Δημήτρη Χατζή «Ο Σιούλας ο ταμπάκος»

Views:
 
Category: Education
     
 

Presentation Description

No description available.

Comments

Presentation Transcript

Δημήτρη Χατζή «Ο Σιούλας ο ταμπάκος»:

Δημήτρη Χατζή «Ο Σιούλας ο ταμπάκος» Διήγημα από τη συλλογή «Το τέλος της μικρής μας πόλης» Να σχολιάσετε τον τίτλο της συλλογής.

Δημήτρης Χατζής Σχέδιο Γιάννη Κολιού:

Δημήτρης Χατζής Σχέδιο Γιάννη Κολιού Γνωριμία με το συγγραφέα http://www.e-yliko.gr/htmls/glossa/diktibibl/filogxatzis.aspx

Το θέμα του διηγήματος:

Το θέμα του διηγήματος Ποιο είναι για σας το θέμα του διηγήματος και πως συνδέεται με τη δομή του; Η προσωπική ιστορία του Σιούλα του ταμπάκου ή κάτι άλλο; Ποιο είναι αυτό; Ζωγραφική σε πέτρα Γιάννη Ρίτσου

Ο χώρος του διηγήματος:

Ο χώρος του διηγήματος Στο διήγημα δεν κατονομάζεται ο τόπος της ιστορίας. Ποιες αναφορές στην περιγραφή δηλώνουν ότι πρόκειται για τα Γιάννινα και μαρτυρούν την καταγωγή και τη σχέση του Σιούλα με την πόλη του; Η οχυρωματική τάφρος του Κάστρου

Ο χρόνος του διηγήματος :

Ο χρόνος του διηγήματος Ποιες ενδοκειμενικές αναφορές σε πρόσωπα και γεγονότα μας βοηθούν να προσδιορίσουμε τον ιστορικό- δραματικό χρόνο του διηγήματος; Τα Γιάννινα του Μεσοπολέμου

Ενότητες και πρόσωπα:

Ενότητες και πρόσωπα Να χωρίσετε το διήγημα σε δύο ενότητες, εντοπίζοντας τη φράση με την οποία γίνεται η μετάβαση από την πρώτη στη δεύτερη. Τι δηλώνει αυτή; Κατόπιν, να χωρίσετε τη δεύτερη σε υποενότητες εντοπίζοντας το θέμα της καθεμιάς και τα πρόσωπα που συμμετέχουν. Έργο Γιάννη Ρίτσου

Σχέσεις ταμπάκων με τα ισνάφια :

Σχέσεις ταμπάκων με τα ισνάφια Ποια ισνάφια (συντεχνίες) αναφέρονται στο διήγημα; Πως λειτουργεί το συγκεκριμένο συνάφι των ταμπάκων και πως αντιμετωπίζει τα μέλη των άλλων συναφιών; Από πού απορρέει αυτή η στάση; Να συγκεντρώσετε το λεξιλόγιο που σχετίζεται με την εργασία τους. Θυμηθείτε ότι οι γλώσσες που σχετίζονται με μια συγκεκριμένη επαγγελματική ομάδα, χαρακτηρίζονται ειδικές γλώσσες. Επισκεφθείτε την ιστοσελίδα του Μουσείου Βυρσοδεψίας στο Καρλόβασι της Σάμου, που λειτουργεί σ’ ένα παλιό ταμπάκικο καθώς και του Βιομηχανικού Μουσείου της Ερμούπολης στη Σύρο.

Το επεισόδιο με τον ξενιτεμένο:

Το επεισόδιο με τον ξενιτεμένο Πως λειτουργεί το επεισόδιο με τον ξενιτεμένο ταμπάκο που επιστρέφει στον τόπο του; Προσέξτε πως γίνεται το πέρασμα από τη συλλογικότητα στην ατομικότητα, από την κοινότητα των ταμπάκων στο Σιούλα. Τι προμηνύει αυτό το επεισόδιο; Πίνακας Γιάννη Τσαρούχη

Η γυναικεία παρουσία:

Η γυναικεία παρουσία Ποια είναι η θέση των γυναικών στη μικρή κοινωνία των ταμπάκων; Ποια είναι ιδιαίτερα η θέση της Σιούλαινας; Έχει κάποια σημασία το γεγονός ότι η Σιούλαινα δεν έχει δικό της όνομα; Με ποιες ηρωίδες του Παπαδιαμάντη θα μπορούσατε να τη συνδέσετε; Ο ίδιος ο Χατζής έγραψε για τη Σιούλαινα: «η παλιά Ρωμιά, άξια να της φιλήσουμε το χέρι».

Η ζωή των γυναικών:

Η ζωή των γυναικών Με ποιες εικόνες δίνεται η οικογενειακή ζωή του Σιούλα του ταμπάκου; Πως συμμετέχει στη δοκιμασία του άντρα της η Σιούλαινα; Ποιο είναι το πλεονέκτημα της Σιούλαινας σε σχέση με τον άνδρα της στην αντιμετώπιση της δυστυχίας;

Καθημερινή σκηνή στην αγορά των Ιωαννίνων στα 1920:

Καθημερινή σκηνή στην αγορά των Ιωαννίνων στα 1920 Να προσέξετε την αναφορά στον Εβραίο παλιατζή, στην 3 η ενότητα και στη σελ. 186 του βιβλίου μας. Ποια στερεότυπη αντίληψη προβάλλεται έμμεσα; Πως αντιμετωπίζονται οι «άλλοι» τότε και σήμερα, μέσα σε μία εθνοπολιτισμική ομοιογένεια; Σε ποια επίπεδα είναι διακριτή η ετερότητα στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων; Πως μπορεί να μετατραπεί σε σεβασμό στον Άλλο;

Η παρουσία του γύφτου στο διήγημα:

Η παρουσία του γύφτου στο διήγημα Να διαβάσετε προσεκτικά τη σκηνή με το γύφτο και να σκεφθείτε: Πως αντιμετώπιζε και αντιμετωπίζει η κοινωνία τους γύφτους; Τι κερδίζει τελικά ο Σιούλας από τη συνάντησή του με το γύφτο; Πως συνέβαλε η Σιούλαινα στην αλλαγή της στάσης του Σιούλα;

Οικογενειακή ζωή ταμπάκων:

Οικογενειακή ζωή ταμπάκων Να εντοπίσετε και να χαρακτηρίσετε τις σκηνές του οικογενειακού βίου των ταμπάκων. Οικογένεια ταμπάκων

Το κυνήγι και οι ταμπάκοι:

Το κυνήγι και οι ταμπάκοι Πως λειτουργεί το κυνήγι στη λίμνη για τους ταμπάκους; Εξυπηρετεί κάποιο σκοπό η αναλυτική περιγραφή του; Ποιος είναι αυτός; Εκφράζει το ίδιο πράγμα για το Σιούλα στην αρχή και στο τέλος του διηγήματος; Πως συντελείται σταδιακά αυτή η αλλαγή;

Το τέλος του διηγήματος:

Το τέλος του διηγήματος Τι δηλώνει η τελευταία κίνηση του Σιούλα να μεταβεί στην αγορά, για να πουλήσει τις πάπιες; Να δώσετε το νόημα της μεταφορικής έκφρασης: «Πίσω του, εκείνη τη μέρα οι σάλπιγγες των νέων καιρών γκρεμίζαν από θεμέλια τα τείχη της Ιεριχώς μέσα σε πανδαιμόνιο απ’ ουρλιαχτά μηχανών».

PowerPoint Presentation:

Ξέρετε από την ιστορία σας ότι οι κάθε λογής επαναστάσεις και αλλαγές ξεκινούν κυρίως από τις μεγάλες πόλεις, από τα κέντρα τους (διοικητικά, οικονομικά, πνευματικά). Συμβαίνει αυτό στο διήγημα; Από πού ξεκινά η διαδικασία της απορρύθμισης; Τι επιπτώσεις έχει στον ψυχισμό των ανθρώπων και στη σχέση τους με τη γενέθλια πόλη; Τα ταμπάκικα, 1948

Τα πρόσωπα του διηγήματος:

Τα πρόσωπα του διηγήματος Χαρακτικό Τάσσου Να συγκεντρώσετε τα πρόσωπα που συναντάμε στο διήγημα και να δώσετε ένα σύντομο χαρακτηρισμό για το καθένα. Κατόπιν να δείτε πως επιδρούν οι εξωτερικές επιδράσεις στον ψυχισμό τους και στις μεταξύ τους σχέσεις.

Ο αφηγητής του διηγήματος:

Ο αφηγητής του διηγήματος Να αναγνωρίσετε το είδος της αφήγησης, να χαρακτηρίσετε τον αφηγητή και να διερευνήσετε τη στάση του απέναντι στα πρόσωπα του διηγήματος. Ο Δημήτρης ο Χατζής

Αφηγηματικοί τρόποι:

Αφηγηματικοί τρόποι Να καταγράψετε τους αφηγηματικούς τρόπους στο διήγημα και να διερευνήσετε τη λειτουργία τους. Να δείτε συγκεκριμένα το ρόλο των περιγραφών, των διαλόγων, αλλά και των εσωτερικών μονολόγων.

Σχέση με την ηθογραφία:

Σχέση με την ηθογραφία Να αναγνωρίσετε ηθογραφικά στοιχεία στο διήγημα. Γνωρίζοντας ότι η ηθογραφία κινείται στο χώρο της υπαίθρου, ποια σημαντική αλλαγή προωθεί ο Χατζής στο συγκεκριμένο διήγημα;

Η γλώσσα του διηγήματος :

Η γλώσσα του διηγήματος Να χαρακτηρίσετε τη γλώσσα του αφηγήματος και να συγκεντρώσετε τις ιδιωματικές λέξεις. Τι χαρακτήρα δίνουν αυτές στο αφήγημα; Χαρακτικό Βάσως Κατράκη

Ο Δ. Χατζής και η εποχή του:

Ο Δ. Χατζής και η εποχή του Ο Δ.Χατζής ανήκει στην πρώτη μεταπολεμική γενιά που διακρίνεται για τον κοινωνικό και πολιτικό προβληματισμό της και τη ρεαλιστική απεικόνιση της πραγματικότητας. Πως επαληθεύεται αυτή η διαπίστωση στο διήγημα; Χαρακτικό Βάσως Κατράκη

Θέματα για συζήτηση:

Θέματα για συζήτηση Στο διήγημα του Δ. Χατζή «Ο Σιούλας ο ταμπάκος» θίγονται ποικίλα θέματα: ιστορικά, κοινωνικά, πολιτισμικά, οικονομικά, που το καθιστούν ιδιαίτερα ενδιαφέρον και σχετίζονται με την ιστορία των Ιωαννίνων. Αξίζει λοιπόν να τα δούμε, έστω και ακροθιγώς.

Λίγα λόγια για τα Γιάννενα:

Λίγα λόγια για τα Γιάννενα Μεταξύ των πολυποίκιλων γεωγραφικών χαρακτηριστικών των Ιωαννίνων, ξεχωριστή θέση κατέχει η λίμνη Παμβώτιδα, που παράκειται της πόλης. Άξιο αναφοράς είναι και το νησάκι της λίμνης, στο οποίο βρίσκεται μικρός οικισμός και διάφορα μνημεία και αξιοθέατα, όπως η τελευταία κατοικία του Αλή Πασά. Η πόλη γνώρισε μεγάλη πνευματική άνθηση και ανάπτυξη στα χρόνια της τουρκοκρατίας, χάρη στο πλήθος των εμπόρων της Διασποράς και των δασκάλων , που ποικιλοτρόπως τη βοήθησαν. Ως σήμερα, έμειναν εκφράσεις στη γλώσσα μας που μαρτυρούν αυτήν την άνθηση. Τα Γιάννενα ήταν: « Πρώτα στ’ άρματα, στα γρόσια, και στα γράμματα». Ένα νανούρισμα λέει: « Κοιμήσου και παρήγγειλα στην Πόλη τα προικιά σου,/ στα Γιάννινα τα ρούχα σου και τα χρυσαφικά σου». Κι όταν μια γυναίκα είναι υπέρ του δέοντος στολισμένη, λέμε πως έχει πάνω της « την Άρτα και τα Γιάννενα». Τρία χιλιόμετρα από την πόλη των Ιωαννίνων βρίσκεται το σπήλαιο Περάματος Ιωαννίνων, που ανακαλύφθηκε από κατοίκους της πόλεως, οι οποίοι προσπάθησαν να βρουν καταφύγιο από τους βομβαρδισμούς των ιταλικών αεροπλάνων το 1940.

Το κάστρο των Ιωαννίνων:

Το κάστρο των Ιωαννίνων

PowerPoint Presentation:

Το κάστρο των Ιωαννίνων χτίστηκε το 528 μ.Χ. επί Ιουστινιανού και ξαναχτίστηκε σχεδόν εκ θεμελίων, από τον Αλή Πασά το 1815.

Επαναστατικό κίνημα Διονυσίου, επισκόπου Τρίκκης, του Σκυλοσόφου στα 1611:

Επαναστατικό κίνημα Διονυσίου, επισκόπου Τρίκκης, του Σκυλοσόφου στα 1611 Ο Διονύσιος παρακίνησε σε εξέγερση 70 περίπου χωριά της Θεσπρωτίας, η εισβολή όμως στα Γιάννενα ήταν ανοργάνωτη, χωρίς εφόδια και είχε οικτρό τέλος. Συνέβαλαν το Διονύσιο και τον έγδαραν ζωντανό. Παρά τον αναντίρρητο πατριωτισμό του, ήταν τόσο φοβερές οι συνέπειες της αποτυχίας για το λαό, σε σημείο που να καταριώνται στα δημοτικά τους τραγούδια τον απερίσκεπτο Δεσπότη. «Δεσπότη μου, τι σήκωσες τον κόσμο στο σεφέρι και ρήμαξαν τα Γιάννενα και ρήμαξεν ο τόπος; Μείναν τα σπίτια αδειανά, γεμίσαν τα χανδάκια κι ο Τούρκος δεν απόσωσε να κόβη και να καίη. Εδώ αρπάζουν κόρακες κι εκεί οι Γιαυντζήδες. Δεν έχ’ η μάννα πια παιδιά και τα παιδιά γονέους. Κι’ εσένα το τομάρι σου το στείλανε στην Πόλη να τρών’ οι κότες πίτουρα, να νταβουλάν οι Γύφτοι, για να ξυπνάη η Τουρκιά να κάνη ραμαζάνι». Κέρινο ομοίωμα Διονυσίου στο Μουσείο Βρέλλη

Η βυρσοδεψία στην Ελλάδα:

Η βυρσοδεψία στην Ελλάδα Από την αρχαιότητα ως τα μέσα του 20 ου αι. η βυρσοδεψία, η κατεργασία δηλ. δερμάτων, ήταν ένας ανθηρός κλάδος της οικονομίας μας, εξαιτίας της ανάπτυξης της κτηνοτροφίας. Βυρσοδεψείο στη Σάμο

Το επάγγελμα του βυρσοδέψη:

Το επάγγελμα του βυρσοδέψη Να διαβάσετε από το βιβλίο των Θεματικών σας κύκλων το κείμενο του Βασίλη Σαρησάββα από το βιβλίο του «Ταξίδι στο χθες» Ταμπάκης (Βυρσοδέψης) σελ. 223, για να γνωρίσετε το επάγγελμα του βυρσοδέψη και να εκτιμήσετε το μόχθο του χειρώνακτα. http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSGL-C130/601/3949,17599/

Συντεχνίες, ισνάφια, συνάφια:

Συντεχνίες, ισνάφια, συνάφια Στο διήγημα γίνεται λόγος και για τις συντεχνίες των ξυλάδων και των βαρελάδων. Οι απαρχές των συντεχνιών βρίσκονται στα βυζαντινά χρόνια. Στη δομή της, η συντεχνία, αποτελείται από τρεις βασικούς συντελεστές: τον μάστορα , τον κάλφα, το βοηθό του μάστορα και το τσιράκι ή μαθητευόμενο. Αρχηγός της συντεχνίας ήταν ο πρωτομάστορας , ο εκλεγμένος εκπρόσωπός της και μεσολαβητής μεταξύ των Τούρκων και των Ελλήνων. Τα περισσότερα ισνάφια διέθεταν μεγάλα οικονομικά αποθέματα που ήταν αποτέλεσμα της μηνιαίας ή ετήσιας εισφοράς των μελών. Ο ρόλος των συντεχνιών δεν περιορίστηκε μόνο στα επαγγελματικά ζητήματα, αλλά προεκτάθηκε σε μια ευρύτερη κοινωνική δράση. Ανέδειξαν τη συνεργατική ιδέα, υπηρετώντας ταυτόχρονα τον κοινωνικό τομέα σύμφωνα με το παράδειγμα των Αδελφάτων ή Αδελφοτήτων, διατηρώντας ταμείο αλληλεγγύης για την υποστήριξη των μελών σε περίπτωση ανάγκης. Παράλληλα είχαν και τον έλεγχο στην εκπαίδευση. Το καλάθι (Τσιαμπί) με τα Δουλγέρικα εργαλεία στην εικόνα των Αγίων Ιακώβ, Δαυίδ & Ιωσήφ - Ιερός Ναός Αγίου Αθανασίου Σουφλίου, αφιέρωμα της συντεχνίας των δουλγέρηδων. (δουλγέρης:ξυλουργός, χτίστης και πετράς συνάμα)

Συνάφι Ηπειρωτών πετράδων:

Συνάφι Ηπειρωτών πετράδων Οι συντεχνίες μονοπωλούσαν το επάγγελμά τους και το κάθε επάγγελμα απαρτιζόταν από διάφορες ειδικότητες, η κάθε μια είχε ξεχωριστή συντεχνία. Το ισνάφι π.χ. των χρυσοχόων διακρινόταν στην Πόλη σε είκοσι πέντε ειδικότητες, π.χ. χρυσικούς ή αργυροχόους που είχαν ειδικευτεί σε μια συγκεκριμένη τεχνική. Περίπτωση σχηματισμού συντεχνίας από άλλες παρεμφερείς ειδικότητες είναι αυτή των τεκτόνων, που αποτελείτο από τεχνίτες ειδικευμένους στην οικοδομική: χτιστάδες, σοβατζήδες, νταμαρτζήδες, μαρμαράδες–πελεκάνους, μαραγκούς κ.ά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η συντεχνία των μαστόρων–χτιστάδων στα Ιωάννινα, που αποτελείτο από 450 περίπου μέλη.

Συντεχνίες αργυροχρυσοχόων στα Γιάννενα:

Συντεχνίες αργυροχρυσοχόων στα Γιάννενα Oι αργυροχρυσοχόοι, όπως στα βυζαντινά χρόνια, ήταν οργανωμένοι σε συντεχνίες (εσνάφια) και ονομάζονταν χρυσικοί, χρυσοχόοι, κουγιουμτζήδες. Η αργυροχρυσοχοΐα ανήκε στις εργαστηριακές τέχνες. Mόνιμα εργαστήρια έχουν εντοπιστεί σ’ όλο τον ελληνικό χώρο, ηπειρωτικό και νησιωτικό. Όμως πλανόδιοι τεχνίτες με τους βοηθούς τους ταξίδευαν για μήνες ή και χρόνια σε κωμοπόλειςκαι χωριά, όπου έστηναν πρόχειρα εργαστήρια και δέχονταν παραγγελίες από τους ντόπιους ή διέθεταν τα είδη τους σε παζάρια και πανηγύρια. Φημισμένα κέντρα με μόνιμα εργαστήρια αναδείχτηκαν στην Ήπειρο οι Kαλαρρύτες, όπου όλοι σχεδόν οι κάτοικοι ασχολούνταν μ’ αυτή την τέχνη, το Συρράκο, τα Γιάννενα, το Mέτσοβο και το Eλβασάν της B.Hπείρου, όπου μια από τις μεγαλύτερες λεωφόρους ονομαζόταν «Λεωφόρος των Eλλήνων χρυσοχόων».

Συνάφια ή ισνάφια:

Συνάφια ή ισνάφια Ποια ήταν η τύχη αυτών των παραδοσιακών συναφιών; Που τους οδήγησε η εμμονή στην παράδοση και την κληρονομημένη επαγγελματική γνώση; Μπορούμε να πούμε ότι ζούμε και μεις μια τέτοια επανάσταση, μια κοσμογονική αλλαγή εξαιτίας της άμετρης τεχνολογικής προόδου; Ποιες είναι οι επιπτώσεις της στον εργασιακό χώρο και στον κοινωνικό ιστό; Καραβομαραγκοί στη Σκόπελο

«Το επάγγελμα και η μηχανή στη σημερινή κοινωνία» Ι.Θεοδωρακόπουλου :

«Το επάγγελμα και η μηχανή στη σημερινή κοινωνία» Ι.Θεοδωρακόπουλου Μια ηθική αδυναμία της σημερινής κοινωνίας είναι, ότι κατέστρεψε τις παλαιές τέχνες, τις βιοτεχνίες, όπου ο άνθρωπος ήταν προσωπικά ενωμένος με το χειροτέχνημά του, με το έργο του. Στη βιοτεχνία ο άνθρωπος έχει ηθική σχέση με το έργο του.

Η σχέση του εργάτη με το προϊόν της εργασίας του:

Η σχέση του εργάτη με το προϊόν της εργασίας του Πίσω από τη μηχανή ο άνθρωπος αναπτύσσει βέβαια ορισμένες ικανότητες ειδικές, αλλά σιγά σιγά χάνει την προσωπικότητά του, ενώ μέσα στη βιοτεχνία ο άνθρωπος ήταν ακέραιος· η τέχνη του παλαιότερου ανθρώπου, του τεχνίτη, ήταν ένα τείχος ελευθερίας και αξιοπρέπειας. Μέσα στην τέχνη του ο παλαιός τεχνίτης ανέπτυσσε την επαγγελματική τιμή, τον κανόνα της ζωής του· ενώ μέσα στην τεχνική και στη βιομηχανία αναπτύσσει μόνο περιορισμένη συνείδηση ακρίβειας και τακτικής.

Ο βιομηχανικός εργάτης:

Ο βιομηχανικός εργάτης Ο καλός τεχνίτης της βιοτεχνίας ήταν ολόκληρος άνθρωπος και χαιρόταν το πόνημα των χεριών του, που ήταν και όραμα του πνεύματός του. Το παράγωγο, το αγαθό της τεχνικής και της βιομηχανίας, δεν είναι έργο του πνεύματος του βιομηχανικού εργάτη, γιατί άλλος σχεδιάζει πως θα γίνει το έργο, ο σχεδιαστής, ο μηχανικός, και άλλος δουλεύει στη μηχανή, ο εργάτης. Η σύγχρονη κοινωνία δεν κατόρθωσε ακόμα να συμπληρώσει το τεράστιο ψυχικό και πνευματικό κενό που δημιούργησε μέσα στους εργαζομένους η τεχνική και η βιομηχανία. Έτσι οι άνθρωποι μένουν σοβαρότατα τραυματισμένοι από την πρόοδο της τεχνικής. Εργοστάσιο Στέλιου Φαϊτάκη Να σχολιάσετε την εικόνα που βλέπετε.

Το κυνήγι :

Το κυνήγι Το κυνήγι, αγαπημένη ασχολία των ανδρών, ήταν κατεξοχήν προνόμιο των ευγενών, έκφραση αρχοντιάς και περηφάνιας. Ψηφιδωτή παράσταση από την αρχαία Πέλλα

Η εβραϊκή κοινότητα των Ιωαννίνων:

Η εβραϊκή κοινότητα των Ιωαννίνων     Η πρωτεύουσα της Ηπείρου ήταν "πρωτεύουσα" του ελληνόφωνου εβραϊκού κόσμου, που οι ρίζες του χάνονται στο χρόνο, φτάνοντας ως την αρχαιοελληνική περίοδο. Στα Γιάννενα ζούσαν στις αρχές του 20ου αιώνα 4.000 Εβραίοι, ενώ μέχρι τις παραμονές του Διωγμού η κοινότητα της πόλης αριθμούσε 2.000 μέλη. Οι Γιαννιώτες Εβραίοι μάλιστα αποτέλεσαν τον πρώτο πυρήνα της ισραηλιτικής κοινότητας της Αθήνας, της οποίας άλλωστε η παλιά Συναγωγή ονομάζεται "Γιαννιώτικη". Παλιά φωτογραφία από την εβραϊκή συνοικία στα Γιάννενα

Από τον εκτοπισμό των Εβραίων στα στρατόπεδα συγκέντρωσης:

Από τον εκτοπισμό των Εβραίων στα στρατόπεδα συγκέντρωσης   Στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, όταν η λαίλαπα του ναζισμού απλώθηκε στην Ευρώπη, εξαπολύθηκε ένας ανελέητος διωγμός με θύματα Εβραίους, τσιγγάνους και άλλες κοινωνικές ομάδες, που κατά τον παράφρονα Χίτλερ και το επιτελείο του, δε χωρούσαν σ’ αυτήν τη γη. Στις 25 Μαρτίου 1944, στα Γιάννινα, συνελήφθησαν 1.850 άτομα και οδηγήθηκαν στο Άουσβιτς από όπου επέστρεψαν μόνο 163.

Από τον εκτοπισμό των Εβραίων στα στρατόπεδα συγκέντρωσης:

Από τον εκτοπισμό των Εβραίων στα στρατόπεδα συγκέντρωσης Χρέος όλων μας, να έχουμε γρηγορούσα συνείδηση και να μην επιτρέπουμε τέτοιες πράξεις που προσβάλλουν βάναυσα την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και στερούν το αγαθό της ζωής και της ελευθερίας στους συνανθρώπους μας. Σε τέτοια ζητήματα δε χωρά επιλεκτική μνήμη, αλλά είναι ανάγκη να καταδικάζουμε κάθε ιδεολογία θανάτου, απ’ όπου κι αν προέρχεται, όποιοι κι αν είναι οι θύτες, όποια κι αν είναι τα θύματα.    

Η παρουσία του γύφτου:

Η παρουσία του γύφτου Ο γύφτος γίνεται σύμβολο και στην ποίηση του Κωστή Παλαμά, στη σύνθεσή του «Ο Δωδεκάλογος του Γύφτου»,1907. Γράφει ο Αιμ. Χουρμούζιος: Ο ποιητής και ο γύφτος συνδέονται μέσα από την αναρχικότητα, την ανυπόταχτη φύση, το αδάμαστο αίσθημα της λευτεριάς που παρακινεί το γύφτο να υψώνεται περιφρονητής των συμβατικών αξιών που παρακολουθούν τον πολίτη και της πιο προοδευμένης και συγχρονισμένης κοινωνίας.

Παράλληλα κείμενα:

Παράλληλα κείμενα Ο Σκελετόβραχος Στο μυθιστόρημα της Εύας Βλάμη «Ο Σκελετόβραχος», ο Γαλαξιδιώτης καπετάν Θύμιος ο Σκελετόβραχος πίστευε ότι τα πανιά θα επιβιώσουν έναντι των μηχανών. Έφτιαξε λοιπόν ένα τρανό μπάρκο και κίνησε να αποδείξει πως ελπίδα για τις μηχανές δεν υπάρχει, για να καταλήξει να χαθεί στη θάλασσα, στο μέσο ενός κυκλώνα. Προσπάθησε ο Σκελετόβραχος να τονε ξορκίσει με μουσκέτα γεμάτα αλάτι και καρφιά και άλλα ναυτικά κόλπα αλλά δεν τα κατάφερε. 

Γαλαξείδι, η ναυτική πολιτεία:

Γαλαξείδι, η ναυτική πολιτεία Αίθουσα του Ναυτικού Μουσικού Γαλαξειδίου

Αφού διαβάσετε τα αποσπάσματα που σας δίνονται, να απαντήσετε στις ερωτήσεις που ακολουθούν: :

Αφού διαβάσετε τα αποσπάσματα που σας δίνονται, να απαντήσετε στις ερωτήσεις που ακολουθούν: … Σκιζόταν η καρδιά τ’ ανθρώπου να στοχάζεται πως άλλες τώρα πολιτείες, μ’ αλλιώτικα παρασούσουμα πλεούμενα που αρμενίζαν καπνίζοντας δίχως πανιά, συνερίζονταν να της πάρουνε την πρωτιά και να τη σαβανώσουνε με τα πανιά της.σ.15-16 Γαλαξιδιώτικα καράβια

PowerPoint Presentation:

-Ο «Αη-Νικόλας» είναι το πιο γερό καράβι της πολιτείας, γιατί ελόγου μου, το ξέρετε, του ’χω μπαλώσει, και μ’ άγριο, όχι ήμερο, ξύλο, πάσα μεριά που σεπότανε, κι από μπάλωμα σε μπάλωμα έχει ματακαινουργωθεί χίλιες φορές ίσα τώρα-είπε κι από την άψη του σηκώθηκε ορθός-κι όποιος μιλάει για τον «Αη-Νικόλα» μου να το καλοστοχάζεται πρώτα. Είναι το τιμημένο μπαρκομπέστι του Γαλαξειδιού, θυμητάρι του Εικοσιένα, δοκιμασμένο και στη θάλασσα και στη μπαρούτη. Τώρα καπλαντισμένο με μπακίρι και ματακαινουργωμένο μ’ αγριόξυλο, διακόσια χρόνια ακόμα θα βαστάξει… -Το παλιό δε ματακαινουργώνεται, είπε ο καπετάν –Αντώνης κουνώντας το κεφάλι του… σ.21-22 Η «Ευαγγελίστρια», σκούνα του καπετάνιου Ανδρέα Μιχαλόπουλου, ναυπηγήθηκε το 1865 και βούλιαξε στον Εύξεινο Πόντο το 1889

PowerPoint Presentation:

-…Όλοι σας θα ’χετε ακούσει για τα καινούργια τα τέρατα που πάνε ν’ αφανίσουνε τα καράβια μας, κι ανάμεσό μας είναι και καμπόσοι που τα καλοβλέπουνε και τα παινάνε. Μα να το ξέρετε, αν το βαπόρι ξετοπίσει τα πανιά, χαθήκαμε αδέρφια. Με δαύτα και μεις και οι παππούδες μας αλωνίσαμε τις θάλασσες και στεριώσαμε το Γαλαξείδι. -Δεν το πιστεύω πως ο ατμός θα ξετοπίσει τα πανιά, και του λόγου σου, Σκελετόβραχε, παραχτυπιέσαι με την απόφασή σου σαν κρουσμένος. Η γοργόνα και το πανί είναι στοιχειωμένα στη θάλασσα και θα την αλωνίζουν όσο θα φυσάει στον κόσμο ο αγέρας. σ. 38-39

PowerPoint Presentation:

-Καλά λοιπόν κι άγια, πήρε ο καπετάν-Γιάννακας και τα λόγια του ξεπεντιούντανε σα σφήνες από το στόμα του, αυτά που μας είπες για τα καράβια και τους πόντους. Εγώ ωστόσο βλέπω σ’αυτά περσότερη αποκοτιά παρά στόχαση και περσότερο πείσμα παρά κέρδος. Αν είτανε κάθε γενιά να ξεμένει σ’αυτά που βρήκε απ’ τα παππουδογονικά της και να μην κοιτάει να πάει πιο μακριά, ακόμα και μια σπιθαμή θα ζούσαμε ακόμα σε σπηλιές, θα πολεμούσαμε με κοντάρια κι όχι με μπομπάρδες, θα ντυνόμαστε όχι με ρούχα αμή μ’αγριοτόμαρα, κι αντίς για καράβια που μιλάμε, θα ’χαμε μονόξυλα ακόμα… Ετούτη μάλιστα η δική μας γενιά φέρνει κάτι παραπάνου απ’όλες τις άλλες μαζί, μια καινούργια δύναμη που γλήγορα θ’ αλλάξει απ’ του θεμελιού του τον κόσμο, λέω τη Μηχανή, που το τι είναι το κατέχετε όλοι. Είναι το εργαλείο που ’χει δική του δύναμη, μα ακούει τον άνθρωπο που το οδηγά, και δεν κρέμεται πια από τη φύση κι από τα στοιχειά, μήτε κι από την τύχη. Τέτοιο είναι και το πυρόσκαφο που ο Σκελετόβραχος το αναθεματίζει. Φυσά δε φυσά, το βαπόρι ξέγνοιαστο ταξιδεύει, και, φουρτούνα ή μπονάτσα, ετούτο δεν πισωπλωρίζει ποτές. σ.46-47

Η γυναικεία παρουσία στο αδίδακτο κείμενο:

Η γυναικεία παρουσία στο αδίδακτο κείμενο Δυο χρόνια έχουν περάσει από κείνη τη φοβερή μέρα… Ο Σκελετόβραχος ρέβει πότε στο κρεβάτι και πότε στη μεγάλη ναυτική του καθίστρα. Μήτε ένας φίλος από μιαν αλάκερη πολιτεία δεν του απόμεινε, μόν’ η γυναίκα του τον παραστέκει μ’ απαρόμοιαστη πίστη και καλοσύνη. Σαν και να μην είχε χάσει το σπλάχνο της από τη δική του αλαλιά, στέκεται πλάι του σα μάνα. Ποτές εκείνος δεν είδε να κυλήσει το δάκρυ της, μήτε το χαμογέλιο να της λείψει από τ’ αχείλια. Από την αυγή ίσαμε το βράδυ μαζί του… 1858. Σήμερα δεκατέσσερες του Σεπτέμβρη, ανήμερα του Σταυρού, το μεσημέρι, αναπαύτηκε ο καπετάν-Θύμιος ο Σκελετόβραχος, που ’ πνιξε τα παληκάρια της πολιτείας, Θεός σχωρέστον. σ. 228-229

Ερωτήσεις:

Ερωτήσεις Να συσχετίσετε τη στάση του Σιούλα του ταμπάκου με αυτήν του Σκελετόβραχου. Ποια απειλή αντιμετωπίζουν και οι δύο; Θεωρείτε ότι την αντιμετωπίζουν ρεαλιστικά; Πως αντιδρά ο περίγυρος τους; Να προσέξετε ιδιαίτερα τη στάση του ξενιτεμένου που επιστρέφει και του καπεταν Γιάννακα στο αδίδακτο κείμενο. Να συσχετίσετε επίσης τη στάση των γυναικών, της Σιούλαινας και της Ρήνης, κατά τη δοκιμασία των ανδρών τους. Να συγκρίνετε το τέλος των δύο ιστοριών.

Πως θα μπορούσατε να συσχετίσετε το ποίημα του Κ.Π.Καβάφη «Τα τείχη» με το διήγημα του Χατζή και ειδικά με τη στάση των ταμπάκων;:

Πως θα μπορούσατε να συσχετίσετε το ποίημα του Κ.Π.Καβάφη «Τα τείχη» με το διήγημα του Χατζή και ειδικά με τη στάση των ταμπάκων; Χωρίς περίσκεψιν, χωρίς λύπην, χωρίς αιδώ μεγάλα κ’ υψηλά τριγύρω μου έκτισαν τείχη. Και κάθομαι και απελπίζομαι τώρα εδώ. Άλλο δεν σκέπτομαι: τον νουν μου τρώγει αυτή η τύχη· διότι πράγματα πολλά έξω να κάμω είχον. A όταν έκτιζαν τα τείχη πώς να μην προσέξω. Aλλά δεν άκουσα ποτέ κρότον κτιστών ή ήχον. Aνεπαισθήτως μ’ έκλεισαν από τον κόσμον έξω. (Από τα Ποιήματα 1897-1933 , Ίκαρος 1984)

Τα Γιάννενα στη λογοτεχνία:

Τα Γιάννενα στη λογοτεχνία Η Ηπειρωτική πρωτεύουσα είναι μια ήσυχη πολιτεία. Ξαπλωμένη στις όχθες της Παμβώτιδας λίμνης αναπαύεται φορτωμένη ένδοξη ιστορία. Ο λαϊκός στίχος θέλει τα Γιάννινα «πρώτα στ’ άρματα , στα γρόσα και στα γράμματα»,και δεν υπάρχει αμφιβολία πως τούτη η πολιτεία στάθηκε για αιώνες η πνευματική πρωτεύουσα του ελληνισμού. Εμείς όμως -ταξιδιώτες χωρίς διδαχτικές προθέσεις- κουβαλάμε στην ψυχή μας το θρύλο της κυρα- Φροσύνης, της αγαπημένης του Μουχτάρ πασά, τη δίψα εκείνου του «λεκανομάντη και αστρολόγου» καλόγερου Διονύσιου του Σκυλόσοφου, το μαρτύριο του καπεταν – Βλαχάβα και του Μεθόδιου Ανθρακίτη, το πάθος και τη δόξα του Λορέντζου Μαβίλη. Οι μιναρέδες των τούρκικων τζαμιών ραμφίζουν τον ουρανό . Το Νησί καταπράσινο κολυμπάει στ’ ανοιχτά. Τα ερείπια του κάστρου ανασαίνουν μια μυρωδιά υγρασίας και σαπισμένου χόρτου. Ποιος υποπτεύεται μέσα σ’ αυτή την άκρα σιωπή της νύχτας το παραμύθι των Ιωαννίνων; Σπύρου Κοκκίνη «Ταξίδια στην Ελλάδα» Πρόταση για διάβασμα Γυάλινα και μαλαματένια… Τα Γιάννενα στη Νεοελληνική πεζογραφία 1898-1997 ,επιμέλειαΧρήστου Δανιήλ ,Ι.Μ.Ι, Ίδρυμα Κων/νου Κατσάρη 1997.

Και μια …ποιητική πρόταση:

Και μια …ποιητική πρόταση Γυάλινα Γιάννενα Χάραζε ο τόπος με βουνά πολλά κι ανάτελλε τα ζωντανά του, καλούς ανθρώπους και κακούς, νυφίτσες, αλεπούδες, μια λίμνη ως κόρην οφθαλμού και κάστρα πατημένα. Θα ’ναι τα Γιάννενα, ψιθύρισα, στο χιόνι και στον άγριο καιρό γυάλινα και μαλαματένια. Κι όσο πήγαινε η μέρα, σαν το βαπόρι σε καλά νερά, είδα και μιναρέδες κι άκουσα τα μπακίρια να βελάζουν.

Τέλος παρουσίασης :

Τέλος παρουσίασης Ευχαριστώ για την προσοχή σας!

authorStream Live Help