New Microsoft Office PowerPoint Presentation

Slide 1: 

1

Slide 2: 

که خود رنج بردن به دانش سزاست سرت پر ز دانش ، دلت پر ز داد به گفتار و کردار ، بهتر بود که يابي ز هر دانشي ، رامشي به رنج اندرآري تنت را رواست همه ساله ، پيروز باشي و شاد کسي کو به دانش توانگر بود بياموز و بشنو ز هر دانشي ”چنين گفت فردوسي پاکزاد“

گردآوري توسط : پيمان آخربين دانشجوي كارشناسي ارشد مديريت آموزشي 5 آبانماه 1390 : 

3 گردآوري توسط : پيمان آخربين دانشجوي كارشناسي ارشد مديريت آموزشي 5 آبانماه 1390 تئوريهاي مديريت

Slide 4: 

مطالب مورد بحث مدیر کیست ؟ مدیریت ، علم یا هنر ؟ وظایف مدیر ابعاد تغییر سازمان در دو دهه اخیر نظریات مدیریت : تئوري كلاسيك انتقادات وارده به تیلور تئوري نئوكلاسيك (نهضت روابط انساني ) تئوري مدرن (تحليل سيستمي سازمان ) سازمان و ویژگی های آن در نظریه نوین روند پیشرفت نظریه نوین چند اصطلاح مهم در ارتباط با مدیریت نوین ( مدیریت شفاف و سواد دیجیتالی ) موانع مدیریت تقسیم بندی نظریات نوین نظریه اجتماعی فنی نظریه سیستم ها نظریه اقتضاء ویژگی های نظریه نوین مدیریت نوین از نگاه نظریه پردازان نوین منابع

مـديـــــــر كيــست ؟ : 

مـديـــــــر كيــست ؟ طبق مشهورترين و ساده ترين تعريف ، مدير كسي است كه كارها را به بهترين نحو ممكن ، با دیگران و از طريق ديگران انجام مي دهد .

Slide 6: 

مديريت را تركيبي از علم و هنر مي دانند؛ زيرا : " بخشي از آن را مي بايست از طريق آموزش فرا گرفت." و " بخشي را مي بايست ضمن كار آموخت." ماحصل آنچه كه در قسمت اول بدست مي آيد را علم مديريت و آنچه در قسمت دوّم بدست مي آيد را هنر مديريت مي نامند؛ يعني علم دانستن و هنر توانستن. مدیریت علم يا هنر ؟

Slide 7: 

وظايف مدير برنامه ريزي ، سازماندهي، هدايت ، فرماندهي و كنترل ، بعنوان وظايف مديريت ، مورد توجه هستند . مدیر امروز علاوه بر این موارد ، تعامل با دیگران ، ایجاد رابطه ی متقابل ، خلاقیت ، نوآوری و استفاده از حداقل ها برای کسب حد اکثر ها ، کمترین داده بیشترین بازده و ... را نیز به عنوان وظایف خود بر می شمارد .

Slide 9: 

9 پيشينه مكاتب بررسي هاي تاريخي نشان مي دهد كه در مورد چگونگي اداره سازمان ها (واحدهاي تجاري / اداري) پيشينيان از جمله : مصريان ، چيني يان، ايرانيان، روميان و آلمان ها و ديگران داراي بينيش ها و سيستم هاي خاص و متناسب با سازمان هاي اداري و تجاري خود بوده اند. . دوره ای که دانش مدیریت از ابتدای شکل گیری تاکنون طی نموده است و همچنین کلیه نظراتی که تا حال از طریق دانشمندان و محققان این علم ارائه شده است راسه مکتب کلی می توان خلاصه نمود .

Slide 10: 

تئوري كلاسيك تئوري نئوكلاسيك (نهضت روابط انساني ) تئوري مدرن (تحليل سيستمي سازمان ) مكاتب ( تئوري هاي ) مديريت

Slide 11: 

11 انواع مكاتب مديريت: كلاسيك - تئوري نوین (تحليل سيستمي سازمان) – مديريت علمي - نظريات اجتماعي وفني – مديريت اداري -نظريه سيستمي مديريت بوروكراسي - نظريه اقتضاء نئوكلاسيك روابط انساني سلسله مراتب نيازهاي مازلو تئوري X Y

Slide 12: 

تئوري كلاسيك بطوركلي، نظريه هاي دانشمنداني چون هانري فايول (پدرتئوري مديريت) ، فردريك وينسلور تيلور (پدرمديريت علمي) و ماكس وبر (بنيانگذار بوروكراسي) مهم ترين معرّف عقايد اين مكتب است . دراين مكتب، فقط به نيازهاي مادي كارگران توجه شده است و به عوامل رفتاري آنان توجهي ندارد. اين نظريه بطوركلي داراي چهارنكته اصلي بشرح ذيل مي باشد : تقسیم کار سلسله مراتب و تخصص ارتباط منطقي حيطه نظارت

Slide 13: 

اصل تقسيم كار وجود سلسله مراتب ، تخصص و طبقه بندي وظايف درسازمان از تقسيم كار ناشي مي شود ؛ البته وقتي كارها بر اساس تخصص طبقه بندي شود ، مشكل حيطه نظارت بوجود مي آيد. دربخش آخر اين بحث، راجع به حيطه نظارت سخن خواهيم گفت .

Slide 14: 

سلسله مراتب و تخصص سلسله مراتب با رشد عمودي و تخصص با رشد افقي سازمان در ارتباط هستند. سلسله مراتب از ارتباط عمودي (بالابه پائين) قدرت بين افراد سازمان سخن مي گوید و تخصص، تقسيم كار راموجب مي شود از مشكلات اساسي كه در نتيجه اين تقسيم بندي بوجود مي آيد، مي توان به عدم هماهنگي اشاره كرد .

Slide 15: 

ارتباط منطقي وجود ارتباط منطقي بين فعاليتهاي مختلف يك سازمان نيل به هدفهاي سازمان را ممكن مي سازد .

Slide 16: 

حيطه نظارت تعداد كارمندان زير نظر يك مدير،حيطه نظارت او را تشكيل مي دهد .

Slide 18: 

18 مكتب كلاسيك شامل 3 نظريه ذيل است: 1- نظريه مديريت علمي (Scientific Management Theory ) 2- نظريه مديريت اداري(اصول گرايان يا وظيفه گرايان) (The Process Theory of Management) 3- نظريه بوروكراسي (The Theory of Bureaucracy)

Slide 19: 

19 نظريه مديريت علمي: از اواخر قرن سيزدهم شمسي مقارن با اواخر قرن نوزدهم ميلادي، گروهي تلاش كردند اصول مديريت را با به كارگيري روش هاي مهندسي در «طراحي شغل» علمي تر سازند. براي اين منظور مطالعات اوليه روانشناسان صنعتي كه «رويه هاي آزمايشي انتخاب پرسنل» را به كار مي بردند به آنها كمك كرد. اين گروه تلاش خود را بر «طراحي اثربخش كاركنان » متمركز كردند.

Slide 20: 

20 اصول بنياديني كه تيلور (frederick Tylor) در برخورد علمي با مديريت نهفته مي‌ديد عبارتند از: 1- جايگزيني اصول علمي به جاي محاسبات سرانگشتي 2- كسب هماهنگي در فعاليت هاي گروهي به جاي تشتت در عمل (كارتيمي) 3- جلب همكاري افراد به جاي آشفتگي حاصل از فردگرايي (وحدت) 4- كار و تلاش براي به حداكثر رساندن بازده (بهره وري ) 5- تلاش به منظور ارتقاء سطح رشد تمام كاركنان براي ترقي روزافزون خود و سازمان (آموزش و توسعه نيروي انساني)

انتقادات وارده به مدیریت علمی - عدم توجه به احساسات و عواطف و روابط غیر رسمی افراد - درنظر گرفتن انسان به عنوان ابزار اقتصادی در کنار سایر ابزارهای کار - به سازمان از جنبه تخصصی ، ماشینی، و عقلایی و به صورت کاملاً رسمی می نگرد. - از دیدگاه این تئوری انسان موجودی است که بدواً با نیازهای اقتصادی و فیزیکی انگیزش پیدا می کند. - نادیده گرفتن اشتیاق کارگران برای رضایت شغلی و نیازهای اجتماعی آنان . : 

21 انتقادات وارده به مدیریت علمی - عدم توجه به احساسات و عواطف و روابط غیر رسمی افراد - درنظر گرفتن انسان به عنوان ابزار اقتصادی در کنار سایر ابزارهای کار - به سازمان از جنبه تخصصی ، ماشینی، و عقلایی و به صورت کاملاً رسمی می نگرد. - از دیدگاه این تئوری انسان موجودی است که بدواً با نیازهای اقتصادی و فیزیکی انگیزش پیدا می کند. - نادیده گرفتن اشتیاق کارگران برای رضایت شغلی و نیازهای اجتماعی آنان .

Slide 22: 

1- عدم توجه به احساسات و عواطف انسانی و نقش گروه 2- اعتقاد به وجود یک راه انجام کار به عنوان بهترین راه 3- پاداش مالی به عنوان موثرترین عامل انگیزشی 4- تاکید بیش از حد روی روش علمی 5- عدم توجه به ستیز، تضاد و برخورد به عنوان جز لاینفکی از دنیای سازمانی انتقادات وارد بر تیلور

نظریه مدیریت اداری یا اصول گرایان این نظریه توسط شخصی به نام هنری فایول مطرح گردید . وی در کارخانه های زغال سنگ فرانسه کار می کرد و مطالعات و تحقیقات بسیاری را به انجام داد. یکی از عمده ترین کارهایی او تعیین وظایف یا اصول مدیریت بود. : 

23 نظریه مدیریت اداری یا اصول گرایان این نظریه توسط شخصی به نام هنری فایول مطرح گردید . وی در کارخانه های زغال سنگ فرانسه کار می کرد و مطالعات و تحقیقات بسیاری را به انجام داد. یکی از عمده ترین کارهایی او تعیین وظایف یا اصول مدیریت بود.

وظایف مدیریت از نظر فايول: 1- برنامه ریزی 2- سازمان دهی 3- هماهنگی 4- هدایت و رهبری 5- نظارت و کنترل : 

24 وظایف مدیریت از نظر فايول: 1- برنامه ریزی 2- سازمان دهی 3- هماهنگی 4- هدایت و رهبری 5- نظارت و کنترل

Slide 25: 

25 فايول كل سازمان را پيكره واحدي مي ديد كه فعاليت هاي آن به 6 دسته تقسيم مي‌شد: 1- فني (توليدي) 2- با زرگاني (خريد، فروش و مبادله) 3- مالي (تعيين منابع مالي و مصرف ، بهينه 4- ايمني (حفاظت از اموال و افراد) 5- حسابداري (تعيين وضع موجود مالي) 6- وظايف مديري (برنامه ريزي، سازماندهي، فرماندهي، هماهنگي و كنترل) فايول مي گويد: 5 دسته فعاليت اول مشخص تر هستند و بيشترين تلاش خود را به فعاليت ششم اختصاص مي دهد.

Slide 26: 

26 هنري فايول ضمن بيان اين واقعيت كه «در امور مديريت هيچ چيز مطلق نيست» روش ها و فنوني را كه در تجربه به آنها رسيده بود را به عنوان اصول چهارده گانه مديريت ارايه كرده است: 1- تقسيم كار :(Division of work) كاهش تعداد كارهايي كه هر يك از كاركنان در محدوده معيني انجام ميدهند يا تعداد مسئوليت هايي كه يك مدير دارد، موجب افزايش مهارت و بهبود عملكرد مي گردد.

Slide 27: 

27 2- اختيار (Authority) : حق صدور دستور و به اجرا درآوردن آن را به كمك پاداش يا تنبيه، اختيار گويند. مسئوليت داشتن ، پاسخگو بودن در برابر نتايج است. اختيار و مسئوليت بايد با هم متناسب باشند.

Slide 28: 

28 3- انضباط (Discipline) : اطاعت و تعهد ناشي از توافق هاي مدير با كاركنان را انضباط گويند، خواه به صورت نوشته باشد يا به صورت عرف و خط مشي هاي نانوشته . انضباط بيشتر حاصل توان رهبري است.

Slide 29: 

29 4- وحدت فرماندهي (Unity of Command) : اختيار دستور دادن به كارمند بايد مختص يك مدير باشد. كارمند بايد بداند از چه كسي دستور مي گيرد و در برابر چه كسي مسئول است.

Slide 30: 

30 5- وحدت مديريت (Unity of Direction) : براي اجراي برنامه واحد بايد مدير وجود داشته باشد. چنين مديري بايد تمام فعاليت‌هايي را كه داراي هدف يگانه است با هم هماهنگ و رهبري كند.

Slide 31: 

31 6- وابستگي منافع فردي به هدف كلي : (Subordination of Individual Interests to general Interests) در هر سازمان منافع يك عضو يا گروه نبايد بالاتر از منافع و هدف هاي كلي قرار گيرد. مدير موظف است با قراردادن الگوهاي خوب ميان منافع فردي و سازماني همبستگي ايجاد كند.

Slide 32: 

32 7- جبران خدمات كاركنان: (Remuneration of Personnel) : در ازاي كار انجام شده بايد به تمامي كساني كه به طور مؤثر براي رسيدن به هدف تلاش كرده اند پاداش منصفانه اي پرداخت شود. روش هاي متعددي براي پرداخت پاداش وجود دارد ولي مبلغ پرداختي بايد تا حد امكان رضايت كاركنان و كارفرمايان را فراهم آورد.

Slide 33: 

33 8- تمركز: (Centeralization) سازمان ها مانند ساير ارگانيزم هاي اجتماعي به هماهنگي و هدايت از سوي يك سيستم مركزي نياز دارند. ولي ميزان مناسب تمركز يا عدم تمركز در فعاليت ها بر شرايطي بستگي دارد. معمولا درجه اي از تمركز مطلوب است كه باعث به كار افتادن توانايي هاي كاركنان به بهترين وجه باشد.

Slide 34: 

34 9- سلسله مراتب: (Hierarchy , Scalar chain) خط فرمان يا مسير دستور برحسب اهميت از مقامات بالاي سازمان شروع و به كارمندان جزء آن ختم مي شود. هر نوع ارتباط رسمي از طريق خط فرمان صورت مي پذيرد و وحدت مديريت را ممكن مي سازد. گاهي وقت ها، خط فرمان بيش از حد طولاني است و موجب كندي ارتباطات و تصميم گيري ها مي شود.

Slide 35: 

35 10- نظم: (Order) براي گردش خوب كارها در سازمان دستورالعمل نظم براي افراد و تجهيزات به صورت زير است: الف) افراد : انتخاب صحيح و قرار دادن افراد درجاي مناسب خويش، ب) اشياء : انتخاب صحيح تجهيزات و ابزار و استفاده از آنها در جاي مناسب.

Slide 36: 

36 11- عدالت: (Equity , Justice) چنانچه با كاركنان سازمان با انصاف و عدالت رفتار شود آنان نيز با جديت در جهت كسب اهداف سازمان تلاش خواهند كرد و نسبت به سازمان وفادار خواهند ماند. (عدم تبعيض)

Slide 37: 

37 12- ثبات: (Stability) كارمند براي تطبيق خود با محيط وخواست هاي سازمان به زمان نياز دارد و پس از تسلط بر كار به بهره دهي مي رسد. اگر قبل از بهره دهي كامل جابه جا شود از يك طرف هزينه هايي كه سازمان براي آموزش و جذب وي پرداخت است به هدر مي رود و از طرف ديگر روحيه اش تضعيف مي شود.

Slide 38: 

38 13- ابتكار عمل : (Invention , Initiative) اگر براي انجام هر كاري برنامه ريزي شود و برنامه ها به طور موفقيت آميز به اجرا درآيد مي تواند بسيار مسرت بخش باشد. مدير بايد كاركنان را تشويق كند تا هرچه ممكن است فعاليت هايشان با برنامه و مبتكرانه باشد.

Slide 39: 

39 14- احساس يگانگي: (Unification , Group Work) وحدت كاركنان موجب قدرت و استحكام سازمان مي شود. مدير بايد پيوسته بكوشد تا كاركنان به طور دسته جمعي هدف هاي سازمان را تحقق بخشند. روحيه كار دسته جمعي با درك هدف هاي سازمان حاصل مي شود. از اين طريق كاركنان درمي‌يابند كه رسيدن به منافع شخصي از طريق خدمات سودمند دسته جمعي ميسر است.

مهارت های سه گانه مدیریت : مهارت فنی مهارت انسانی مهارت ادراکی : 

41 مهارت های سه گانه مدیریت : مهارت فنی مهارت انسانی مهارت ادراکی

Slide 42: 

42 بعد از هنري فايول، اِرويك (Urwick ) و گيلويك (Guleick ) وظايف مديري را با به كارگيري واژه پوسدكورب (POSDCORB) جمع بندي كردند. POSDCORB مخفف واژه هاي P laning (برنامه ريزي) O rganization (سازماندهي) S taffing (كارگزيني) D irecting (هدايت) Co - cordinating (هماهنگي) R eporting (گزارش دهي)؛ B udgeting (بودجه بندي).

نظريه بوروكراسي اصطلاح بوروکراسی برای اولین بار در قرن هیجدهم در فرانسه مطرح گردید . این اصطلاح از دو کلمه «بورو» و « کراسی» تشکیل شده است . بورو به معنای دفتر و کراسی به معنای حکومت است. بعداً در سالهای بین 1900 تا 1950 این نظریه توسط شخصی به نام ماكس وبر که آلمانی بوده است به کار گرفته شد. طرح این مسئله به دلیل وجود فساد اداری و روابط شخصی درون سازمان ها در کشور آلمان بوده است .: 

43 نظريه بوروكراسي اصطلاح بوروکراسی برای اولین بار در قرن هیجدهم در فرانسه مطرح گردید . این اصطلاح از دو کلمه « بورو» و « کراسی» تشکیل شده است . بورو به معنای دفتر و کراسی به معنای حکومت است. بعداً در سالهای بین 1900 تا 1950 این نظریه توسط شخصی به نام ماكس وبر که آلمانی بوده است به کار گرفته شد. طرح این مسئله به دلیل وجود فساد اداری و روابط شخصی درون سازمان ها در کشور آلمان بوده است .

در کتاب ها ومقالات مدیریت ، بوروکراسی به سه مفهوم بکار برده می شود:: 1- سازمان بزرگ با تمام آثار منفی یا مثبت آن 2- به مفهوم عدم کارآیی و مترادف با کاغذ بازی و به معنی منفی آن 3- سازمان با حداکثر کارآیی که همان مفهوم مثبت بوروکراسی است این بعد مورد نظر ماکس وبر نیز می باشد. : 

44 در کتاب ها ومقالات مدیریت ، بوروکراسی به سه مفهوم بکار برده می شود: : 1- سازمان بزرگ با تمام آثار منفی یا مثبت آن 2- به مفهوم عدم کارآیی و مترادف با کاغذ بازی و به معنی منفی آن 3- سازمان با حداکثر کارآیی که همان مفهوم مثبت بوروکراسی است این بعد مورد نظر ماکس وبر نیز می باشد.

اعمال قدرت از دیدگاه ماکس وبر … و بر سه گونه اعمال قدرت تشریح می کند: 1- اعمال قدرت بر مبنای آداب و سنن 2- اعمال قدرت بر اساس ویژگی های شخصی 3- اعمال قدرت بر اساس قدرت : 

45 اعمال قدرت از دیدگاه ماکس وبر … و بر سه گونه اعمال قدرت تشریح می کند: 1- اعمال قدرت بر مبنای آداب و سنن 2- اعمال قدرت بر اساس ویژگی های شخصی 3- اعمال قدرت بر اساس قدرت

مشخصات بروکراسی ماکس وبر : 1- قوانین و مقرارت وآئین نامه های اجرایی 2- سلسله مراتب سازمانی 3- سیستم بایگانی (ثبت و نگهداری ) 4- روابط غیر شخصی ( ملاحظات غیر شخصی) 5- تقسیم کار و تخصصی کردن وظایف : 

46 مشخصات بروکراسی ماکس وبر : 1- قوانین و مقرارت وآئین نامه های اجرایی 2- سلسله مراتب سازمانی 3- سیستم بایگانی (ثبت و نگهداری ) 4- روابط غیر شخصی ( ملاحظات غیر شخصی) 5- تقسیم کار و تخصصی کردن وظایف

مكاتب نئوكلاسيك مديريت : 1- نهضت روابط انساني التون مايو 2 -سلسله مراتب نيازهاي مازلو 3 - تئوري X , Y : 

48 مكاتب نئوكلاسيك مديريت : 1- نهضت روابط انساني التون مايو 2 -سلسله مراتب نيازهاي مازلو 3 - تئوري X , Y

Slide 49: 

تئوري نئوكلاسيك(نهضت روابط انساني) بر خلاف تئوري كلاسيك كه به كارگران به عنوان عامل اقتصادي اشاره دارد، اين مكتب عنوان مي نمايد كه افراد به جاي فكر كردن در بارة نيازهاي اقتصادي، بيشتر در انديشه روابط انساني هستند؛ عواملي چون تعامل گروهي، مشاركت و ارتباطات مؤثر برميزان بهره وري و كار آيي تاًثير بسزايي دارند .

Slide 50: 

این تئوری بر پایه تئوری کلاسیک بنا شده . به زبان دیگر این نظریه همان نظریه کلاسیک اصلاح شده ، کاملتر شده و یا به عبارتی توسعه یافته است . فرض اساسی این تئوری این است که روی جنبه های اجتماعی و روانشناسی کارگر بعنوان یک فرد و گروه کاری او باید تاکید شود . با توجه به این عوامل تعریفی که تئوری نئوکلاسیک از یک سازمان ارائه می دهد را می توان بصورت زیر بیان کرد : سازمان عبارت است از مجموعه گروههای انسانی که اهداف مشترکی دارند .

Slide 51: 

51 در سال 1229 هجري شمسي (1920 ميلادي) كه مصادف با ركود اقتصادي غرب بود ، جمعي از دانشمندان علوم اجتماعي به رهبري التون مايو Elton Mayo مطالعاتي درباه چگونگي واكنش كاركنان به ميزان توليد، شرايط كاري، طراحي شغل و محرك هاي مديري آغاز كردند. بخش اعظم اين مطالعات در يكي از واحدهاي شركت و سترن الكتريك در شهر هاتورن Howthorne صورت گرفت كه بعدا به مطالعات هاتورن مشهور شد. مكتب روابط انساني

Slide 52: 

52 طرفداران اين روش معتقد بودند كه مديريت بايد توجه خود را بر افراد متمركز كند. به بيان ديگر متغيرهاي اجتماعي را موثرتر از متغيرهاي فيزيكي مي دانستند. به اين شيوه «مكتب روابط انساني» اطلاق شد. اين نظريه پردازان ضمن تاكيد بر جنبه هاي انساني مديريت، به خنثي كردن جنبه فني – مهندسي جنبش مديريت علمي تمايل داشتند.

نظريه سلسله مراتب نيازها: 

53 نظريه سلسله مراتب نيازها آبراهام مازلو:در اين نظريه كه از نظريه هاي محتوايي در انگيزش است انسان به عنوان موجودي كه پيوسته در حال خواستن است معرفي شده است.

Slide 54: 

54 نیازهای ایمنی نیازهای اجتماعی نیاز های فیزیولوژیکی نیاز به احترام نیاز به خودیابی

Physiological 1- نیازهای فیزیولوژیک : 

55 Physiological 1- نیازهای فیزیولوژیک در رأس سلسله مراتب نشان داده می شوند، زیرا تا زمانی که قدری ارضا نشده اند از بیشترین نیرو برخوردار هستند. نیاز های اساسی برای بقا و ادامه زندگی هستند. نظیر خوراک، پوشاک و مسکن. تا زمانی که این نیازهای اساسی به اندازه ای که برای فعالیت کافی بدن ضروری است، ارضا نشوند احتمالاً بیشتر فعالیت شخص در این سطح متمرکز خواهد شد و سایر نیاز ها کمتر انگیزشی در وی ایجاد خواهند کرد.

Safety 2- نیازهای ایمنی: 

56 Safety 2- نیازهای ایمنی وقتی نیازهای فیزیولوژیکی ارضا شدند نیازهای ایمنی یا تامین مسلط می شوند .این نیاز یعنی نیاز به حفظ جان یا صیانت نفس است که علاوه بر توجه به وضع فعلی متضمن ملاحظاتی در مورد آینده است. این نیاز عبارتست از نیاز به فارغ بودن از ترس از خطرات جانی ومالی و محرومیتهای فیزیولوزیکی. آیا افراد قادر خواهند بود که با حفظ دارائی و یا شغل خود برای فردا و روز مبادا خوراک مسکن تهیه کنند؟ اگر ایمنی یا تامین یک انسان در خطر باشد چیزهای دیگر برایش بی اهمیت جلوه می کنند.

Social نیازهای اجتماعی : 

58 Social نیازهای اجتماعی هنگامی که نیازهای فیزیولوژیکی و تأمین در حد متناسبی ارضا شدند، نیازهای اجتماعی یا تعلق ظهور خواهند کرد. چون انسان موجودی اجتماعی است نیاز تعلق و پذیرش به گروههای گوناگون دارد. اغلب افراد دوست دارند که با دیگران کنش متقایل داشته باشند و همراه با آنان در وضعیتهائی قرار گیرند که احساس مر کنند به آنها علاقه دارند و در آنها مرود پذیرش واقع می شوند. این نیاز علت پیدایش گروههای غیر رسمی می باشد که ممکن است واکنشی به احساس بی اهمیتی و بی کفایتی از سوی کارگران باشد. مشاهده تک روها و نصاب شکنها آشکار می نماید که نیازی همگانی به وابستگی اجتماعی بصورت یک هدف فی ذاته وجود ندارد

Esteem نیاز به احترام : 

59 Esteem نیاز به احترام فرد پس ازشروع به ارضای نیاز تعلق اجتماعی، معمولاً خواهان آن است که بیش از یک عضو ساده گروه خود باشد. لذا احساس نیاز به احترام می کند، هم احترام بنفس و هم احترام از طرف دیگران. دو انگیزه وجهه ( اعتبار) و قدرت مربوط به نیاز احترام می باشند. وجهه : انواع سلوک و رفتاری است که انتظار می رود دیگران در حضور شخص نشان دهند.(کودک به هنگام تولد وجهه والدین خود را به ارث می برد.) قدرت : توانایی نفوذ کردن در رفتار و تأثیر بر آن را گویند. دو نوع قدرت وجود دارد، قدرت مقام و قدرت شخصی. اگر این نیاز، نیاز مسلط فرد باشد و نتواند آنرا از راه عقلائی ارضا کند، ممکن است برای اینکار دست به اعمال مخرب و ناشایسته بزند.

Actualization نیاز به خود یابی : 

60 Actualization نیاز به خود یابی پس از آنکه نیاز احترام به اندازه کافی ارضا شد، نیاز های خودیابی یا تحقق ذات اهمیت و تسلط بیشتری پیدا میکند. خود یابی، یعنی نیاز به تحقق یا فعلیت بخشیدن استعداد های بالقوه شخصی صرف نشر از نوع آنها . دو انگیزه شایستگی و کسب موفقیت به خود یابی مربوط میشوند شایستگی: تلویحاً بمعنی تسلط بر عوامل طبیعی و اجتماعی است که فرد نمی خواهد بطور منفعل منتظر بماند که چیزی اتفاق بیافتد بلکه میخواهد محیط خود را تحت تسلط درآورد. کسب موفقیت: برخی افراد نیاز شدید به کسب موفقیت دارند.(نه بطور اکثریت) آنها اهداق مشکل ولی قابل حصول را برمی گزینند، اهل ریسک متعادل هستند، به کارهای گروهی علاقه نشان نمی دهند.

فرضيه هاي XوY:: 

61 فرضيه هاي X و Y : مك گرگور(1960 ) تئوري X :انسان يك نوع بي علاقگي ذاتي به كار دارد وتا مي تواند از كار مي گريزد،علاقه به قبول مسئوليت ندارد و بيش از هر چيز خواهان امنيتند. فرضيه Y :خود افراد ميتوانند به رفتار خود جهت دهند و در صورتي كه به طريقه مناسب بر انگيخته شوند توانايي آن را دارند كه در كار خود مبتكر و خلاق باشند.

Slide 63: 

تئوري نوین (تحليل سيستمي سازمان) در حاليكه دو مكتب قبلي، يكي عامل اقتصادي(كلاسيك) و ديگري روابط اجتماعي (نئوكلاسيك) را در جهت رضایت كاركنان مطرح نموده است، اين مكتب نيازهاي انسان را بسيار پيچيده تصور مي كند؛ در اين مكتب، اعتقاد بر اين است كه نه تنها انسان بوسيله پاداشهاي مادي ، امنيت و تعلق بر انگيخته مي شود، بلكه تحت تاًثير ميل به منزلت و عزت نفس خود و ديگران و همچنين خويشتن يابي و تعالي نيز قرار مي گيرد. بر اساس اين مكتب، تمام سطوح اين نيازها به حالت پيچيده اي با يكديگر در ارتباط هستند .

نظریه نوین ( ادامه)...: 

نظریه نوین ( ادامه)... نظریه نوین = نظریه های سازمانی + نظریه های انسانی این نظریه به موارد زیر تاکید دارد : انجام وظایف - رسیدن به اهداف – فنون کار در سیستمهای مختلف – گردش کار – بازخورد – مفهوم تعادل – همپایانی – تناسب کار – سیستمهای باز و داده ای و ... در این نظریه برخورد پویای عناصر تشکیل دهنده سازمان با یکدیگر و نیز برخورد آن با سایر سازمانها و همچنین با محیط سازمان مورد تاکید است .

سازمان در نظریه نوین : 

سازمان در نظریه نوین سازمان عبارتست از فرآیندی ساختاری ، که در این فرآیند ، افراد برای اهداف معین ، در تماس متقابل با هم قرار دارند .

ویژگی های سازمان در نظریه نوین: 

ویژگی های سازمان در نظریه نوین سازمان سیستمی است مرکب از تعدادی زیر سیستم های به هم وابسته مرتبط سازمان یک سیستم باز و پویا است . سازمان درجهت تعادل به پیش می رود . سازمان سیستمی است با هدف ها ، مقاصد و کارکردهای متعدد که بعضاً با هم در تعارض هستند .

روند پیشرفت نظریه نوین: 

روند پیشرفت نظریه نوین تئوری های جدید مدیریت و سازمان اگر چه پیش از سال 1950 میلادی نیز کم و بیش مورد توجه قرار گرفته بود ، لیکن بطور عمده از دهه 1950 میلادی به بعد به پیشرفت وسیع و دامنه داری نائل آمد .

چند اصطلاح مرتبط با مدیریت نوین: 

چند اصطلاح مرتبط با مدیریت نوین مديريت شفاف : Open-Book در لغت به معني باز كردن كتاب و جزوه است، ولي در اصطلاح مديريتي، به معناي: توزيع و تسهيم اطلاعات مالي، روندهاي صنعت، گزارشهاي كيفيت، گزارشهاي خدمات مشتري و ... بين كاركنان شركت است. با توزيع اطلاعات شركت بين كاركنان، هنگام تغيير، مخالفت و مقاومتي از سوي كاركنان ديده نخواهد شد، زيرا آنها به طور كامل در جريان روند ها واطلاعات مورد نياز هستند . سواد ديجيتال : مديران در عصر کنوني نياز به دو نوع سواد تازه دارند. يعني علاوه بر تخصصهاي اساسي به دو دانش زير نيز نياز مندند : سواد کار با اطلاعات سواد کار با رايانه

Slide 69: 

نخست : آن دسته از مشکلاتي که در اثر بي ثباتيها و سرعت تحولات به وجود می آیند . دوم : آن دسته از مشکلاتي که چارچوبهاي فکري و دستگاههاي ارزشي را متزلزل مي سازند . می توان مشکلات مديريت در دهه جاري را به دو بخش تقسيم کرد :

Slide 70: 

نظریات نوین مدیریت نظریات اجتماعی فنی نظریه سیستمی نظریه اقتضا

نظریات اجتماعی ـ فنی : 

نظریات اجتماعی ـ فنی در این نظریه مدیران برای فهم سیستم کار به شناخت فنون انجام کار (موضوع ساختار سازمانی ) و نحوه کار گروهها (موضوع روابط انسانی) و هر دو نیازمندند . تریست و بامفورت دریافتند که تقسیم وظیفه و تخصصی کردن کار به وسیله معرفی تکنولوژی نوین موثر است که تغییر در سیستم اجتماعی پذیرفته شود یعنی جنبه های فنی و اجتماعی شغل با هم در نظر گرفته شوند .

نظریه سیستم ها: 

نظریه سیستم ها این نظریه از آنجا که بر نظریات مدیریت سازمانی و انسانی مبتنی است از نوع نظریات ادغامی می باشد . کاتز و کان در مدلهای عمومی سیستم ها ، سازمان اداری را بعنوان یک سیستم باز معرفی می کنند .

نظریه ی اقتضاء : 

نظریه ی اقتضاء این نظریه بر مبنای ایده ی نظریه ی سیستم ها ، اصول جهانی مدیریت را رد کرده و بیان می کند که عوامل متنوعی ( هم داخل و هم خارج سازمان ) ممکن است بر عملکرد سازمان تاثیر بگذارند . بنابراین یک روش بهینه برای مدیریت و سازماندهی وجود ندارد ، چون شرایط تغییر کرده و پیش آمدهایی رخ می دهد .

ویژگی های نظریه ی نوین : 

ویژگی های نظریه ی نوین بینش سیستمی پویایی سطوح و ابعاد چند جانبه و متقابل تعدد انگیزش ها احتمال پنداری تعدد ریشه های علمی توصیفی بودن تعدد متغیرها وفاق و سازگاری

Slide 75: 

مدیریت نوین از نگاه نظریه پردازان نوین

Slide 77: 

مدیریت نوین از دیدگاه : - برنز و استالکر - آلفرد کورزیبسکی - ماری پاکر فالت - چستر بارنارد - نوربرت وینر

انواع سیستم از دیدگاه برنز و استالکر: 

انواع سیستم از دیدگاه برنز و استالکر برنز و استالکر به دو نوع سیستم مدیریت اشاره دارند : سیستم مکانستیک ( ماشین گونه ) سیستم ارگانیک ( زنده ، انعطاف پذیر و انسانی )

مقایسه سیستمهای مکانستیک و ارگانیک : 

مقایسه سیستمهای مکانستیک و ارگانیک سیستم های ارگانیک بر خلاف سیستم ماشینی دارای انعطاف پذیری بیشتر و ساختار نرم تر هستند و به کارکنان در اتخاذ تصمیمات اجازه مشارکت و اعمال نظر بیشتری می دهند . برنز و استالکر سیستم های مکانستیک را برای شرایط محیطی ثابت و کم تغییر و سیستم های ارگانیک را برای شرایط محیطی متغیر و پویا مناسب تر می دانند.

آلفرد کورزیبسکی : 

آلفرد کورزیبسکی از قدیمی ترین افرادی است که در زمینه ی تئوری نوین کار کرده است . او در سال 1933 میلادی کتابی را منتشر کرد که در آن نظریات و دیدگاه های خود را این گونه مطرح کرده است : ما در سه دنیای متفاوت زندگی می کنیم : دنیای حوادث ، دنیای واقعیت ها ، دنیای علایم و نشانه ها . او همچنین زبان و ارتباطات را مورد توجه قرار داد که شامل نکات عمده و حساسی مانند جملات ، استنباط شنونده ، محدودیت های زبان (عدم انعطاف) محیطی که ارتباط در بستر آن انجام می شود ، ماهیت کلمات و اهمیت ادراک شنونده بود .

ماری پاکر فالت : 

ماری پاکر فالت او درباره ی نوعی روانشناسی روابط در سازمان های بازرگانی کار می کرد ، روابطی که منجر به اصول منافع افراد و سازمان می شد .

چستر بارنارد : 

چستر بارنارد بارنارد در سال 1938 میلادی یک کتاب درسی منتشر کرد که در آن نخستین تفسیر مشخص از سازمان و مدیریت در بینش جدید آمده است . او سازمان را به عنوان یک سیستم اجتماعی پویا مطرح ساخت که از همکاری و تعاون افراد به منظور برآوردن نیازهای فردی به وجود می آید . بینش او از سازمان ، مبتنی بر تفاهم و سازش بین جنبه های رسمی و غیر رسمی سازمان بود .

نوربرت وینر : 

نوربرت وینر او درسال 1948 میلادی کتابی را منتشر کرد که به طور وسیعی مدیریت را تحت تاثیر قرار داد . او زمینه را برای علم فراخودکاری (سایبرنتیک) هموارساخت. نظرات وینر در باره ی کنترل سیستم از طریق اطلاعات بازخورد ، مستقیماً مرتبط با گسترش کامپیوتر بود . او همچنین سازمان را شامل یک سیستم وفق پذیر یا سازوار دانسته و آن را بدین صورت تشریح میکند که وجود سازمان ، قایم به ارزیابی و رفع عیوب با استفاده از اطلاعات بازخورد است . یکی از دستاوردهای تحقیقات وینر استفاده از کامپیوتر در کنترل فعالیت های یک سازمان (کارخانه) می باشد ( خودکنترلی ) .

واژگان کلیدی: 

واژگان کلیدی نظریه سیستم ها نظریه اقتضاء نظریه اجتماعی ـ فنی مدیریت شفاف سازمان باز و سازمان بسته سیستم مکانستیک سیستم ارگانیک

منابع : 

منابع - اصول و مبانی مدیریت ( تعاریف – کارکردها – نظریه ها ) ، تالیف : مهدی شریعتمداری ، انتشارات کوهسار ، چاپ دوم ، 1385 تهران . - رویکردهای نوین در مدیریت ، تالیف : غلامرضا کیانی ، نشر هزاران ، چاپ اول ، 1377 تهران. www.ammodiran.blogfa.com www.mydocument.ir www.imi.ir www.alip.parsiblog.com www.fekreno.org www.ido.ir http://fa.wikipedia.org www.aftab.ir

Slide 86: 

86 با تشكر از حسن توجه شما PEYMAN.AKHARBIN@YAHOO.COM پايان