoint Presentation: 

3. Nguyªn t¾c lÊy mÉu + Đóng quy tr×nh thao t¸c kü thuËt: - V« trïng - Đóng tr×nh tù + MÉu phải ®¹i diÖn ®Æc tr­ng cho æ dÞch hoÆc mét con bÖnh + MÉu phải ®ñ sè l­îng VÝ dô: gan, phæi: 10 – 30 gr + Đóng thêi gian + Đóng c¬ quan, tæ chøc cÇn lÊy + Tr¸nh t¹p nhiÔm, nhÇm lÉn + Tr¸nh ®Ó mÉu bÞ biÕn ®æi hoÆc lµm háng mÉu + Kh«ng ®Ó cho vi sinh vËt g©y bÖnh vµ t¹p khuÈn ph¸t triÓn thªm trong mÉu khi vËn chuyÓn mÉu ®Õn phßng thÝ nghiÖm + Đảm bảo an toµn cho ng­êi lÊy mÉu.

PowerPoint Presentation: 

4. H­íng dÉn chung + MÉu lÊy xÐt nghiÖm: LÊy c¬ quan, tæ chøc cã bÖnh tÝch ®iÓn h×nh cña bÖnh. VÝ dô: Gµ m¾c Pasteurellosis -> lÊy gan, phæi Lîn m¾c Leptospirosis -> lÊy gan, thËn + Thêi gian lÊy mÉu: - Víi sóc vËt sèng: . LÊy mÉu ë con vËt ®ang nung bÖnh, sèt cao. . Víi vËt m¾c bÖnh m¹n tÝnh: lÊy m¸u ch¾t huyÕt thanh. - Víi sóc vËt chÕt: . LÊy mÉu ngay lóc vËt míi chÕt.

PowerPoint Presentation: 

+ MÉu lÊy tõ ®éng vËt sèng: Yªu cÇu khi lÊy mÉu ph¶i v« trïng, tr¸nh nhiÔm khuÈn thªm cho ®éng vËt vµ tr¸nh t¹p khuÈn nhiÔm vµo bÖnh phÈm. VÝ dô: LÊy m¸u: c¾t l«ng vïng lÊy m¸u  dïng cån 70 0 s¸t trïng  dïng Seringe v« trïng lÊy m¸u  cho vµo lä thuû tinh v« trïng. + MÉu lÊy tõ sóc vËt chÕt - LÊy bÖnh phÈm ngay khi vËt míi chÕt - LÊy v« trïng.

PowerPoint Presentation: 

5. Bảo quản bÖnh phÈm - BÖnh phÈm lÊy xong -  ®em xÐt nghiÖm ngay. - Trong tr­êng hîp ch­a xÐt nghiÖm ®­îc phải ®Ó bÖnh phÈm trong m«i tr­êng vËn chuyÓn. VÝ dô: + M«i tr­êng Sachs. Thµnh phÇn: Glyxerin trung tÝnh: 1.000 ml N­íc muèi sinh lý : 2.000 ml pH = 8 Khö trïng 120 0 C/20 phót + PBS: Phosphat Buffer Saline M«i tr­êng vËn chuyÓn: M«i tr­êng ®¬n giản kh«ng cã yÕu tè dinh d­ìng ®Ó vi khuÈn cã thÓ sèng nh­ng kh«ng ph¸t triÓn ®­îc.

PowerPoint Presentation: 

6. Göi bÖnh phÈm BÖnh phÈm khi göi ®Õn c¸c phßng xÐt nghiÖm, mçi bÖnh phÈm phải k èm theo mét phiÕu göi bÖnh phÈm. Néi dung phiÕu göi bÖnh phÈm Tªn tæ chøc, c¬ quan, c¸ nh©n göi: ĐÞa chØ, sè ®iÖn tho¹i; Lo¹i bÖnh phÈm; Ký hiÖu cô thÓ cña tõng bÖnh phÈm; Dung dÞch bảo quản vËn chuyÓn bÖnh phÈm; ĐÞa ®iÓm æ dÞch; Ngµy lÊy bÖnh phÈm; Ng­êi lÊy bÖnh phÈm; Ngµy göi bÖnh phÈm; H­íng ®Ò nghÞ xÐt nghiÖm.

II. Ph­¬ng ph¸p x¸c ®Þnh h×nh th¸i vi khuÈn: 

II. Ph­¬ng ph¸p x¸c ®Þnh h×nh th¸i vi khuÈn 1. Ph­¬ng ph¸p lµm tiªu bản  Quan s¸t vi khuÈn sèng Quan s¸t vi khuÈn sèng gióp ta biÕt ®­îc h×nh d¹ng thËt cña vi khuÈn, khả năng di ®éng, ph­¬ng thøc sinh sản. Cã 2 ph­¬ng ph¸p: - Ph­¬ng ph¸p giät Ðp: ChuÈn bÞ phiÕn kÝnh, lamen - Ph­¬ng ph¸p giät treo: PhiÕn kÝnh Lamen PhiÕn kÝnh lâm Giot Ðp

PowerPoint Presentation: 

 Quan s¸t vi khuÈn chÕt ViÖc quan s¸t vi khuÈn sèng cã nhiÒu khã khăn: - Khã ph©n biÖt c¸c cÊu t¹o chi tiÕt; - Vi khuÈn di ®éng khã quan s¸t. ĐÓ nghiªn cøu h×nh th¸i cña vi khuÈn nh­: - H×nh d¹ng tÕ bµo - Gi¸p m« - Nha bµo - L«ng... Th­êng dïng ph­¬ng ph¸p lµm tiªu bản quan s¸t vi khuÈn chÕt.

PowerPoint Presentation: 

Ph­¬ng ph¸p tiÕn hµnh: - ChuÈn bÞ phiÕn kÝnh - PhiÕt vi khuÈn - Cè ®Þnh vi khuÈn - Nhuém mµu vi khuÈn

III. Ph­¬ng ph¸p nu«i cÊy vi khuÈn: 

III. Ph­¬ng ph¸p nu«i cÊy vi khuÈn M«i tr­êng ĐÓ nu«i cÊy vi khuÈn ta cã c¸c m«i tr­êng: - M«i tr­êng láng: N­íc thÞt, n­íc pepton, n­íc thÞt gan yÕm khÝ - M«i tr­êng b¸n cè thÓ: Cã 5 o / oo th¹ch trong m«i tr­êng - M«i tr­êng ®Æc (cã 20 – 25% th¹ch) Th¹ch ®øng, th¹ch nghiªng, th¹ch ®Üa. - M«i tr­êng ph©n lËp vi khuÈn M«i tr­êng ph©n lËp vi khuÈn ®­êng ruét SS: Salmonella – Shigella Macconkey, TSI, Brilliant green, Gassner…

PowerPoint Presentation: 

2. Ph­¬ng ph¸p nu«i cÊy vi khuÈn a. TÇm quan träng cña viÖc nu«i cÊy - ĐÓ ph©n lËp vi khuÈn - ĐÓ giữ gièng vi khuÈn ViÖc nu«i cÊy vi khuÈn phải chän m«i tr­êng thÝch hîp víi vi khuÈn. b. Ph­¬ng ph¸p cÊy chuyÓn + ChuÈn bÞ tr­íc khi cÊy vi khuÈn: - Buång cÊy - Dông cô ®Ó cÊy - M«i tr­êng ®Ó cÊy - Gièng vi khuÈn ®Ó cÊy

PowerPoint Presentation: 

+ Thao t¸c lÊy vi khuÈn + C¸ch cÊy vi khuÈn - CÊy vi khuÈn vµo m«i tr­êng láng - CÊy vi khuÈn vµo m«i tr­êng ®Æc: M«i tr­êng th¹ch nghiªng M«i tr­êng th¹ch ®øng M«i tr­êng th¹ch ®Üa Căn cø vµo ®Æc tÝnh cña vi khuÈn cÇn hay kh«ng cÇn oxy chän m«i tr­êng nu«i cÊy cho phï hîp.

PowerPoint Presentation: 

Căn cø vµo tÝnh chÊt mäc cña vi khuÈn trªn c¸c m«i tr­êng ta s¬ bé nhËn ®Þnh lo¹i vi khuÈn: + TÝnh chÊt mäc trong m«i tr­êng láng: - M«i tr­êng ®ôc: E.coli, Salmonella - M«i tr­êng ®ôc Ýt: E. rhusiopathiae - Trong cã sîi b«ng: Bacillus anthracis + M«i tr­êng cã mïi: - Mïi ph©n thèi: Salmonella - Tanh nh­ n­íc d·i kh«: P.multocida + M«i tr­êng yÕm khÝ sinh h¬i cã sñi bät: Chostridium chauwoei

PowerPoint Presentation: 

+ TÝnh chÊt mäc cña vi khuÈn trªn m«i tr­êng ®Æc: - D¹ng khuÈn l¹c D¹ng S (Smooth): Nh½n, bãng D¹ng R (Rough): Nh¸m, xï x× D¹ng M (Mucoid): NhÇy - Đ­êng kÝnh khuÈn l¹c  3 mm khuÈn l¹c cña B.anthracis 2 – 3 mm khuÈn l¹c cña E.coli <1 mm khuÈn l¹c cña E.rhusiopathiae - Mµu s¾c cña khuÈn l¹c Staphylococus aureus: KhuÈn l¹c mµu vµng cam + Trªn m«i tr­êng th¹ch b¸n cè thÓ cßn dïng ®Ó xem di ®éng cña vi khuÈn.

IV Ph­¬ng ph¸p g©y bÖnh cho ®éng vËt thÝ nghiÖm: 

IV Ph­¬ng ph¸p g©y bÖnh cho ®éng vËt thÝ nghiÖm Môc ®Ých: - ĐÓ giữ gièng vi khuÈn - §Ó chÈn ®o¸n bÖnh - §Ó ph©n lËp vi khuÈn

PowerPoint Presentation: 

Ph­¬ng ph¸p g©y bÖnh cho ®éng vËt thÝ nghiÖm gåm c¸c b­íc sau : 1. ChuÈn bÞ ®éng vËt thÝ nghiÖm: - Chän ®éng vËt mÉn cảm víi vi khuÈn, kháe m¹nh kh«ng m¾c bÖnh. - KiÓm tra th©n nhiÖt tr­íc khi g©y bÖnh - Chän ®éng vËt non Thá: 1,5 kg Chuét b¹ch: 18 – 20 g Chuét lang: 300 g (Đéng vËt SPE: Specific Pathogen Free)

PowerPoint Presentation: 

2. ChuÈn bÞ gièng vi khuÈn Vi khuÈn dïng ®Ó tiªm cho ®éng vËt cã thÓ lÊy tõ bÖnh phÈm hay canh trïng. + Nu«i cÊy vi khuÈn trong m«i tr­êng láng sau 24 giê r ồi tiªm + BÖnh phÈm: - M¸u  tiªm ngay cho ®éng vËt - Gan, l¸ch  nghiÒn víi n­íc sinh lý  thµnh huyÔn dÞch  tiªm cho ®éng vËt.

PowerPoint Presentation: 

3. Chän ®­êng ®­a vi khuÈn vµo c¬ thÓ Tïy tõng tr­êng hîp cô thÓ chän ®­êng ®­a vi khuÈn cho thÝch hîp. Tiªm d­íi da: Th­êng sö dông thá, chuét tiªm d­íi da ë mÆt trong ®ïi sau. Tiªm b¾p: Thá, chuét tiªm b¾p ®ïi Gµ, bå c©u tiªm l­ên Tiªm tÜnh m¹ch: Thá tiªm tÜnh m¹ch tai Chuét tiªm tÜnh m¹ch khoeo ch©n Gµ, vÞt tÜnh tiªm m¹ch c¸nh Tiªm phóc m¹c.

PowerPoint Presentation: 

4. Theo dâi ®éng vËt thÝ nghiÖm sau khi tiªm: - Chăm sãc ®éng vËt thÝ nghiÖm - Theo dâi nhiÖt ®é hµng ngµy - Theo dâi, ghi chÐp c¸c biÓu hiÖn cña ®éng vËt thÝ nghiÖm - Thêi gian chÕt

PowerPoint Presentation: 

Mæ kh¸m ®éng vËt thÝ nghiÖm: - Cè ®Þnh ®éng vËt thÝ nghiÖm trªn gi¸ mæ - C¾t l«ng vïng ngùc bông råi s¸t trïng b»ng cån 70 ®é - Mæ ngùc: . C¾t da tõ bông  miÖng, lËt da sang hai bªn  s¸t trïng vïng d­íi da . C¾t 1 ®­êng gi¸p c¬ hoµnh  c¾t vßng sang 2 bªn x­¬ng s­ên  lËt n¾p ngùc lªn.  Quan s¸t bÖnh tÝch trong xoang ngùc  LÊy bÖnh phÈm cÊy tr ên m«i tr­êng  LÊy bÖnh phÈm lµm tiªu bản – nhuém vµ quan s¸t trªn kÝnh hiÓn vi t×m vi khuÈn. - Mæ bông: C¾t da tõ bông  hËu m«n, lËt da sang 2 bªn  s¸t trïng vïng d­íi da  Béc lé xoang bông...

V. Ph­íng ph¸p xÐt nghiÖm b»ng phản øng huyÕt thanh häc: 

V. Ph­íng ph¸p xÐt nghiÖm b»ng phản øng huyÕt thanh häc 1. Kh¸i niÖm Phản øng huyÕt thanh häc lµ phản øng kÕt hîp giữa kh¸ng nguyªn vµ kh¸ng thÓ dÞch thÓ ®Æc hiÖu t­¬ng øng. Trong nghiªn cøu vi sinh vËt, phản øng nµy ®­îc dïng phæ biÕn ®Ó chÈn ®o¸n bÖnh, ®Þnh tªn ®Þnh typ vi sinh vËt. 2. Môc ®Ých cña phản øng huyÕt thanh häc * Cã 2 môc ®Ých: Ph¸t hiÖn kh¸ng thÓ: Dïng kh¸ng nguyªn ®· biÕt ®Ó t×m kh¸ng thÓ ch­a biÕt th­êng dïng trong bÖnh m¹n tÝnh. Ph¸t hiÖn, ®Þnh lo¹i vi khuÈn ch­a biÕt: Dïng kh¸ng thÓ dÞch thÓ ®Æc hiÖu ®· biÕt ®Ó ph¸t hiÖn vµ ®Þnh lo¹i vi khuÈn ch­a biÕt.

PowerPoint Presentation: 

3. C¸c phản øng huyÕt thanh häc hay sö dông - Phản øng ng­ng kÕt - Phản øng kÕt tña - Phản øng kÕt hîp bæ thÓ - Ph¶n øng ng­ng kÕt gi¸n tiÕp hång cÇu - Elisa…

VI. Ph­¬ng ph¸p gi¸m ®Þnh vi khuÈn: 

VI. Ph­¬ng ph¸p gi¸m ®Þnh vi khuÈn Mục đích : Xác định chủng vi khuẩn gây bệnh Phương pháp giám định: Bằng phản ứng sinh hoá Lên men đường Sinh H 2 S Phản ứng sinh Indol Phản ứng MR Phản ứng VP Phản ứng khử nitrat Phản ứng phân giải ure… Bằng phản ứng huyết thanh học Thử độc lực của vi khuẩn Kỹ thuật PCR (Polymerase Chain Reaction)

PowerPoint Presentation: 

Enterobactericeae Hä vi khuÈn ®­êng ruét

PowerPoint Presentation: 

I. Kh¸i niÖm Enterobactericeae lµ mét hä lín bao gåm c¸c trùc khuÈn gram ©m, sèng ë èng tiªu hãa cña ng­êi vµ ®éng vËt, chóng cã thÓ g©y bÖnh hoÆc kh«ng g©y bÖnh. Vi khuÈn ®­êng ruét cã những ®Æc tÝnh sau: Kh«ng cã men oxydaza -> oxydaza ©m tÝnh; Sö dông glucoza b»ng h ì nh thøc lªn men cã sinh h¬i hoÆc kh«ng; Cã khả năng di ®éng hoÆc kh«ng. NÕu vi khuÈn cã di ®éng th× cã l«ng xung quanh th©n; Khö Nitrit thµnh Nitrat; Sèng hiÕu khÝ hoÆc kþ khÝ tïy tiÖn; Mäc ®­îc ë m«i tr­êng dinh d­ìng th«ng th­êng. Những vi khuÈn sèng ë ®­êng tiªu hãa kh«ng cã ®Æc ®iÓm trªn kh«ng thuéc hä vi khuÈn ®­êng ruét.

PowerPoint Presentation: 

II. H×nh th¸i, nu«i cÊy, ®Æc tÝnh sinh hãa, ph©n lo¹i 1. H×nh th¸i TÊt cả c¸c vi khuÈn ®­êng ruét ®Òu lµ trùc khuÈn Cã kÝch th­íc trung b×nh 0,4-0,6 x 1-4  m B¾t mµu gram ©m Kh«ng cã nha bµo Mét vµi loµi cã gi¸p m«: Klebsiella Cã khả năng di ®éng hoÆc kh«ng. NÕu vi khuÈn di ®éng cã l«ng xung quanh th©n.

PowerPoint Presentation: 

2. Nu«i cÊy Nu«i cÊy trªn m«i tr­êng ®Æc, vi khuÈn ®­êng ruét th­êng cã 3 d¹ng khuÈn l¹c: - D¹ng S: KhuÈn l¹c nh½n, bãng, r×a gän, ®­êng kÝnh 2 – 3 mm; - D¹ng R: KhuÈn l¹c nh¸m, xï x×. Th­êng gÆp khi nu«i cÊy ®Ó giữ gièng vi khuÈn; - D¹ng M: KhuÈn l¹c nhÇy. Th­êng gÆp ë vi khuÈn cã gi¸p m« nh­ Klebsiella. Nu«i cÊy trªn m«i tr­êng láng -> lµm ®ôc m«i tr­êng.

PowerPoint Presentation: 

3. ĐÆc tÝnh sinh hãa: Dùa vµo ®Æc tÝnh sinh hãa cña vi khuÈn ®­êng ruét ®Ó gi¸m ®Þnh vi khuÈn, ®Ó xÕp vi khuÈn vµo 1 gièng, 1 loµi nµo ®ã trong hä. Th­êng xÐt c¸c phản øng sinh hãa sau: +Phản øng lªn men ®­êng: E.coli lªn men ®­êng lactose (+) - Klebsiella (+) - Enterobacter (+) - Salmonella, Shigella, Proteus kh«ng lªn men ®­êng lactose (-) +Phản øng sinh H 2 S: - E.coli ©m tÝnh (-) - Klebsiella ( - ) - Enterobacter ( - ) - Salmonella d­¬ng tÝnh (+)

PowerPoint Presentation: 

Phản øng sinh Indol: . E.coli d­¬ng tÝnh (+) . Enterobacter ©m tÝnh (-) . Salmonella ( -) Phản øng MR (Methyl Red): . E.coli (+) . . Enterobacter (-) Khả năng ®ång hãa Xitrat: . E.coli (-) . Proteus (+) . Klebsiella (+) . Salmonella (+)

III. CÊu tróc kh¸ng nguyªn: 

III. CÊu tróc kh¸ng nguyªn Vi khuÈn ®­êng ruét cã cÊu tróc kh¸ng nguyªn rÊt phøc t¹p, gåm c¸c nhãm c¬ bản sau: 1. Kh¸ng nguyªn O (Ohne hauch) N»m ë líp mµng ngoµi cña tÕ bµo vi khuÈn. Lµ mét phÇn cña ph©n tö LPS: Lipopolysaccarit. Ph©n tö LPS gåm 3 vïng: - Vïng ­a n­íc : Gåm 1 chuçi polysaccarit chøa ®¬n vÞ cÊu tróc kh¸ng nguyªn O - Vïng lâi: Lµ axit Heteroligosaccarit nèi kh¸ng nguyªn O víi vïng lipit A - Vïng lipit A : Cã chøc năng cña néi ®éc tè.

PowerPoint Presentation: 

ĐÆc tÝnh cña kh¸ng nguyªn O: ChÞu ®­îc nhiÖt ®é 120 0 C/2 giê. Kh¸ng cån: Cån 50 0 kh«ng bÞ ph¸ hñy. Kh¸ng axit: HCl 1N chÞu ®­îc 20 giê. DÔ bÞ ph¸ hñy bëi formol: formol 5 0 / 00 . Cã tÝnh ®éc: 1/20mg giÕt chÕt chuét nh¾t tr¾ng sau 24 giê. Chuçi polysaccarit khi bÞ mÊt dÇn tõng ph©n tö ®­êng hay cã sù thay ®æi vÞ trÝ -> ®éc lùc cña vi khuÈn thay ®æi. Kh¸ng nguyªn O liªn hÖ trùc tiÕp víi hÖ thèng miÔn dÞch cña c¬ thÓ (trõ Klebsiella). Kh¸ng nguyªn O gÆp kh¸ng thÓ O xảy ra hiÖn t­îng ng­ng kÕt: th©n vi khuÈn ng­ng kÕt víi nhau d­íi d¹ng h¹t nhá, khi l¾c khã tan.

PowerPoint Presentation: 

2. Kh¸ng nguyªn H (Hauch): Kh¸ng nguyªn H cã trªn l«ng cña vi khuÈn. Bản chÊt lµ protein, cÊu tróc gÇn gièng Myozin cña c¬.  ĐÆc tÝnh cña kh¸ng nguyªn H: KÐm chÞu nhiÖt: 60 0 C/1 giê DÔ bÞ t¸c ®éng bëi cån: cån 50 0 ph¸ hñy Đ Ò kh¸ng víi formol: formol 5 0 / 00 kh¸ng nguyªn H vÉn tån t¹i. Kh¸ng nguyªn H khi gÆp kh¸ng thÓ H -> c¸c vi khuÈn ng­ng kÕt l¹i víi nhau nhê l«ng : l«ng– KT – l«ng biÓu hiÖn nh­ côm b«ng nhá. Ng­ng kÕt nµy kh«ng bÒn, dÔ tan khi l¾c.

PowerPoint Presentation: 

¥ vi khuÈn ®­êng ruét: Kh¸ng nguyªn H kh«ng liªn quan ®Õn yÕu tè ®éc lùc, kh«ng cã ý nghÜa trong viÖc t¹o miÔn dÞch. Kh¸ng nguyªn H cã ý nghÜa trong ph©n lo¹i. ĐÓ chÕ kh¸ng nguyªn O hoÆc kh¸ng nguyªn H: - Cho vi khuÈn vµo cån 50 0 -> ta cã kh¸ng nguyªn O - Cho vi khuÈn vµo formol 5 0 / 00 -> ta cã kh¸ng nguyªn H

PowerPoint Presentation: 

4. Kh¸ng nguyªn b¸m dÝnh (Fimbriae) . Ký hiÖu F Kh¸ng nguyªn cã trªn pili cña vi khuÈn Kh¸ng nguyªn b ả n chÊt lµ protein Ph¸t hiÖn ®­îc trªn 30 lo¹i kh¸ng nguyªn F, trong ®ã cã 4 lo¹i kh¸ng nguyªn quan träng - K88 hay F4 - K99 hay F5 - 989P hay F6 - F41

PowerPoint Presentation: 

Theo Carter G.R (1995) kh¸ng nguyªn F cã ë E.coli cña c¸c loµi gia sóc nh­ sau: - Vi khuÈn E.coli ë lîn cã : F4, F5, F6, F41. - Vi khuÈn E.coli ë tr©u bß cã : F5, F41. - Vi khuÈn E.coli ë cõu cã: F5, F41. Kh¸ng nguyªn F lµ yÕu tè g©y bÖnh quan träng cña vi khuÈn ®­êng ruét.

IV. KhẢ nĂng g©y bÖnh cña vi khuÈn ®­êng ruét: 

IV. Kh Ả n Ă ng g©y bÖnh cña vi khuÈn ®­êng ruét Vi khuÈn ®­êng ruét g©y héi chøng tiªu chảy, viªm d¹ dµy, ruét, nhiÔm khuÈn huyÕt -> ảnh h­ëng ®Õn søc khoÎ cña ng­êi, ®éng vËt.  Salmonella G©y bÖnh ®­êng ruét cho ng­êi, gia sóc, gia cÇm víi c¸c bÖnh: th­¬ng hµn, phã th­¬ng hµn. ¥ ng­êi cã: - Salmonella typhi - Salmonella paratyphi A - Salmonella paratyphi B - Salmonella paratyphi C

PowerPoint Presentation: 

Vi khuÈn g©y bÖnh th­¬ng hµn ë ng­êi víi ®Æc ®iÓm: - Sèt cao tăng dÇn trong tuÇn lÔ ®Çu, tăng ®Õn møc 39 – 41 0 C, liªn tôc vµo tuÇn lÔ thø hai cña bÖnh. - Ng­êi bÖnh mÖt li b ì , ®i láng - L¸ch s­ng to cã thÓ xuÊt huyÕt ®­êng tiªu ho¸ thñng ruét (cuèi ruét non).

PowerPoint Presentation: 

Ở lîn : Salmonella cholerae suis . Ở bª: Salmonella enteritidis . Ở gµ: Salmonella gallinarum pullorum

PowerPoint Presentation: 

 E.coli - G©y bÖnh ®­êng ruét cho gia sóc, gia cÇm non (Colibacillosis) Bª 3 – 12 ngµy tuæi Lîn con (bÖnh Øa chảy ph©n tr¾ng) víi c¸c chñng E.coli: + Bª: O 55 B 5 , O 26 B 6 + Lîn O 141 , O 139 , O 149 - G©y bÖnh phï ®Çu lîn con (Edema Disease of Swine): O 138 , O 139 , O 141 - G©y viªm d¹ dµy ruét ë trÎ em (d­íi 1 tuæi): O 111 B 4 , O 55 B 5 , O 128 B 12 . - G©y nhiÔm khuÈn ®­êng tiÕt niÖu.

PowerPoint Presentation: 

 Shigella G©y bÖnh lþ trùc trïng  Klebsiella, Enterobacter, Serratia Th­êng g©y bÖnh ë nh ữ ng c¬ thÓ cã søc ®Ò kh¸ng kÐm (vi khuÈn c¬ héi) G©y c¸c thÓ bÖnh nhiÔm khuÈn huyÕt, rÊt dÔ g©y tö vong. (ë bÖnh viÖn 1/3 bÖnh nh©n nhiÔm khuÈn huyÕt lµ do vi khuÈn gram ©m)

V. C¸c yÕu tè g©y bÖnh cña vi khuÈn ®­êng ruét: 

V. C¸c yÕu tè g©y bÖnh cña vi khuÈn ®­êng ruét Vi khuÈn ®­êng ruét ®Ó g©y bÖnh nhê nhiÒu yÕu tè: 1. YÕu tè b¸m dÝnh B¸m dÝnh lµ mét kh¸i niÖm chØ mèi liªn kÕt vững ch¾c thuËn nghÞch giữa bÒ mÆt tÕ bµo vi khuÈn víi tÕ bµo vËt chñ. TÊt cả c¸c cÊu tróc thÓ hiÖn chøc năng b¸m dÝnh ®­îc gäi lµ yÕu tè b¸m dÝnh .

PowerPoint Presentation: 

ë vi khuÈn ®­êng ruét yÕu tè b¸m dÝnh ®­îc s¾p xÕp trªn c¸c pili. Mçi tÕ bµo vi khuÈn cã 250 – 400 pili. Đ· ph¸t hiÖn trªn 30 KN b¸m dÝnh. Vai trß: Lµ yÕu tè g©y bÖnh quan träng cña vi khuÈn ®­êng ruét, ®Ó thùc hiÖn b­íc ®Çu tiªn cña qu¸ trinh g©y bÖnh, nhê ®ã vi khuÈn míi b¸m ®­îc vµo tÕ bµo vËt chñ ®Ó x©m nhËp vµo c¬ thÓ.

PowerPoint Presentation: 

2. YÕu tè x©m nhËp cña vi khuÈn ®­êng ruét Nhê yÕu tè x©m nhËp cña vi khuÈn míi xuyªn qua ®­îc líp mµng nhÇy cña ruét -> x©m nhËp vµo tÕ bµo biÓu m«. ë vi khuÈn Salmonella cã 13 protein gióp vi khuÈn x©m nhËp vµo tÕ bµo biÓu m«. Vi khuÈn kh«ng cã yÕu tè x©m nhËp: - Kh«ng qua ®­îc líp mµng nhµy cña ruét - NÕu qua ®­îc líp mµng nhµy còng sÏ bÞ tÕ bµo thùc bµo cña líp h¹ niªm m¹c tiªu diÖt.

PowerPoint Presentation: 

3. Vai trß g©y bÖnh cña c¸c lo¹i kh¸ng nguyªn + Kh¸ng nguyªn K: Kh¸ng nguyªn K gióp vi khuÈn ®Ò kh¸ng víi sù thùc bµo. + Kh¸ng nguyªn O: Cã chøc năng cña néi ®éc tè, khi cÊu tróc kh¸ng nguyªn O bÞ thay ®æi -> ®éc lùc cña vi khuÈn còng bÞ thay ®æi.

PowerPoint Presentation: 

4. Đéc tè cña vi khuÈn ®­êng ruét Lµ yÕu tè g©y bÖnh quan träng cña vi khuÈn ®­êng ruét. Đéc tè cña vi khuÈn cã 2 lo¹i: néi ®éc tè vµ ngo¹i ®éc tè.

PowerPoint Presentation: 

Néi ®éc tè (Endotoxin) + HÇu hÕt vi khuÈn g©y bÖnh ®­êng ruét ®Òu cã néi ®éc tè. + Néi ®éc tè n»m ë líp mµng ngoµi cña tÕ bµo vi khuÈn Lµ mét phÇn cña ph©n tö LPS, vïng lipit A cã chøc năng cña néi ®éc tè. (LPS thuû ph©n b»ng axit yÕu -> thu ®­îc lipit A) + Khi tiªm néi ®éc tè: Sau 1 -2 giê vËt suy yÕu, h«n mª, n«n, Øa chảy, h¹ huyÕt ¸p, sèc kh«ng håi phôc -> chÕt nhanh (sau 6 giê hoÆc 2 – 3 ngµy). BÖnh tÝch xuÊt huyÕt ®­êng tiªu ho¸.

PowerPoint Presentation: 

+ T¸c ®éng sinh häc cña néi ®éc tè: Néi ®éc tè t¸c ®éng lªn nhiÒu c¬ quan : T¸c ®éng lªn gan: Néi ®éc tè t¸c ®éng trùc tiÕp lªn tÕ bµo nhu m« gan -> chøc năng cuả gan bÞ giảm: Sau khi bæ sung 10 g LPS/ml cho chuét -> ho¹t ®éng cña mét sè enzym cña ty thÓ gan giảm. Néi ®éc tè t¸c ®éng ®Õn ho¹t ®éng trao ®æi chÊt cña gan, øc chÕ ho¹t ®éng cña enzym, øc chÕ chuyÓn ho¸ glucose.

PowerPoint Presentation: 

Lóc ®Çu l­îng ®­êng huyÕt tăng t¹m thêi do ph©n giải glucogen cña gan. TiÕp theo l­îng ®­êng huyÕt giảm nghiªm träng (do chøc năng cña gan suy giảm, viÖc sö dông glucose cña c¸c m« bµo ngo¹i vi tăng) -> ho¹t ®éng cña c¬ b¾p, hÖ thÇn kinh trung ­¬ng bÞ ph¸ vì -> co giËt, sèc -> chÕt. Néi ®éc tè g©y tæn th­¬ng gan: L­îng men GPT (Glutamat Pyruvat Transaminaza) L­îng men GOT (Glutamat Oxaloaxetat Transaminaza) tăng cao sau khi tiªm néi ®éc tè 1 vµi giê.

PowerPoint Presentation: 

T¸c ®éng lªn tÕ bµo: - Néi ®éc tè t¸c ®éng lªn nhiÒu lo¹i tÕ bµo trong c¬ thÓ: .TÕ bµo lympho B . ®¹i thùc bµo . B¹ch cÇu ®a nh©n trung tÝnh, . B¹ch cÇu ¸i kiÒm . TiÓu cÇu… - Trªn bÒ mÆt c¸c tÕ bµo nµy cã receptor víi LPS. . Bản chÊt Recptor lµ lipoglucoprotein Trong c¸c tÕ bµo nµy những bµo quan bÞ t¸c ®éng nh­: Lysosom, ty thÓ

PowerPoint Presentation: 

+ Lysosom: - Lysosom lµ những bäc - KÝch th­íc 0,2 – 0,8  m - N»m rải r¸c trong nguyªn sinh chÊt. - Bªn trong chøa khoảng 12 enzym thuû ph©n nh­ enzym ph©n giải protein, gluxit, lipoprotein, axit nucleic... - Lysosom lµ ®Ých tÊn c«ng cña c¸c néi ®éc tè.

PowerPoint Presentation: 

C¬ chÕ: - LPS b¸m lªn thô thÓ (Receptor) ®Æc hiÖu víi LPS trªn bÒ mÆt tÕ bµo. - LPS hÊp thu vµo tÕ bµo theo c¬ chÕ Èm bµo. - T¹i NSC néi ®éc tè kÕt hîp víi lysosom cña tÕ bµo h ì nh thµnh lysosom thø cÊp. Sù kÕt hîp nµy lµm ph¸ vì Lysosom  enzym trong Lysosom giải phãng ra. - Đång thêi Lysosom thø cÊp t¸c ®éng lªn nh©n tÕ bµo  g©y hiÖn t­îng ph©n bµo Tăng tæng hîp ARNm  tăng tæng hîp enzym Lysosome  g©y tiªu ho¸ néi bµo  ph¸ huû ty thÓ vµ c¸c bµo quan kh¸c  tÕ bµo bÞ ph¸ huû.

T¸c ®éng cña LPS lªn lysosomes: 

T¸c ®éng cña LPS lªn lysosomes HÊp thu LPS H×nh thµnh lysosomes thø cÊp Gi¶i phãng enzyme lysosomes thø cÊp T­¬ng t¸c gi÷a lysosomes thø cÊp – nh©n T¨ng tæng hîp ARNm  t¨ng enzym lysomes 6. Ph¸ huû ty thÓ vµ c¸c bµo quan kh¸c

PowerPoint Presentation: 

+ Ty thÓ (Microchondria) Ty thÓ lµ mét bµo quan cña tÕ bµo, cã nhiÒu chøc năng,quan träng nhÊt lµ chøc năng cung cÊp năng l­îng d­íi d¹ng ATP cho tÕ bµo nhê vµo c¸c lo¹i enzym cña nã. Néi ®éc tè t¸c ®éng ®Õn ty thÓ theo c¬ chÕ: - LPS b¸m lªn Receptor ®Æc hiÖu víi LPS trªn bÒ mÆt tÕ bµo. - HÊp thu vµo tÕ bµo theo c¬ chÕ Èm bµo. - T¹i NSC  LPS b¸m vµo mµng ngoµi cña ty thÓ  vËn chuyÓn vµo mµng trong  thay ®æi cÊu tróc  chøc năng mµng trong  emzym ATPaza tăng ho¹t ®éng  tÝch luü ADP, Phospho v« c¬ trong NSC  tăng ph©n giải glucoza, bµi xuÊt H 2 O 2 , O  ph¸ huû c¸c bµo quan kh¸c.

T¸c ®éng cña LPS lªn ty thÓ: 

T¸c ®éng cña LPS lªn ty thÓ 1. HÊp thu LPS 2. LPS lªn kÕt mµng trong ty thÓ 3. BiÕn ®æi cÊu tróc, chøc n¨ng mµng 4. TÝch luü ADP vµ P 5. TÝch luü NADH 6. TÝch luü H2O2 vµ O2 7. Ph¸ huû c¸c bµo quan

PowerPoint Presentation: 

b. Ngo¹i ®éc tè:  Đéc tè ®­êng ruét (Enterotoxin) NhiÒu vi khuÈn ®­êng ruét cã khả năng sản sinh ®éc tè ®­êng ruét nh­: E.coli, Salmonella, Shigella. Nghiªn cøu ®éc tè ®­êng ruét cña E.coli cho thÊy: Đéc tè ®­êng ruét cã 2 lo¹i: Đéc tè chÞu nhiÖt (ST: Heat Stabletoxin) - ChÞu ®­îc nhiÖt ®é 120 0 C/15' - ST cã 2 nhãm: STa, STb (Dùa trªn ®Æc tÝnh sinh häc vµ khả năng hoµ tan trong Metanol). . STa lµ mét lo¹i protein kh«ng cã tÝnh kh¸ng nguyªn. . STb cã tÝnh kh¸ng nguyªn yÕu.

PowerPoint Presentation: 

- C¬ chÕ g©y Øa chảy: STa kÝch thÝch hÖ thèng men Guanylate cyclase trong tÕ bµo biÓu m« ruét chuyÓn GTP -> GDP, GDP tăng cao trong tÕ bµo -> l­îng Ca++ tăng cao. DÉn ®Õn ngăn cản hÊp thu chÊt ®iÖn giải (Na+, Cl-) vµ n­íc ë xoang ruét, l­îng n­íc ë ruét tăng, kÝch thÝch niªm m¹c ruét, tăng co bãp -> g©y Øa chảy. STb vai trß g©y Øa chảy ch­a ®­îc biÕt ®Õn. Theo Carter G.R (1995) b»ng thùc nghiÖm STb kÝch thÝch g©y tiªu chảy vµ lµm teo l«ng nhung ruét lîn.

PowerPoint Presentation: 

Đéc tè kh«ng chÞu nhiÖt (LT: Heat Liabletoxin) - NhiÖt ®é 60 0 C/15' ®éc tè bÞ bÊt ho¹t. - Đ­îc cÊu t¹o tõ 2 tiÓu phÇn A vµ B. + TiÓu phÇn A cã ho¹t tÝnh sinh häc + TiÓu phÇn B gåm 5 phÇn nhá cã khả năng g¾n víi Receptor cña tÕ bµo biÓu m« ruét. Vi khuÈn E.coli g©y bÖnh cho ®éng vËt :lîn, bª, ng­êi …cã ®éc tè LT.

PowerPoint Presentation: 

- C¬ chÕ g©y Øa chảy cña LT. TiÓu phÇn A, B ®­îc tæng hîp trong tÕ bµo vi khuÈn, chóng dÞch chuyÓn ®Õn gÇn mµng tÕ bµo -> kÕt hîp víi nhau t¹o ®éc tè hoµn chØnh råi bµi xuÊt ra ngoµi. TiÓu phÇn B g¾n víi Receptor cña tÕ bµo biÓu m« ruét, tiÓu phÇn A ho¹t ho¸ hÖ thèng enzym Adenylate cyclase -> tăng chuyÓn ATP -> AMP lµm l­îng AMP tăng cao h¬n møc binh th­êng -> tăng bµi xuÊt n­íc, chÊt ®iÖn giải (Na+, Cl-) tõ m« bµo vµo xoang ruét, cản trë hÊp thu, g©y tho¸i ho¸ l«ng nhung cña biÓu m« ruét -> g©y Øa chảy.

PowerPoint Presentation: 

Đéc tè dung huyÕt: Haemolysin - Haemolysin bản chÊt lµ protein T¸c dông cña Haemolysin lµm tan hång cÇu -> giải phãng Fe -> cung cÊp Fe cho TĐC cña vi khuÈn -> vi khuÈn ph¸t triÓn. Vi vËy ®éc tè Haemolysin còng lµ mét yÕu tè g©y bÖnh cña vi khuÈn ®­êng ruét. (Trong c¬ thÓ vËt chñ, Fe kh«ng tån t¹i ë d¹ng tù do mµ ë d¹ng hîp chÊt: Haemoglobin, Lactofezzin.... ĐÓ ph¸t triÓn sinh tr­ëng vi khuÈn l¹i cÇn Fe). - Mét sè serotyp E.coli cã khả năng sinh ra ®éc tè Haemolysin nh­: O 8 , O 138 , O 134 , O 149 ...

PowerPoint Presentation: 

Cytotoxin: Đéc tè Cytotoxin g©y tæn th­¬ng tÕ bµo. Cã 3 d¹ng: D¹ng thø nhÊt: Kh«ng bÒn víi nhiÖt, c¬ chÕ: øc chÕ tæng hîp protein -> lµm teo tÕ bµo -> chÕt. - D¹ng thø 2: Đ ì nh chØ ho¹t ®éng tÕ bµo -> chÕt. D¹ng thø 3: G©y dung giải kh«ng bµo. Trong phßng thÝ nghiÖm ®éc tè g©y chÕt tÕ bµo: Hella, Vero, CHO (Chinese Hamster Ovary)

PowerPoint Presentation: 

Ph­¬ng ph¸p x¸c ®Þnh kh¶ n¨ng x©m nhËp cña vi khuÈn Salmonella b»ng ph¶n øng Sereny test + ChuÈn bÞ: - Gièng vi khuÈn Salmonella cÇn x¸c ®Þnh, nu«i trªn m«i tr­êng n­íc thÞt, ë 37 0 C/ 24 giê - Chuét lang: Chän chuét lang träng l­îng 250 – 300 g, khoÎ m¹nh Theo dâi nhiÖt ®é trong 3 ngµy, kiÓm tra m¾t chuét lang nÕu b×nh th­êng míi lµm thÝ nghiÖm + TiÕn hµnh thÝ nghiÖm: - Nhá vµo mµng tiÕp hîp m¾t ph¶i mçi chuét 0,1ml canh khuÈn cÇn chÈn ®o¸n, m¾t cßn l¹i lµm ®èi chøng - Theo dâi T o , biÕn ®æi cña m¾t 2 lÇn/ ngµy/ 2 tuÇn

PowerPoint Presentation: 

Đäc kÕt qu¶: + Ph¶n øng d­ong tÝnh: + M¾t ®á, cã n­íc vµng ch¶y ­ít xung quanh + Ph¶n øng d­ong tÝnh: ++ M¾t ®á, cã nhö ë khoÐ m¾t + Ph¶n øng d­ong tÝnh: +++ M¾t ®á, cã nhiÒu nhö ë quanh m¾t + Ph¶n øng d­ong tÝnh: ++++ M¾t ®á, nhiÒu nhö,viªm kÕt mÆc, mï m¾t + Ph¶n øng ©m tÝnh: M¾t kh«ng cã thay ®æi, gièng ®èi chøng Ph¶n øng d­¬ng tÝnh chøng tá Salmonella ®· x©m nhËp vµo chuét

PowerPoint Presentation: 

Ph­¬ng ph¸p x¸c ®Þnh kh¶ năng b¸m dÝnh vµ x©m nhËp cña Salmonella trªn m«i tr­êng tÕ bµo (Ph­¬ng ph¸p cñaHaenel vµ Bohrman 1999 – ViÖn vÖ sinh dÞch tÔ Hµ Néi) + ChuÈn bÞ: - TÕ bµo Vero, nu«i trong ®Üa nhùa 24 lç giÕng, sau 24 giê cã 5 x 10 5 tÕ bµo/ ml - Vi khuÈn Salmonella cÇn x¸c ®Þnh, nu«i trªn m«i tr­êng ®Æc 24 giê ë 37 o C. Sau ®ã röa mÆt th¹ch b»ng n­íc sinh lý t¹o huyÔn dÞch cã 5 – 10 8 vi khuÈn /ml, b¶o qu¶n 4 0 C

PowerPoint Presentation: 

TiÕn hµnh ph¶n øng: - Röa tÕ bµo Vero b»ng dung dÞch PBS - Pha lo·ng vi khuÈn b»ng PBS + 1% FCS (Fetal Calf Serum = huyÕt thanh bª non) ®Ó cã 10 4 – 10 5 CFU/ml (Colonig Forming Unit) - LÊy 1ml vi khuÈn ®· pha lo·ng cho vµo 1 lç giÕng ®· nu«i tÕ bµo. Mçi mÉu lµm trªn nhiÒu lç giÕng. Nu«i ë 37 o C/ 2 giê trong tñ Êm cã 5% CO 2 Sau ®ã röa lç giÕng 4 lÇn b»ng PBS - Thu hoÆch l­îng vi khuÈn b¸m dÝnh Adhesion(A), vµ vi khuÈn x©m nhËp Invasion(I) b»ng c¸ch: .Cho vµo mét sè lç, mçi lç giÕng 0,2 ml dung dÞch Triton 1% .Sau 1 – 2 phót cho thªm 0,8 ml PBS + 1 % FCS . TiÕn hµnh ®Õm sè l­îng vi khuÈn A +I cã trong 1ml huyÔn dÞch

PowerPoint Presentation: 

- Thu hoạch l­îng vi khuÈn x©m nhËp (I) . Sè lç giÕng cßn l¹i, cho vµo mçi lç 1ml Gentamycine pha víi PBS + 1% FCS . Båi d­ìng ë 37 0 C/ 2 giê trong tñ Êm cã 5% CO 2 . Sau ®ã hót bá hÕt dÞch næi, röa 2 lÇn b»ng PBS . TiÕn hµnh ly gi¶i tÐ bµo b»ng 0,2 ml Triton 1%.§Ó 1 – 2 phót, cho thªm 0,8 ml PBS. §Õm sè l­îng vi khuÈn cã trong 1 ml huyÔn dÞch . Sè l­îng vi khuÈn b¸m dÝnh A =( A+I ) - I

PowerPoint Presentation: 

Ph­¬ng ph¸p x¸c ®Þnh kh¶ năng s¶n sinh KN b¸m dÝnh cña Salmonella, E.coli b»ng ph¶n øng ng­ng kÕt hång cÇu (theo Jones G.W 1974) + ChuÈn bÞ : - Vi khuÈn cÇn x¸c ®Þnh, nu«i trªn m«i tr­êng th¹ch ®Üa ë 37 0 C/ 24 giê . Röa mÆt th¹ch b»ng n­íc sinh lý, pha vi khuÈn ®Ó cã 5 x 10 8 vi khuÈn/ml - Hång cÇu: Hång cÇu gµ hoÆc chuét lang 1% - TÊm nhùa vi ng­ng kÕt 96 lç ®¸y ch÷ U

PowerPoint Presentation: 

+ TiÕn hµnh ph¶n øng: - Cho vµo mçi lç giÕng 25 m l n­íc sinh lý - Cho vµo lç giÕng thø nhÊt 25 m l vi khuÈn ®· chuÈn bÞ trªn, pha lo·ng vi khuÈn theo c¬ sè 2 : 1/2; 1/4 ; 1/8 … - §Ó mét sè lç lµm ®èi chøng kh«ng cho vi khuÈn - Cho vµo tÊt c¶ c¸c lç giÕng 25 m l hång cÇu 1% - L¾c nhÑ tÊm nhùa, dïng tÊm kÝnh ®Ëy lªn trªn, ®Ó 4 0 C

PowerPoint Presentation: 

GiÕng Nguyªn liÖu 1 2 3 4 5 6 7 8 9 ®èi chøng (-) ®èi chøng (+) N­íc sinh lý ( m l) 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 Vi khuÈn HiÖu gi¸ vi khuÈn 25 1/2 1/4 1/8 1/16 1/32 1/64 1/128 1/256 1/512 25 Hång cÇu gµ 1% 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25

PowerPoint Presentation: 

KÕt qu¶ : Sau 2 – 6 giê ®äc kÕt qu¶ + Ph¶n øng d­ong tÝnh: Hång cÇu bÞ ng­ng kÕt n»m r¶i ®Òu ë ®¸y lç - Ng­ng kÕt + : Hång cÇu ng­ng kÕt 25 %, cßn l¾ng nhiÒu hång cÇu ë ®¸y - Ng­ng kÕt + + : Hång cÇu ng­ng kÕt 50 %, cßn mét sè hång cÇu ë ®¸y - Ng­ng kÕt + + + : Hång cÇu ng­ng kÕt 75 %, cßn mét Ýt hång cÇu ë ®¸y - Ng­ng kÕt + + + +: Hång cÇu ng­ng kÕt 100 % + Ph¶n øng ©m tÝnh: Hång cÇu l¾ng xuèng ®¸y thµnh côc trßn ®á, gièng « ®èi chøng

Ph­¬ng ph¸p x¸c ®Þnh ®éc tè ®­êng ruét cña vi khuÈn ®­êng ruét: 

Ph­¬ng ph¸p x¸c ®Þnh ®éc tè ®­êng ruét cña vi khuÈn ®­êng ruét Ph­¬ng ph¸p ph©n ®o¹n ruét non: (Theo Smith vµ céng sù 1967) ChuÈn bÞ : + Nu«i VK cÇn chÈn ®o¸n trong m«i tr­êng n­íc thÞt, nhiÖt ®é 37 0 C/24h, l¾c 15 vßng/phót  ly t©m 2.000 vßng/phót  lÊy dÞch næi lµm thÝ nghiÖm . + Lîn thÝ nghiÖm : - Lîn 30 – 45 ngµy tuæi, 12 – 15kg, khoÎ m¹nh, kh«ng bÞ tiªu ch ả y. - Tr­íc thÝ nghiÖm cho lîn nhÞn ă n, uèng 18 – 24h.

PowerPoint Presentation: 

TiÕn hµnh: + Cè ®Þnh lîn trªn gi¸, g©y mª b»ng Clorofor, röa s¹ch vµ s¸t trïng vïng bông + Béc lé vïng ruét non  th¾t tõng ®o¹n ruét non b»ng chØ, mçi ®o¹n dµi 3 cm, c¸ch nhau 5 cm. + Đ o¹n thÝ nghiÖm: Mçi ®o¹n tiªm 0,5 ml dÞch næi + Đ Ó 1 – 2 ®o¹n ruét non lµm ®èi chøng: Tiªm n­íc sinh lý 0,5 ml Tiªm xong, ®­a toµn bé ruét non vµo xoang bông, kh©u vÕt mæ, s¸t trïng vïng võa kh©u. .

PowerPoint Presentation: 

- Theo dâi 18h sau khi tiªm - Mæ lîn thÝ nghiÖm: . Dïng sering hót hÕt l­îng dÞch trong tõng ®o¹n ruét . - TÝnh kÕt qu ả theo c«ng thøc : L­îng dÞch tÝch trong ®o¹n ruét non /đé dµi ®o¹n ruét non > 1,5 ThÝ nghiÖm ®­îc coi lµ d­¬ng tÝnh KÕt luËn: Vi khuÈn cã s ả n sinh ®éc tè ®­êng ruét.

PowerPoint Presentation: 

2. Ph­¬ng ph¸p khuyÕch t¸n trong da thá (Theo Sandefur) Dïng ®Ó x¸c ®Þnh ®éc tè cña VK ®­êng ruét + Đ éc tè chÞu nhiÖt lµ yÕu tè khuyÕt t¸n nhanh t¹o phan øng trªn da thá sau khi tiªm 2 giê vµo néi bi + ®éc tè kh«ng chÞu nhiÖt lµ yÕu tè khuyÕt t¸n chËm t¹o phan øng trªn da thá sau khi tiªm 18 – 24 giê vµo néi bi .

PowerPoint Presentation: 

ChuÈn bÞ: - Nu«i cÊy vi khuÈn cÇn x¸c ®Þnh ®éc tè trong m«i tr­êng láng(BHI), 37 0 C/24h (cã l¾c) - Cho kh¸ng sinh vµo dÞch næi (0,5mg/1ml) - Ly t©m lÊy n­íc trong chia 2 phÇn: + Mét phÇn ®Ó ë 4 0 C -> ®Ó kiÓm tra ®éc tè kh«ng chÞu nhiÖt( LT) + Mét phÇn ®un c¸ch thuû 80 0 C/30' ®Ó diÖt ®éc tè LT vµ kiÓm tra ®éc tè chÞu nhiÖt (ST).

PowerPoint Presentation: 

Thá thÝ nghiÖm : - Chän 2 thá nÆng 3kg, khoÎ m¹nh, l«ng tr¾ng - C¾t l«ng ë phÇn l­ng, lµm s¹ch l«ng b»ng keo rông l«ng -> röa s¹ch, lµm kh« da - Chia vïng da ®· trôi l«ng thµnh c¸c « vu«ng cã c¹nh 2cm. + Thá1: .Tiªm néi bi 0,1 ml dÞch næi ®Ó ë 4 0 C. .Tiªm 2 – 3 « vu«ng ë c¸c vÞ trÝ kh¸c nhau. . ¤ ®èi chøng: Tiªm 0,1 ml n­íc sinh lý. + Thá 2:.Tiªm néi bi 0,1 ml dÞch næi ®· ®un c¸ch thuû ë 80 0 C. .Tiªm 2 – 3 « vu«ng ë c¸c vÞ trÝ kh¸c nhau. - ¤ ®èi chøng: Tiªm 0,1 ml n­íc sinh lý

PowerPoint Presentation: 

Sau khi tiªm dÞch næi: - 18 giê víi dÞch næi ®Ó ë 4 0 C - 2 giê dÞch næi ®· ®un c¸ch thuû ë 80 0 C Tiªm vµo tÜnh m¹ch tai thá dung dÞch Evan Bleu víi liÒu 40mg/1kgP thá. Sau khi tiªm ®­îc 2 giê, kiÓm tra kÕt qua: + Ph ả n øng d­¬ng tÝnh: ¤ da thá cã mµu xanh cña Evan Bleu. +Ph ả n øng nghi ngê: ¤ da thá cã mµu xanh nh­ng nhá h¬n. + Ph ả n øng ©m tÝnh: ¤ da thá kh«ng cã mµu xanh gièng « ®èi chøng

PowerPoint Presentation: 

3 . Ph­¬ng ph¸p kiÓm tra ®éc tè LT trªn tÕ bµo CHO (Chinese Hamster Ovary) * ChuÈn bÞ: - Hçn dÞch tÕ bµo CHO: 2 x 10 4 tÕ bµo/1ml; - DÞch næi cña m«i tr­êng nu«i cÊy vi khuÈn, cÇn x¸c ®Þnh ®éc tè. * TiÕn hµnh: Thùc hiÖn trªn tÊm nhùa cã lç ®¸y ph¼ng. - 0,2 ml hçn dÞch tÕ bµo CHO; - 0,02 ml dÞch næi. + ñ Êm 37 0 C/20 giê trong m«i tr­êng kh«ng khÝ cã 6% CO2. + Hót bá hÕt m«i tr­êng -> dïng formalin 5% cè ®Þnh tÕ bµo trong 5 phót.

PowerPoint Presentation: 

Đ äc kÕt qu ả trªn kÝnh hiÓn vi ®èi pha (®é phãng ®¹i 40 lÇn). + Đ Õm 100 tÕ bµo Ghi l¹i nh ữ ng tÕ bµo biÕn d¹ng (tÕ bµo thon, dµi gÊp 3 lÇn tÕ bµo ®èi chøng). + NÕu sè tÕ bµo biÕn d¹ng  10% -> thÝ nghiÖm coi lµ d­¬ng tÝnh KÕt luËn : Vi khuÈn cã ®éc tè LT.

PowerPoint Presentation: 

4. Ph­¬ng ph¸p kiÓm tra ®éc tè ST trªn hÖ tiªu ho¸ cña chuét s¬ sinh Nu«i cÊy vi khuÈn cÇn chÈn ®o¸n ë m«i tr­êng láng, ®Ó 37 0 C/24h, l¾c liªn tôc 15 vßng/phót -> ly t©m 2.000 vßng/phót -> lÊy dÞch næi kiÓm tra - Chuét thÝ nghiÖm: + Chuét nh¾t tr¾ng 2 – 3 ngµy tuæi. + Mçi mÉu chÈn ®o¸n dïng 3 chuét thÝ nghiÖm. + X¸c ®Þnh vÞ trÝ d¹ dµy cña chuét: Nhèt chuét con víi chuét mÑ, khi chuét con bó nh ì n râ d¹ dµy chuét con qua vÖt tr¾ng s ữ a. + T¸ch chuét con ra khái chuét mÑ.

PowerPoint Presentation: 

- TiÕn hµnh : + Tiªm dÞch næi 0,1 ml/1 chuét vµo d¹ dµy Nu«i chuét ë nhiÖt ®é 28 0 C, trong chËu thuû tinh cã giÊy thÊm lãt ë ®¸y. + Sau tiªm 4 giê, giÕt chuét b»ng cloroform (nhá vµi giät cloroform vµo giÊy thÊm ë ®¸y chËu vµ ®Ëy n¾p chËu). + Mæ chuét. + C©n toµn bé ruét, c©n th©n chuét. + Tû lÖ ruét / th©n  0,09 th ì coi lµ d­¬ng tÝnh dÞch næi cã ®éc tè ST (ruét th­êng tr­¬ng ph ì nh, cã mµu xanh).

Mét sè vÊn ®Ò vÒ Plasmid cña trùc khuÈn E.coli g©y bÖnh: 

Mét sè vÊn ®Ò vÒ Plasmid cña trùc khuÈn E.coli g©y bÖnh I. Mét sè hiÓu biÕt vÒ Plasmid. 1. Kh¸i niÖm ë VK ng­êi ta t ì m thÊy nhiÒu gen quan träng kh«ng n»m trong hÖ gen (AND)cña VK Mµ ®Þnh vÞ trªn ADN t¸ch biÖt cã trong NSC gäi lµ Plasmid. Plasmid cã tÝnh di truyÒn n»m trong tÕ bµo VK nh­ng ®øng ngoµi nhiÔm s¾c thÓ, tån t¹i l©u dµi vµ nh©n lªn ®éc lËp víi nhiÔm s¾c thÓ cña VK. Plasmid cã vai trß rÊt quan träng trong lÜnh vùc Y – Sinh – N«ng – D­îc vµ M«i tr­êng.

PowerPoint Presentation: 

 ë mét sè VK g©y bÖnh cho ng­êi, ®éng vËt. Plasmid cña nã chøa gen sản xuÊt ®éc tè, kh¸ng kh¸ng sinh... lµm tăng ®éc lùc cña VK  VK nèt sÇn cã Plasmid gióp VK cè ®Þnh N 2  Cã lo¹i Plasmid chøa gen sản xuÊt enzym ®Æc biÖt ®Ó ph©n giai chÊt hữu c¬ ®éc h¹i. VÒ mÆt chuyÓn giao gen trong m«i tr­êng Plasmid lµ ph­¬ng tiÖn linh ho¹t vËn chuyÓn ADN tõ c¸ thÓ nµy -> c¸ thÓ kh¸c. Nã ®­îc øng dông réng trong c«ng nghÖ sinh häc vµ di truyÒn.

PowerPoint Presentation: 

2. Ph©n lo¹i  Dùa vµo ®Æc tÝnh cña Plasmid, chia lµm 4 nhãm chÝnh: - Nhãm Plasmid R (Resistance): Chøa 1 hay nhiÒu gen s ả n xuÊt c¸c lo¹i protein kh¸ng l¹i mét sè kh¸ng sinh vµ d­îc chÊt. - Nhãm Plasmid Col: Chøa gen sản xuÊt protein ®Ó chèng l¹i c¸c vi khuÈn Nhãm Plasmid ph©n giải (Degradative Plasmid): Chøa gen sản xuÊt enzym tham gia qu¸ tr ì nh trao ®æi chÊt, cã t¸c dông ph©n giải c¸c hîp chÊt. Nhãm Plasmid ®éc lùc (Virulence Plasmid): Chøa c¸c gen sản xuÊt c¸c yÕu tè tăng c­êng ®éc lùc cña vi khuÈn nh­ sản xuÊt ®éc tè.

PowerPoint Presentation: 

Plasmid trong mét nhãm cã tÝnh chÊt ®Æc tr­ng cña nhãm nh­ng cã thÓ cã tÝnh chÊt riªng biÖt cña tõng c¸ thÓ. V ì vËy 1 Plasmid cã thÓ lµ thµnh viªn cña nhiÒu nhãm Plasmid kh¸c nhau. Mét tÕ bµo vi khuÈn cã thÓ chøa hai hay nhiÒu lo¹i Plasmid nÕu nh­ chóng kh«ng ả nh h­ëng lÉn nhau

PowerPoint Presentation: 

 Dùa vµo ®Æc tÝnh nh©n lªn vµ ho¹t ®éng cña Plasmid chia Plasmid thµnh 2 lo¹i: + Plasmid tiÕp hîp (Conjungative Plasmid) Lµ Plasmid chuyÓn giao b ả n sao ADN cña nã tõ vi khuÈn nµy sang vi khuÈn kh¸c qua pili giíi tÝnh (sex pili). + Plasmid kh«ng tiÕp hîp: Kh«ng chuyÓn giao b ả n sao ADN cña nã theo con ®­êng tiÕp hîp.

PowerPoint Presentation: 

3. CÊu t¹o cña Plasmid Lµ ADN hai sîi khÐp kÝn t¹o thµnh vßng trßn.  C¸c d¹ng tån t¹i cña Plasmid + D¹ng vßng: (Circular form) HÇu hÕt c¸c Plasmid cña vi khuÈn tån t¹i ë d¹ng nµy: 2 sîi ADN xo¾n vµo nhau nèi víi nhau t¹o thµnh vßng trßn khÐp kÝn.

PowerPoint Presentation: 

+ D¹ng th¼ng (Linear form) NÕu c¾t 1 ®iÓm nµo ®ã ADN cña Plasmid -> vßng ADN duçi th¼ng t¹o nªn d¹ng th¼ng hay cßn gäi lµ d¹ng hë.

PowerPoint Presentation: 

+ D¹ng xo¾n sè 8 (supercoiled form) Ph©n tö ADN kÝn xo¾n l¹i thµnh 1 d·y h ì nh sè 8.

PowerPoint Presentation: 

 Sè l­îng cña Plasmid Trong tõng lo¹i tÕ bµo vi khuÈn sè l­îng Plasmid cã kh¸c nhau: - Cã lo¹i vi khuÈn chØ cã 1 Plasmid duy nhÊt. - Cã lo¹i vi khuÈn cã tíi 500 b ả n Plasmid trong 1 tÕ bµo vi khuÈn. Trong qu¸ tr ì nh ph©n chia cña tÕ bµo vi khuÈn, Plasmid còng nh©n lªn vµ cho sè l­îng Plasmid ë 2 tÕ bµo con t­¬ng tù tÕ bµo mÑ.  Ph©n tö l­îng cña Plasmid - Tõ 1 x 10 6  200 x 10 6 - ë vi khuÈn E.coli, ADN cña Plasmid chØ chiÕm 0,04% -0,08% so víi ADN cña vi khuÈn.

PowerPoint Presentation: 

 C¸c thµnh phÇn cña Plasmid ADN cña Plasmid gåm 3 phÇn chÝnh: + PhÇn mÇm (Origin) - Gåm vµi tr ă m Nucleotit, cã 1 ®iÓm mÇm ë gi ữ a gåm 3 Nucleotit. - Khi Plasmid nh©n lªn, ADN khëi ®Çu qu¸ tr ì nh sinh tæng hîp tõ ®iÓm mÇm nµy. + PhÇn chøc n ă ng (Oferon) - ChiÕm phÇn lín vßng ADN cña Plasmid - S ả n xuÊt nh ữ ng s ả n phÈm cÇn thiÕt cho chuyÓn giao ADN cña Plasmid VÝ dô: Chøa gen s ả n xuÊt protein t¹o cÇu tiÕp hîp.

PowerPoint Presentation: 

+ PhÇn ®Æc hiÖu - Chøa 1 hay nhiÒu gen chÞu tr¸ch nhiÖm s ả n xuÊt nh ữ ng chÊt c¬ b ả n mµ Plasmid trî gióp cho tÕ bµo vi khuÈn (tÝnh kh¸ng thuèc, ®éc tè...). - C¸c gen nµy n»m trªn nh ữ ng ®o¹n dÔ t¸ch rêi khái hÖ gen cña Plasmid.

PowerPoint Presentation: 

C¸c thµnh phÇn ®Æc biÖt cña Plasmid + TiÓu phÇn chuyÓn vÞ (Transposon) - Lµ mét ph©n ®o¹n ADN cña Plasmid, dÔ t¸ch khái Plasmid vµ chuyÓn vÞ ®Ó gµi l¾p vµo mét vÞ trÝ nµo ®ã trong hÖ gen cña tÕ bµo chñ hoÆc ®Õn mét n¬i hoµn toµn míi. - TiÓu phÇn chuyÓn vÞ chøa nhiÒu gen ®Æc biÖt: nh­ gen kh¸ng thuèc -> do vËy sù chuyÓn vÞ trong c¸c lo¹i Plasmid ë vi khuÈn lµ c¬ chÕ truyÒn c¸c gen kh¸ng thuèc cho c¸c vi khuÈn trong 1 quÇn hÖ ë ®­êng tiªu ho¸. - TiÓu phÇn chuyÓn vÞ dµi ®é 100 – 20.000 nucleotit.

PowerPoint Presentation: 

+ TiÓu phÇn gµi l¾p : - Lµ mét ph©n ®o¹n ADN cña Plasmid cã thÓ t¸ch rêi khái Plasmid ®Ó gµi vµo hÖ gen cña tÕ bµo chñ t¹o ra mét bé phËn kh«ng t¸ch rêi ë thÕ hÖ míi. - Nh­ vËy Plasmid cã thÓ tån t¹i ®éc lËp víi hÖ gen cña tÕ bµo chñ hoÆc nhËp vµo hÖ gen cña tÕ bµo 1 phÇn hay toµn bé. Chóng lµ c¸c tiÓu hÖ gen ngo¹i lai hay gäi lµ Episome.

PowerPoint Presentation: 

4. Sù nh©n lªn cña Plasmid - Khi tÕ bµo chñ ph©n chia, Plasmid cã kh ả n ă ng tù nh©n lªn. - Thêi gian nh©n lªn cña Plasmid ®óng b»ng thêi gian ph©n chia cña vi khuÈn. - Cã mét sè chÊt cã kh ả n ă ng ng ă n c ả n sù nh©n lªn cña Plasmid. Do ®ã sau 1 vµi thÕ hÖ ph©n chia cña vi khuÈn -> Plasmid ®­îc lµm s¹ch khái tÕ bµo vi khuÈn. VÝ dô: Acridin orange ng ă n c ả n sù nh©n lªn cña Plasmid F. - Plasmid kh¸c nhau qu¸ tr ì nh nh©n lªn kh¸c nhau nh­ng sù nh©n lªn gåm 3 giai ®o¹n: khëi ®Çu, tæng hîp ADN vµ kÕt thóc.

PowerPoint Presentation: 

II. Mét sè lo¹i Plasmid 1. Plasmid kh¸ng thuèc (Resistance Plasmid) - Thuéc lo¹i Plasmid tiÕp hîp - Ph¸t hiÖn t¹i NhËt B ả n (1957), sù ph¸t hiÖn nµy g¾n liÒn víi qu¸ tr ì nh nghiªn cøu bÖnh lþ do trùc khuÈn Shigella g©y ra. - Plasmid R ®Æc biÖt phæ biÕn trong hÖ vi khuÈn ®­êng ruét nh­ E.coli, Salmonella, Shigella vµ c¸c chñng vi khuÈn Staphylococcus. - Plasmid R cã 2 ®Æc tr­ng gióp chóng h ì nh thµnh sù kh¸ng thuèc vµ reo r¾c sù kh¸ng thuèc trong tù nhiªn: + Plasmid R thuéc lo¹i tiÕp hîp nªn chuyÓn giao gen kh¸ng thuèc tõ vi khuÈn nµy sang vi khuÈn kh¸c theo con ®­êng tiÕp hîp. + HÖ gen cña Plasmid R cã tiÓu phÇn chuyÓn vÞ, nhê nã mµ gen kh¸ng thuèc ®­îc chuyÓn tõ tÕ bµo vi khuÈn nµy sang tÕ bµo vi khuÈn kh¸c.

PowerPoint Presentation: 

 C¬ chÕ cña sù kh¸ng thuèc: Plasmid gióp tÕ bµo vi khuÈn chñ ®Ò kh¸ng víi thuèc theo 4 c¬ chÕ sau: * Lµm thay ®æi vÞ trÝ ®Ých kh¸ng sinh b¸m vµo . VÝ dô: Plasmid cña vi khuÈn Staphylococcus vµ Streptococcus cã kh ả n ă ng t¹o ra c¸c enzym cã t¸c dông kh«ng cho Erythromycin vµ Lincomycin b¸m vµo. * Lµm biÕn ®æi kh¸ng sinh thµnh v« ho¹t. + Kh¸ng Cloramphenicol: Enzym Cloramphenicol Axetyl Transfezara (CAT) cã t¸c dông v« hiÖu ho¸ Cloramphenicol. đ ©y lµ enzym néi bµo. Plasmid mang gen kh¸ng Cloramphenicol cã ë vi khuÈn gram (+), gram (-): vi khuÈn E.coli, Staphylococcus aureus.

PowerPoint Presentation: 

+ Kh¸ng Penicillin vµ Cephalosposin - Emzym  - lactamaza (Penicilinaza) do gen cña Plasmid cã ë nhiÒu vi khuÈn gram (+), gram (-) s ả n xuÊt. - Enzym nµy xóc t¸c sù thuû ph©n vµ bÎ g·y vßng  - lactamaza – chiÕc x­¬ng sèng c ủa cÊu tróc Penicillin vµ dÉn xuÊt cña chóng. *Ng ă n c ả n kh¸ng sinh x©m nhËp: Plasmid ë mét sè vi khuÈn gram (+), gram (-) chøa gen s ả n xuÊt nh ữ ng enzym cã kh ả n ă ng phong t ỏa sù hÊp thu vµ vËn chuyÓn kh¸ng sinh vµo tÕ bµo -> kh¸ng sinh mÊt t¸c dông. .

PowerPoint Presentation: 

* Thay thÕ enzym t¸c ®éng. VÝ dô: Sù kh¸ng Sulphonamid Sulphonamid cã t¸c dông k i m khuÈn c¬ chÕ c¹nh tranh men Dihydropterolate synthetaza xóc t¸c tæng hîp Dihydropterolate. Trong mét sè vi khuÈn gram (-) cã chøa Plasmid cã gen s ả n xuÊt enzym nµy -> vËy nã kh¸ng Sulphonamid

PowerPoint Presentation: 

2. Plasmid s ả n xuÊt Bacteriocin  Kh¸i niÖm vÒ Bacteriocin: Bacteriocin lµ tªn chung chØ c¸c hîp chÊt h ữ u c¬ do Plasmid cña vi khuÈn s ả n xuÊt ra cã t¸c dông chèng l¹i nh ữ ng vi khuÈn kh¸c thuéc hä hµng gÇn gòi víi vi khuÈn chñ. Cã thÓ coi Bacteriocin nh­ mét kh¸ng sinh hÑp cã t¸c dông "néi loµi". Mçi lo¹i vi khuÈn mang c¸c Plasmid kh¸c nhau, s ả n xuÊt ra c¸c Bacteriocin kh¸c nhau, do ®ã ngoµi tªn chung chóng cßn cã tªn gäi riªng. VÝ dô: - Vi khuÈn E.coli cã mang Plasmid s ả n xuÊt Bacteriocin gäi lµ Colixin. Colixin cã t¸c dông ®éc ®èi víi vi khuÈn ®­êng ruét Enterobacteriacea.

PowerPoint Presentation: 

Plasmid cña vi khuÈn E.cloi s ả n xuÊt Colixin cã 2 nhãm: - Nhãm 1: Lµ lo¹i Plasmid kh«ng tiÕp hîp, ph©n tö l­îng kho ả ng 5.106. Đ ¹i diÖn: Plasmid Col E1-K30; Plasmid col DF13. Nhãm 2: Lo¹i Plasmid tiÕp hîp, ph©n tö l­îng 50 – 80 x 106. Vi khuÈn Streptococcus cã Plasmid s ả n xuÊt ra Streptococcin. Vi khuÈn Staphylococcus cã Plasmid s ả n xuÊt Staphylococcin.

PowerPoint Presentation: 

 C¬ chÕ t¸c ®éng cña Bacteriocin: + T¸c ®éng tÕ bµo vi khuÈn mÉn c ả m theo c¬ chÕ ®éc: phong t ỏa tÕ bµo vi khuÈn kh«ng cho tiÕp xóc hoÆc thu nhËn chÊt dinh d­ìng -> trao ®æi chÊt rèi lo¹n -> vi khuÈn tho¸i ho¸ -> chÕt. + Mét vµi Bacteriocin ngÊm vµo tÕ bµo vi khuÈn mÉn c ả m vµ t¸c ®éng nh­ nh ữ ng enzym c¾t axit nucleic cña vi khuÈn -> hÖ gen cña vi khuÈn bÞ ph¸ huû. + Mét vµi Bacteriocin t¸c ®éng b»ng c¸ch t¹o nªn c¸c c¸c "kªnh" chuyÓn t ả i ion qua mµng tÕ bµo vi khuÈn mÉn c ả m -> vi khuÈn bÞ qu¸ t ả i ion vÒ nång ®é, sè l­îng, chñng lo¹i -> mÊt c©n b»ng ®iÖn thÕ mµng -> rèi lo¹n trao ®æi chÊt -> vi khuÈn chÕt.

PowerPoint Presentation: 

III. Plasmid cña vi khuÈn E.coli g©y bÖnh + E.coli lµ vi khuÈn th­êng xuyªn cã trong ®­êng tiªu ho¸ cña ®éng vËt. Trong ®iÒu kiÖn binh th­êng, E.coli ë trong tr¹ng th¸i céng sinh cïng vËt chñ. ë c¸c chñng E.coli nµy trong tÕ bµo cña nã kh«ng cã Plasmid ®Æc biÖt l à c¸c Plasmid ®éc lùc. VÝ dô: - Plasmid chøa gen sản xuÊt kh¸ng nguyªn b¸m dÝnh. - Plasmid chøa gen sản xuÊt ®éc tè ®­êng ruét . .

PowerPoint Presentation: 

+Khi ®iÒu kiÖn sèng biÕn ®æi bÊt lîi, søc ®Ò kh¸ng cña vËt chñ gi ả m -> E.coli béi nhiÔm, ®éc lùc t ă ng lªn vµ trë thµnh nguyªn nh©n g©y bÖnh: E.coli g©y bÖnh ph©n tr¾ng lîn con E.coli g©y phï ®Çu lîn con E.coli g©y héi chøng tiªu ch ả y... + TÊt c ả c¸c chñng E.coli g©y bÖnh t ì m ®­îc ®Òu cã chøa Plasmid ®éc lùc, lµm t ă ng tÝnh g©y bÖnh cho vi khuÈn E.coli.

PowerPoint Presentation: 

C¸c lo¹i Plasmid ®éc lùc cã trong vi khuÈn E.coli g©y bÖnh :  Plasmid chøa gen s ả n xuÊt kh¸ng nguyªn b¸m dÝnh - Vi khuÈn E.coli ë lîn cã kh¸ng nguyªn b¸m dÝnh K88 – F4 K99 – F5 989P – F6 - Vi khuÈn E.coli ë tr©u bß cã kh¸ng nguyªn b¸m dÝnh: F5, F41. - Vi khuÈn E.coli ë cõu cã F5, F41

PowerPoint Presentation: 

Kh¸ng nguyªn b¸m dÝnh lµ yÕu tè g©y bÖnh cña E.coli Lµ b­íc ®Çu tiªn cña qu¸ tr ì nh g©y bÖnh. E.coli b¸m ® ược vµo thµnh ruét lµ nhê kh¸ng nguyªn b¸m dÝnh. Nã ph¸ huû hîp chÊt Raffinose – mét thµnh phÇn cña mµng tÕ bµo. ViÖc lµm lung lay mµng tÕ bµo niªm m¹c ruét gióp E.coli b¸m ch¾c vµo tÕ bµo niªm m¹c ruét vµ cã c¬ héi x©m nhËp vµo tÕ bµo biÓu m« ruét.

PowerPoint Presentation: 

 Plasmid Colicin V N ă m 1976, Smith ph¸t hiÖn thÊy: Trong hÇu hÕt c¸c vi khuÈn E.coli g©y bÖnh ®Òu cã chøa mét lo¹i Plasmid cã gen s ả n xuÊt Colicin V vµ gäi lµ Plasmid Colicin V. Cã 2 lo¹i Colicin V: - Mét lo¹i n©ng cao tÝnh ®Ò kh¸ng cña tÕ bµo vi khuÈn , chèng l¹i ho¹t ®éng cña bæ thÓ ë vËt chñ. - Mét lo¹i gióp vi khuÈn s ả n xuÊt Hydroxamat. D­íi t¸c ®éng cña Hydroxamat sÏ c¾t rêi Ion Fe++ ra khái hîp chÊt chøa s¾t: Transfezin. Ion Fe++ ®i vµo hÖ thèng hÊp thu s¾t cña vi khuÈn Vi khuÈn sö dông Fe++ cho trao ®æi chÊt cña vi khuÈn.

PowerPoint Presentation: 

 Plasmid Enterotoxin C¸c chñng E.coli g©y bÖnh th­êng chøa mét lo¹i Plasmid chøa gen s ả n xuÊt ®éc tè ®­êng ruét: Enterotoxin gäi lµ Plasmid Ent. Plasmid Ent chøa gen s ả n xuÊt c¸c lo¹i ®éc tè ®­êng ruét. + Đ éc tè kh«ng chÞu nhiÖt: LT (Heat Laible Toxin) + Đ éc tè chÞu nhiÖt: ST (Heat Stable Toxin) C¸c ®éc tè ®­êng ruét t¸c ®éng ®Õn vËt chñ b»ng c¸ch g©y rèi lo¹n trao ®æi chÊt, chÊt ®iÖn gi ả i ë tÕ bµo biÓu m« ruét , g©y Øa ch ả y.

PowerPoint Presentation: 

 Plasmid Haemolysin Vi khuÈn E.coli g©y bÖnh th­êng chøa lo¹i Plasmid chøa gen sản xuÊt ra ®éc tè Haemolysin gäi lµ Plasmid Hly. Đéc tè Haemolysin cã t¸c dông dung huyÕt kiÓu  ,  - ph¸ huû hång cÇu giải phßng Fe++  cung cÊp cho qu¸ trinh trao ®æi chÊt cña vi khuÈn.  Plasmid R (Resistance) Lµ lo¹i Plasmid chøa gen s ả n xuÊt ra c¸c lo¹i protein cã t¸c dông kh¸ng l¹i kh¸ng sinh vµ d­îc chÊt.

PowerPoint Presentation: 

 C¸c ph­¬ng ph¸p ph¸t hiÖn Plasmid ë E.coli ViÖc ph¸t hiÖn sù cã mÆt cña Plasmid ®éc lùc trong vi khuÈn E.coli -> kÕt luËn chÝnh x¸c chñng E.coli g©y bÖnh. ChiÕt xuÊt vµ tinh s¹ch ADN cña Plasmid b»ng ph­¬ng ph¸p vi ®iÒu chÕ: Nguyªn t¾c: - Trùc khuÈn E.coli chøa Plasmid ®­îc nu«i cÊy vµ nh©n lªn ®Õn giai ®o¹n gi ữ a pha logarit. - Mµng tÕ bµo vi khuÈn ®­îc ph¸ vì b»ng kiÒm vµ chÊt tÈy m¹nh. - Nhê ly t©m: ADN cña vi khuÈn vµ mµng tÕ bµo ®­îc t¸ch ra. - Nhê qu¸ tr ì nh tña víi Etanol: Ta thu ®­îc ADN cña Plasmid.

PowerPoint Presentation: 

 C¸c ph­¬ng ph¸p ph¸t hiÖn Plasmid kh¸c X¸c ®Þnh Plasmid cña vi khuÈn E.coli g©y bÖnh b»ng c¸ch gi¸n tiÕp th«ng qua viÖc x¸c ®Þnh c¸c yÕu tè g©y bÖnh do Plasmid s ả n xuÊt ra. + X¸c ®Þnh Plasmid s ả n xuÊt kh¸ng nguyªn b¸m dÝnh qua viÖc x¸c ®Þnh kh¸ng nguyªn b¸m dÝnh (K88, K99...) b»ng ph ả n øng ng­ng kÕt nhanh trªn phiÕn kÝnh. Ph ả n øng ®­îc thùc hiÖn gi ữ a kh¸ng huyÕt thanh chuÈn víi chñng vi khuÈn E.coli ph©n lËp ®­îc. + X¸c ®Þnh Plasmid Ent th«ng qua viÖc x¸c ®Þnh ®éc tè ®­êng ruét b»ng c¸c ph­¬ng ph¸p nh­: ph©n ®o¹n ruét non. + X¸c ®Þnh Plasmid Hly th«ng qua x¸c ®Þnh yÕu tè dung huyÕt cña vi khuÈn b»ng ph­¬ng ph¸p nu«i cÊy vi khuÈn trªn th¹ch m¸u 10%. + X¸c ®Þnh Plasmid R b»ng ph­¬ng ph¸p kh¸ng sinh ®å.

Nh÷ng vÊn ®Ò vÒ vacxin: 

Nh÷ng vÊn ®Ò vÒ vacxin

PowerPoint Presentation: 

Vacxin cã chøc n¨ng lµ t¹o miÔn dÞch cho c¬ thÓ ng­êi vµ ®éng vËt phßng chèng l¹i c¸c bÖnh truyÒn nhiÔm LÇn ®Çu tiªn Et-nèt Giªn n¬ (1798) sö dông virus ®Ëu bß (bß c¸i – vacca) ®Ó chñng phßng bÖnh ®Ëu mïa ë ng­êi. §Õn nay vacxin ®· gãp phÇn quan träng trong viÖc ng¨n ngõa vµ thanh to¸n nhiÒu bÖnh truyÒn nhiÔm nguy hiÓm ë ng­êi vµ ®éng vËt. ViÖc nghiªn cøu c¶i t¹o vacxin hiÖn cã, chÕ t¹o vacxin míi ®ang lµ môc tiªu phÊn ®Êu cña c¸c nhµ khoa häc.

I. Kh¸i niÖm vÒ vacxin: 

I. Kh¸i niÖm vÒ vacxin Vacxin lµ nh÷ng chÕ phÈm sinh häc cña vi sinh vËt hay tÕ bµo Chøa chÝnh t¸c nh©n g©y bÖnh ®· ®­îc lµm gi¶m ®éc hoÆc lµm chÕt bëi c¸c ph­¬ng ph¸p lý, ho¸ hay sinh häc Kh«ng cßn kh¶ n¨ng g©y bÖnh ®èi víi ®èi t­îng ®­îc h­ëng vacxin Nh­ng vÉn gi÷ ®­îc tÝnh kh¸ng nguyªn Khi ®­a vµo c¬ thÓ cã kh¶ n¨ng kÝch thÝch c¬ thÓ sinh kh¸ng thÓ ®Æc hiÖu, t¹o miÔn dÞch chñ ®éng cho c¬ thÓ.

II. §Æc tÝnh c¬ b¶n cña vacxin : 

II. §Æc tÝnh c¬ b¶n cña vacxin Mét vacxin ph¶i cã nh÷ng ®Æc tÝnh c¬ b¶n: 1. TÝnh sinh kh¸ng thÓ (tÝnh kh¸ng nguyªn) Lµ kh¶ n¨ng kÝch thÝch c¬ thÓ g©y ra ®¸p øng miÔn dÞch, s¶n sinh ra kh¸ng thÓ ®Æc hiÖu. C¸c kh¸ng thÓ nµy cã kh¶ n¨ng kÕt hîp ®Æc hiÖu víi kh¸ng nguyªn ®ã. 2. TÝnh hiÖu lùc C¸c kh¸ng thÓ do vacxin kÝch thÝch t¹o ra ph¶i tiªu diÖt ®­îc yÕu tè g©y bÖnh. Do vËy vacxin ph¶i chøa Epitop “chÝ tö”. TÝnh hiÖu lùc cña vacxin ®­îc ®¸nh gi¸ ë møc nghiªn cøu phßng thÝ nghiÖm vµ trong thùc tÕ s¶n xuÊt. HiÖu lùc cña vacxin phô thuéc vµo nhiÒu yÕu tè nh­: b¶o qu¶n vacxin, vËn chuyÓn, sö dông…

PowerPoint Presentation: 

3. TÝnh an toµn Khi sö dông cho ®èi t­îng h­ëng vacxin, vacxin kh«ng g©y ph¶n øng cã h¹i, kh«ng g©y bÖnh. TÝnh an toµn cña vacxin ®­îc ®¸nh gi¸ khi thö nghiÖm trªn b¶n ®éng vËt ë møc nghiªn cøu - Phßng thÝ nghiÖm - Trong thùc tÕ.

III. C¸c lo¹i vacxin : 

III. C¸c lo¹i vacxin Cã thÓ chia vacxin lµm 3 lo¹i: Vacxin chÕt Vacxin nh­îc ®éc Vacxin d­íi ®¬n vÞ. 1 . Vacxin v« ho¹t (Inactivated vaccine) Vacxin chÕt chøa chÝnh t¸c nh©n g©y bÖnh ®· ®­îc v« ho¹t. Ph­¬ng ph¸p lµm chÕt yÕu tè g©y bÖnh: Sö dông ph­¬ng ph¸p: lý häc, ho¸ häc lµm chÕt yÕu tè g©y bÖnh nh­ng vÉn gi÷ ®­îc tÝnh kh¸ng nguyªn.

PowerPoint Presentation: 

Ph­¬ng ph¸p ho¸ häc: Tr­íc th­êng dïng formol, axit phenic ®Ó v« ho¹t virus, vi khuÈn. HiÖn nay ®Ó v« ho¹t virus th­êng dïng Ethylenimine - §©y lµ chÊt khö ho¹t tÝnh cao: v« ho¹t hoµn toµn virus, ®ång thêi kh«ng lµm biÕn ®æi protein cÊu tróc cña virus. Ph­¬ng ph¸p lý häc: Dïng nhiÖt ®é, tia X - VÝ dô: - Vi khuÈn Pasteurella multocida dïng formol -Vi khuÈn ®ãng dÊu lîn dïng formol -Virus LMLM dïng Ethyleuimine…

PowerPoint Presentation: 

Nh÷ng ­u, nh­îc ®iÓm cña vacxin v« ho¹t: ¦u ®iÓm : Kh«ng ®éc, kh«ng g©y « nhiÔm m«i tr­êng Nh­îc ®iÓm : Thêi gian duy tr× miÔn dÞch ng¾n ( do l­îng KN cè ®Þnh vµ Ýt dÇn v× kh«ng nh©n lªn ®­îc nh­ vacxin nh­îc ®éc) LiÒu tiªm th­êng nhiÒu, khã tiªm, dÔ g©y apse MiÔn dÞch xuÊt hiÖn chËm Kh«ng can thiÖp trùc tiÕp vµo æ dÞch Vacxin kÝch thÝch c¬ thÓ t¹o miÔn dÞch tÕ bµo kÐm h¬n so víi vacxin nh­îc ®éc  th­êng ph¶i tiªm nh¾c l¹i.

PowerPoint Presentation: 

2. Vacxin nh­îc ®éc Vacxin chøa t¸c nh©n g©y bÖnh kh«ng cã ®éc lùc hoÆc ®éc lùc yÕu nh­ng vÉn cßn sèng, nh©n lªn ®­îc trong c¬ thÓ ®­îc h­ëng vacxin, kh«ng cã kh¶ n¨ng g©y bÖnh. Vacxin nh­îc ®éc cã 2 lo¹i: Vacxin nh­îc ®éc tù nhiªn: Vacxin ®­îc s¶n xuÊt tõ chñng vi sinh vËt nh­îc ®éc ph©n lËp trong tù nhiªn. Vacxin nh­îc ®éc ho¸: Vacxin ®­îc s¶n xuÊt tõ chñng vi sinh vËt ®­îc lµm gi¶m ®éc lùc b»ng c¸c ph­¬ng ph¸p: lý, ho¸, sinh vËt häc, c«ng nghÖ gen…

Ph­¬ng ph¸p lµm gi¶m ®éc yÕu tè g©y bÖnh:: 

Ph­¬ng ph¸p lµm gi¶m ®éc yÕu tè g©y bÖnh: Gi¶m ®éc b»ng yÕu tè lý ho¸: Gi¶m ®éc vi sinh vËt b»ng yÕu tè nhiÖt ®é. + Vi sinh vËt g©y bÖnh nhËy c¶m víi yÕu tè nhiÖt ®é, khi nu«i cÊy vi sinh vËt ë nhiÖt ®é kh«ng phï hîp  gi¶m ®éc lùc, nh­ng vÉn gi÷ ®­îc tÝnh kh¸ng nguyªn. + VÝ dô: B. anthracis sinh tr­ëng, ph¸t triÓn ë nhiÖt ®é 12 – 42 0 C, Pasteur (1878) ®· nu«i vi khuÈn ë nhiÖt ®é 42 – 43 0 C trong thêi gian 15 – 20 ngµy  vi khuÈn kh«ng h×nh thµnh nha bµo, ®éc lùc gi¶m  dïng lµm vacxin: vacxin nha bµo nhiÖt th¸n Pasteur.

PowerPoint Presentation: 

Gi¶m ®éc vi sinh vËt b»ng c¸c yÕu tè ho á học: VÝ dô: M.T. bovinus cã ®éc lùc cao khi nu«i trong m«i tr­êng cã mËt bß. Sau 13 n¨m qua 230 lÇn cÊy chuyÓn  vi khuÈn lao mÊt tÝnh ®éc dïng lµm vacxin BCG (Bacterium Calmette Guarin)

PowerPoint Presentation: 

Gi¶m ®éc vi sinh vËt b»ng ph­¬ng ph¸p sinh vËt häc: §©y lµ ph­¬ng ph¸p gi¶m ®éc vi sinh vËt cæ ®iÓn, cã hiÖu qu¶ cao. Theo ph­¬ng ph¸p nµy dïng vi sinh vËt tiÕp truyÒn nhiÒu ®êi (hµng chôc, hµng tr¨m) trªn m«i tr­êng Ýt c¶m thô  vi sinh vËt kh«ng ®ñ ®iÒu kiÖn thùc hiÖn ®Çy ®ñ chu kú sèng cña chóng  hÖ gen cã sù thay ®æi  ®éc lùc cña vi sinh vËt gi¶m xuèng.

PowerPoint Presentation: 

VÝ dô: Virus c­êng ®éc dÞch t¶ lîn (Pestis suum virus) qua 155 qua thá  virus dÞch t¶ lîn nh­îc ®éc. Virus dÞch t¶ vÞt (Duck enteritis virus) cÊy truyÒn 41 – 46 ®êi qua ph«i gµ  virus dÞch t¶ vÞt nh­îc ®éc. Virus viªm gan vÞt (Duck Hepatitis virus) typ I cÊy truyÒn 53 – 54 ®êi qua ph«i gµ  virus viªm gan vÞt nh­îc ®éc. Virus viªm gan vÞt typ II qua 25 lÇn cÊy truyÒn qua ph«i gµ  virus viªm gan vÞt nh­îc ®éc.

PowerPoint Presentation: 

Nh÷ng ­u nh­îc ®iÓm cña vacxin nh­îc ®éc: ¦u ®iÓm: T¹o miÔn dÞch nhanh §é dµi miÔn dÞch l©u, bÒn: Do trong c¬ thÓ ®­îc h­ëng vacxin, vi sinh vËt vÉn sèng, nh©n lªn ®­îc  kh¸ng nguyªn tån t¹i l©u  t¹o miÔn dÞch dµi. Vacxin nh­îc ®éc cã kh¶ n¨ng kÝch thÝch t¹o miÔn dÞch tÕ bµo cao h¬n so víi vacxin chÕt. Can thiÖp trùc tiÕp vµo æ dÞch LiÒu tiªm Ýt, dÔ tiªm

PowerPoint Presentation: 

Nh­îc ®iÓm: Møc ®é an toµn thÊp h¬n so víi vacxin chÕt: vi sinh vËt sèng khi nh©n lªn dÔ trao ®æi gen trë l¹i ®éc lùc. Tû lÖ trë l¹i ®éc lùc 1/2 triÖu. Vacxin khã b¶o qu¶n, chi phÝ lín Kh«ng nªn dïng cho nh÷ng vïng an toµn dÞch.

PowerPoint Presentation: 

3. Vacxin d­íi ®¬n vÞ Vacxin ®­îc chÕ tõ nh÷ng thµnh phÇn kh¸ng nguyªn ë d¹ng ph©n tö t¸ch ra tõ vi sinh vËt g©y bÖnh. VÝ dô: Gi¶i ®éc tè uèn v¸n Gi¶i ®éc tè b¹ch cÇu (Clostridium tetani, Corybacterium diphtheriae g©y bÖnh b»ng ngo¹i ®éc tè). Vacxin lo¹i nµy thuÇn nhÊt, tinh khiÕt h¬n toµn bé con vi sinh vËt nªn tÝnh kh¸ng nguyªn, tÝnh hiÖu lùc th­êng cao. §Ó s¶n xuÊt vacxin, kh¸ng nguyªn nµy ph¶i cã chÊt bæ trî thÝch hîp nÕu kh«ng enzym dÔ ph¸ huû tr­íc khi kÝch thÝch miÔn dÞch.

Chất bổ trợ: 

Ch ất bổ trợ Kh¸i niệm Bæ trî là những chất cho thªm vào trong vacxin, làm tăng tÝnh g©y miễn dịch của kh¸ng nguyªn , làm cho hiệu lực vacxin cao hơn. Bæ trî lµ chÊt cã ho¹t tÝnh kh«ng ®Æc hiÖu

PowerPoint Presentation: 

C¸c chất bổ trợ: Ng­êi nghiªn cøu ®Çu tiªn vÒ chÊt bæ trî lµ Ramon (1930). B»ng thÝ nghiÖm «ng chøng minh vacxin cã chÊt bæ trî cã hiÖu lùc cao h¬n vacxin kh«ng cã chÊt bæ trî. C¸c chất bổ trợ được chia làm 3 loại chÝnh: Chất bổ trợ v« cơ: Alumin hydroxit Al(OH) 3 Sunfat nh«m Kali AlK(SO 4 ) 2 .12H 2 O Than hoạt tÝnh. Photphat Aluminium Al(PO) 4

PowerPoint Presentation: 

B ổ trợ là chất hữu cơ Dầu khoáng, saporin Dầu thực vật Dầu động vật Bổ trợ là sinh vật Xác vi khuẩn: M.tubercullosis S.typhimurium Nội độc tố vi khuẩn: LPS

Tác dụng của chất bổ trợ: 

T ác dụng của chất bổ trợ KÝch thÝch miễn dịch do bản th©n chất bổ trợ g©y phản ứng viªm nhẹ. Bổ trợ v« cơ, bổ trợ dầu cã t¸c dụng hấp phụ kh¸ng nguyªn  kh¸ng nguyªn tồn tại l©u trong cơ thể  kÝch thÝch cơ thể sinh kh¸ng thể nhiều hơn. Bổ trợ sinh vật cã t¸c dụng kÝch thÝch c¸c tế bào miễn dịch: X¸c vi khuẩn lao làm tăng tương t¸c giữa tế bào lympho và đại thực bào  tăng đ¸p ứng miễn dịch tế bào. LPS t¸c động lªn tế bào lympho B  tăng qu¸ tr×nh ph©n bào chuyển thành tương bào  lượng kh¸ng thể sản sinh ra nhiều hơn.

Vacxin sản xuất bằng công nghệ gen: 

Vacxin sản xuất bằng công nghệ gen Kh¸i niệm: Những năm gần đ©y, những tiến bộ về khoa học kỹ thuật: vi sinh vật học, miễn dịch học, kü thuËt gen học cho phÐp chóng ta ứng dụng thµnh tựu của chóng vµo việc sản xuất vacxin bằng c«ng nghệ gen. Vacxin sản xuất bằng phương ph¸p nµy gọi lµà vacxin thế hệ mới, nhằm ph©n biệt với c¸c vacxin trước đ©y tạo ra bằng phương ph¸p cổ điển. Nhiều loại vacxin thế hệ mới ®· vµ đang được đưa vµo sử dụng cã hiệu quả cao, gãp phần vµo phßng chống bệnh cho người vµ động vật.

PowerPoint Presentation: 

Các loại vacxin: Vacxin thế hệ mới có nhiều loại. Căn cứ vào nguồn kháng nguyên nhân lên hay không nhân lên trong cơ thể ta chia vacxin làm 2 loại: Vacxin có kháng nguyên sống được nhân lên Vacxin có nguồn kháng nguyên không nhân lên

PowerPoint Presentation: 

Vacxin có kháng nguyên sống được nhân lên: Loại vacxin này gồm có các loại sau: Vacxin tái tổ hợp có vectơ dẫn truyền. Vacxin Axit nucleic Vacxin xoá gen độc

PowerPoint Presentation: 

Vacxin tái tổ hợp có vectơ dẫn truyền Loại vacxin này có 2 thành phần chính : Đoạn AND chứa gen kháng nguyên được tách ra từ vi sinh vật gây bệnh Hệ gen của vectơ dẫn truyền (virus đậu, S.typhimurium, E.coli…) Đoạn gen kháng nguyên được ghép vào hệ gen của vectơ dẫn truyền. Đây là các vi sinh vật sống khi gây nhiễm vào cơ thể chúng sẽ nhân lên. Do vậy nguồn gen kháng nguyên và sản phẩm của gen kháng nguyên luôn được sản xuất ra tạo miễn dịch lâu bền cho cơ thể.

PowerPoint Presentation: 

C¸c vectơ dẫn truyền: Vi sinh vật được chọn lµm vectơ dẫn truyền phải lµ loại th«ng dụng cho nhiều loµi vµ được giảm độc hoặc v« độc bằng kỹ thuật gen. Hiện nay cã 2 loại vectơ dẫn truyền chÝnh được sử dụng:

PowerPoint Presentation: 

Vi khuẩn S. typhimurium: Loại vi khuẩn nµy được chọn lµm vectơ dẫn truyền cã mấy ưu ®iÓm sau: +DÔ sö dông qua ®­êng tiªu ho¸ +Khi vµo c¬ thÓ chóng tån t¹i ë tæ chøc lympho ®­êng tiªu ho¸  nh©n lªn  gen kh¸ng nguyªn nh©n lªn cung cÊp KN mét c¸ch bÒn v÷ng cho c¬ thÓ t¹o miÔn dÞch. +Ngoµi miÔn dÞch dÞch thÓ, tÕ bµo cßn t¹o ®­îc miÔn dÞch côc bé . +ViÖc nu«i cÊy vi khuÈn t¸i tæ hîp gen dÔ thùc hiÖn. HiÖn nay Salmonella ®ang ®­îc sö dông lµm vect¬ dÉn truyÒn c¸c lo¹i gen KN cña virus cóm, virus viªm gan B, virus sèt xuÊt huyÕt, vi khuÈn g©y bÖnh ®­êng ruét, vi khuÈn t¶, liªn cÇu khuÈn, ký sinh trïng sèt rÐt.

PowerPoint Presentation: 

Virus ®Ëu: Virus ®Ëu ®­îc chän lµm vect¬ dÉn truyÒn v× nh÷ng ­u thÕ sau: +Trong c¸c lo¹i virus, virus ®Ëu ®­îc nghiªn cøu s©u nhÊt,cã b¶n ®å gen chi tiÕt, c¾t nèi gen dÔ. +HÖ gen cã 200000 nucleotit, cã kh¶ n¨ng tiÕp nhËn 1 hoÆc nhiÒu gen ngo¹i lai cã ®é dµi 25000 nucleotit. §©y lµ vect¬ dÉn truyÒn lý t­ëng ®Ó t¹o vacxin ®agi¸. + Virus t¹o ®­îc 3 lo¹i miÔn dÞch: dÞch thÓ, tÕ bµo, côc bé. +MiÔn dÞch cã virus tham gia th­êng kÐo dµi, virus thÝch øng trªn nhiÒu loµi, ph­¬ng ph¸p sö dông vacxin ®¬n gi¶n, gi¸ thµnh vacxin kh«ng cao.

PowerPoint Presentation: 

Nh­îc ®iÓm khi sö dông virus ®Ëu lµm vect¬ dÉn truyÒn: -Virus ®Ëu lµ virus nh­îc ®éc, nªn cã kh¶ n¨ng trao ®æi gen trong tù nhiªn ®Ó trë nªn ®éc  g©y bÖnh ®Ëu.

S¬ ®å t¹o vacxin t¸i tæ hîp vÐct¬ dÉn truyÒn: 

S¬ ®å t¹o vacxin t¸i tæ hîp vÐct¬ dÉn truyÒn Nu«i cÊy tÕ bµo chän läc song nhiÔm virus ®Ëu vect¬ virus ®Ëu t¸i tæ hîp gen vacxin khëi ph¸t ATG kÕt thóc TAA c¾t nèi gen vacxin ®iÓm mÇm vÞ trÝ c¾t vïng khëi ®éng Plasmid Plasmid t¸i tæ hîp Nu«i cÊy tÕ bµo chän läc song nhiÔm virus ®Ëu vect¬ virus ®Ëu t¸i tæ hîp gen vacxin khëi ph¸t ATG kÕt thóc TAA c¾t nèi gen vacxin ®iÓm mÇm vÞ trÝ c¾t vïng khëi ®éng Plasmid Plasmid t¸i tæ hîp

PowerPoint Presentation: 

C¸c b­íc t¹o vacxin t¸i tæ hîp cã vect¬ dÉn truyÒn -C¾t ®o¹n gen vacxin -G¾n ®o¹n gen vacxin vµo Plasmid -ChuyÓn n¹p c¸c Plas mid ®· g¾n gen vacxin vµo virus ®Ëu  virus ®Ëu t¸i tæ hîp. HiÖn nay ®· sö dông virus ®Ëu lµm vect¬ dÉn truyÒn s¶n xuÊt mét sè vacxin t¸i tæ hîp phßng bÖnh cho vËt nu«i: -Gµi gen m· ho¸ protein F cña virus Newcastle vµo virus ®Ëu  t¹o vacxin t¸i tæ hîp phßng bÖnh Newcastle -Gµi gen m· ho¸ protein HN vµo virus ®Ëu t¹o vacxin t¸i tæ hîp phßng bÖnh cóm gia cÇm.

PowerPoint Presentation: 

Vacxin Axit Nucleic (AND) §©y lµ vacxin cã thµnh phÇn lµ AND cña Plasmid t¸i tæ hîp chøa gen KN Khi ®­a vacxin nµy vµo c¬ thÓ, AND cña Plasmid t¸i tæ hîp nh©n lªn -  protein KN ®­îc tæng hîp nªn kÝch thÝch c¬ thÓ sinh kh¸ng thÓ ®Æc hiÖu.

PowerPoint Presentation: 

¦u ®iÓm cña vacxin AND: -Gen KN biÓu thÞ m¹nh thêi gian s¶n xuÊt protein KN l©u  KN duy tr× l©u t¹o miÔn dÞch tèt kh«ng cÇn tiªm vacxin nh¾c l¹i. - Vacxin an toµn h¬n vacxin t¸i tæ hîp cã vect¬ dÉn truyÒn (kh«ng trë l¹i ®«c tÝnh) -Vacxin t¹o miÔn dÞch tèt ë c¬ thÓ bÞ suy gi¶m miÔn dÞch, c¬ thÓ m¾c chøng suy nh­îc. -Vacxin bÒn víi nhiÖt ®é, kh«ng ®ßi hái b¶o qu¶n l¹nh  thuËn lîi khi sö dông, cã ý nghÜa kinh tÕ. -Cã thÓ t¹o vacxin ®a gi¸ mét c¸ch ®¬n gi¶n: trén nhiÒu lo¹i AND cña Plasmid cã gen KN kh¸c nhau råi tiªm cho c¬ thÓ. Hçn hîp vacxin AND kh«ng ¶nh h­ëng lÉn nhau. -Cã thÓ t¹o vacxin ®a gi¸ AND b»ng c¸ch t¸i tæ hîp 1 Plasmid mang nhiÒu gen KN.

PowerPoint Presentation: 

Nh­îc ®iÓm cña vacxin AND: - C¬ chÕ miÔn dÞch ch­a s¸ng tá. LiÖu gen AND cã nhËp vµo hÖ gen cña ng­êi vµ ®éng vËt hay kh«ng? - NÕu gen AND nhËp vµo hÖ gen cña ng­êi, ®éng vËt  g©y hËu qu¶ vÒ di truyÒn ë c¸c thÕ hÖ tiÕp theo. Vacxin AND thuéc lo¹i thÕ hÖ míi nhÊt, ®­îc coi lµ vacxin cã triÓn väng lín HiÖn vacxin AND míi chØ ®­îc thö nghiÖm trªn ®éng vËt nh­: +Vacxin AND chøa gen HBsAg (Hepatitis B surface Antigen) +Vacxin AND chøa gen cña virus HIV +vacxin AND chèng lao…….

PowerPoint Presentation: 

*Vacxin xo¸ ®éc: Lµ vacxin chøa yÕu tè g©y bÖnh ®­îc lµm nh­îc ®éc b»ng kü thuËt gen: c¾t bá gen ®éc

PowerPoint Presentation: 

Nhãm vacxin cã nguån KN kh«ng nh©n lªn §©y lµ c¸c vacxin v« ho¹t s¶n xuÊt b»ng kü thuËt gen.Gåm cã: - Vacxin chøa KN lµ protein s¶n xuÊt b»ng kü thuËt gen. - Vacxin tæng hîp.

PowerPoint Presentation: 

Vacxin chøa KN lµ protein s¶n xuÊt b»ng kü thuËt gen : Vacxin ®­îc s¶n xuÊt b»ng c¸ch: -T¸ch gen KN tõ t¸c nh©n g©y bÖnh -GhÐp vµo hÖ gen cña 1 lo¹i VSV lµm vect¬ dÉn truyÒn (E.coli, nÊm men Saccharomyces, virus….) -Nu«i cÊy VSV t¸i tæ hîp trong m«i tr­êng thÝch øng -Protein ®­îc tæng hîp víi sè l­îng lín- t¸ch protein KN- lµm vacxin

PowerPoint Presentation: 

Vacxin tæng hîp: Lµ vacxin thµnh phÇn chØ chøa duy nhÊt polypeptit KN ( 8 – 12 a.a) §Ó lµm vacxin c¸c polypeptit KN nµy ph¶i ®­îc g¾n vµo gi¸ ®ì ®ã lµ c¸c h¹t polyme cã kh¶ n¨ng hÊp phô cao.