Wymiar duchowy jako kontynuacja wymiaru psychologicznego

Wymiar duchowy jako kontynuacja wymiaru psychologicznego : 

Wymiar duchowy jako kontynuacja wymiaru psychologicznego Paweł M. Socha

Sfery duchowościpodłoże i dziedziny przejawiania się : 

Sfery duchowościpodłoże i dziedziny przejawiania się Świadomość i samoświadomość Czy zwierzęta są świadome i samoświadome? Szympans ma poczucie ja (identyfikuje się w lustrze) oraz poczucie moralne; przykład Panbanishy: Szympansy używają narzędzi, dowcipkują i rozumieją podstępy. Niektórzy badacze uważają, że mają poczucie własnego „ja”

Slide 3: 

Panbanisha dała niedawno dowód, że rozumie nawet podstęp. Pewnego dnia przyglądała się człowiekowi, który wyjął z pudełka ze słodyczami parę cukierków, a na ich miejsce włożył robaka. Potem przyszła druga osoba i próbowała otworzyć pudełko. Trener zapytał Panbanishę, co robi ten drugi człowiek. Szympansica odpowiedziała bez zastanowienia, że szuka słodyczy. Żeby udzielić tej odpowiedzi, musiała zdać sobie sprawę, że myśli innego stworzenia mogą różnić się od jej własnych (ona przecież wiedziała, że w pudełku jest też robak). Panbanisha zastanawiała się jeszcze chwilę i dodała, że pierwszy człowiek zrobił bardzo brzydko, próbując oszukać drugiego – dokładnie tak samo skomentowała tę sytuację czteroletnia córka uczonej!

NIEŚWIADOMOŚĆ : 

NIEŚWIADOMOŚĆ Duchowość jako archetypy i indywiduacja (Jung) Procesy pierwotny i wtórny (Freud) – istota rozwoju (doskonalenia) duchowego Opanowywanie impulsywności Transformacja duchowa, przemienienie profanum na sacrum – rola poznawczej struktury ja (dążenie do podtrzymania lub podwyższenia samooceny) Rola języka i innych form kodowania informacji (np. symbole, gesty i emblematy emocji) oraz jej wykorzystania dla duchowości i jej rozwoju

Rozum i mądrość : 

Rozum i mądrość Baltes i in. – mądrość jako: Wiedza faktualna Wiedza proceduralna Świadomość kontekstu życiowego w dynamicznej perspektywie Uznawanie względności wiedzy i rozumienia (relatywizm – często uważany za wyższe stadium operacji formalnych, myślenia postformalnego) Akceptacja niepewności i nieprzewidywalności życia

Uczucia : 

Uczucia Relacja między emocjami i uczuciami – rola świadomości i kultury Uczucia pozytywne (miłość, szczęście) Uczucia negatywne (nienawiść, cierpienie)

Wymiar estetyczny –wrażliwość czy wyuczona umiejętność? : 

Wymiar estetyczny –wrażliwość czy wyuczona umiejętność? Czy ten obraz jest piękny czy brzydki?

Twórczość – creatio ex nihilo? : 

Twórczość – creatio ex nihilo? Twórczość to wynik szczególnych form myślenia, operującego już istniejącym materiałem

Moralność (sumienie) : 

Moralność (sumienie) Koncepcja autonomiczna – moralność jako pierwiastek transcendentny i niezmienny (wieczny), szczególnie gdy dany od Boga Koncepcja relatywistyczna – moralność jako mechanizm regulacji stosunków międzyludzkich, specyficzny dla konkretnej społeczności, generowany spontanicznie w celu zminimalizowania skutków konfliktów w czasie zaspokajania potrzeb indywidualnych; „uniwersalność” względna Koncepcja „kompromisowa” – Procesy wartościowania i uświadamiania sobie norm oraz wyboru

RELACJA MIĘDZY RELIGIJNOŚCIĄA DUCHOWOŚCIĄ : 

RELACJA MIĘDZY RELIGIJNOŚCIĄA DUCHOWOŚCIĄ nie wszystko, co religijne jest duchowe (automatyczne spełnianie praktyk, życie religijnej wspólnoty) nie wszystko, co duchowe, jest religijne (świecka sztuka, nauka)

Światopogląd : 

Światopogląd Światopogląd to nie tylko religijność (wiedza religijna o świecie) Poglądy na świat Obraz siebie (ja) Relacje między ja i światem źródła tej wiedzy są zróżnicowane; np. nauka i religia czasem w kolizji, np. antropogeneza czasem mimo to godzone (zasada sprzeczności psychologicznej Witwickiego)

WIARA : 

WIARA Wiara jako synonim religii Wiara jako proces wierzenia, podtrzymywania przekonań o dowolnym elemencie rzeczywistości spostrzeganej lub wyobrażanej: To nieprawda, że każdy jest religijny (wierzący), bo w coś musi wierzyć – jest raczej tak, że każdy człowiek nieustannie wierzy (np. że istnieje, że jest kochany przez kogoś, itd.), dlatego tak wiele jest osób religijnych Z tego samego powodu istnieją osoby niereligijne, ateiści itp.

Rozwój duchowy jako postulati jako proces naturalny (podobnie jak rozwój osobowościw rozumieniu W. Łukaszewskiego) : 

Rozwój duchowy jako postulati jako proces naturalny (podobnie jak rozwój osobowościw rozumieniu W. Łukaszewskiego) Jako cel sam w sobie Jako środek do innych celów Jako niezamierzony, lecz konieczny efekt adaptacji zadaniowej

Czy każdy człowiek jest istotą duchową (posiada duchowość)? : 

Czy każdy człowiek jest istotą duchową (posiada duchowość)? Z punktu widzenia teologii chrześcijańskiej TAK – gdyż każdy ma od chwili powstania zygoty nieśmiertelną duszę Z punktu widzenia psychologii NIE – prawdopodobnie jednostki o bardzo głębokim niedorozwoju umysłowym oraz osoby znajdujące się w stanie braku aktywności mózgowej (ciało podtrzymywane przy życiu za pomocą aparatury reanimacyjnej) JUŻ nie przejawiają duchowości. Niezbędna jest samoświadomość – świadomość własnej odrębności i istnienia w świecie Można także przyjąć, że duchowość nie ukształtowała się JESZCZE w okresie prenatalnym (w islamie po 12. tygodniu) oraz u noworodka. Niemożliwe jest ustalenie dokładnego momentu, od którego dziecko można uznać za posiadające duchowość