Oda do młodości - Adama Mickiewicza jako manifest pokoleniowy

Views:
 
Category: Education
     
 

Presentation Description

Adam Mickiewicz - Oda do młodości "Bez serc, bez ducha, to szkieletów ludy; Młodości! dodaj mi skrzydła! Niech nad martwym wzlecę światem W rajską dziedzinę ułudy:..."

Comments

Presentation Transcript

„Oda do młodości” :

„Oda do młodości” Adama Mickiewicza jako manifest pokoleniowy

Aby zrozumieć Odę do młodości Mickiewicza trzeba poznać jej genezę. :

Aby zrozumieć Odę do młodości Mickiewicza trzeba poznać jej genezę. Adam Mickiewicz urodził się 24 grudnia 1798 r. w Zaosiu koło Nowogródka. Jego ojcem był Mikołaj Mickiewicz - adwokat w sądach nowogrodzkich, matką zaś - Barbara Majewska. Po ukończeniu szkoły powiatowej Adam Mickiewicz rozpoczął studia na Wydziale Literatury Uniwersytetu Wileńskiego.

Nawiązał tam bliskie przyjazne stosunki z rówieśnikami. Grupa studentów których członków łączyła wspólna zabawa, jedność poglądów, idei oraz podobne plany życiowe zawiązała w 1817 roku towarzystwo filomatów. :

Nawiązał tam bliskie przyjazne stosunki z rówieśnikami. Grupa studentów których członków łączyła wspólna zabawa, jedność poglądów, idei oraz podobne plany życiowe zawiązała w 1817 roku towarzystwo filomatów. Przyjęta przez stowarzyszenie ideologia podlegała ciągłej ewolucji od oświeceniowej wiary w potęgę rozumu, nauki, zespołowego działania po romantyczny kult młodości i dążenia niepodległościowe.

i myśli bliskim ludziom Oświecenia z cechami charakterystycznymi dla nadchodzącego już przełomu romantycznego.:

i myśli bliskim ludziom Oświecenia z cechami charakterystycznymi dla nadchodzącego już przełomu romantycznego. Odzwierciedleniem tego zespolenia pierwiastków klasycznych i romantycznych jest Oda do młodości, która jest utworem łączącym jeszcze elementy poetyki klasycystycznej

Pierwsza wersja utworu powstała zimą 1820 roku w Kownie, a więc przed oficjalnym początkiem romantyzmu w Polsce.:

Pierwsza wersja utworu powstała zimą 1820 roku w Kownie, a więc przed oficjalnym początkiem romantyzmu w Polsce. Mickiewicz sięga po typowo klasycystyczny gatunek, jakim jest oda. Zgodnie z poetyką gatunku jego utwór utrzymany jest w tonie wysokim, poeta posługuje się podniosłym, patetycznym językiem i kieruje tę swoją wypowiedź do określonego już w tytule adresata.

Pochwalna treść ody w tym przypadku skierowana zostaje nie wobec wybitnego człowieka czy wielkiego wydarzenia – Mickiewicz adresatem swojego utworu czyni stan, w jakim człowiek się przez pewien czas znajduje, młodość. :

Pochwalna treść ody w tym przypadku skierowana zostaje nie wobec wybitnego człowieka czy wielkiego wydarzenia – Mickiewicz adresatem swojego utworu czyni stan, w jakim człowiek się przez pewien czas znajduje, młodość.

Już sam tytuł poprzez to niezwykłe zestawienie – klasycystyczny gatunek i nowego adresata wypowiedzi, wskazuje na przełomowość utworu i jego zasadniczą tematykę.:

Już sam tytuł poprzez to niezwykłe zestawienie – klasycystyczny gatunek i nowego adresata wypowiedzi, wskazuje na przełomowość utworu i jego zasadniczą tematykę. Zawiera on cechy literatury romantycznej i klasycznej. Typowo klasycystyczny jest gatunek - oda, poza tym klasyczny jest pod względem budowy tropów stylistycznych, istotnymi elementami metafizycznymi są postacie mitologiczne.

Romantyczne są natomiast ideologie : :

Romantyczne są natomiast ideologie : - aktywizm - należy go rozumieć jako wezwanie do zachowania w życiu aktywnej, twórczej postawy, - rewolucjonizm - wezwanie do radykalnej przebudowy relacji społecznych, - irracjonalizm - świata nie da się poznać na drodze rozumowej, a intuicji, uczucia, - spirytualizm - świat składa się z dwóch czynników - materii i ducha, gdzie duch jest znacznie istotniejszy, - maksymalizm i heroizm etyczny - wezwanie do stawiania jednostce - maksymalnie wysokich wymagań etycznych przy założeniu gotowości do ich heroicznego wypełnienia, - emocjonalizm - kult uczuciowości - apoteoza młodości - jedynym twórczym okresem w życiu człowieka jest młodość, - pochwała idei wolności - miała w Polsce szczególne znaczenie; romantycy głosili o konieczności walki o niepodległość.

W Europie rozumiano to szerzej - wolność w zakresie sztuki poprzez przełamywanie norm i konwencji, wolności obyczajowej, moralnej.:

W Europie rozumiano to szerzej - wolność w zakresie sztuki poprzez przełamywanie norm i konwencji, wolności obyczajowej, moralnej.

Podstawą konstrukcji wiersza jest bowiem kontrast pomiędzy światem młodych i starych.:

Podstawą konstrukcji wiersza jest bowiem kontrast pomiędzy światem młodych i starych. Osiemnastowieczne idee przyjaźni jedności działania i służby wobec społeczeństwa uzupełnia poeta założeniami typowo romantycznymi. Mickiewicz gloryfikuje młodość jako siłę tworzącą zdolność wznoszenia człowieka ponad przyziemne sprawy.

Poeta równolegle prowadzi dwa wątki prezentujące oba pokolenia i konsekwentnie je sobie przeciwstawia.:

Poeta równolegle prowadzi dwa wątki prezentujące oba pokolenia i konsekwentnie je sobie przeciwstawia. Bez serc, bez ducha, to szkieletów ludy […] tak mówi się o przedstawicielach świata starych. Ci ludzie nie mają w sobie żadnych uczuć, związani z ziemią nie są zdolni do żadnych uniesień. W ich kontekście pojawia się obraz starca z pokrytym zmarszczkami czołem, który pochylony już wiekiem

Takie widzi świata koło, Jakie tępymi zakreśla oczy.:

Takie widzi świata koło, Jakie tępymi zakreśla oczy. Świat starych to pokryty mgłą „obszar gnuśności zalany odmętem”. Opisując go, poeta sięga nawet po elementy brzydoty i mówi, że pokrywają go „wody trupie”. To świat martwy ( „szkieletów ludy”, „wody trupie” ), świat ludzi ospałych, bezczynnych. Nie chodzi autorowi tu o wiek, nie chodzi też o pokolenie, ale bardziej o epokę.

Samolubni, samotni, tak, jak mięczak przemijają bowiem bez śladu i pożytku dla otoczenia. Na szczęście ten świat odchodzi już w przeszłość. Chaos „krajów zamętu i nocy”, skłóconych, zwaśnionych przemija::

Samolubni, samotni, tak, jak mięczak przemijają bowiem bez śladu i pożytku dla otoczenia. Na szczęście ten świat odchodzi już w przeszłość. Chaos „krajów zamętu i nocy”, skłóconych, zwaśnionych przemija: Świat rzeczy stanął na zrębie. Sam sobie sterem, żeglarzem, okrętem. Jest tu kontrast pomiędzy romantykami i oświeceniowymi „mędrcami”, zarzuca im egoizm, trwając w „samolubności” którzy jak „płaz w skorupie”

Nowa rzeczywistość to „wychodzący z zamętu świat ducha”, który powstaje „z bożej mocy”. Będzie to „rajska dziedzina ułudy”, kraina, w której:

Nowa rzeczywistość to „wychodzący z zamętu świat ducha” , który powstaje „z bożej mocy” . Będzie to „rajska dziedzina ułudy” , kraina, w której […] zapał tworzą cudy, Nowości potrząsa kwiatem I obleka w nadziei złote malowidła Motyw lotu odwołujący się do mitu o Ikarze, który stracił życie pragnąc wznieść się ku słońcu symbolizuje dążenie człowieka do pokonywania ograniczeń oraz poszerzenia własnych możliwości.

Jej panowanie oznaczać będzie nadejście nowej rzeczywistości. Ten nowy świat stworzą młodzi ludzie mający wyższe niż ich poprzednicy cele, gotowi do wspólnych działań, poświęceń dla innych altruiści.:

Jej panowanie oznaczać będzie nadejście nowej rzeczywistości. Ten nowy świat stworzą młodzi ludzie mający wyższe niż ich poprzednicy cele, gotowi do wspólnych działań, poświęceń dla innych altruiści. Młodości! ty nad poziomy Wylatuj, a okiem słońca Ludzkości całe ogromy Przeniknij z końca do końca. Jej panowanie oznaczać będzie nadejście nowej rzeczywistości. Ten nowy świat stworzą młodzi ludzie mający wyższe niż ich poprzednicy cele, gotowi do wspólnych działań, poświęceń dla innych altruiści. Poeta w powtarzających się apostrofach zwraca się do młodości jako tej, dzięki której ów nowy świat powstanie. Pojawiają się obrazy młodości wzlatującej nad światem, młodości, która dodaje skrzydeł, która niczym słońce zapanować ma nad światem:

Ludzie, którzy potrafią przezwyciężać słabości, walczyć nawet za cenę życia o szczęście innych. Słowa::

Ludzie, którzy potrafią przezwyciężać słabości, walczyć nawet za cenę życia o szczęście innych. Słowa: Dzieckiem w kolebce kto łeb urwał Hydrze, Ten młody zdusi Centaury, Piekłu ofiarę wydrze, Do nieba pójdzie po laury porównują działania młodych do walki Heraklesa, które mają zniszczyć wszystko to, co w przeszłości było barbarzyńskie.

Podkreśla się też wyraźnie siłę tego młodego pokolenia tkwiącą we wspólnocie, w zjednoczeniu się w podejmowanych wysiłkach:

Podkreśla się też wyraźnie siłę tego młodego pokolenia tkwiącą we wspólnocie, w zjednoczeniu się w podejmowanych wysiłkach Razem, młodzi przyjaciele!… W szczęściu wszystkiego są wszystkich cele; Jednością silni, rozumni szałem, Razem, młodzi przyjaciele!…

Muszą oni podejmować wyzwania, przekraczać dotychczasowe horyzonty i bariery. Szczególnie mocno brzmią następujące wersy będące wezwaniem do działania::

Muszą oni podejmować wyzwania, przekraczać dotychczasowe horyzonty i bariery. Szczególnie mocno brzmią następujące wersy będące wezwaniem do działania: Tam sięgaj, gdzie wzrok nie sięga; Łam, czego rozum nie złamie […]

Słowa te stanowią także krytykę oświeceniowego sposobu poznawania świata: rozumowego, racjonalnego, wyrażają przekonanie, iż świat należy poznawać drogą intuicji. Końcowy obraz::

Słowa te stanowią także krytykę oświeceniowego sposobu poznawania świata: rozumowego, racjonalnego, wyrażają przekonanie, iż świat należy poznawać drogą intuicji. Końcowy obraz: Pryskają nieczułe lody I przesądy światło ćmiące; Witaj jutrzenko swobody, Zbawienia za tobą słońce! zapowiada już nadejście nowej epoki.

Wiele w tym wierszu oświeceniowego optymizmu, wiary w postęp i możliwość stworzenia nowego lepszego społeczeństwa. :

Wiele w tym wierszu oświeceniowego optymizmu, wiary w postęp i możliwość stworzenia nowego lepszego społeczeństwa. Zastosowany gatunek, patetyczny styl utworu oraz przemyślana kompozycja odpowiadają wzniosłym hasłom utworu. To, co jednak cechuje Odę do młodości, to także olbrzymi entuzjazm, zapał, wola, która wzywa do czynu. Ów poryw wiary w siłę młodości został również w wierszu zaznaczony w sposób formalny.

Oda napisana została wierszem nieregularnym, przy czym rozpiętość owej nieregularności jest znaczna – wersy mają bowiem od trzech do trzynastu sylab.:

Oda napisana została wierszem nieregularnym, przy czym rozpiętość owej nieregularności jest znaczna – wersy mają bowiem od trzech do trzynastu sylab. Ta niejednolita konstrukcja, jak i nieregularne rymy, oddają wzmagające się uczucia, wzrastające napięcie, poeta poddaje się jak gdyby wzlotom targających nim emocji. Zdecydowanie jednak przeważają wersy ośmiozgłoskowe ujęte w czterowersowe strofy. Te fragmenty są bardziej liryczne i dotyczą na ogół młodości. Wersy dłuższe mają konstrukcję wręcz prozatorską i raczej przypominają przemówienie.

To właśnie owa emocjonalność, podkreślenie ogromnej wagi uczuć zadecydowały o tym, że traktowano Odę do młodości jako literacką nowość, podkreślając jej poetycką odmienność od utworów wcześniejszych.:

To właśnie owa emocjonalność, podkreślenie ogromnej wagi uczuć zadecydowały o tym, że traktowano Odę do młodości jako literacką nowość, podkreślając jej poetycką odmienność od utworów wcześniejszych. Dynamizm wprowadza również nagromadzenie apostrof, odpowiednie słownictwo ( „zapał”, „potrząsa”, „lotów potęga”, „jako piorun ramię” ), a także nowe obrazowanie poetyckie, w którym jest miejsce na paradoksy („rozumni szałem”) i określenia typu „wody trupie” .

Idee, które są w niej zawarte, wyraźnie zbliżają go do oświeceniowego programu poszerzania stanu wiedzy i ciągłego wzbogacania rozumu, kultu wiary w człowieka oraz postulatów walki z przesądami i ciemnotą.:

Idee, które są w niej zawarte, wyraźnie zbliżają go do oświeceniowego programu poszerzania stanu wiedzy i ciągłego wzbogacania rozumu, kultu wiary w człowieka oraz postulatów walki z przesądami i ciemnotą.

Po raz pierwszy jednak w polskiej poezji pojawiła się tak potężna siła uczucia oraz żar wyrazu artystycznego, co powoduje, że „Odę do młodości” należy traktować jako utwór otwierający nowe, romantyczne horyzonty i sposoby pojmowania świata, ponieważ posiada bez wątpienia rewolucyjny, głoszący romantyczną ideologię charakter.:

Po raz pierwszy jednak w polskiej poezji pojawiła się tak potężna siła uczucia oraz żar wyrazu artystycznego, co powoduje, że „Odę do młodości” należy traktować jako utwór otwierający nowe, romantyczne horyzonty i sposoby pojmowania świata, ponieważ posiada bez wątpienia rewolucyjny, głoszący romantyczną ideologię charakter.

klasa III LO:

klasa III LO Suwałki, semestr III rok 2010/2011 Praca semestralna z języka polskiego Prowadzący: Pani Pan

authorStream Live Help