1 (1.1-1.2)

Views:
 
Category: Education
     
 

Presentation Description

Βιολογία Γ' Λυκείου Γενικής Παιδείας - 1 (1.1-1.2). Ομοιόσταση - Μικροοργανισμοί

Comments

Presentation Transcript

1. Άνθρωπος & υγεία (1.1 – 1.2):

1. Άνθρωπος & υγεία (1.1 – 1.2) Βιολογία Γ’ Λυκείου Γενικής Παιδείας

1.1 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ:

1.1 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ  σταθερό; αλλάζει; ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ  σταθερός; αλλάζει; Η ικανότητα του οργανισμού να διατηρεί τις συνθήκες του εσωτερικού του περιβάλλοντος σταθερές , παρά τις εξωτερικές μεταβολές ονομάζεται ΟΜΟΙΟΣΤΑΣΗ

Παραδείγματα ομοιόστασης:

Παραδείγματα ομοιόστασης Μηχανισμοί που ρυθμίζουν: Τη θερμοκρασία του σώματος (δέρμα) Τη συγκέντρωση της γλυκόζης στο αίμα Το pH του αίματος (7,4) Τα επίπεδα του CO 2 στο αίμα

Ομοιόσταση: θερμοκρασία:

Ομοιόσταση: θερμοκρασία Εξωτερικό περιβάλλον > 36,6 º C Εσωτερικό περιβάλλον  Τάση αύξησης ΔΕ συμβαίνει! Γιατί;

Ομοιόσταση: θερμοκρασία:

Ομοιόσταση: θερμοκρασία

Διαταραχή της ομοιόστασης:

Διαταραχή της ομοιόστασης Διαταραχή  ασθένειες Λόγω: παθογόνων μικροοργανισμών ακραίων περιβαλλοντικών συνθηκών τρόπου ζωής Παρατεταμένη διαταραχή  θάνατος

1.2 ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ:

1.2 ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Μικροί οργανισμοί!! (<0,1 mm) Ζουν: Φυσικό περιβάλλον Εσωτερικό άλλου οργανισμού (παράσιτα – ξενιστής) Οι περισσότεροι ΔΕΝ είναι βλαβεροί Χρήσιμοι (π.χ. υγεία, διατροφή) Απαραίτητοι (π.χ. αποικοδόμηση) Ουδέτεροι

Παθογόνοι – Δυνητικά παθογόνοι:

Παθογόνοι – Δυνητικά παθογόνοι Παθογόνοι: Διαταραχές στην υγεία του ξενιστή (π.χ. άνθρωπος) Δύνητικά παθογόνοι: ΧΡΗΣΙΜΟΙ: όταν βρίσκονται σε συγκεκριμένο ΙΣΤΟ του σώματος & σε συγκεκριμένη ΠΟΣΟΤΗΤΑ Π.χ. Escherichia coli Συνθέτει ουσίες (βιταμίνη Κ) Συμβάλλει στην άμυνα

1.2.1. Κατηγορίες (παθογόνων) μικροοργανισμών:

1.2.1. Κατηγορίες (παθογόνων) μικροοργανισμών ΕΥΚΑΡΥΩΤΙΚΟΙ ΠΡΩΤΟΖΩΑ ΜΥΚΗΤΕΣ ΠΡΟΚΑΡΥΩΤΙΚΟΙ ΒΑΚΤΗΡΙΑ ΙΟΙ (ακυτταρικές μορφές ζωής)

Πρωτόζωα:

Πρωτόζωα Μονοκύτταροι Αναπαραγωγή: μονογονικά με διχοτόμηση (τα περισσότερα) Κίνηση: Σχηματίζουν ψευδοπόδια Διαθέτουν βλεφαρίδες Διαθέτουν μαστίγια

Πρωτόζωα & ασθένειες:

Πρωτόζωα & ασθένειες Πλασμώδιο Μεταδίδεται από τα κουνούπια Προκαλεί ελονοσία Τρυπανόσωμα Μεταδίδεται από τη μύγα τσετσέ Προκαλεί την ασθένεια του ύπνου Ιστολυτική αμοιβάδα Προκαλεί αμοιβαδοειδή δυσεντερία Τοξόπλασμα Μεταδίδεται από τα κατοικίδια ζώα Προσβάλλει όργανα – αποβολές σε εγκύους

Μύκητες:

Μύκητες Μονοκύτταροι ή πολυκύτταροι Οι περισσότεροι από απλούστερες νηματοειδείς δομές  υφές Αναπαραγωγή: Μονογονικά με διχοτόμηση Εκβλάστηση  Σχηματισμός εξογκώματος (εκβλάστημα) που αναπτύσσεται και είτε παραμένει ενωμένο , είτε αποκόπτεται και ζει αυτοτελώς

Μύκητες & ασθένειες:

Μύκητες & ασθένειες Μυκητιάσεις Candida albicans (Κάντιντα η λευκάζουσα) Πνευμονική καντιντίαση Κολπίτιδα Στοματίτιδα Δερματόφυτα (=προσβάλλουν το δέρμα) Τριχωτό κεφαλής & μεσοδακτύλιες περιοχές Ερυθρότητα, κνησμός

Βακτήρια:

Βακτήρια ΔΕ διαθέτουν οργανωμένο πυρήνα Σχηματίζουν ΑΠΟΙΚΙΕΣ Σχήμα Ελικοειδές (σπειρύλλια) Σφαιρικό (κόκκοι) Ραβδοειδές (βάκιλλοι)

Βακτήρια:

Βακτήρια Γενετικό υλικό συγκεντρωμένο  πυρηνική περιοχή (πυρηνοειδές) Μικρά μόρια γενετικού υλικού  πλασμίδια Περιβλήματα: Πλασματική μεμβράνη Κυτταρικό τοίχωμα Κάψα (ΟΧΙ ΟΛΑ)

Βακτήρια:

Βακτήρια ΌΧΙ μεμβρανώδη οργανίδια ΝΑΙ ριβοσώματα  πρωτεϊνοσύνθεση Αναπαραγωγή: μονογονικά με διχοτόμηση Διαίρεση ανά ~20’ υπό βέλτιστες συνθήκες Κίνηση: Βλεφαρίδες Μαστίγια

Βακτήρια - Ενδοσπόρια:

Βακτήρια - Ενδοσπόρια Σε αντίξοες συνθήκες : Α κραίες θερμοκρασίες Ακτινοβολίες … Ανθεκτικές μορφές Αφυδατωμένα κύτταρα Ανθεκτικά κυτταρικά τοιχώματα Χαμηλοί μεταβολικοί ρυθμοί Σε ευνοϊκές συνθήκες  βλαστάνουν δίνοντας 1 κύτταρο

Βακτήρια & ασθένειες:

Βακτήρια & ασθένειες Vibrio cholareae  χολέρα Treponema pallidum  σύφιλη

Ιοί:

Ιοί Πολύ μικρό μέγεθος (20-25 nm ) Πρωτεϊνικό περίβλημα με χαρακτηριστική γεωμετρία  ΚΑΨΙΔΙΟ Επιπλέον λιποπρωτεϊνικό περίβλημα  ΕΛΥΤΡΟ Γενετικό υλικό  ή DNA ή RNA , info για: Πρωτεΐνες περιβλήματος Ένζυμα για πολ/σμό

Ιοί:

Ιοί Από ξενιστή δανείζονται μ ηχανισμούς ε νζυμα υ λικά γ ια: Αντιγραφή Μεταγραφή Μετάφραση Συνεπώς  ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ ΕΝΔΟΚΥΤΤΑΡΙΚΑ ΠΑΡΑΣΙΤΑ

Ιοί & ασθένειες:

Ιοί & ασθένειες Προσβάλλουν εξειδικευμένα Ζώα Φυτά Βακτήρια Εξειδίκευση σε: ΕΙΔΟΣ ΙΣΤΟ Ιός πολιομυελίτιδας  άνθρωπο – νευρικά κύτταρα νωτιαίου μυελού Ιός γρίπης  Επιθηλιακά κύτταρα αναπνευστικής οδού

1.2.2. Μετάδοση & αντιμετώπιση παθογόνων μικροοργανισμών:

1.2.2. Μετάδοση & αντιμετώπιση παθογόνων μικροοργανισμών Είσοδος παθογόνου μικροοργανισμού στον οργανισμό  μόλυνση Εγκατάσταση & πολ/σμός  λοίμωξη Άσθένειες από μικροοργανισμούς  λοιμώδη νοσήματα

Κριτήρια του Κοχ (1882):

Κριτήρια του Κοχ (1882) Μια ασθένεια οφείλεται σε παθογόνο μικροοργανισμό όταν: Ανιχνεύεται στους ιστούς ή στα υγρά α σθενούς α νθρώπου που πέθανε από την ασθένεια Μπορεί να απομονωθεί και να καλλιεργηθεί στο εργαστήριο Μπορεί να προκαλέσει την ίδια ασθένεια σε πειραματόζωα & να απομονωθεί εκ νέου από αυτά

Τοξίνες:

Τοξίνες Ουσίες παραγόμενες από βακτήρια που απειλούν την υγεία μας Ενδοτοξίνες  στο κυτταρικό τοίχωμα ορισμένων παθογόνων βακτηρίων (πυρετό, πτώση πίεσης αίματος κτλ) Εξωτοξίνες  εκκρίνονται από τα παθογόνα βακτήρια & με την κυκλοφορία του αίματος διασπείρονται στο εσωτερικό του οργανισμού (προσβολή οργάνων κτλ.)

Μετάδοση & πρόληψη:

Μετάδοση & πρόληψη Τροφή Νερό Επαφή με άτομα/ζώα Επαφή με αντικείμενα Σεξουαλική επαφή Πλύσιμο (φρούτα, λαχανικά) / Ψήσιμο (κρέας) Χλωρίωση (χλώριο αναστέλλει ανάπτυξη μικροοργανισμών Προσωπική & δημόσια υγιεινή (πλύσιμο χεριών, δέρματός, μαλλιών κτλ) Χρήση προφυλακτικού

Παστερίωση γάλακτος:

Παστερίωση γάλακτος Θέρμανση στους 62 ºC για 30’ Καταστροφή όλων των παθογόνων & των περισσότερων μη παθογόνων μικροοργανισμών Διατηρούνται θρεπτικά συστατικά & γεύση

Αντιμετώπιση – Αντιβιοτικά:

Αντιμετώπιση – Αντιβιοτικά Χημικές ουσίες με αντιμικροβιακή δράση που παράγονται φυσικά από: βακτήρια μύκητες φυτά 1 ο η πενικιλλίνη , από μύκητες Penicillium (Φλέμινγκ, 1929)

Αντιμετώπιση – Αντιβιοτικά:

Αντιμετώπιση – Αντιβιοτικά Μηχανισμοί δράσης αντιβιοτικών Παρεμποδίζουν τη σύνθεση του κυτταρικού τοιχώματος (π.χ. πενικιλίνη) Αναστέλλουν αντίδραση μεταβολισμού των μικροοργανισμών Παρεμβαίνουν σε αντιγραφή – μεταγραφή – μετάφραση των μικροοργανισμών Προκαλούν διαταραχές στη λειτουργία της πλασματικής μεμβράνης

Αντιμετώπιση – Αντιβιοτικά:

Αντιμετώπιση – Αντιβιοτικά Δρουν στοχευμένα κατά των μικροοργανισμών Αναστέλλουν παραγωγή ουσιών σε βακτήρια μύκητες πρωτόζωα ΔΕ δρούν εναντίον των ανθρώπινων κυττάρων ΔΕ δρουν κατά των ιών ΑΛΟΓΙΣΤΗ ΧΡΗΣΗ  δημιουργία στελεχών βακτηρίων ανθεκτικών στα αντιβιοτικά  ΑΧΡΗΣΤΑ…

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα (Σ.Μ.Ν.):

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα (Σ.Μ.Ν.) Μεταδίδονται με τη σεξουαλική επαφή Διαδεδομένα σε όλο τον κόσμο Προκαλούν: Στειρότητα Νοσηρότητα Θνησιμότητα Τα περισσότερα μπορούν να μεταδοθούν και με: το αίμα & τα παράγωγά του (μεταγγίσεις, σύριγγες κτλ) από τη μολυσμένη μητέρα στο έμβρυο

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα (Σ.Μ.Ν.):

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα (Σ.Μ.Ν.) Βακτήρια Σύφιλη Γονοκοκκική ουρηθρήτιδα (γονόρροια) Ιοί Έρπητας Λοίμωξη από ιούς ανθρώπινων θηλωμάτων AIDS Ηπατίτιδες B & C Πρωτόζωα Λοίμωξη από τριχομονάδα Μύκητες Λοίμωξη από κάντιντα