logging in or signing up 2011 ppt hoofdstuk 3 kerk in de wereld les 7-8 HildeCCV Download Post to : URL : Related Presentations : Share Add to Flag Embed Email Send to Blogs and Networks Add to Channel Uploaded from authorPOINT lite Insert YouTube videos in PowerPont slides with aS Desktop Copy embed code: (To copy code, click on the text box) Embed: URL: Thumbnail: WordPress Embed Customize Embed The presentation is successfully added In Your Favorites. Views: 68 Category: Entertainment License: All Rights Reserved Like it (0) Dislike it (0) Added: May 31, 2011 This Presentation is Public Favorites: 0 Presentation Description No description available. Comments Posting comment... Premium member Presentation Transcript Slide 1: 31-5-2011 1 31-5-2011 1 31-5-2011 1 HDGI Gent 2010-2011 K e r k Marc Peersman marc.peersman@ccv.beSlide 2: 31-5-2011 2 31-5-2011 2 31-5-2011 2 HDGI 2010-2011 Theologie van de Kerk : ecclesiologie Hfdst 1. De vraag naar de kerk Hfdst 2. Theologisch zelfverstaan van de kerk Hfdst 3. Kerk in de wereldSlide 3: 31-5-2011 3 31-5-2011 3 HOOFDSTUK 1 - DE VRAAG NAAR DE KERK Inleiding A. De kerk als probleem en last 1. De verzwonden hoop van Vaticanum II 2. Crisis: kritieke verhouding met de moderniteit 3. De kerk zelf in vraag B. De kerk als noodzaak en ondersteuning 1. Moet er nog kerk zijn? – doelstellingen en eindtermen 2. God heeft de kerk nodig – diepste zin en roeping 3. Kerk als Gods thuis en familie 4. Kerk als stad op de berg: sacrament voor de wereld 5. Eén christen is geen christen: christelijk geloof als wezenlijk kerkelijk BesluitSlide 4: 31-5-2011 4 31-5-2011 4 HOOFDSTUK 2 - THEOLOGISCH ZELFVERSTAAN A. Oorsprong en ontstaan van de kerk wat is de band met Jezus? B. Kerkmodellen en kerkbeelden theologie van Vaticanum II evoluties en accenten de eucharistie als ‘ kerk-gebeuren ’ C. Medeverantwoordelijkheid en ambt wie draagt de kerk? theologie en spiritualiteit van diensten en ambtenSlide 5: 31-5-2011 5 31-5-2011 5 31-5-2011 5 HDGI 2010-2011 Theologie van de Kerk : ecclesiologie Hfdst 1. De vraag naar de kerk Hfdst 2. Theologisch zelfverstaan van de kerk Hfdst 3. Kerk in de wereldSlide 6: 31-5-2011 6 HOOFDSTUK 3 - KERK IN DE WERELD Uitgangspunten A. Een verander(en)de maatschappelijke positie B. Uithouden van spanningen C. Vermijden van valkuilen D. Missionair kerk zijnSlide 7: 31-5-2011 7 HOOFDSTUK 3 - KERK IN DE WERELD Uitgangspunten A. Een verander(en)de maatschappelijke positie B. Uithouden van spanningen C. Vermijden van valkuilen D. Missionair kerk zijnSlide 8: 31-5-2011 8 Kerk in de wereld A. Verander(en)de maatschappelijke positie 1. naar een geheel nieuwe sociale gestalte voor de kerkSlide 9: 31-5-2011 9Slide 10: 31-5-2011 10 HOOFDSTUK 3 - KERK IN DE WERELD A. Een verander(en)de maatschappelijke positie 1. Naar een geheel nieuwe sociale gestalte van de kerk 1.1 kerk in ‘crisis’ niet minimaliseren, niet dramatiseren op kruispunt van wegen geen instorting maar omvorming van gestalte 1.2 kerk als minderheid ja - nee toch ja: instorting traditionele volkskerkOntkerkelijking – de kerk in crisis : 31-5-2011 11 Ontkerkelijking – de kerk in crisis 1.2 Ontkerkelijking: van oceaanreus naar sloepje - niet minimaliseren - niet dramatiseren - einde van vroegere geloofsgestalte manier van christen zijn, bepaalde positie van kerk - oorzaak: opkomst en doorbraak van de moderniteit (vanaf 16e eeuw): het seculiere fundeert de wereld - gevolg: ‘crisis’, kruispunt van wegen ‘we maken geen onweer mee, maar klimaatsverandering’: 31-5-2011 12 1.2 Ontkerkelijking: van oceaanreus naar sloepje - niet minimaliseren - niet dramatiseren - einde van vroegere geloofsgestalte manier van christen zijn, bepaalde positie van kerk - oorzaak: opkomst en doorbraak van de moderniteit (vanaf 16 e eeuw): het seculiere fundeert de wereld - gevolg: ‘crisis’, kruispunt van wegen ‘ we maken geen onweer mee, maar klimaatsverandering ’ De moderniteit of ‘moderne cultuur’ = secularisatie: het seculiere fundeert de wereld een nieuw wereldbeeld: niet God, maar de mens centraal: ‘je pense donc je suis’ vrije, denkende mens is ‘fundament’ zich op God betrekken gebeurt niet meer automatisch of vanzelfsprekend: is ‘vreemd’ (niet schuld van mensen, maar cultureel feit) : 31-5-2011 13 De moderniteit of ‘moderne cultuur’ = secularisatie: het seculiere fundeert de wereld een nieuw wereldbeeld: niet God, maar de mens centraal: ‘je pense donc je suis’ vrije, denkende mens is ‘fundament’ zich op God betrekken gebeurt niet meer automatisch of vanzelfsprekend: is ‘vreemd’ (niet schuld van mensen, maar cultureel feit) Einde van de ‘christenheid’ wereld is uit zichzelf niet (meer) christelijk: dechristianisatie = terug naar normale toestand in de oudheid: kerk als minderheid, pelgrim, contrast: atheoi van vervolgde minderheid naar gerespecteerde groep in de middeleeuwen: rijkskerk, christendom doordringt hele wereld cultureel christendom: positief en negatief in de moderniteit, vandaag: instorting traditionele volkskerk: kerk in Vlaanderen kerk zijn in niet-christelijke omgeving: opnieuw leren : 31-5-2011 14 Einde van de ‘christenheid’ wereld is uit zichzelf niet (meer) christelijk: dechristianisatie = terug naar normale toestand in de oudheid: kerk als minderheid, pelgrim, contrast: atheoi van vervolgde minderheid naar gerespecteerde groep in de middeleeuwen: rijkskerk, christendom doordringt hele wereld cultureel christendom: positief en negatief in de moderniteit, vandaag: instorting traditionele volkskerk: kerk in Vlaanderen kerk zijn in niet-christelijke omgeving: opnieuw leren in de middeleeuwen: rijkskerk, christendom doordringt hele wereld cultureel christendom: positief en negatief positief christendom drager van beschaving christianisering van samenleving ‘institutionaliseren’ van naastenliefde negatief geloof vanzelfsprekend, cultureel automatisme verlies van (door God) ‘geroepen zijn’ christendom wordt ‘imperium’ verlies van pelgrim- en contrastgehalte : 31-5-2011 15 in de middeleeuwen: rijkskerk, christendom doordringt hele wereld cultureel christendom: positief en negatief positief christendom drager van beschaving christianisering van samenleving ‘institutionaliseren’ van naastenliefde negatief geloof vanzelfsprekend, cultureel automatisme verlies van (door God) ‘geroepen zijn’ christendom wordt ‘imperium’ verlies van pelgrim- en contrastgehalte Einde van de ‘christenheid’ wereld is uit zichzelf niet (meer) christelijk: dechristianisatie = terug naar NORMALE toestand Einde van het ‘parochiaal net’ als werkzaam instrument bodembedekkende structuur klopt niet met realiteit verschrompeling parochie: ademnood ‘katholiciteit’ in gedrang nood aan ‘hergroepering’ : 31-5-2011 16 Einde van de ‘christenheid’ wereld is uit zichzelf niet (meer) christelijk: dechristianisatie = terug naar NORMALE toestand Einde van het ‘parochiaal net’ als werkzaam instrument bodembedekkende structuur klopt niet met realiteit verschrompeling parochie: ademnood ‘katholiciteit’ in gedrang nood aan ‘hergroepering’HET KERKINSTITUUT UITGEDAAGD: begeleiden van veranderingsprocessen - dag 1 HET KERKINSTITUUT UITGEDAAGD (DOOR DE MODERNITEIT) Liliane VOYE De wezenlijke kenmerken van de hedendaagse moderniteit dagen de Kerk als instituut uit: begeleiden van veranderingsprocessen - dag 1 De wezenlijke kenmerken van de hedendaagse moderniteit dagen de Kerk als instituut uit de bevestiging van de autonomie van het individu gekozen netwerken het individu onder- geschikt aan de groep opgelegde groepenI. De confrontatie institutie-individu: begeleiden van veranderingsprocessen - dag 1 I. De confrontatie institutie-individu In plaats van zich vastgeklonken te voelen aan een duurzaam statuut en zich te onderwerpen aan voorgegeven regels, voelt het individu zich genoodzaakt om ‘deel te nemen aan de beweging in de onzekerheid’ . Zijn/haar identiteit wordt een ‘zwervende identiteit’: “Wij zijn niet wat wij zijn,maar wat wij van onszelf maken”‘Pelgrims-geloof’ (uit Danièle HERVIEU-LEGER, Le pèlerin et le converti. La religion en mouvement, Flamarion/Parijs, 1999.): begeleiden van veranderingsprocessen - dag 1 ‘Pelgrims-geloof’ (uit Danièle HERVIEU-LEGER, Le pèlerin et le converti. La religion en mouvement , Flamarion/Parijs, 1999.) ‘le pratiquant’ verplichte praktijk door instituut genormeerd vast gemeenschappelijk stabiel de pelgrim vrijwillige praktijk autonoom veranderbaar individueel mobielII. Van opgelegde groepen naar gekozen netwerken: II. Van opgelegde groepen naar gekozen netwerken groep toegewezen totaal uniek ideologisch bepaald definitief gesloten, hiërarchisch plaatsgebonden bodembedekkend netwerk gekozen partieel meervoudig ideologie-overstijgend tijdelijk open, horizontaal territorium-overstijgend verspreide oasesuitdagingen ...: begeleiden van veranderingsprocessen - dag 1 uitdagingen ... Hoe kan een kerk die zich organiseert op basis van groepen (‘de parochiale beschaving’) aanknopingspunten vinden met de hedendaagse wereld waarin netwerken zich als kernelementen van het sociale weefsel laten gelden? Hoe kan een kerk met een verschralende bodembedekkende organisatie (‘de Vlaamse Kerk’) zich omvormen naar een structuur van aanwezigheid in levende kernen en oases (‘Kerk in Vlaanderen’)?Slide 23: 31-5-2011 23 1.3 De actuele situatie: hoe crisis inschatten? verlies, verdriet, rouw, heimwee of omvorming, kans, hervinden waarachtigheid einde van ‘christenheid’ is niemands fout en niemands schuld: een cultuurverandering : 31-5-2011 24 1.3 De actuele situatie: hoe crisis inschatten? verlies, verdriet, rouw, heimwee of omvorming, kans, hervinden waarachtigheid einde van ‘christenheid’ is niemands fout en niemands schuld: een cultuurverandering Einde van de ‘christenheid’ een gunstige tijd “Waarom zijn jullie bang?” christendom nog in kinderschoenen? nieuw kerk zijn opbouwen niet herstructureren om vooral de oude orde voort te zetten : 31-5-2011 25 Einde van de ‘christenheid’ een gunstige tijd “Waarom zijn jullie bang?” christendom nog in kinderschoenen? nieuw kerk zijn opbouwen niet herstructureren om vooral de oude orde voort te zettenSlide 26: 31-5-2011 26Slide 27: 31-5-2011 27 HOOFDSTUK 3 - KERK IN DE WERELD A. Een verander(en)de maatschappelijke positie 1. Naar een geheel nieuwe sociale gestalte van de kerk 1.1 kerk in ‘crisis’ 1.2 kerk als minderheid 1.3 van christenheid naar einde van christenheid oudheid: fascinerende contrast-gemeenschap middeleeuwen: volkskerk: positief én negatief moderne tijd: dechristianisatie secularisatie en pluralisme 1.4 een bevrijdend inzicht: niemands ‘schuld’ want eigen aan ‘moderne’ cultuurSlide 28: 31-5-2011 28 Kerk in de wereld A. Verander(en)de maatschappelijke positie 2. het fenomeen van de randkerkelijkheidSlide 29: 31-5-2011 29 HOOFDSTUK 3 - KERK IN DE WERELD A. Een verander(en)de maatschappelijke positie 1. Naar een geheel nieuwe sociale gestalte van de kerk 2. Het fenomeen van de randkerkelijheid - de ‘godsdienst’ van de moderne burger religieus zoekend, niet christelijk sacraliseren van scharniermomenten - de kerk als verstrekker van (religieuze) service - concrete spanningen en onbehagen religieuze ‘service’ als pastorale kans zien voor accueil én propositionSlide 30: 31-5-2011 30 HOOFDSTUK 3 - KERK IN DE WERELD Uitgangspunten A. Een verander(en)de maatschappelijke positie B. Uithouden van spanningen C. Vermijden van valkuilen D. Missionair kerk zijnSlide 31: 31-5-2011 31 Kerk in de wereld B. Uithouden van ‘spanningen’ 1. spanning tussen ‘logic of mission’ en ‘logic of maintenance’ (zending vs zelfbehoud)Slide 32: 31-5-2011 32 HOOFDSTUK 3 - KERK IN DE WERELD B. UITHOUDEN VAN SPANNINGEN Kerk in spanning tussen ‘logic of mission’ (zending) en ‘logic of maintenance’ (zelfbehoud) - beide logica’s belangrijk - neiging in crisistijd: meer nadruk op zelfbehoud cfr. afscheid nemen van volkskerk, van kerk die relevant is voor elke burger: moeizaam cfr. herstructureren, ‘moderniseren’, ‘hertalen’: om positie te kunnen ‘behouden’? - Bonhoeffer: kerk is geen religieuze vereniging - Paulus: ik heb de prediking ‘voltooid’Dietrich Bonhoeffer ‘De kerk is geen religieuze vereniging die vecht voor eigen voortbestaan en zoveel mogelijk ruimte en gebied van de wereld wil innemen’: 31-5-2011 33 Dietrich Bonhoeffer ‘De kerk is geen religieuze vereniging die vecht voor eigen voortbestaan en zoveel mogelijk ruimte en gebied van de wereld wil innemen’ Paulus de wereldreiziger: ‘Ik heb de prediking van het evangelie voltooid’ : 31-5-2011 34 Paulus de wereldreiziger: ‘Ik heb de prediking van het evangelie voltooid’Slide 35: 31-5-2011 35 HOOFDSTUK 3 - KERK IN DE WERELD B. UITHOUDEN VAN SPANNINGEN Kerk in spanning tussen ‘logic of mission’ (zending) en ‘logic of maintenance’ (zelfbehoud) naar kerk die - KLEINER is: geen schaalvergroting, maar voldoende aantal authentieke plaatsen - BESCHEIDEN is: niet herkenbaar, evident voor iedereen kerk ‘niet in haar recht’ maar ‘op haar plaats’ - ‘apart’ maar OPEN is niet veroordelend of defensief, geen sectair getto wel gastvrij en solidairSlide 36: 31-5-2011 36 Kerk in de wereld B. Uithouden van ‘spanningen’ 2. spanning tussen openheid en identiteitSlide 37: 31-5-2011 37Slide 38: 31-5-2011 38Hoe worden mensen gelovig vandaag? : 31-5-2011 39 Hoe worden mensen gelovig vandaag? De oorsprong van het geloof ligt in de ontmoeting met God en zijn Woord. bekering Opnieuw bewust worden van de optie-dimensie van het geloof “Je bent niet als christen geboren, je moet het worden” (Tertullianus, 3 e eeuw)Slide 40: 31-5-2011 40 Geloofsoverdracht is geen automatisch doorgeefmechanisme meer van gever naar ontvanger! Overgang naar een nieuw kerkmodel dat aansluit bij een gewijzigde cultuur.Slide 41: 31-5-2011 41 Christen door geboorte volkskerk geloof door overdracht catechese als moedertaal leren lering / lesjes nauwelijks bewust leerproces Christen door bekering missionaire kerk geloof door persoonlijke keuze catechese als vreemde taal leren initiatie in geloof en kerk levenslang lerenSlide 42: 31-5-2011 42 Initiatiesacramenten volgens leeftijd Sacramenten onmiddellijk Catechese voor kinderen Zuigelingendoop Kerk gemeenschap (territoriaal) Initiatiesacramenten volgens ingroei Sacramenten na verkondiging Catechese voor allen Catechumenaat Kerk gemeenschap (eucharistisch)uit: Volwassen worden in geloof: 31-5-2011 43 uit: Volwassen worden in geloof “Vernieuwing en verdieping van de catechese brengen perspectiefwijziging en mentaliteitsverandering mee. Zo’n perspectiefwijziging vraagt tijd en bezinning, moed en volharding. Je realiseert zoiets niet van vandaag op morgen.” (nr. 132)Slide 44: 31-5-2011 44 Anders kijken een wissel van zienswijze (‘paradigma’) als een Copernicaanse omwentelingSlide 45: 31-5-2011 45 Anders kijken Van socialisatie naar initiatie 2. Van leraar zijn naar leerling worden 3. Van een catechese die uitlegt naar een catechese die inleidt 4. Van een catechese voor kinderen naar een catechese voor iedereen 5. Van de catechist als expert naar een gemeenschappelijk gedragen gebeuren 6. Van sacramentencatechese naar permanente catecheseSlide 46: 31-5-2011 46 Een ‘genetisch gebrek’ in de evangelisatie: niet het christen zijn wordt overgedragen, maar de christenheid. Er bestaat geen automatische continuïteit van de wereld, ook niet de christelijke, naar het christen zijn. Wat de christen tot christen maakt, is de bewuste keuze voor degene die we Christus noemen. Johan Konings, in Wij christenen. Van verhaal tot belijdenis . “Ik ben wel katholiek opgevoed naar de vorm, maar niet naar de geest” (Stany Crets, komiek) tegenover “Eindelijk heb ik het binnenperspectief ontdekt” (Elke, kandidaat godsdienstleerkracht): 31-5-2011 47 “Ik ben wel katholiek opgevoed naar de vorm, maar niet naar de geest” (Stany Crets, komiek) tegenover “Eindelijk heb ik het binnenperspectief ontdekt” (Elke, kandidaat godsdienstleerkracht)Slide 48: 31-5-2011 48 Anders kijken een wissel van zienswijze (‘paradigma’) Voor een catechese in en vanuit de gemeenschapSlide 49: 31-5-2011 49 Luc Aerens catechese van de weg van …. tot…. catechese binnenbrengen in leven van de gemeenschap deelhebben aan leven van gemeenschap IS de initiatie: het leven van de gelovige gemeenschap IS de map van de catechese catechumenen vernieuwen de gemeenschapSlide 50: 31-5-2011 50 Naar catechese op zondag: welkom in de gemeenschapSlide 51: 31-5-2011 51 Kerk in de wereld B. Uithouden van ‘spanningen’ 3. op zoek naar een nieuwe spiritualiteitSlide 52: 31-5-2011 52 “Alexamenos aanbidt zijn God” Graffito, Rome, 1 ste eeuwHeinrich Böll: 31-5-2011 53 Heinrich BöllSlide 54: 31-5-2011 54 God is een dwaas – het dwaast van allen – met vleugels en een staart als een komeet, Hij kan niet vallen En hij bliksemt alleen voor zijn plezier. Hij heeft iets van het dier, maar een goddelijk, met macht bekleed, want heerser over tientallen heelallen en schitterender dan zon of aarde weet. Zo is hij wijs en denkt niet na maar leeft op zijn vertrouwen en schenkt de waanzin van het paradijs aan kinderen, dieren, mannen, vrouwen en troost de duivel, vastgevroren in het ijs – en laat een vuurstreep achter waar hij reist. (Hans Andreus, Het explosieve uur, 1955)Slide 55: 31-5-2011 55 HOOFDSTUK 3 - KERK IN DE WERELD Uitgangspunten A. Een verander(en)de maatschappelijke positie B. Uithouden van spanningen C. Vermijden van valkuilen D. Missionair kerk zijnSlide 56: 31-5-2011 56 Kerk in de wereld C. Vermijden van valkuilen 1. het gevaar van de privatiseringSlide 57: 31-5-2011 57 geloof als privé-zaak? ja: resultaat van persoonlijke bekering nee: geen louter zaak van mijn privéleven tegen het moderne religiebegripSlide 58: 31-5-2011 58 geloof op het publieke forum in de postmoderne tijd de terugkeer van religie… Jürgen HabermasSlide 59: 31-5-2011 59Job Cohen (Pvda): 31-5-2011 60 Job Cohen (Pvda) pleidooi voor ‘omgekeerde doorbraak’ van christenen ‘in’ socialisme naar openheid voor betekenis van religie als zodanigSlide 61: 31-5-2011 61 geloof op het publieke forum in de postmoderne tijd de terugkeer van religie… … of toch niet: privatisering publieke neutraliteitSlide 62: 31-5-2011 62Slide 63: 31-5-2011 63Slide 64: 31-5-2011 64 geloof op het publieke forum in de postmoderne tijd de terugkeer van religie… … of toch niet: privatisering publieke neutraliteit - het hoofddoekendebat als symbooldiscussieSlide 65: 31-5-2011 65 “HOOFDDOEKENDEBAT SPLIJT GENTSE COALITIE” (DS 26/11/07) “NEUTRALITEIT OF ASSIMILATIEDWANG? ” (DS 26/11/07) “PROGRESSIVITEIT OF REACTIEDWANG?” (DS 27/11/2007) “PIETLUTTIGHEID GENAAMD HOOFDDOEK” (DS 23/11/07) Uit de kranten:Slide 66: 31-5-2011 66Slide 67: 31-5-2011 67 de scheiding van kerk en staat in feite: autonomie van politiek autonomie van religie maar hoe? overheid houdt ‘hands off’ laicité: verbanning religie actief pluralismeSlide 68: 31-5-2011 68Slide 69: 31-5-2011 69 wat is de positie van de christen? Freek De Jonge meer dan tolerantie (‘respect’): liefde !Slide 70: 31-5-2011 70 Kerk in de wereld C. Vermijden van valkuilen 2. de verleiding van de morele nuttigheidSlide 71: 31-5-2011 71Slide 72: 31-5-2011 72 ‘Ik heb graag volle kerken’ (Steve Stevaert) Erkenning van maatschappelijke waarde van religie: - cohesie vs individualisering - waarden en normen vs normloosheid - solidariteit vs onverschilligheid - zingeving vs verzuring of depressieErik Borgman: 31-5-2011 73 Erik BorgmanSlide 74: 31-5-2011 74 wat is de plaats en rol van christenen? Enzo Bianchi: stem van de hoop profetisch-kritische kracht eschatologische horizonSlide 75: 31-5-2011 75 wat is de plaats en rol van christenen? Bert Claerhout: kerk als contrastgemeenschapSlide 76: 31-5-2011 76 Kerk in de wereld C. Vermijden van valkuilen 3. de strategie van de intelligente marketingSlide 77: 31-5-2011 77Slide 78: 31-5-2011 78 HOOFDSTUK 3 - KERK IN DE WERELD Uitgangspunten A. Een verander(en)de maatschappelijke positie B. Uithouden van spanningen C. Vermijden van valkuilen D. Missionair kerk zijnSlide 79: 31-5-2011 79 Kerk in de wereld D. Missionair kerk zijn 1. voor een kerk die ‘aanspreekt’Slide 80: 31-5-2011 80 Missionair kerk zijn ‘Voor een kerk die aanspreekt’ ‘annoncer Dieu’ aansprekend van God spreken missionerings’atrofie’ bekwaamheid opnieuw lerenSlide 81: 31-5-2011 81Slide 82: 31-5-2011 82 Kerk in de wereld D. Missionair kerk zijn 2. voor gastvrije presentie: ‘kom en zie’Slide 83: 31-5-2011 83 Missionair kerk zijn voor gastvrije presentie: ‘kom en zie’ het verhaal van een ‘chocolaterie’ de figuur van Vianne in de film ‘Chocolat’ (Lasse Hallström, 2000)Slide 84: 31-5-2011 84Slide 85: 31-5-2011 85Slide 86: 31-5-2011 86Slide 87: 31-5-2011 87 Missionair kerk zijn voor gastvrije presentie: ‘kom en zie’ op zoek naar het ‘plaats hebben’ van het christelijke (Gerhard Lohfink)Slide 88: 31-5-2011 88 Gerhard Lohfink Hoe het mij met de kerk vergaan is drie periodes - een zorgeloos leven in de kerk kritiek en ontevredenheid heroriëntering: een Ort voor het geloof op zoek naar het ‘plaats hebben’ van het christelijke voorbij de ‘Ortlosigkeit’Slide 89: 31-5-2011 89 Missionair kerk zijn voor gastvrije presentie: ‘kom en zie’ op zoek naar het ‘plaats hebben’ van het christelijke (Gerhard Lohfink) drie aanbevelingen (Jan Dumon)Slide 90: 31-5-2011 90 Meer geloofsverdieping dan missieanimatie Zich in God verankeren Metanoia = ommekeer geloof is NIET eerst kennen of doen van waarden maar WEL zich laten kennen, zich laten doen voor ogen houden dat Hij er is tot Hem spreken Hem aanwezig wetenSlide 91: 31-5-2011 91 Kerk in de wereld Missionair kerk zijn naar meer bescheiden dienst en diaconaal zijn van de kerk (fraterniteit en solidariteit) dan zendingsbesefSlide 92: 31-5-2011 92 Kerk in de wereld D. Missionair kerk zijn 3. naar een nieuw sociaal aanwezig komen van de kerkSlide 93: 31-5-2011 93 herhaling hfst 1 God heeft de kerk nodig over de diepste zin en roeping van de kerk - Gods volk zijn – ‘goe volk’ - vind-plaats, geen (eind)doel op zich - open-barend, vreugde, smaak, bevrijding - teken voor allen: sacramenteel lier in hand van Christus-Orpheus: zingt lied van verlossing voor allen - projectmentaliteit: profetisch - hele godsvolk centraal besef van particulariteit roeping gemeenschapSlide 94: 31-5-2011 94 Missionair kerk zijn kerk binnenstebuiten keren als een jas vanuit het ‘binnenperspectief’ uit volheid ‘van God spreken’ de ‘brand in mijn gebeente’ geen kanaal zijn, maar waterbekken (Bernardus)Slide 95: 31-5-2011 95 “Dat ik het evangelie predik, is niets om mij op te beroemen: ik kan niet anders. Wee mij als ik het evangelie niet verkondigde!” (1 Kor 9,16)Slide 96: 31-5-2011 96 “ Soms denk ik: ik wil er niets meer van weten, ik spreek niet meer in Zijn naam. Maar dan laait er een vuur op in mijn hart, het brandt in mijn gebeente. Ik doe alle moeite om het in bedwang te houden, maar het lukt me niet.” (Jr 20, 9)Slide 97: 31-5-2011 97 Bernardus van Clairvaux: Verkondiging is niet als een kanaal, maar als een waterbekken. “Laat u eerst vullen, en zoek dan naar buiten te stromen”Slide 98: 31-5-2011 98 Missionair kerk zijn kerk binnenstebuiten keren in hoop en vertrouwenSlide 99: 31-5-2011 99Slide 100: 31-5-2011 100Slide 101: 31-5-2011 101 HOOFDSTUK 3 - KERK IN DE WERELD Uitgangspunten A. Een verander(en)de maatschappelijke positie B. Uithouden van spanningen C. Vermijden van valkuilen D. Missionair kerk zijnSlide 102: 31-5-2011 102 31-5-2011 102 31-5-2011 102 HDGI 2010-2011 Theologie van de Kerk : ecclesiologie Hfdst 1. De vraag naar de kerk De kerk als probleem en last De kerk als noodzaak en ondersteuning Hfdst 2. Theologisch zelfverstaan van de kerk A. Oorsprong en ontstaan van de kerk B. Kerkmodellen en kerkbeelden C. Medeverantwoordelijkheid en ambt Hfdst 3. Kerk in de wereld Een verander(en)de maatschappelijke positie Uithouden van spanningen C. Vermijden van valkuilen D. Missionair kerk zijnSlide 103: 31-5-2011 103Slide 104: 31-5-2011 104Slide 105: 31-5-2011 105 You do not have the permission to view this presentation. In order to view it, please contact the author of the presentation.
2011 ppt hoofdstuk 3 kerk in de wereld les 7-8 HildeCCV Download Post to : URL : Related Presentations : Share Add to Flag Embed Email Send to Blogs and Networks Add to Channel Uploaded from authorPOINT lite Insert YouTube videos in PowerPont slides with aS Desktop Copy embed code: (To copy code, click on the text box) Embed: URL: Thumbnail: WordPress Embed Customize Embed The presentation is successfully added In Your Favorites. Views: 68 Category: Entertainment License: All Rights Reserved Like it (0) Dislike it (0) Added: May 31, 2011 This Presentation is Public Favorites: 0 Presentation Description No description available. Comments Posting comment... Premium member Presentation Transcript Slide 1: 31-5-2011 1 31-5-2011 1 31-5-2011 1 HDGI Gent 2010-2011 K e r k Marc Peersman marc.peersman@ccv.beSlide 2: 31-5-2011 2 31-5-2011 2 31-5-2011 2 HDGI 2010-2011 Theologie van de Kerk : ecclesiologie Hfdst 1. De vraag naar de kerk Hfdst 2. Theologisch zelfverstaan van de kerk Hfdst 3. Kerk in de wereldSlide 3: 31-5-2011 3 31-5-2011 3 HOOFDSTUK 1 - DE VRAAG NAAR DE KERK Inleiding A. De kerk als probleem en last 1. De verzwonden hoop van Vaticanum II 2. Crisis: kritieke verhouding met de moderniteit 3. De kerk zelf in vraag B. De kerk als noodzaak en ondersteuning 1. Moet er nog kerk zijn? – doelstellingen en eindtermen 2. God heeft de kerk nodig – diepste zin en roeping 3. Kerk als Gods thuis en familie 4. Kerk als stad op de berg: sacrament voor de wereld 5. Eén christen is geen christen: christelijk geloof als wezenlijk kerkelijk BesluitSlide 4: 31-5-2011 4 31-5-2011 4 HOOFDSTUK 2 - THEOLOGISCH ZELFVERSTAAN A. Oorsprong en ontstaan van de kerk wat is de band met Jezus? B. Kerkmodellen en kerkbeelden theologie van Vaticanum II evoluties en accenten de eucharistie als ‘ kerk-gebeuren ’ C. Medeverantwoordelijkheid en ambt wie draagt de kerk? theologie en spiritualiteit van diensten en ambtenSlide 5: 31-5-2011 5 31-5-2011 5 31-5-2011 5 HDGI 2010-2011 Theologie van de Kerk : ecclesiologie Hfdst 1. De vraag naar de kerk Hfdst 2. Theologisch zelfverstaan van de kerk Hfdst 3. Kerk in de wereldSlide 6: 31-5-2011 6 HOOFDSTUK 3 - KERK IN DE WERELD Uitgangspunten A. Een verander(en)de maatschappelijke positie B. Uithouden van spanningen C. Vermijden van valkuilen D. Missionair kerk zijnSlide 7: 31-5-2011 7 HOOFDSTUK 3 - KERK IN DE WERELD Uitgangspunten A. Een verander(en)de maatschappelijke positie B. Uithouden van spanningen C. Vermijden van valkuilen D. Missionair kerk zijnSlide 8: 31-5-2011 8 Kerk in de wereld A. Verander(en)de maatschappelijke positie 1. naar een geheel nieuwe sociale gestalte voor de kerkSlide 9: 31-5-2011 9Slide 10: 31-5-2011 10 HOOFDSTUK 3 - KERK IN DE WERELD A. Een verander(en)de maatschappelijke positie 1. Naar een geheel nieuwe sociale gestalte van de kerk 1.1 kerk in ‘crisis’ niet minimaliseren, niet dramatiseren op kruispunt van wegen geen instorting maar omvorming van gestalte 1.2 kerk als minderheid ja - nee toch ja: instorting traditionele volkskerkOntkerkelijking – de kerk in crisis : 31-5-2011 11 Ontkerkelijking – de kerk in crisis 1.2 Ontkerkelijking: van oceaanreus naar sloepje - niet minimaliseren - niet dramatiseren - einde van vroegere geloofsgestalte manier van christen zijn, bepaalde positie van kerk - oorzaak: opkomst en doorbraak van de moderniteit (vanaf 16e eeuw): het seculiere fundeert de wereld - gevolg: ‘crisis’, kruispunt van wegen ‘we maken geen onweer mee, maar klimaatsverandering’: 31-5-2011 12 1.2 Ontkerkelijking: van oceaanreus naar sloepje - niet minimaliseren - niet dramatiseren - einde van vroegere geloofsgestalte manier van christen zijn, bepaalde positie van kerk - oorzaak: opkomst en doorbraak van de moderniteit (vanaf 16 e eeuw): het seculiere fundeert de wereld - gevolg: ‘crisis’, kruispunt van wegen ‘ we maken geen onweer mee, maar klimaatsverandering ’ De moderniteit of ‘moderne cultuur’ = secularisatie: het seculiere fundeert de wereld een nieuw wereldbeeld: niet God, maar de mens centraal: ‘je pense donc je suis’ vrije, denkende mens is ‘fundament’ zich op God betrekken gebeurt niet meer automatisch of vanzelfsprekend: is ‘vreemd’ (niet schuld van mensen, maar cultureel feit) : 31-5-2011 13 De moderniteit of ‘moderne cultuur’ = secularisatie: het seculiere fundeert de wereld een nieuw wereldbeeld: niet God, maar de mens centraal: ‘je pense donc je suis’ vrije, denkende mens is ‘fundament’ zich op God betrekken gebeurt niet meer automatisch of vanzelfsprekend: is ‘vreemd’ (niet schuld van mensen, maar cultureel feit) Einde van de ‘christenheid’ wereld is uit zichzelf niet (meer) christelijk: dechristianisatie = terug naar normale toestand in de oudheid: kerk als minderheid, pelgrim, contrast: atheoi van vervolgde minderheid naar gerespecteerde groep in de middeleeuwen: rijkskerk, christendom doordringt hele wereld cultureel christendom: positief en negatief in de moderniteit, vandaag: instorting traditionele volkskerk: kerk in Vlaanderen kerk zijn in niet-christelijke omgeving: opnieuw leren : 31-5-2011 14 Einde van de ‘christenheid’ wereld is uit zichzelf niet (meer) christelijk: dechristianisatie = terug naar normale toestand in de oudheid: kerk als minderheid, pelgrim, contrast: atheoi van vervolgde minderheid naar gerespecteerde groep in de middeleeuwen: rijkskerk, christendom doordringt hele wereld cultureel christendom: positief en negatief in de moderniteit, vandaag: instorting traditionele volkskerk: kerk in Vlaanderen kerk zijn in niet-christelijke omgeving: opnieuw leren in de middeleeuwen: rijkskerk, christendom doordringt hele wereld cultureel christendom: positief en negatief positief christendom drager van beschaving christianisering van samenleving ‘institutionaliseren’ van naastenliefde negatief geloof vanzelfsprekend, cultureel automatisme verlies van (door God) ‘geroepen zijn’ christendom wordt ‘imperium’ verlies van pelgrim- en contrastgehalte : 31-5-2011 15 in de middeleeuwen: rijkskerk, christendom doordringt hele wereld cultureel christendom: positief en negatief positief christendom drager van beschaving christianisering van samenleving ‘institutionaliseren’ van naastenliefde negatief geloof vanzelfsprekend, cultureel automatisme verlies van (door God) ‘geroepen zijn’ christendom wordt ‘imperium’ verlies van pelgrim- en contrastgehalte Einde van de ‘christenheid’ wereld is uit zichzelf niet (meer) christelijk: dechristianisatie = terug naar NORMALE toestand Einde van het ‘parochiaal net’ als werkzaam instrument bodembedekkende structuur klopt niet met realiteit verschrompeling parochie: ademnood ‘katholiciteit’ in gedrang nood aan ‘hergroepering’ : 31-5-2011 16 Einde van de ‘christenheid’ wereld is uit zichzelf niet (meer) christelijk: dechristianisatie = terug naar NORMALE toestand Einde van het ‘parochiaal net’ als werkzaam instrument bodembedekkende structuur klopt niet met realiteit verschrompeling parochie: ademnood ‘katholiciteit’ in gedrang nood aan ‘hergroepering’HET KERKINSTITUUT UITGEDAAGD: begeleiden van veranderingsprocessen - dag 1 HET KERKINSTITUUT UITGEDAAGD (DOOR DE MODERNITEIT) Liliane VOYE De wezenlijke kenmerken van de hedendaagse moderniteit dagen de Kerk als instituut uit: begeleiden van veranderingsprocessen - dag 1 De wezenlijke kenmerken van de hedendaagse moderniteit dagen de Kerk als instituut uit de bevestiging van de autonomie van het individu gekozen netwerken het individu onder- geschikt aan de groep opgelegde groepenI. De confrontatie institutie-individu: begeleiden van veranderingsprocessen - dag 1 I. De confrontatie institutie-individu In plaats van zich vastgeklonken te voelen aan een duurzaam statuut en zich te onderwerpen aan voorgegeven regels, voelt het individu zich genoodzaakt om ‘deel te nemen aan de beweging in de onzekerheid’ . Zijn/haar identiteit wordt een ‘zwervende identiteit’: “Wij zijn niet wat wij zijn,maar wat wij van onszelf maken”‘Pelgrims-geloof’ (uit Danièle HERVIEU-LEGER, Le pèlerin et le converti. La religion en mouvement, Flamarion/Parijs, 1999.): begeleiden van veranderingsprocessen - dag 1 ‘Pelgrims-geloof’ (uit Danièle HERVIEU-LEGER, Le pèlerin et le converti. La religion en mouvement , Flamarion/Parijs, 1999.) ‘le pratiquant’ verplichte praktijk door instituut genormeerd vast gemeenschappelijk stabiel de pelgrim vrijwillige praktijk autonoom veranderbaar individueel mobielII. Van opgelegde groepen naar gekozen netwerken: II. Van opgelegde groepen naar gekozen netwerken groep toegewezen totaal uniek ideologisch bepaald definitief gesloten, hiërarchisch plaatsgebonden bodembedekkend netwerk gekozen partieel meervoudig ideologie-overstijgend tijdelijk open, horizontaal territorium-overstijgend verspreide oasesuitdagingen ...: begeleiden van veranderingsprocessen - dag 1 uitdagingen ... Hoe kan een kerk die zich organiseert op basis van groepen (‘de parochiale beschaving’) aanknopingspunten vinden met de hedendaagse wereld waarin netwerken zich als kernelementen van het sociale weefsel laten gelden? Hoe kan een kerk met een verschralende bodembedekkende organisatie (‘de Vlaamse Kerk’) zich omvormen naar een structuur van aanwezigheid in levende kernen en oases (‘Kerk in Vlaanderen’)?Slide 23: 31-5-2011 23 1.3 De actuele situatie: hoe crisis inschatten? verlies, verdriet, rouw, heimwee of omvorming, kans, hervinden waarachtigheid einde van ‘christenheid’ is niemands fout en niemands schuld: een cultuurverandering : 31-5-2011 24 1.3 De actuele situatie: hoe crisis inschatten? verlies, verdriet, rouw, heimwee of omvorming, kans, hervinden waarachtigheid einde van ‘christenheid’ is niemands fout en niemands schuld: een cultuurverandering Einde van de ‘christenheid’ een gunstige tijd “Waarom zijn jullie bang?” christendom nog in kinderschoenen? nieuw kerk zijn opbouwen niet herstructureren om vooral de oude orde voort te zetten : 31-5-2011 25 Einde van de ‘christenheid’ een gunstige tijd “Waarom zijn jullie bang?” christendom nog in kinderschoenen? nieuw kerk zijn opbouwen niet herstructureren om vooral de oude orde voort te zettenSlide 26: 31-5-2011 26Slide 27: 31-5-2011 27 HOOFDSTUK 3 - KERK IN DE WERELD A. Een verander(en)de maatschappelijke positie 1. Naar een geheel nieuwe sociale gestalte van de kerk 1.1 kerk in ‘crisis’ 1.2 kerk als minderheid 1.3 van christenheid naar einde van christenheid oudheid: fascinerende contrast-gemeenschap middeleeuwen: volkskerk: positief én negatief moderne tijd: dechristianisatie secularisatie en pluralisme 1.4 een bevrijdend inzicht: niemands ‘schuld’ want eigen aan ‘moderne’ cultuurSlide 28: 31-5-2011 28 Kerk in de wereld A. Verander(en)de maatschappelijke positie 2. het fenomeen van de randkerkelijkheidSlide 29: 31-5-2011 29 HOOFDSTUK 3 - KERK IN DE WERELD A. Een verander(en)de maatschappelijke positie 1. Naar een geheel nieuwe sociale gestalte van de kerk 2. Het fenomeen van de randkerkelijheid - de ‘godsdienst’ van de moderne burger religieus zoekend, niet christelijk sacraliseren van scharniermomenten - de kerk als verstrekker van (religieuze) service - concrete spanningen en onbehagen religieuze ‘service’ als pastorale kans zien voor accueil én propositionSlide 30: 31-5-2011 30 HOOFDSTUK 3 - KERK IN DE WERELD Uitgangspunten A. Een verander(en)de maatschappelijke positie B. Uithouden van spanningen C. Vermijden van valkuilen D. Missionair kerk zijnSlide 31: 31-5-2011 31 Kerk in de wereld B. Uithouden van ‘spanningen’ 1. spanning tussen ‘logic of mission’ en ‘logic of maintenance’ (zending vs zelfbehoud)Slide 32: 31-5-2011 32 HOOFDSTUK 3 - KERK IN DE WERELD B. UITHOUDEN VAN SPANNINGEN Kerk in spanning tussen ‘logic of mission’ (zending) en ‘logic of maintenance’ (zelfbehoud) - beide logica’s belangrijk - neiging in crisistijd: meer nadruk op zelfbehoud cfr. afscheid nemen van volkskerk, van kerk die relevant is voor elke burger: moeizaam cfr. herstructureren, ‘moderniseren’, ‘hertalen’: om positie te kunnen ‘behouden’? - Bonhoeffer: kerk is geen religieuze vereniging - Paulus: ik heb de prediking ‘voltooid’Dietrich Bonhoeffer ‘De kerk is geen religieuze vereniging die vecht voor eigen voortbestaan en zoveel mogelijk ruimte en gebied van de wereld wil innemen’: 31-5-2011 33 Dietrich Bonhoeffer ‘De kerk is geen religieuze vereniging die vecht voor eigen voortbestaan en zoveel mogelijk ruimte en gebied van de wereld wil innemen’ Paulus de wereldreiziger: ‘Ik heb de prediking van het evangelie voltooid’ : 31-5-2011 34 Paulus de wereldreiziger: ‘Ik heb de prediking van het evangelie voltooid’Slide 35: 31-5-2011 35 HOOFDSTUK 3 - KERK IN DE WERELD B. UITHOUDEN VAN SPANNINGEN Kerk in spanning tussen ‘logic of mission’ (zending) en ‘logic of maintenance’ (zelfbehoud) naar kerk die - KLEINER is: geen schaalvergroting, maar voldoende aantal authentieke plaatsen - BESCHEIDEN is: niet herkenbaar, evident voor iedereen kerk ‘niet in haar recht’ maar ‘op haar plaats’ - ‘apart’ maar OPEN is niet veroordelend of defensief, geen sectair getto wel gastvrij en solidairSlide 36: 31-5-2011 36 Kerk in de wereld B. Uithouden van ‘spanningen’ 2. spanning tussen openheid en identiteitSlide 37: 31-5-2011 37Slide 38: 31-5-2011 38Hoe worden mensen gelovig vandaag? : 31-5-2011 39 Hoe worden mensen gelovig vandaag? De oorsprong van het geloof ligt in de ontmoeting met God en zijn Woord. bekering Opnieuw bewust worden van de optie-dimensie van het geloof “Je bent niet als christen geboren, je moet het worden” (Tertullianus, 3 e eeuw)Slide 40: 31-5-2011 40 Geloofsoverdracht is geen automatisch doorgeefmechanisme meer van gever naar ontvanger! Overgang naar een nieuw kerkmodel dat aansluit bij een gewijzigde cultuur.Slide 41: 31-5-2011 41 Christen door geboorte volkskerk geloof door overdracht catechese als moedertaal leren lering / lesjes nauwelijks bewust leerproces Christen door bekering missionaire kerk geloof door persoonlijke keuze catechese als vreemde taal leren initiatie in geloof en kerk levenslang lerenSlide 42: 31-5-2011 42 Initiatiesacramenten volgens leeftijd Sacramenten onmiddellijk Catechese voor kinderen Zuigelingendoop Kerk gemeenschap (territoriaal) Initiatiesacramenten volgens ingroei Sacramenten na verkondiging Catechese voor allen Catechumenaat Kerk gemeenschap (eucharistisch)uit: Volwassen worden in geloof: 31-5-2011 43 uit: Volwassen worden in geloof “Vernieuwing en verdieping van de catechese brengen perspectiefwijziging en mentaliteitsverandering mee. Zo’n perspectiefwijziging vraagt tijd en bezinning, moed en volharding. Je realiseert zoiets niet van vandaag op morgen.” (nr. 132)Slide 44: 31-5-2011 44 Anders kijken een wissel van zienswijze (‘paradigma’) als een Copernicaanse omwentelingSlide 45: 31-5-2011 45 Anders kijken Van socialisatie naar initiatie 2. Van leraar zijn naar leerling worden 3. Van een catechese die uitlegt naar een catechese die inleidt 4. Van een catechese voor kinderen naar een catechese voor iedereen 5. Van de catechist als expert naar een gemeenschappelijk gedragen gebeuren 6. Van sacramentencatechese naar permanente catecheseSlide 46: 31-5-2011 46 Een ‘genetisch gebrek’ in de evangelisatie: niet het christen zijn wordt overgedragen, maar de christenheid. Er bestaat geen automatische continuïteit van de wereld, ook niet de christelijke, naar het christen zijn. Wat de christen tot christen maakt, is de bewuste keuze voor degene die we Christus noemen. Johan Konings, in Wij christenen. Van verhaal tot belijdenis . “Ik ben wel katholiek opgevoed naar de vorm, maar niet naar de geest” (Stany Crets, komiek) tegenover “Eindelijk heb ik het binnenperspectief ontdekt” (Elke, kandidaat godsdienstleerkracht): 31-5-2011 47 “Ik ben wel katholiek opgevoed naar de vorm, maar niet naar de geest” (Stany Crets, komiek) tegenover “Eindelijk heb ik het binnenperspectief ontdekt” (Elke, kandidaat godsdienstleerkracht)Slide 48: 31-5-2011 48 Anders kijken een wissel van zienswijze (‘paradigma’) Voor een catechese in en vanuit de gemeenschapSlide 49: 31-5-2011 49 Luc Aerens catechese van de weg van …. tot…. catechese binnenbrengen in leven van de gemeenschap deelhebben aan leven van gemeenschap IS de initiatie: het leven van de gelovige gemeenschap IS de map van de catechese catechumenen vernieuwen de gemeenschapSlide 50: 31-5-2011 50 Naar catechese op zondag: welkom in de gemeenschapSlide 51: 31-5-2011 51 Kerk in de wereld B. Uithouden van ‘spanningen’ 3. op zoek naar een nieuwe spiritualiteitSlide 52: 31-5-2011 52 “Alexamenos aanbidt zijn God” Graffito, Rome, 1 ste eeuwHeinrich Böll: 31-5-2011 53 Heinrich BöllSlide 54: 31-5-2011 54 God is een dwaas – het dwaast van allen – met vleugels en een staart als een komeet, Hij kan niet vallen En hij bliksemt alleen voor zijn plezier. Hij heeft iets van het dier, maar een goddelijk, met macht bekleed, want heerser over tientallen heelallen en schitterender dan zon of aarde weet. Zo is hij wijs en denkt niet na maar leeft op zijn vertrouwen en schenkt de waanzin van het paradijs aan kinderen, dieren, mannen, vrouwen en troost de duivel, vastgevroren in het ijs – en laat een vuurstreep achter waar hij reist. (Hans Andreus, Het explosieve uur, 1955)Slide 55: 31-5-2011 55 HOOFDSTUK 3 - KERK IN DE WERELD Uitgangspunten A. Een verander(en)de maatschappelijke positie B. Uithouden van spanningen C. Vermijden van valkuilen D. Missionair kerk zijnSlide 56: 31-5-2011 56 Kerk in de wereld C. Vermijden van valkuilen 1. het gevaar van de privatiseringSlide 57: 31-5-2011 57 geloof als privé-zaak? ja: resultaat van persoonlijke bekering nee: geen louter zaak van mijn privéleven tegen het moderne religiebegripSlide 58: 31-5-2011 58 geloof op het publieke forum in de postmoderne tijd de terugkeer van religie… Jürgen HabermasSlide 59: 31-5-2011 59Job Cohen (Pvda): 31-5-2011 60 Job Cohen (Pvda) pleidooi voor ‘omgekeerde doorbraak’ van christenen ‘in’ socialisme naar openheid voor betekenis van religie als zodanigSlide 61: 31-5-2011 61 geloof op het publieke forum in de postmoderne tijd de terugkeer van religie… … of toch niet: privatisering publieke neutraliteitSlide 62: 31-5-2011 62Slide 63: 31-5-2011 63Slide 64: 31-5-2011 64 geloof op het publieke forum in de postmoderne tijd de terugkeer van religie… … of toch niet: privatisering publieke neutraliteit - het hoofddoekendebat als symbooldiscussieSlide 65: 31-5-2011 65 “HOOFDDOEKENDEBAT SPLIJT GENTSE COALITIE” (DS 26/11/07) “NEUTRALITEIT OF ASSIMILATIEDWANG? ” (DS 26/11/07) “PROGRESSIVITEIT OF REACTIEDWANG?” (DS 27/11/2007) “PIETLUTTIGHEID GENAAMD HOOFDDOEK” (DS 23/11/07) Uit de kranten:Slide 66: 31-5-2011 66Slide 67: 31-5-2011 67 de scheiding van kerk en staat in feite: autonomie van politiek autonomie van religie maar hoe? overheid houdt ‘hands off’ laicité: verbanning religie actief pluralismeSlide 68: 31-5-2011 68Slide 69: 31-5-2011 69 wat is de positie van de christen? Freek De Jonge meer dan tolerantie (‘respect’): liefde !Slide 70: 31-5-2011 70 Kerk in de wereld C. Vermijden van valkuilen 2. de verleiding van de morele nuttigheidSlide 71: 31-5-2011 71Slide 72: 31-5-2011 72 ‘Ik heb graag volle kerken’ (Steve Stevaert) Erkenning van maatschappelijke waarde van religie: - cohesie vs individualisering - waarden en normen vs normloosheid - solidariteit vs onverschilligheid - zingeving vs verzuring of depressieErik Borgman: 31-5-2011 73 Erik BorgmanSlide 74: 31-5-2011 74 wat is de plaats en rol van christenen? Enzo Bianchi: stem van de hoop profetisch-kritische kracht eschatologische horizonSlide 75: 31-5-2011 75 wat is de plaats en rol van christenen? Bert Claerhout: kerk als contrastgemeenschapSlide 76: 31-5-2011 76 Kerk in de wereld C. Vermijden van valkuilen 3. de strategie van de intelligente marketingSlide 77: 31-5-2011 77Slide 78: 31-5-2011 78 HOOFDSTUK 3 - KERK IN DE WERELD Uitgangspunten A. Een verander(en)de maatschappelijke positie B. Uithouden van spanningen C. Vermijden van valkuilen D. Missionair kerk zijnSlide 79: 31-5-2011 79 Kerk in de wereld D. Missionair kerk zijn 1. voor een kerk die ‘aanspreekt’Slide 80: 31-5-2011 80 Missionair kerk zijn ‘Voor een kerk die aanspreekt’ ‘annoncer Dieu’ aansprekend van God spreken missionerings’atrofie’ bekwaamheid opnieuw lerenSlide 81: 31-5-2011 81Slide 82: 31-5-2011 82 Kerk in de wereld D. Missionair kerk zijn 2. voor gastvrije presentie: ‘kom en zie’Slide 83: 31-5-2011 83 Missionair kerk zijn voor gastvrije presentie: ‘kom en zie’ het verhaal van een ‘chocolaterie’ de figuur van Vianne in de film ‘Chocolat’ (Lasse Hallström, 2000)Slide 84: 31-5-2011 84Slide 85: 31-5-2011 85Slide 86: 31-5-2011 86Slide 87: 31-5-2011 87 Missionair kerk zijn voor gastvrije presentie: ‘kom en zie’ op zoek naar het ‘plaats hebben’ van het christelijke (Gerhard Lohfink)Slide 88: 31-5-2011 88 Gerhard Lohfink Hoe het mij met de kerk vergaan is drie periodes - een zorgeloos leven in de kerk kritiek en ontevredenheid heroriëntering: een Ort voor het geloof op zoek naar het ‘plaats hebben’ van het christelijke voorbij de ‘Ortlosigkeit’Slide 89: 31-5-2011 89 Missionair kerk zijn voor gastvrije presentie: ‘kom en zie’ op zoek naar het ‘plaats hebben’ van het christelijke (Gerhard Lohfink) drie aanbevelingen (Jan Dumon)Slide 90: 31-5-2011 90 Meer geloofsverdieping dan missieanimatie Zich in God verankeren Metanoia = ommekeer geloof is NIET eerst kennen of doen van waarden maar WEL zich laten kennen, zich laten doen voor ogen houden dat Hij er is tot Hem spreken Hem aanwezig wetenSlide 91: 31-5-2011 91 Kerk in de wereld Missionair kerk zijn naar meer bescheiden dienst en diaconaal zijn van de kerk (fraterniteit en solidariteit) dan zendingsbesefSlide 92: 31-5-2011 92 Kerk in de wereld D. Missionair kerk zijn 3. naar een nieuw sociaal aanwezig komen van de kerkSlide 93: 31-5-2011 93 herhaling hfst 1 God heeft de kerk nodig over de diepste zin en roeping van de kerk - Gods volk zijn – ‘goe volk’ - vind-plaats, geen (eind)doel op zich - open-barend, vreugde, smaak, bevrijding - teken voor allen: sacramenteel lier in hand van Christus-Orpheus: zingt lied van verlossing voor allen - projectmentaliteit: profetisch - hele godsvolk centraal besef van particulariteit roeping gemeenschapSlide 94: 31-5-2011 94 Missionair kerk zijn kerk binnenstebuiten keren als een jas vanuit het ‘binnenperspectief’ uit volheid ‘van God spreken’ de ‘brand in mijn gebeente’ geen kanaal zijn, maar waterbekken (Bernardus)Slide 95: 31-5-2011 95 “Dat ik het evangelie predik, is niets om mij op te beroemen: ik kan niet anders. Wee mij als ik het evangelie niet verkondigde!” (1 Kor 9,16)Slide 96: 31-5-2011 96 “ Soms denk ik: ik wil er niets meer van weten, ik spreek niet meer in Zijn naam. Maar dan laait er een vuur op in mijn hart, het brandt in mijn gebeente. Ik doe alle moeite om het in bedwang te houden, maar het lukt me niet.” (Jr 20, 9)Slide 97: 31-5-2011 97 Bernardus van Clairvaux: Verkondiging is niet als een kanaal, maar als een waterbekken. “Laat u eerst vullen, en zoek dan naar buiten te stromen”Slide 98: 31-5-2011 98 Missionair kerk zijn kerk binnenstebuiten keren in hoop en vertrouwenSlide 99: 31-5-2011 99Slide 100: 31-5-2011 100Slide 101: 31-5-2011 101 HOOFDSTUK 3 - KERK IN DE WERELD Uitgangspunten A. Een verander(en)de maatschappelijke positie B. Uithouden van spanningen C. Vermijden van valkuilen D. Missionair kerk zijnSlide 102: 31-5-2011 102 31-5-2011 102 31-5-2011 102 HDGI 2010-2011 Theologie van de Kerk : ecclesiologie Hfdst 1. De vraag naar de kerk De kerk als probleem en last De kerk als noodzaak en ondersteuning Hfdst 2. Theologisch zelfverstaan van de kerk A. Oorsprong en ontstaan van de kerk B. Kerkmodellen en kerkbeelden C. Medeverantwoordelijkheid en ambt Hfdst 3. Kerk in de wereld Een verander(en)de maatschappelijke positie Uithouden van spanningen C. Vermijden van valkuilen D. Missionair kerk zijnSlide 103: 31-5-2011 103Slide 104: 31-5-2011 104Slide 105: 31-5-2011 105