عنوان كنفرانس

عنوان كنفرانس:تئوري (نظریه) چيست؟ استاد :جناب آقای دکتر ستاری ارائه دهنده:سعیده رهبردانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی: 

عنوان كنفرانس: تئوري (نظریه) چيست؟ استاد :جناب آقای دکتر ستاری ارائه دهنده:سعیده رهبردانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی

مواردي كه در اين كنفرانس بررسي مي شود: : 

مواردي كه در اين كنفرانس بررسي مي شود: تعریف نظریه تعريف تئوري از نظر كرلينجر نهضت نظريه و ويژگيهاي آن ارزشها و كاركرد هاي آن اجزاي تئوري و توضيحات در مورد هر يك از اجزا مثال براي فهم بيشتر تئوري انواع نظريه نظريه در عمل رابطه علم و تئوري نقش علم و تئوري در عمل مديران آموزشي

Slide 4: 

تعریف نظریه: بنا به تعریف کرلینجر (1973) نظریه عبارت است از مجموعه‏ای از سازه‏ها (مفاهیم) تعریفها (مفروضات) و گزاره‏ها (تعمیمها)ی به هم مرتبط که از طریق مشخص کردن روابط میان متغیرها، نگرش منظمی از پدیده‏ها عرضه می‏کند با این هدف که آن پدیده‏ها را تبیین و پیش‏بینی نماید.

تعریف تئوری از نظر فرد کرلینگر: 

تعریف تئوری از نظر فرد کرلینگر عبارتست از: تئوری، کل یا مجموعه ای متشکل از اجزا می باشد تئوری مجموعه ای است ذهنی که از عینیات نشاُت می گیرد تئوری با استفاده از مفاهیم, مفروضات و تعمیم ها بیان می شود تئوری به نظام رفتار در سازمان های آموزشی می پردازد تئوری در صدد تشریح و توضیح است تئوری در نهایت درصدد ارایه تصویری از واقعیت هاست دقت هر تئوری در دقیق بودن تصویر ارایه شده توسط آن می باشد

Slide 6: 

تعریف (فیگل، 1951) نظریه به عنوان مجموعه‏ای از مفروضات تلقی می‏شود که می‏توان به وسیله روشهای منطقی- ریاضی، قوانینی از آن استنتاج کرد.

Slide 7: 

نهضت نظریه: در دهه 1950 «نهضت نظریه» theory movement شکل گرفت که استفاده گسترده از مفاهیم علوم رفتاری در رشته مدیریت آموزشی بود. سال‏های بین 1954 تا 1974 به دوره نهضت نظریه در مدیریت آموزشی معروف شده است. نقش نظریه در پژوهش‏های مدیریت آموزشی ابتدا در اجلاس 1954 مجمع ملی استادان مدیریت آموزشی آمریکا در شهر دنور مطرح گردید.

Slide 8: 

ویژگیهای این نهضت عبارتند از: 1- نیاز به نظریه‏پردازی به عنوان مبنایی برای پژوهش و رهنمودی برای عمل 2- چند رشته‏ای شدن مطالعات مدیریت آموزشی 3- توجه به نظریه‏پردازی‏های عمومی به جای نظریه‏های خاص مدیریت آموزشی 4- رویکرد مطالعه مستقل از ارزش در مدیریت آموزشی( valuefree ) به طور مثال گریفیث (1957- کتاب رفتار اداری در آموزش و پرورش) اقدامات زیر را برای نظریه‏پردازی در مدیریت آموزشی پیشنهاد کرد: 1- توصیفی از رفتار اداری در یک موقعیت 2- تعریف واقعیت‏های مشاهده شده در قالب چند مفهوم اساسی 3- صورت‏بندی آن مفهوم‏ها در قالب بیان کلی‏تر 4- بیان یک یا چند فرضیه 5- ارزشیابی و بازسازی فرضیه‏ها 6- بیان یک یا چند اصل

Slide 9: 

افول نهضت نظریه از سال 1974 بود. علت این امر طبق نظریه (هویل 1969) تأکید نهضت بر اهمیت نظریه‏های عمومی مدیریت و غفلت از نظریه‏هایی که مستقیماً به مدیریت آموزشی مربوط بودند. و از سوی دیگر به علت حضور روانشان و جامعه‏شناسان در آغاز نهضت انان غالبابا رویکردی روانی اجتماعی به امر چند وجهی مدیریت پرداختند.که رویکردی لازم است ولی کافی نیست.

Slide 10: 

از دهه 1970 رشته مدیریت آموزشی از لحاظ نظریه دچار تحول بنیادی و رویکردهای نظریه‏پردازی و پژوهش در آن تنوع بسیار یافت. نگرش انتقادی باعث شد که اندیشه‏ها و نکات تازه‏ای در ارتباط با آماده‏سازی مدیران آموزشی مورد توجه قرار گیرند: 1- اندیشه رهبری جایگزین اندیشه مدیریت 2- باورهای ارزش مدار جایگزین باورهای مستقل از ارزش 3- مدیران آموزشی متخصص آموزش و پرورش باشند.

Slide 11: 

ارزشها و کارکردهای نظریه: اینشتاین (1957):«در کوشش برای فهم واقعیت ما تا اندازه‏ای شبیه آدمی هستیم که سعی می‏کند ساخت و کار یک ساعت جعبه بسته را بفهمد». این نقد حاکی از آن است که از پدیده‏های مشاهده‏پذیر تبیین‏های زیادی ممکن است ارائه کرد که ممکن است درست باشد یا خیر وان دیلن (1979) و لانبرنگ و اورنتاین (1996) به شش کارکرد نظریه‏ها اشاره کرده اند: 1- شناسائی پدیده‏های مورد مطالعه 2- طبقه‏بندی پدیده‏ها 3- سازه‏پردازی 4- تلخیص پدیده‏ها 5- پیش‏بینی پدیده‏ها 6- آشکارسازی پژوهش مورد نیاز

اجزاي نظریه: 

اجزاي نظریه امر واقع( fact ) : چیز یا رویداد یا وضعیت محسوسی که سنجش پذیر و قابل توصیف است مثل تجربه های گرسنگی و تشنگی و حالات روانی مثل گرایش مفهوم ( concept ) تصویر یا تعبیر ذهنی یک تجربه حسی یا امر واقع (چیز ,فرا گرد یا رویداد) مثل گرسنگی ,رهبری و شخصیت سازه ( constract ) مفهومي است كه تعریف عملی استاندارد دارد .مثل بهره هوش تعریف عملی استاندارد برای مفهوم هوش فرض بياني است كه بديهي تلقي مي‌شود. فرضيه فرضي است كه بيانگر رابطه دو و يا چند متغير مي‌باشد. تعميم generalization ) ) عموميت دادن حالت و يا خصوصيت يك مورد به موارد ديگر مي‌باشد . اصل principle ) ) تعميمي است كه مورد حمايت تحقيقات تجربي باشد و صحت آن در اكثر موارد به اثبات رسیده است. قانون ( low ) اصلي است كه پيوسته به وسيله تحقيقات تجربي حمايت شده و صحت آن همواره به اثبات رسيده است. علم ( knowledge ) عبارتست از مجموعه دانستنی هایی که با دو بررسی ”منظم“ به دست آمده و بطور تجربی قابل اثبات باشد.

Slide 13: 

فراگرد نظریه‏پردازی با اجزا و مراتب شکل‏گیری آن نظریه گزاره‏ها(انواع تعمیمها) و مفروضات سازه‏ها مفاهیم واقعیتها انتزاعی محسوس

Slide 14: 

مثال: نظریه انگیزش مزلو برای فهم بیشتر و بهتر نظریه و اجزای آن، ابتدا به عنوان مثال، نظریه انگیزش مزلو ( ۱۹۵۴ ) را توضیح می دهيم. گرچه مزلو این نظریه را با ملاحضاتی درباره رشد شخصیت ساخته و پرداخته است، ولی در آموزش مدیریت، قالبا آن را، با اندکی ساده سازی، برای فهم انگیزش انسان در سازمانها مورد استفاده قرار می دهند. آدمی پنج طبقه نیاز مختلف دارد که به طریق سلسله مراتبی فعال می شوند. به این صورت که ابتدا باید نیاز مرتبه پایین تر ارضا شود تا نیاز بعدی در مرتبه بالاتر، بتواند ظهور کند. به عبارت دیگر، تا زمانی که نیازی بر رفتار غلبه و چیرگی دارد و تا اندازه ای ارضا نشده، زمینه بروز و فعالیت نیاز بالاتر فراهم نمی شود. بنابراین، در لحظه معین، نیازی که بیشترین قدرت را دارد، انگیزه فعالیت آدمی می شود و رفتار او را تعیین تکلیف می کند. نیاز ارضا شده، با کاهش یافتن قدرت آن، دیگر انگیزنده رفتار به شمار نمی رود . خود یابی احترام اجتماعی تامین و ایمنی فیزیولوژیکی

پنج طبقه عمده نیازهای انسان عبارتند از: ۱. نیازهای فیزیولوژیکی عمومی: نیاز به اکسیژن، آب، غذا و ... ۲. نیازهای تامین و ایمنی: تامین مالی و شغلی، مصونیت از خطرات و صدمات و ... ۳. نیازهای اجتماعی: مهر و محبت، دوستی و معاشرت و ... ۴. نیازهای منزلت و احترام: شایستگی و مقام، احترام از سوی دیگران و ... ۵. نیازهای خودیابی و کمال: شکوفایی استعدادهای بالقوه : 

نظریه :رفتار، تجلی انگیزه آدمی به کاستن کمبودها از طریق ارضای قویترین نیازهاست. رفتار آدمی در لحظه معین با انگیزه ارضای قویترین نیاز تعیین می شود. گزاره ها ( تعمیمها و مفروضات ):نیازهای انسان از یک نظم سلسله مراتبی برخوردارند به طوری که نیازهای سطح پایینتر قبل از فعال شدن نیاز سطح بالاتر باید حداقل تا اندازه ای ارضا شوند ... سازه ها :طبقات نیازها ( فیزیولوژیکی، تامین و ... مفاهیم نیازها ( نیاز به غذا، مسکن، ایمنی، دوستی و ... واقعیتها:. تجربه های گرسنگی، تشنگی، لذت معاشرت و پنج طبقه عمده نیازهای انسان عبارتند از: ۱. نیازهای فیزیولوژیکی عمومی: نیاز به اکسیژن، آب، غذا و ... ۲. نیازهای تامین و ایمنی: تامین مالی و شغلی، مصونیت از خطرات و صدمات و ... ۳. نیازهای اجتماعی: مهر و محبت، دوستی و معاشرت و ... ۴. نیازهای منزلت و احترام: شایستگی و مقام، احترام از سوی دیگران و ... ۵. نیازهای خودیابی و کمال: شکوفایی استعدادهای بالقوه

انواع نظریه نظریه کلاسیک ها - نظريه مديريت علمي - نظريه اداري - نظريه بوركراسي: 

انواع نظریه نظریه کلاسیک ها - نظريه مديريت علمي - نظريه اداري - نظريه بوركراسي نظريه نئوكلاسيك ها - مطالعات هاثورن و پيدايش نظريه روابط انساني - نظريه x و y مك گريگور - نظريه سلسله مراتب نيازهاي مزلو - نظریه شخصیت آرجریس - نظریه انگیزش – بهداشت هرزبرگ سازمان رسمي و سازمان غير رسمي ( نظريه نوين ) - نظريه عمومي سيستم ها

Slide 17: 

نظریه بروکراسی دیوانسالاری ماکس وبر جامعه شناس آ لمانی : مشخصه های این نظریه مشتمل بر مدون نمودن تمامی امور ، تعیین و تبیین شرح وظایف کارکنان و بر اساس آن روند اجرای گزینش ، اجرای قانونمند به ویژه روال مکاتبات و آرشیو و نگهداری سناد ، است. د ر بسیاری موارد وجود قوانین غیر قابل انعطاف و تعدد انجام مکاتبات،بازده کاری و رضایت جمعی را مختل می نماید. نظریه تصمیم : هریرت سیمون و جیمز مارچ :برای درک رفتارهای سازمانی ، چارچوبی را برای روند تصمیم گیری مطرح نمودند بر این اساس کارکنان در قبال وظایف و مسئولیتها مجهز به برخی اطلاعات وبعضاً ناکافی و محدود بوده و با استفاده از ان به انجام امور محوله و اخذ تصمیم مناسب می پردازند در واقع ،تصمیم انسان مبتنی بر اطلاعاتی است که در اختیارش می باشد .و وسعت دیدگاه او به همان محدود می گردد .

Slide 18: 

نظریه در عمل: همه مردم در ارتباط با امور و حوادث خود به نوعی نظریه‏پردازی می‏کنند. نظریه ‏های شخصی مبنای اعمال و رفتارهای فردی قرار می‏گیرند. مدیران آموزشی بر مبنای تجربه به نوعی نظریه شخصی دست می‏یابند و براساس آن عمل می‏کنند گاهی خود از این نظریه شخصی بی‏خبرند. براساس آموزش نظریه‏های علمی به تدریج جانشین نظریه‏های شخصی می‏شوند.

رابطه تئوری و علم : 

رابطه تئوری و علم پژوهش علمی که خود از تئوری آغاز به تئوری ختم می شود بدین ترتیب تئوری و علم دو بعد یک فعالیت هستند تئوری های علمی هم ابتدا هم انتها ی پژوهش های علمی هستند مدیران موسسات آموزشی اعم از اینکه خود محقق و یا تئوری پرداز باشند یا نه به کمک یافته های علمی در داخل یک چهار چوب معنی دارتر و بزرگتر که همان تئوری است، در سازمان های آموزشی رفتار را در جهت برآوردن اهداف سازمان هدایت می کنند برخی معتقدند که دنیای علم و تئوری متفاوت است ( آنچه که در کتابها می نویسند، ذهنی بوده و صرفاً جنبه مطالعاتی دارد ولی آنچه در عمل اتفاق می افتد چیز دیگری است) تئوری و یافته های علمی به منزله راهنماهای مدیران در عمل می باشند که آنان را برای عملکرد صحیح راهنمایی می کنند

Slide 20: 

نظریه پردازی در مدیریت آموزشی: مدیریت آموزشی به عنوان یک علم دارای اساس نظری محکم و مجموعه دانش منظم و آزموده شده‏ای است. تحقق این امر مستلزم شرایط زیر بوده است: 1- شناسایی و تشخیص واقعیت‏های قلمرو عملی مدیران آموزشی 2- یافتن مفاهیم لازم برای تفکر و تبادل اندیشه درباره این واقعیتها 3- ارائه طبقه‏بندی‏ها 4- مدل‏سازی و نظریه‏پردازی

Slide 21: 

نظریه مدیریت حداقل به سه طریق در عمل به کار می‏آید: 1- نظریه برای کاروزان مبنا یا چهار چوب مراجعه و داوری فراهم می‏کند. 2- کاربرد نظریه تحلیل رویدادها و مشکلات عملی مدیریت را تسهیل می‏کند. 3- نظریه در نهایت شناخت کاروزان را وسعت بخشیده و بر دانش آنها می‏افزاید. عمل اصول نظریه حدس و گمان اعمال (ون میلر- 1969)

بطور خلاصه در ارتباط با نقش تئوری و علم در عمل مدیران آموزشی موارد زیر را می توان ذکر کرد : 

بطور خلاصه در ارتباط با نقش تئوری و علم در عمل مدیران آموزشی موارد زیر را می توان ذکر کرد تئوری های مدیریت آموزشی، راهنمای عمل مدیران است، عملی که با تکیه بر تئوري انجام پذيرد، معني دارتر و موجه تر است، تحقيقات علمي ناشي از عمل مديريت، در صورتي مي‌تواند به عنوان يك كل معني دار باشد كه در نهايت به يك يا چند تئوري مربوط شود، تئوري هاي مديريت آموزشي براي اصلاح هر چه بيشتر بايد بر تحقيقات علمي متكي باشند، تحقيقات علمي، واقعيت روابط بين پديده هاي سازماني را مشخص ميكنند.

منابع:مباني نظري و اصول مديريت آموزشي دكتر علاقه بند مباني فلسفي تئوري سازمان:دكترحسن ميرزايي اهرنجاني سایت www.sid.ir   : 

منابع:مباني نظري و اصول مديريت آموزشي دكتر علاقه بند مباني فلسفي تئوري سازمان:دكترحسن ميرزايي اهرنجاني سایت www.sid.ir

خدایا چنان کن سر انجام کار تو خشنود باشی و ما رستگار با سپاس از حسن توجه شما: 

خدایا چنان کن سر انجام کار تو خشنود باشی و ما رستگار با سپاس از حسن توجه شما