himinhvelfingin

Himinhvelfingin : Himinhvelfingin


Verkefni : Verkefni Stjörnufræði og stjörnuspekin gegndu mikilvægu hlutverki í fornum menningarsamfélögum, hver eru þau mikilvægustu? Hvað eiga stjörnur í ákveðnu stjörnumerki sameiginlegt? Eru sömu stjörnur sjánlegar á himni um miðnættið í Reykjaviík yfir allt árið? Hver er sérstaða pólstjörnunnar? Sjá allir jarðarbúar sama hluta stjörnuhimins ? Hvers vegna verða árstíðir? Hefur sama stjarnan alltaf verið pólstjarna? Getum við notað sólarupprás og sólsetur til að segja til um hvað klukkan er? Hvers vegna er hlaupár??


Naked-eye astronomy had an important placein ancient civilizations : Naked-eye astronomy had an important place in ancient civilizations Positional astronomy the study of the positions of objects in the sky and how these positions change Naked-eye astronomy the sort that requires no equipment but human vision Extends far back in time British Isles Stonehenge Native American Medicine Wheel Aztec, Mayan and Incan temples Egyptian pyramids


Stjörnuhimninum er skipt upp í 88 stjörnumerki : Stjörnuhimninum er skipt upp í 88 stjörnumerki Augað hefur tilhneigingu til að tengja saman nálægar stjörnur og gefa einhverja mynd. Hugmyndaflugið hjálpar til. Stjörnur í ákveðnu stjörnumerki eiga það aðeins sameiginlegt að vera í ákveðnu sjónarhorni frá jörðu séð. Fjarlægð til þessara stjarna getur verið mjög mismikil


Modern Constellations : Modern Constellations On modern star charts, the entire sky is divided into 88 regions Each is a constellation Most stars in a constellation are nowhere near one another They only appear to be close together because they are in nearly the same direction as seen from Earth


Stjörnuhimininn yfir okkur breytist/færist til bæði þegar líður á nóttina og einnig með hverjum degi sem líður.. : Stjörnuhimininn yfir okkur breytist/færist til bæði þegar líður á nóttina og einnig með hverjum degi sem líður.. Stjörnur virðast koma upp á austurhimni, hækka síðan á lofti og setjast á vesturhimni. (Sérhver stjarna er alltaf hæst á lofti þegar hún er í suðri) Þessi daglega sýndarhreyfing stjarna er vegna snúnings jarðar..


Árleg breyting : Árleg breyting Stjörnurnar virðast færast örlítið úr stað ef fylgst er með þeim daglega á sama tíma. Þessu veldur hreyfing jarðar umhverfis sól. Tiltekin stjarna t.d. Síríus, rís upp fyrir sjóndeildarhringinn á ákveðnum tíma, næsta kvöld (24 klst síðar) mun hún rísa 4 mínútum fyrr, þessi tímamunur safnast upp og nær því að verða 2 klst á mánuði.


Fastastjörnur halda afstöðu sinni, gott er að líta svo á að þær séu staðsettar á himinhvelfingunniI : Fastastjörnur halda afstöðu sinni, gott er að líta svo á að þær séu staðsettar á himinhvelfingunniI Himinhvelfingin er aðeins hjálpartæki, okkur sýnist hún raunveruleg , þar sem við náum ekki fjarvídd til fastastjarna. Himinhvelfingunni er skipt upp í tvo hluta, norður og suðurhvel með miðbaug himins. Hnitakerfi , lengd og breidd, er notað til að staðsetja stjörnur á himinhvelfingunni.


Slide15 : Miðbaugur skiptir himinhvelfingunni í norður og suðurhvel. Norður og suðurpóll himins eru skurðpunktar snúnigsáss jarðar við himinhvelfinguna Pólstjarnan er inna við 1° frá norðurpól himins. Punktur beint yfir höfði manns kallast hvirfilpunktur


Slide16 : Sérhver stjörnuskoðansi sér aðeins hálva himinhvelfinguna á ákveðnu augnabliki Hinn helmingurinn er fyrir neðan sjóndeildarhring, Pólhverfar stjörnur


Árstíðir koma fram þar sem snúningsás jarðar er ekki hornréttur á brautarplanið, hann hallast að eða frá sólu nema við jafndægur. : Árstíðir koma fram þar sem snúningsás jarðar er ekki hornréttur á brautarplanið, hann hallast að eða frá sólu nema við jafndægur. Snúnigsás jarðar myndar 23,5° horn við lóðlínu á brautarplanið Norðurpóll jarðar bendir á pólstjörnuna. Þegar norðurpóll jarðar hallast frá sól þá er vetur á norðurhveli.


Seasons : Seasons During part of the year the northern hemisphere of the Earth is tilted toward the Sun As the Earth spins on its axis, a point in the northern hemisphere spends more than 12 hours in the sunlight The days there are long and the nights are short, and it is summer in the northern hemisphere and winter in the southern hemisphere The summer is hot not only because of the extended daylight hours but also because the Sun is high in the northern hemisphere’s sky As a result, sunlight strikes the ground at a nearly perpendicular angle that heats the ground efficiently This situation reverses six months later


Slide24 : Sólin virðist fara braut um himinhvelfinguna. Braut sólar kallasta sólbaugur og hallast hann 23,5° miðað við miðbaug himins. Sólbaugur og miðbaugur skerast á 2 stöðum. Annar punkrutinn er staður sólar að vori, vorpunktur, hinn er þá haustpunktur. Þegar sólin er á sólbaug lengst fyrir norðan miðbaug eru sumarsólstöður, þá er sólin hæst á lofti og lengstur sólargangur á norðurhveli jarðar. Þegar sólin er á sólbaug lengst fyrir sunnan miðbaug eru vetrarsólstöður. Þá er styttstur sólargangur og sól lægst á lofti á norðurhveli jarðar. June 21 March 31 Dec 21 Sept 21


Miðbaugur jarðar, hvarfbaugur, og heimsskautsbaugur hafa sérstöðu vegna sólargangs. : Miðbaugur jarðar, hvarfbaugur, og heimsskautsbaugur hafa sérstöðu vegna sólargangs.


Aðdráttarkraftur tungls á jörðina (sem er ekki alveg kúlulaga) veldur pólveltu. : Aðdráttarkraftur tungls á jörðina (sem er ekki alveg kúlulaga) veldur pólveltu.


Precession causes the gradual change of the star that marks the North Celestial Pole : Precession causes the gradual change of the star that marks the North Celestial Pole


Positional astronomy plays an important role in keeping track of time : Positional astronomy plays an important role in keeping track of time Apparent solar time is based on the apparent motion of the Sun across the celestial sphere, which varies over the course of the year Mean solar time is based on the motion of an imaginary mean sun along the celestial equator, which produces a uniform mean solar day of 24 hours Ordinary watches and clocks measure mean solar time Sidereal time is based on the apparent motion of the celestial sphere


Slide30 : Local noon is defined to be when the Sun crosses the upper meridian, which is the half of the meridian above the horizon


Astronomical observations led to the development of the modern calendar : Astronomical observations led to the development of the modern calendar The day is based on the Earth’s rotation The year is based on the Earth’s orbit The month is based on the lunar cycle None of these are exactly the same as nature so astronomers use the average or mean day and leap years to keep the calendar and time consistent


Key Words : Key Words Antarctic and Arctic Circles apparent solar day apparent solar time autumnal equinox celestial equator celestial sphere circumpolar constellation declination diurnal motion ecliptic epoch equinox lower meridian mean solar day mean sun meridian meridian transit north celestial pole positional astronomy precession precession of the equinoxes right ascension sidereal clock sidereal day sidereal time sidereal year south celestial pole summer solstice time zone tropical year Tropic of Cancer Tropic of Capricorn upper meridian vernal equinox winter solstice zenith zodiac